Körfez Ticaret Odası
Ekonomik Veriler
Durum Raporu
Körfez
Ticaret
Odası
korfezto.org.tr
Körfez Ticaret Odası
Ekonomik Veriler
Durum Raporu
2
Körfez Ticaret Odası
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu
3
İçindekiler
SUNUM Körfez İlçesi Ekonomik Veriler Durum Raporu
7
İLÇENİN GENEL YAPISI
• Körfez’in Tarihi
• Nüfus
• İklim
• Coğrafi YapI
• Yeryüzü Şekilleri
• İklim ve Bitki Örtüsü
• Ekonomi
İLİN GENEL YAPISI
• Kocaeli’nin Tarihi
• Coğrafi Durum
• İdari ve Sosyo - Ekonomik Durum
• Körfez İlçesi Genel Görünümü
• Nüfus ve Demografi
• İlçelere göre nufus Dağılımı
• Sağlık Göstergeleri, 2012
• İlçelere göre nufus Dağılımı
• Körfez İlçe Okuma Yazma Oranı
• Körfez İlçe, bitirilen eğitim düzeyi ve cinsiyete göre nüfus (15 +yaş)
• Demografik Göstergeler, 2011-2012
• İstihdam Göstergeleri, 2011-2012
• Ekonomi Göstergeleri
• Gebze Alt Bölgesi (Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, Körfez) Ekonomi
Göstergeleri
• Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Siteleri
• Körfez’in de İçerisinde Bulunduğu Gebze Alt Bölgesi için Gelir Göstergeleri
• Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli - Körfez Ürünleri
• Körfez Ticaret Odası Üyeleri
• Statülerine Göre Körfez Ticaret Odası Faal Üye Sayıları
Sonuç ve Genel Değerlendirme
4
Körfez Ticaret Odası
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu
5
Sunum
Körfez İlçesi Ekonomik Veriler
Durum Raporu
K
örfez Ticaret Odası olarak Körfez ilçesi ile ilgili sosyo - ekonomik yapısının
ortaya çıkarılması ile ilgili plan ve programları için girdi teşkil etmeyi
hedeflemektedir.
Körfez ilçemiz 150 bin nüfusu ile İstanbul, Sakarya, Yalova ve Bursa’ya komşu
olan Kocaeli ilimizin, Türkiye’nin en büyük liman bölgesine, ana karayolları
ve yakınındaki havalimanları ile önemli bir jeo-Stratejik lokasyona sahiptir.
Türkiye liman trafiğinin dörtte biri, İzmit Körfezi’nde gerçekleşmekte olup; ilimizde
bulunan 35 limanın büyük bölümü Körfez ilçemizdedir.
Kocaeli ilimiz, ülkemiz üretiminde Türkiye gayrisafi yurtiçi hasılasının % 6’sını,
dış ticarette Türkiye dış ticaret hacminin %13’ünü, Türkiye toplam vergi gelirinin
% 11’ini karşılamaktadır ve bu katkıda Körfez ilçemiz önemli bir paya sahiptir.
Körfez ilçemize ulaşım; deniz, hava, demiryolu ve kara yolu ile
sağlanmaktadır. Ülkemizde erişilebilirliğin en yüksek olduğu ilçelerimizden
biridir.
Türkiye’nin en büyük 500 şirketinden 92’si Kocaeli’ de olup bu şirketler
arasında ilk sırada yer alan TÜPRAŞ ilçemizde faaliyetine devam etmektedir.
Körfez Ticaret Odamız ise; 1999 yılında kurularak üyelerine hizmet vermeye
devam etmektedir. Odamızın faal üye sayısı 1311 olup, meslek grubu sayısı
15’tir.
Bu çerçevede, çok sayıda kaynağa başvurularak ilçenin durumu belirli
başlıklar altında istatistiki veriler esas alınarak yansıtılmaya çalışılmıştır. İstatistiki
verilerin doğrudan kullanılması, gerektiği takdirde işlenmesi ve analiz edilmesi
çalışmanın temel yöntemini oluşturmuştur.
Çalışmada mümkün olduğunda ilçe bazlı istatistiki veriler kullanılmış,
raştırlmış ve değerlendirilmiştir.
6
Körfez Ticaret Odası
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu
7
İLÇENİN GENEL YAPISI
Körfez’in Tarihi
Helenistik Dönem
M.Ö. 900-911 yıllarında İzmit yöresinin ilk
yerleşimcileri Helenistik çağda Yunanlılar
olup, Anadolu’da ilk kez Truva şehrini
kurmasıyla başlamışlardır. Aynı yıllarda
PHERYGA’lı gemilerle adalar denizinden
hareketle İzmit Körfezi’ne (Astakinos) kadar
gelen bu insanlar Briges’lerdir ve bölgeyi
Bryas olarak adlandırmışlardır. Bölge, M.Ö.
500-490 yıllarında Tinyalılar ve M.Ö. 480-479
yıllarında da Pers’lerin hakimiyetine geçmiştir.
M.Ö. 288-274 yıllarında Pontus kralı Satyros
bölgeye yerleşmiştir. M.Ö. 281-246 yıllarında
ise, 1. Nicomede Bitinya devletinin kralı olmuş
ve bölgeye bu tarihten sonra Brunga adı
verilmişti. Bu dönem, M.Ö. 74 yılında Romalılar
tarafından sona erdirilmişti.
Roma Dönemi
Bitinya devletinin bir kralı olan ve sonraki
yıllarda devletin adı olarak kullanılmaya
başlanan Nikomedia (İzmit), Roma’nın bir
eyaleti haline gelmiştir. M.S. 284-305 İlliryalı
imparator olan Diocletianus döneminde
Nikomedia (İzmit) İmparatorluğun yeni
başkenti olmuştur. M.S. 326 eski Bizantion
şehrinin yerine Constaninople (İstanbul)
şehrinin temelleri atıldı. M.S. 395 Büyük Roma
İmparatorluğunun son İmparatoru Roma’yı
Doğu Roma ve Batı Roma İmparatorluğu
şeklinde ikiye bölerek 17.01.395 yılında
ölmüştü.
Bizans Dönemi
Bu dönemde, eski adıyla Bitinya
krallığı olan Nikomedia (İzmit), Bizansın bir
eyaleti konumundaydı. M.S. 330 yılında
Constantinople (İstanbul) şehri imparatorluğun
başkenti konumundaydı ve M.S. 292
Diocletianus döneminde Nicomedia (İzmit),
imparatorluğun başkenti olmuştur. Bundan
dolayı Nicomedia’nın (İzmit) değeri de artmıştı .
M.S.358 yılı 1. Konstanius döneminde
meydana gelen büyük bir depremle
bölge sarsılır. İki ay süren yangınların
da eklenmesiyle Roma, İskenderiye ve
Antakya’dan sonra dünyanın en önemli
dördüncü büyük kenti olan 150 bin nüfuslu
Nicomedia (İzmit) harap olmuş ve 30 bin insanı
8
Körfez Ticaret Odası
kaybetmiştir .
M.S.362 yılında, dört yıl aradan sonra
yine büyük bir deprem meydana gelerek bu
sefer de 20 bin insan hayatını kaybeder. Bu
depremde Brunga (Yarımca) liman bölgesi
haritadan silinir
M.S. 458 Brunga (yarımca), Piskopos
düzeyinde Nicomedia (İzmit), Nicaia (İznik)
ve Chalcedonia (Kadıköy) piskoposları gibi
doğrudan doğruya İmparatora bağlandı.
Bu durum M.S. V. Yüzyıla kadar devam etti.
Konstantinopolis’in (İstanbul) Anadolu’ya
bağlantısı Dil İskelesi ile Hersek Burnu
arasından sağlandığı M.S. 869 yılına kadar
Nicomedia’nın (İzmit) önemi azaldı. Brunga
(Yarımca), M.S. 869 yılında Basil döneminde
yeniden piskoposluk derecesine yükseltilerek
önemini tekrar kazandı. Konstantinopolis
(İstanbul) zamanında 554 ve 557 tarihlerinde
merkez üssü Nicomedia (İzmit) ve Brunga
(Yarımca) arasında iki deprem meydana
gelerek şehirler harabeye dönmüştür.
Arkasından veba, kolera gibi salgın hastalıklar
nedeniyle nüfus yarı yarıya azalmıştır. Surlar,
limanlar, rıhtımlar, saray ve yapıtların çoğu
onarılamayacak durumda yıkıldı .
Selçuklu Dönemi
1071 yılında Malazgirt savaşından sonra
Anadolu’yu ele geçiren Selçuklular Nikomedia
(İzmit) önlerine kadar inmişlerdir. İznik’i (Nikaia)
ele geçirerek başkent yaptılar. Bölge tamamen
kuşatılarak Konstantinopolis’e (İstanbul) kadar
Selçukluların eline geçti. Bizans tahtında I.
Aleksi Kommen (1081-1118) tek başına Selçuklu
Türkleri ile baş edemeyeceğini anlayınca,
çağrıda bulunarak Haçlı akını düzenleyerek
Nikomedya’nın (İzmit) kuzeyindeki kentler
tekrar Bizanslıların eline geçti. İznik’te düşerek
Selçuklular Anadolu’ya dönerek Konya’yı
başkent yaptılar. Selçukluların Nikomedya’daki
bu dönemi 11 yıl sürdü .
Latin’ler ve Bizans’ın Son Döneminde Brunga
1204 yılında 4.Haçlı akınının
Konstantinopolis’e (İstanbul) gelmesi
taht kavgalarının başlamasına ve Latin
İmparatorluğunun kurulmasına neden oldu.
Nikomedia (İzmit), Brunga (Yarımca) bölgesi
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu
9
İLÇENİN GENEL YAPISI
Yeryüzü Şekilleri, İklim, Bitki Örtüsü
ve Nüfus Durumu
1210 yılında Latinlerin eline geçti. Amaç
İznik Bizans krallığını kaldırmaktı. Latinlerle
Bizanslılar arasında yapılan savaşlar kısa
sürdü. Bu dönemde Brunga’nın (Yarımca) adı
bir süreliğine Grünge (yeşillikler anlamına
gelen) olarak değiştirildiyse de 1228 yılında
Bizanslılar tarafından tekrar ele geçirildi. Bu
dönem Anadolu’da Türk devletinin başına
Osmanoğullarının gelmesi ile son buldu .
Osmanlılar Dönemi
M. S. 1328 yılında Anadolu’daki Türk
devletinin başına Osmanoğullarının gelmesiyle
Kocaeli (İzmit) ve çevresine hakim olan Türkler
tarafından Osmanlı devletinin ilk yıllarında
Yarımca’nın Brunga olarak kullanılan adı
Burunca olarak değiştirildi. İstilalar nedeni
ile terkedilmiş bir kent konumunda olan
Yarımca, Orhan bey zamanında tamamen
Türk devletinin eline geçince kent onarılarak
kiliseler camiye çevrilmiş ve limana işlerlik
kazandırılarak Yarımca’nın adı da bu dönemde
Burunca olarak kullanılmaya başlanmıştır.
1420 yılında Yarımca bir köy
durumundaydı. Sürekli istilalara uğrayan
bölgede halk, güvenlik bakımından kıyılardan
uzak sırtlarda ve tepelerde yaşamayı tercih
ediyordu. Ancak halkın yaşaması için en
önemli gelir kaynakları, Yarımca ovası ve sahil
liman işletmeciliği olduğundan, buralara da
yerleşmeleri gerekiyordu. Bu sebeple, çeşitli
dönemlerde yapılan yerleşmeler her defasında
düşman istilaları, sel baskınları, yangınlar ve
tabii afetler nedeni ile yıkılmış harap olmuş
olduğundan, yerleşim tekamül gösterememiştir.
Bundan dolayı, sürekli yerleşim, her defasında
yarım kaldığından bölgenin adına Yarımca
denmiştir.
Tarih boyunca Tütünçiftlik sahil bölümü
Körfezin en dar yeri olduğundan deniz feneri
amaçlı olarak kullanılmıştır. 1854 Yılında
Abdülmecit zamanında buraya bir deniz feneri
yaptırılmıştır. Bölgede konut yoktu ve eski
Bağdat caddesinin kuzeyi mera alanı olarak
askeri hayvanlar için kullanılmaktaydı. Bölge,
1854 yılında dönemin İzmit Sancak beyi Topal
Osman Paşa tarafından doğal güzelliklerinden
dolayı çiftlik olarak kullanılmakta ve bu
sebeple, istasyon ve çevresi açılarak çiftlik
10
Körfez Ticaret Odası
olarak tescil edilmiştir. Devlet karayolunun
Ağadere bölümünde beylik kışlası vardı
ve sahil bölümünde ise deniz ve kara
hayvanlarının bol olmasından dolayı av yeri
olarak kullanılmaktaydı (1).
22 Mayıs 1766 yılında 2 dakika süren
deprem Körfez kıyısında bulunan tüm köy,
kasaba, oba ve kentler yerle bir olmuştu.
Ancak sırtlarda kurulu bulunan sağlam
yapılar ayakta kalabilmişti. İki ay aralıklarla
süren depremde pek çok Yarımca’lı hayatını
kaybetmiş ve halk, kıyı Yarımca’dan tepelere
doğru yönelmişti.
Cumhuriyet Dönemi
Bu dönemde, 1937 yılında Romanya’dan
60 göçmen getirilerek her bir aile reisine 15
ve ailelerin her birine ise 10’ar dönüm arazi
verilmiştir. 1939 yılında da gelen göçmenler bu
bölgeye yerleştirilmiştir. 1951 yılında Yarımca
köyü muhtarlığına bağlanan çiftliğin bu ilk
yerleşmecilerinin önemli bir bölümü sıtma vb.
gibi çeşitli hastalıklar nedeni ile daha sonraki
yıllarda başka bölgelere göç etmek zorunda
kalmışlardır.
Kiraz ve üzüm bağlarıyla kaplı olan
Yarımca bölgesi köy yaşamını ve durgun
ekonomisini gerilerde bırakarak, 1950 yılından
itibaren hızlanan sanayileşme sürecine
girmiştir. Sanayileşmeyle birlikte hızla göç alan
Yarımca’nın yanında Tütünçiftlik bölgesinin de
gelişmesine neden olmuş ve bu günkü yerleşim
alanları oluşmuştur .
Devlet karayolunun ortasından geçtiği
Çiftlik bölgesinin değeri her geçen gün
artarak hızlı bir gelişme göstermiştir. 1970
yılında yapılan bir referandumla belde olarak
Yarımca Belediyesi sınırlarına dahil edilmiş ve
23 Aralık 1970 tarihinde Bakanlar Kurulunca
onanarak Yarımca’nın bir mahallesi olmuştur.
Gelişim hızlı bir şekilde artarak 1971 yılında
karayolu referans alınarak iki mahalleye ve
daha sonra da bu günkü idari yapılanmaya
dönüştürülmüştür.
Yeryüzü Şekiller
İlçe düzlük bir alana kurulmuştur.
Yarımca’dan Tütünçiftliğe kadar geniş bir alanı
kaplar. İlçenin kuzey kesimi Çenedağ’ının
devamı gibidir.
Bu yükselti batıya devam ederek Hereke
sırtlarını oluşturur. Yarımca’dan Hereke’ye
doğru bir yükselti iyice dikleşir. Kıyı kesimi fazla
girintili çıkıntılı değildir.
Düz alanın yükseklikle buluştuğu yerde
karayolu geçmektedir. Bölgenin en önemli
dağları Saman Dağlarıdır. Önünde akarsu
yoktur. İlçe içerisinden geçerek denize dökülen
derelerde yıllık yağışların fazla olduğu
zamanda akıntı olmaktadır. Su kaynaklarının
az olması önemli bir sıkıntı oluşturmaktadır.
İklim ve Bitki Örtü
İlçede geçiş iklimi mevcuttur. Yani yazları
çok sıcak ve kurak olmayan, yağışlı ve ılık
geçen bir iklim görünür. İlçe makro klima tipi
Akdeniz iklim kuşağına girmektedir.
Yıllık yağış ortalaması 819.3 mm.
Yıllık ortalama sıcaklık 14.4 Derece
En düşük sıcaklık (Ocak) 0.8 Derece (-8)
En yüksek sıcaklık (Ağustos) 24.2 Derece
En düşük sıcaklık ortalaması 10.5 Derece
En yüksek sıcaklık ortalaması 19.2 Derece
Bu iklime uygun olarak alçak kesimlerde
zeytinlikler, kısa çalılar, yüksek alanların
tahrip edilmesi nedeniyle ince toprak tabakası
erozyona uğramıştır. İlçede bölgenin en güzel
kirazları yetişmektedir. Ayrıca her çeşit sebze
ve meyvenin yetişmesi için uygun koşullar
mevcuttur.
içersinde nüfus itibariyle Gebze İlçesinden
sonra 2. ilçe durumundadır.
Nüfus yoğunluğu oranı kıyı şeridinde yüksek
içerlere gidildikçe düşmektedir. 2000 yılı
sayımına göre ortalama yoğunluk km2 ye 268
kişi düşmektedir.
İlçemiz 1960 yılında çok az bir nüfusa
sahip iken (2000-3000 gibi) sanayi tesislerinin
kurulması ile hızlı bir nüfus artışına sahip
olmuştur.
İlçe nüfusunun %90’ ı dışardan gelen
vatandaşlarımızdan oluşmaktadır. “Manav”
tabir edilen yerli nüfus % 10 seviyesine
düşmüştür.
17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen
deprem sonucunda bazı vatandaşlarımız
ilçeden kendi memleketlerine dönmüşlerse de
bir süre sonra hayatın normale dönmesiyle
bu insanlarımızın bir çoğu geriye dönmeye
başlamıştır.
Ekonomik Durum
İlçenin ekonomisi tarım, hayvancılık,
sanayie dayalıdır. İlçedeki sanayii
kuruluşlarından ötürü tarım ve hayvancılık
köylerde yapılmakta olup, yetiştirilen başlıca
tarımsal ürünler buğday, arpa, ayçiçeği, mısır,
zeytin, armut, elma, üzüm, kirazdır. Sebze ve
meyvecilik ön plandadır. Hayvancılıkta büyük
ve küçükbaş hayvan besiciliği, tavukçuluk ve
arıcılık yapılmaktadır.
Tüpraş, Petkim, İgsaş ilçenin belli başlı
büyük sanayi kuruluşlarıdır. Ayrıca Hereke
halı dokumacılığı ile ünlü olup, halı dokuma
fabrikası bulunmaktadır.
Nüfus Durumu
Körfez ilçesi; ilçe merkezi, Hereke bucağı,
Kirazlıyalı Beldesi ve 16 köyden teşekkül
etmiştir.
22 Kasım 2000 yılı Genel Nüfus sayımına
göre ilçe merkezi 81938 nüfusa sahiptir. Hereke
Beldesinin nüfusu 16189, Kirazlıyalı Beldesinin
nüfusu ise 2831 dir. Buna göre bağlı 16 köyde
bulunan 4337 nüfus ile ilçemizin toplam nüfusu
105295’ dir. Körfez ilçesi 2000 yılı Genel Nüfus
sayımı sonuçlarına göre Kocaeli İlinin ılçeleri
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 11
Genel bilgiler
Kocaeli Tarihi
Kocaeli’nin tarihi Frikyalılara dayanır. M.Ö.
sekizinci asırda Magaralılar İzmit Körfezinin
ucuna yerleşmişlerdir. “Astakos” ismini
verdikleri bir kent kurmuşlardır. Balkanlardan
gelen Traklar muhtelif tarihlerde bu bölgeye
gelmişlerdir. M.Ö. üçüncü asırda Trakya Kralı
Lysimacos “Astakos” kentini tahrip etmiştir. Bu
bölgenin tarihi Frikyalılardan da eski olup,
M.Ö. üç bin sene “Sit” ve “As” ismi verilen
kavimler “Astrk” ismi verilen liderleri altında bu
bölgede yerleşip İzmit şehrini kurmuşlardır.
Traklardan sonra bu bölge Perslerin istilasına
uğramış ve M.Ö. 4. asırda Makedonya
Kralı İskender bu bölgeyi Perslerden alıp
Makedonya’ya ilhak etmiştir. Makedonya Kralı
İskender’in ölümünden sonra bu bölge Bitinya
Krallığının eline geçmiştir. Bitinya Kralı Birinci
Nikomed M.Ö. 262 senesinde şimdiki İzmit
şehrini kurmuştur. Şehre kendi ismini vererek
“Nikomedya” demiştir. Krallığın başkenti
yapmıştır.
Kartaca hükümdar ve komutanı Anibal
Roma Devletine karşı yenilince M.Ö. 148’de
Bitinya’ya sığınarak burada ölmüş ve Gebze’ye
gömülmüştür. Zaman zaman Bergama Krallığı
bu bölgeye saldırmıştır.
M.Ö. 2. asırda Bitinya Krallığı Roma’ya
tabi olmuş, M.Ö 74’te Roma bu krallığı ilhak
etmiştir. M.S. 258’de Gotlar ve M.S. 284’te
İranlılar bu bölgeyi ve İzmit şehrini yakıp
yıkmışlardır. Roma İmparatoru Diocletianus,
İzmit’i imar etmiş ve Roma İmparatorluğunun
başkenti yapmayı tasarlamış ise de ömrü kafi
gelmemiştir. Roma İmparatoru Konstantin,
Roma İmparatorluğunun başkentini İstanbul’a
nakletmiş ve kendisi İzmit’te ölmüştür. Roma
İmparatoru Justinianus da İzmit’i imar etmiştir.
Roma İmparatorluğu M.S. 395 senesinde ikiye
bölününce bu bölge, Anadolu gibi Doğu Roma
olan “Bizans”ın payına düşmüştür.
M.S. 7. asırda İslam orduları İstanbul’u fetih
için geldiklerinde yolları üzerinde bulunan bu
bölgeyi fethetmişler fakat ellerinde devamlı
tutamamışlardır. 1071 Malazgirt Zaferinden
sonra Anadolu Fatihi Kutalmışoğlu Süleyman
Şahın Türk orduları bu bölgeye de geldiler.
Anadolu Selçuklu Devleti kurulunca İznik
başkent oldu. İzmit ve civarını fethettiler.
1097’de Haçlı seferinde Haçlı ordusu İznik’i
12
Körfez Ticaret Odası
ele geçirince Anadolu Selçuklu Devletinin
başkenti Konya’ya nakledildi. 1204’te Lâtinler
İstanbul’u işgal edince Bizanslılar başkentlerini
İznik’e naklettiler. Latinler İzmit ve civarını
da ele geçirdiler. Bizanslılar 1207’de İzmit’i
Lâtinlerden geri aldılar.
Kocaeli ancak Osmanlı Devletinin fethi
ile kesin şekilde Türk hâkimiyetine girmiştir.
Orhan Gazi 1331’de İzmit’i kuşatmış fakat
Bizans İmparatoru büyük bir kuvvetle gelince
Orhan Gazi muhasarayı kaldırmıştır. 1337’de
Orhan Gazi zamanında Akça Koca emrindeki
Türk ordusu İzmit ve çevresini fethetmiştir.
Orhan Gazi İzmit’i il olarak büyük oğlu Rumeli
Fatihi Veliaht-Şehzade Gazi Süleyman Paşaya
vermiştir. Akçakoca Karadeniz’e kadar bütün
bölgeyi fethetmiştir. Böylece ilk defa Karadeniz
sahiline inilmiştir.
28 Temmuz 1402’de Ankara Meydan
Savaşında Yıldırım Bayezid’in ordularını yenen
Timur’un ordusu İzmit’e kadar gelmiş ve İzmit’i
ele geçirmişlerdir. Timur’un geri çekilişinden
sonra “Fetret Devri”nde Osmanlı şehzadeleri
arasında saltanat kavgasından faydalanan
Bizans, İzmit’i geri almıştır. 1419’da Gazi
Timurtaşoğlu Umur Bey, Pereke, Gebze, Pendik,
Kartal gibi İzmit’i yeniden fethederek Bizans’tan
geri almıştır. 1481 senesinde Fâtih Sultan
Mehmet Han büyük bir ordu ile İtalya üzerine
sefere çıkarken, İzmit’in Gebze ilçesinde şehit
olmuştur.
Tarihte isim yapmış Fatih Sultan Mehmet
Han, Anibal ve Konstantin İzmit’te vefat
etmişlerdir. Osmanlı devrinde İzmit bir
sancak (il) merkezi olmuştur. Bu sancak önce
Hüdavendigar eyaletine sonra Kaptan Paşa
eyaletine ve İstanbul’a, Tanzimattan sonra
bağımsız bir sancak olarak dahiliye nezaretine
bağlanmıştır. Adapazarı, Kandıra, Karamürsel,
Yalova Gebze kazaları 1888’de kurulan Kocaeli
bağımsız sancağına bağlanmıştır.
Osmanlı devrinde İzmit, Üsküdar’dan
doğuya giden büyük ticaret yolu üzerinde
önemli konaklardan biri olmuştur. Şehirde
birçok ticaret hanları ve kervansaraylar
yapılmıştır. Osmanlı Devletinin ilk tersânesi
İzmit’te kurulmuştur. Bu tersanede savaş
ve ticaret gemileri yapılırdı. Tersanede on
dokuzuncu asrın ikinci yarısına kadar faaliyet
gösterilmiştir.
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 13
Genel bilgiler
On dokuzuncu asır başlarına kadar tuz
işletmeleri bölgenin başlıca gelir kaynağı
idi. Askerî kumaş ve fes fabrikası da İzmit’te
bulunuyordu. İzmit kereste ticaretinin büyük
merkezlerinden ve pazarlarından biriydi. Evliya
Çelebi eserinde, 1640 yılında şehirde 1 100
dükkan ve 200 kereste deposu bulunduğunu
ve mühim ticaret merkezi olduğunu kaydeder.
Birinci Dünya Harbinden sonra 6 Temmuz
1920 ile 27 Haziran 1921 arasında 11 ay 22
gün (244 gün) İngiliz ve Yunan işgalinden
sonra yeniden geri alınmıştır. 1924’te İzmit,
Kocaeli’nin il merkezi oldu. 1954’te Adapazarı
il haline getirilince, Karasu, Akyazı, Hendek,
Kocaeli’den ayrılarak Sakarya’ya bağlandı.
Cumhuriyet devrinde Gölcük Türk
donanmasının en mühim üssü hâline getirildi
ve modern tersaneler, arihi İzmit tersanesinin
yerini aldı. Kocaeli Türkiye’nin en önemli
sanayi merkezlerinden biri hâline gelmiştir.
İzmit, Türkiye’nin İstanbul’dan sonra en gelişmiş
bir sanayi merkezidir.
Coğrafi Durum
Kocaeli, kuzeyde Karadeniz, güneyde Bursa,
batı ve kuzeybatıda İstanbul, doğuda Sakarya
illeriyle çevrilidir. Kuzeyde Kocaeli Platosu,
üzerinde az sayıda tepe vardır. Dağlar Kocaeli
ili topraklarının yüzde 18.8’ini kaplar. İlin kuzey
kesiminde tek tek kütleler halinde tepeler,
güney kesiminde ise Samanlı Dağları yer alır.
Kocaeli sınırları içinde bulunan tek önemli göl,
Sapanca’dır. Ancak Sapanca Gölünün büyük
bölümü Sakarya ili sınırları içinde kalır. İlin yüz
ölçümü 3 623 km²’dir.
Kocaeli’nde bitki örtüsü, genelde Marmara
Bölgesi özelliğini taşımakla birlikte, kıyılarla
dağlık alanlar arasında önemli farklılıklar
görülür. Ayrıca kuzeyden güneye doğru
gidildikçe Karadeniz kıyısına özgü bitki
topluluklarının yerini Akdeniz bitkileri almaya
başlar. Samanlı Dağları ile Karadeniz kıyısı
ardındaki alanlar sık ve nemcil ormanlarla
kaplıdır. Bu ormanlar daha çok kayın
ağacından oluşur; bazı kesimlerde kayına
gürgen, kestane ve meşe de karışır. Samanlı
Dağlan’nın yüksek kesimleri iğne yapraklılarla
örtülüdür. İzmit Körfezi’nin kuzey ve doğusunda
Akdeniz iklimine özgü makilere rastlanır.
14
Körfez Ticaret Odası
Eskiden körfezin kuzey kıyılarında yaygın olan
zeytinlikler kent ve sanayi alanı elde edilmesi
amacıyla yok edilmiş durumdadır. Tahrip
edilen ormanlık alanlar step bitkileri ve yalancı
makilerle kaplanmıştır
Sakarya Irmağı’nın batı yakasından
başlayarak Pamukova ve İznik Gölü’nün
kuzeyinde Bozburun’a kadar uzanan Samanlı
Dağları İzmit, Sapanca ve Adapazarı çöküntü
alanına hâkim bir konumdadır. Başlıca ovalar
Kocaeli kenti ile Sapanca Gölü arasında
uzanan düzlükler ile Dilovası’dır. Bir peplen
olan Kocaeli Yarımadası’nın il sınırları içinde
kalan bölümü dalgalı düzlüklerden oluşur.
Başlıca gölleri, Sapanca Gölü ile Kocaeli
kentine su sağlayan Kirazdere Barajı’nın
ardında yer alan yapay göl ve Kocaeli
Büyükşehir Belediyesi tarafından kentin su
ihtiyacını karşılamak için yaptırılan barajın
ardında su toplanması sonucu oluşan Yuvacık
Baraj Gölü’dür.
İdari ve Sosyo - Ekonomik Durum
Kocaeli ilinin nüfusu, 2013 Adrese Dayalı
Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 1 676 202
kişidir. ilin nüfus yoğunluğu ise km² başına 464
kişidir. Nüfus bakımından en büyük ilçeleri
sırasıyla İzmit, Gebze, Darıca, Gölcük, Körfez,
Derince, Kartepe, Çayırova, ve Başiskele’dir.
Yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi ise
Kandıra’dır. Nüfus bakımından en küçük
ilçesi Dilovası’dır, yüzölçümü bakımından en
küçük ilçesi Darıca’dır. Kocaeli ilinin merkezi,
Türkiye’nin en kalabalık onbirinci kentidir.
Kocaeli‘ndeki ilçe sayısı 12, ve belediye sayısı
12 ’dir.
İlin öne çıkan özellikleri
Kocaeli ili şehirleşme oranı toplam istihdam
oranı bakımından Türkiyeortalamalarının
üstündedir. Kocaeli, İstanbul’ dan sonra
gelen ikinci büyük sanayi metropolü olup,
Türk İmalat Sanayi üretimine önemli katkı
sağlamakta ve, bu özelliğini son 20 yıldır
korumaktadır. Böylesine gelişmiş bir sanayi
kenti olan Kocaeli, Organize Sanayi Bölgeleri,
Serbest Bölge ve Teknopark projeleri ile
adeta bir Teknokent olma yolunda hızla
ilerlemektedir. Son yıllarda dünya devi
otomotiv şirketleri üretim için birbiri ardına
Kocaeli’ni tercih etmektedir. Kocaeli’nin
sanayileşmesinde en önemli etken, tüm
ulaşım imkanlarına sahip olmasıdır. Kara
ve demiryolu ağları ile yapılan taşımacılık
özellikle Avrupa ve Ortadoğu’ya yapılmakta
olup, limanlar ile yapılan deniz taşımacılığı da
önemli bir boyuta ulaşmıştır. İstanbul ve Bursa
gibi önemli ticaret ve sanayi merkezlerine
yakınlığı, yatırımlar açısından Kocaeli’yi
öncelikli kılmaktadır. Kocaeli’nin şehir merkezi
İzmit’in İstanbul’a uzaklığı 85 km’dir. İstanbul’un
batı yakasında bulunan Atatürk Hava Limanı
ve doğusunda faaliyet gösteren hemen
yakınındaki Sabiha Gökçen Havalimanı ile
dünyaya açılan Kocaeli, Ankara’ya da TEM
otoyolu ile bağlıdır. Uluslararası İstanbul
Atatürk Havalimanı 90 km. mesafededir.
Ayrıca Uluslararası Sabiha Gökçen
Havalimanı’na 50 km. mesafededir. İlk endüstri
gelişimi kamu kuruluşlarınca başlatılmıştır.
En eski endüstri kuruluşu, Osmanlı
İmparatorluğundan beri (1834) etkinliğini
sürdüren Hereke Dokuma fabrikasıdır. Bu
fabrika ile önce dokuma ürünleri etrafında
oluşan endüstri kompleksi daha sonra Petrol
Ofisi (1941), Tüpraş’ın (1960) kurulmasıyla
petrol ürünleri etrafında gelişmiş; son yıllarda
da organik kimya, metal, gıda, ilaç, gübre,
boya ve tersane endüstrilerine yönelerek çok
çeşitlilik kazanmıştır. İl genelinde ayrıca 7’si
faal olmak üzere, 12 organize sanayi bölgesi
bulunmaktadır. Bölgede yoğunlaşan sanayi
kuruluşlarının yanı sıra bilimsel araştırma ve
geliştirme merkezleri de Kocaeli ekonomisine
güç katmaktadır.
Kocaeli ilinin işsizlik oranı 2013 yılı için
% 10,1, işgücüne katılma oranı % 54,8 ve
istihdam oranı %49,2’dir. Bugün ileri düzeyde
sanayi ve endüstri kenti olan Kocaeli; çevresi
ile demiryolu ve en gelişmiş karayolu ağına
sahiptir. Bunun yanı sıra Derince ve Kocaeli
limanlarıyla da dünyanın dört bir yanına deniz
yolu bağlantısı kurmuştur.
Kocaeli İlinin genç nüfusun ağırlığı dikkat
çekicidir. 2013 yılında il nüfusunun % 40’nı 25
yaşın altındadır. 25-64 yaş arası nüfus toplam
nüfusun % 54’ünü, 65 yaş üstü nüfus toplam
nüfusun %16’sını oluşturmaktadır.
Kocaeli ili 2013 yılı yıllık nüfus artış hızı
‰ 25,1’dir. Aynı yılda 6 yaş üzeri nüfus için
okuryazarlık oranı %97,2’dir (bilinmeyen hariç).
2012-2013 yılları için Kocaeli ilinin ‰ 9,84
net göç hızı ile göç aldığı anlaşılmaktadır.
Sanayideki gelişmişliğine karşın ticarette
geri planda kalması, ilde faaliyet gösteren
sanayi kuruluşlarının merkezlerinin İstanbul’
da oluşu ve üretim pazarlamalarının bu ilde
yapılmasıyla doğrudan ilgilidir. Kocaeli İlinde
2 adet müze, Kocaeli ve ilçelerinde ise 11 adet
kütüphane bulunmaktadır.
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 15
Körfez İlçesi Genel Görünümü
1987 yılına kadar İzmit ilçesine bağlı bir
yerleşim yeri iken, Tütünçiftlik, Yarımca ve
Gebze’ye bağlı olan Hereke bucağını da dâhil
edilerek Körfez ilçesi oluşturmuştur. Doğusunda
Derince ilçesi, batısında Gebze ilçesi, kuzeyinde
İstanbul ili Şile ilçesi ve güneyinde İzmit Körfezi
bulunmaktadır. 306 km² yüzölçümü ile Kocaeli
ili yüzölçümünün % 8,95’ini kaplamaktadır.
Ticari açıdan en fazla İzmit ilçesi ile
iletişim halinde olan Körfez ilçesinin 2023
vizyonu,Tarım ve lojistik üssü olarak
tanımlanmıştır.
üstündeki toplam nüfusun %4’üdür (bilinmeyen
hariç). Yine aynı yıl Kocaeli’de 6 yaşın üzerinde
okuma yazma bilmeyen kadınların oranı %4,8
(bilinmeyen hariç) iken, bu oran erkekler için
%0,9 (bilinmeyen hariç) olmuştur.
Körfez İlçe Okuma Yazma Oranı
Okuma yazma durumu
Okuma yazma bilmeyen
Okuma yazma bilen
Bilinmeyen
İlçelere göre nufus Dağılımı
Nüfus ve Demografi
2013 yılında Türkiye’ de il ve ilçe merkezleri
nüfusunun, toplam nüfus içindeki oranı
%91,3’tür. Kocaeli’de ise bu oran %100 olmuştur.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi
Sonuçları’na göre 2013 yılı nufusu: 849.465
Erkek ve 826.737 Kadın olmak üzere toplam:
1.676.202’dir.
2013 yılında Türkiye’ de 6 yaşın üzerinde
okuma yazma bilmeyen nüfus, 6 yaşın
Toplam
Toplam
Erkek
Kadın
4 285
671
3 614
120 108
61 879
58 229
3 194
1 575
1 619
127 587
64 125
63 462
Kocaeli İl Geneli
1 676 202
İzmit
332 754
Başiskele
76 605
Toplam
Erkek
Kadın
Çayırova
103 536
Okuma yazma bilmeyen
4 264
658
3 606
Darıca
164 385
4 669
1 324
3 345
Derince
130 657
Okuma yazma bilen fakat bir okul
bitirmeyen
Dilovası
45 610
İlkokul mezunu
25 349
9 716
15 633
Gebze
329 195
İlköğretim mezunu
22 905
12 354
10 551
Gölcük
145 805
Ortaokul veya dengi okul mezunu
6 425
3 764
2 661
Kandıra
50 046
Lise veya dengi okul mezunu
26 052
16 058
9 994
Karamürsel
50 046
Yüksekokul veya fakülte mezunu
12 794
7 314
5 480
Kartepe
101 692
Yüksek lisans mezunu
694
434
260
Körfez
101 692
Doktora mezunu
112
65
47
Körfez İlçe, bitirilen eğitim düzeyi ve cinsiyete göre nüfus (15 +yaş)
Bilinmeyen
Toplam
3 124
1 546
1 578
106 388
53 233
53 155
Sağlık Göstergeleri, 2012
Ambulans Sayıları
Körfez
Kocaeli
TR42
Türkiye
10
171
277
3,351
24
385
747
Diş Ünit Sayıları
Uzman Hekim Sayısı
32
1,327
2,733
68,065
Toplam Hekim Sayısı
87
2,369
4,982
124,785
Diş Hekimi Sayısı
37
478
904
20,419
Eczacı Sayısı
17
458
873
25,713
237
6,18
11,229
175,456
Mevcut Yatak Sayısı
80
3,669
9,026
200,413
5 Yaş Altı Çocuk Ölüm Oranı
(binde)
1,8
1,8
-
-
0
11,1
-
15,5
Kaba Ölüm Oranı (binde)
4,2
3,8
-
-
Bebek Ölüm Oranı (binde)
6,8
7,7
-
7,7
Neonatal Ölüm Oranı (binde)
3,9
5,2
-
-
3
24
75
1,863
Toplam Sağlık Çalışanı
Anne Ölüm Oranı (yüz binde)
112 Acil Yardım İstasyon Sayısı
16
Körfez Ticaret Odası
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 17
Demografik Göstergeler, 2011-2012
ORANLAR
Körfez
Kocaeli
TR42
Türkiye
23,43
0,34
0,35
0,23
Madencilik ve Taşocakları
İşkolunda Çalışanların Oranı
1,36
0,003
0
0,01
3,8
İnşaat İşkolunda Çalışanların
Oranı
36,62
0,21
0,18
0,21
Ticaret İşkolunda Çalışanların
Oranı
6,56
0,09
0,08
0,13
Ulaştırma Depolama Haberleşme
İşkolunda Çalışanların Oranı
10,31
0,1
0,07
0,07
Konaklama ve Yiyecek Hizmeti
Faaliyetleri İşkolunda Çalışanların
Oranı
2,99
0,04
0,03
0,06
Bilgi ve İletişim İşkolunda
Çalışanların Oranı
0,51
0,01
0,01
0,01
4,1
0,05
0,04
0,02
Körfez
Kocaeli
TR42
Türkiye
135,379
1.527.407
2.740.512
58.448.431
3,841
107,284
635,818
17.178.953
139,22
1.634.691
3.376.330
75.627.384
3.8
3,7
Yıllık nüfus artış Hızı (‰)
25,67
20,38
18,19
12,01
İl/İlçe Merkezi Nüfus Artış Hızı (‰)
27,07
18,13
21,6
18,35
Şehirleşme Oranı (%)
97,24
0,93
0,81
0,77
Çalışma Çağı Nüfusu (15-64 Yaş
95,43
1.142.572
2.343.270
51.088.202
Genç Nüfus (0-14)
35,173
393,635
777,05
18.857.179
Yaşlı Nüfus (64+)
8,617
98,484
256,01
5.682.003
Çalışma Çağındaki Nüfusun (1564 Yaş) Toplam Nüfus İçinde Oranı
(%)
68,55
0,7
0,69
0,68
Genç Nüfus Bağımlılık Oranı
36,86
0,34
0,33
0,37
Yaşlı Nüfus Bağımlılık Oranı
9,03
0,09
0,11
0,11
İlçe Merkez Nüfus
Belde/ Köy nüfusu
Toplam Nüfus
Ortalama Hanehalkı Büyüklüğü
(2011)
Toplam Yaş Bağımlılık Oranı
31,45
0,43
0,44
0,48
454,97
478,26
172,08
98,27
Körfez
Kocaeli
TR42
Türkiye
Toplam Çalışan Sayısı
48,686
718,644
1.241.756
24.486.161
Sanayi İşkolunda Çalışan Sayısı
11,408
246,277
434,886
5.749.245
662
2,419
5,554
267,896
İnşaat İşkolunda Çalışan Sayısı
17,829
150,971
227,087
5.074.458
Ticaret İşkolunda Çalışan Sayısı
3,196
63,08
99,95
3.119.259
Ulaştırma Depolama Haberleşme
İşkolunda Çalışan Sayısı
5,021
69,043
88,532
1.712.994
Konaklama ve Yiyecek Hizmeti
Faaliyetleri İşkolunda Çalışan
Sayısı
1,457
25,897
42,938
1.372.213
Finans ve Sigorta Faaliyetleri
İşkolunda Çalışan Sayısı
184
3,189
5,543
252,384
Eğitim İşkolunda Çalışan Sayısı
289
9,659
17,293
508,252
Bilgi ve İletişim İşkolunda Çalışan
Sayısı
246
6,33
10,563
279,325
1,996
32,758
48,437
1.189.707
Nüfus Yoğunluğu
Sanayi İşkolunda Çalışanların
Oranı
Mesleki Bilimsel ve Teknik Faaliyetler İşkolunda Çalışanların Oranı
İstihdam Göstergeleri, 2011-2012
Madencilik ve Taşocakları
İşkolunda Çalışan Sayısı
Mesleki Bilimsel ve Teknik Faaliyetler İşkolunda Çalışan Sayısı
18
Körfez Ticaret Odası
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 19
Ekonomi Göstergeleri
Körfez
Kocaeli
TR42
Türkiye
3,425
45,949
45,949
2.096.864
5.927.138.898
280.199.015.960
378.332.474.613
7.731.500.721.695,50
42,574
1.533.931
3.249.379
102.231,50
19
218
413
10,158
İşyeri Sayısı
Yörede Gerçekleşen
Net Satış
Kişibaşına Düşen
Net Satış
Banka Şube Sayısı*
Gebze Alt Bölgesi (Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, Körfez) Ekonomi Göstergeleri
Gösterge
Alt Bölgede Gerçekleşen Yurtiçi Satış
Alt Bölgede Gerçekleşen Yurtdışı Satış
105.761.511.431,50
324.446.032.566
57.257.856.885
379.151.679.909 203.678
Yurtiçi satışın net satış içindeki payı
86,13%
10.987.160.864
Yurtdışı satışın net satış içindeki payı
15,99%
85,56%
Toplam işletme sayısı
21.809
15,10%
MİKRO ölçekli işletme sayısı
20.612
177.694
Mikro işletmelerin oranı
94,50%
170.078
986
6.502
4,50%
888
159
226
0,70%
38,71%
52
57,50%
0,20%
0,07%
TR42
Genel Bütçe Geliri Tahakkuk
3.389.687.433
40.412.536.000
43.982.209.999
KÜÇÜK ölçekli işletme sayısı
Vergi Geliri
3.388.804.778
36.025.725.000
39.454.931.415
Küçük işletmelerin oranı
Mükellef Sayısı Toplam
91.608
203.678
425.006
ORTA ölçekli işletme sayısı
Gelir Vergisi Mükellef Sayısı
19.080
42.330
127.169
Orta işletmelerin oranı
7.823
15.022
27.777
Körfez Ticaret Odası
TR42
19.643.214.070,15
Kocaeli
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı, Kocaeli Vergi Dairesi Başkanlığı, Sakarya Vergi Dairesi Başkanlığı, Düzce
Defterdarlığı, Bolu Defterdarlığı, Yalova Defterdarlığı, 2012
Gebze Alt Bölgesi
122.784.838.678,52
Alt Bölgede Gerçekleşen Net Satış
Gebze Alt Bölgesi
Kurumlar Vergisi Mükellef
Sayısı
20
Körfez’in de İçerisinde Bulunduğu Gebze Alt Bölgesi için Gelir Göstergeleri
BÜYÜK ölçekli işletme sayısı
Büyük işletmelerin oranı
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 21
Organize Sanayi Bölgeleri ve Sanayi Siteleri
Körfez Ticaret Odası Üyeleri
Körfez ilçesinde organize sanayi bölgesi bulunmamaktadır. Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü’nün Mayıs 2012 tarihinde hazırlamış olduğu “81 İl Durum
Raporu”na göre Körfez ilçesinde bir adet sanayi sitesi bulunmaktadır. Körfez Sanayi Sitesi’nde
aynı verilere göre 466 işyeri bulunmakta olup, doluluk oranı %100 düzeyindedir.
Körfez Ticaret Odası Faal Üye Sayısı 2014 Yılı Ekim ayı sonu itibariyle 15 Meslek Grubundan
olmak üzere 1.342’dur.
Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli - Körfez Ürünleri
Türkiye’de 2011 yılında yürürlüğe giren “Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli”
tarım havzalarında doğal kaynakların korunarak üretimin planlanması ve artırılması, etkin
ve rasyonel bir destekleme politikası uygulanabilmesi amacıyla geliştirilmiştir. Bu kapsamda,
iklim, toprak, topografya, arazi sınıfları ve kullanım şekillerine dayalı olarak yaklaşık 528
milyon veri değerlendirilerek ülke geneli 30 tarım havzasına ayrılmıştır. Belirlenen her
havza için; stratejik, arz açığı ve rekabet şansı olan ürünler ile özel ürünler saptanarak tarım
havzalarına dayalı haritalar oluşturulmuştur. Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli
ile ülkenin tarım envanterinin ortaya çıkarılması ve hangi bölgede, hangi üründen en iyi
verimin alınacağının tespit edilmesi, hangi ürünlerin desteklenmesi gerektiği ortaya konulması
amaçlanmıştır.
Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli “Ekolojik olarak benzer olan, ülkenin idari
yapılanmasına uygun, yönetilebilir büyüklükte, tarım ürünlerinin ekolojik ve ekonomik olarak
en uygun yetiştirilebildiği bölgeler” olarak tanımlanmaktadır.
Bu kapsamda, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın 2012 yılı çalışması sonucunda,
“Güney Marmara Havzası”nın bir parçası olarak tanımlanan Körfez ilçesinde Arpa, Buğday,
Çavdar, Çeltik, Dane Mısır, Kanola, Kuru Fasulye, Kütlü Pamuk, Nohut, Soya Fasulyesi,
Tritikale, Yağlık Ayçiçeği, Yulaf, Zeytinyağı desteklenen ürünler olarak belirlenmiştir.
Meslik Grupları
Firma Sayısı
1. Meslek Grubu
106
2. Meslek Grubu
80
3. Meslek Grubu
51
4. Meslek Grubu
105
5. Meslek Grubu
157
6. Meslek Grubu
64
7. Meslek Grubu
60
8. Meslek Grubu
83
9. Meslek Grubu
184
10. Meslek Grubu
62
11. Meslek Grubu
62
12. Meslek Grubu
61
13. Meslek Grubu
57
14. Meslek Grubu
66
15. Meslek Grubu
144
Toplam Üye Sayısı
1342
Statülerine Göre Körfez Ticaret Odası Faal Üye Sayıları
Nevi / Şirket Yapısı
Anonim Şirketler
164
Kooperatif
23
Limited Şirket
855
Gerçek Kişi Ticari İşletmeleri
300
TOPLAM
22
Körfez Ticaret Odası
Faal Üye Sayısı
1.342
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 23
Sonuç ve Genel Değerlendirme
Tüpraş, Aygaz, Milangaz, Nuh Çimento gibi devler ile en önemli limanları barındıran ilçe
bu yapıların etrafında oluşan ekonomik hareketlilikle beslenmektedir. Sanayinin ve liman
yapılarının getirdiği çevre sorunlarını da barındıran ilçede bu sorunların en az düzeyde
tutulması için önemli çaba sarf edilmektedir. Türkiye için kritik olan sektörlerin olduğu ilçede
özellikle konut yapılanmasının ilçenin kuzeyine doğru kaydığı görülmektedir. Son dönemde
yapılması planlanan özel sektör liman yatırımları da göz önüne alınarak, ilçenin yaşam ve
üretim alanlarının düzgün planlanması gerekmektedir. İlçede sosyo-kültürel açıdan değerler
kazandırılması Hereke gibi tarihi bir değerden daha çok yararlanmak için özel çalışmalar
yapılmalıdır.
24
Körfez Ticaret Odası
Körfez Ekonomik Veriler Durum Raporu 25
Download

ekonomik araştırmalar raporu