1. TEMA
ÝÇÝNDEKÝLER
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 10
Eþ Anlamlý (Anlamdaþ) Kelimeler ................................................................................ 10
Karþýt (Zýt) Anlamalý Kelimeler ......................................................................................11
Eþ Sesli (Sesteþ) Kelimeler ..........................................................................................12
Yakýn Anlamlý Kelimeler ................................................................................................13
Ýsim (Ad) ....................................................................................................................13
Anlamlý ve Kurallý Cümle ..............................................................................................14
Sebep (Neden)-Sonuç Cümleleri ..................................................................................15
Deyimler ......................................................................................................................16
Atasözleri ....................................................................................................................17
Düz Yazýda Konu ..........................................................................................................18
Þiirde Konu ..................................................................................................................19
Ana Düþünce (Ana Fikir) ..............................................................................................20
Ana Duygu ..................................................................................................................21
Trafik Ýþaret Levhalarý ..................................................................................................22
Harita-Kroki Okuma......................................................................................................23
Ölçme ve Deðerlendirme ..............................................................................................24
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ....................................................................................30
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ....................................................................................32
Kazaným Deðerlendirme Testi-3 ....................................................................................34
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ ................................................................................................ 34
2. TEMA
Nokta ..........................................................................................................................36
Günlük, Aný Yazma ......................................................................................................36
Ölçme ve Deðerlendirme ..............................................................................................37
Kazaným Deðerlendirme Testi-4 ....................................................................................38
Tema Deðerlendirme Testi-1 ........................................................................................39
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 44
Gerçek Anlam ............................................................................................................ 44
Mecaz Anlam ..............................................................................................................45
Terim Anlam ................................................................................................................46
Ýþ, Hareket, Durum Bildiren Kelimeler (Fiil, Eylem) ........................................................47
Varlýðý Niteleyen Kelimeler ............................................................................................48
Özdeyiþ (Vecize) ..........................................................................................................49
Benzerlik (Benzetme)-Farklýlýk ......................................................................................49
Karþýlaþtýrma................................................................................................................50
Giriþ, Geliþme ve Sonuç ..............................................................................................51
Paragraf Oluþturma ......................................................................................................53
Yardýmcý Düþünceler ....................................................................................................54
Ölçme ve Deðerlendirme ..............................................................................................56
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ....................................................................................62
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ....................................................................................64
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ ................................................................................................ 68
Virgül (,) .................................................................................................................... 68
Soru Ýþareti (?) ............................................................................................................69
Mektup ........................................................................................................................69
Ölçme ve Deðerlendirme ..............................................................................................70
Kazaným Deðerlendirme Testi-4 ....................................................................................71
Tema Deðerlendirme Testi-2 ........................................................................................72
Genel Tekrar Testi-1 ....................................................................................................75
3. TEMA
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 80
Varlýðýn Yerine Kullanýlan Kelimeler .............................................................................. 80
Cümledeki Ýþi, Hareketi Yapan Varlýklar (Özne) ..............................................................81
Cümlede Anlatýlmak Ýstenen ........................................................................................82
Öznellik-Nesnellik ........................................................................................................84
Baþlýk ..........................................................................................................................85
Kavram Haritasý ..........................................................................................................86
Grafik ve Tablo Okuma ................................................................................................86
5N 1K ..........................................................................................................................87
Ölçme ve Deðerlendirme ..............................................................................................88
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ....................................................................................91
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ....................................................................................93
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ ................................................................................................ 94
4. TEMA
Durum (Hâl) Ekleri ...................................................................................................... 94
de’nin Yazýlýþý ..............................................................................................................95
Ýki Nokta (:)..................................................................................................................96
Yay Ayraç (()) ..............................................................................................................96
Uzun Çizgi (Konuþma Çizgisi) (–) ................................................................................96
Ölçme ve Deðerlendirme ..............................................................................................97
Kazaným Deðerlendirme Testi-3 ....................................................................................98
Tema Deðerlendirme Testi-3 ......................................................................................100
Genel Tekrar Testi-2 ..................................................................................................103
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ ............................................................................................ 108
Eylemi Niteleyen Kelimeler ........................................................................................ 108
Kiþilik (Karakter) Özellikleri ........................................................................................109
Betimleme (Tasvir Etme) ............................................................................................109
Duygusal ve Abartý Cümleleri ....................................................................................110
Tahmin (Olasýlýk) Cümlesi ..........................................................................................110
Gerçek ve Hayal Ürünü ..............................................................................................111
Farklý Düþünmeye Yönlendiren Ýfadeler........................................................................111
Paragrafý Bölme ........................................................................................................112
Anlatýmýn Akýþýný Bozan Cümleler................................................................................113
Kitle Ýletiþim Araçlarý ..................................................................................................113
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................114
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ..................................................................................117
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ..................................................................................118
Kazaným Deðerlendirme Testi-3 ..................................................................................119
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 120
5. TEMA
Yapým Ekleri ..............................................................................................................120
Tarihlerin Yazýlýþý ........................................................................................................121
Dil ve Din Adlarýn Yazýlýþý ............................................................................................121
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................122
Kazaným Deðerlendirme Testi-4 ..................................................................................123
Tema Deðerlendirme Testi-4 ......................................................................................124
Genel Tekrar Testi-3 ..................................................................................................127
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ ............................................................................................ 132
Cümleleri veya Eþ Görevli Kelimeleri Birbirine Baðlayan Kelimeler .............................. 132
Ön Yargý Cümleleri......................................................................................................133
Öneri (Tavsiye) Cümleleri............................................................................................134
Yakýnma Cümleleri......................................................................................................134
Destekleyici ve Açýklayýcý Ýfadeler ..............................................................................134
Cümle Tamamlama ....................................................................................................135
Parçaya Hâkim Olan Duygu ........................................................................................136
Sanatçýnýn Kiþiliði, Karakter Özellikleri ........................................................................136
Parçada Duyulardan Yararlanma ................................................................................137
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................138
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ..................................................................................140
5. TEMA
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 142
6. TEMA
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ ............................................................................................ 154
mi’nin Yazýlýþý ............................................................................................................142
ki’lerin Yazýlýþý ............................................................................................................142
Üç Nokta (...) ............................................................................................................143
Kesme Ýþareti (’) ........................................................................................................143
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................144
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ..................................................................................145
Tema Deðerlendirme Testi-5 ......................................................................................146
Genel Tekrar Testi-4 ..................................................................................................149
Eylemde Zaman ........................................................................................................154
Þart (Koþul) Cümlesi..................................................................................................155
Taným Cümlesi ..........................................................................................................155
Soru Cümlesi ............................................................................................................155
Önemli Olaný Belirtirken Kullanýlan Ýfadeler ..................................................................156
Cümle Ögeleri ............................................................................................................156
Anlatým Bozukluklarý ..................................................................................................157
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................158
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ..................................................................................160
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 162
7. TEMA
Hece Düþmesi ..........................................................................................................162
Ünlem Ýþareti (!) ........................................................................................................163
Savaþ, Devir, Çað Adlarýnýn Yazýlýþý ............................................................................163
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................164
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ..................................................................................165
Tema Deðerlendirme Testi-6 ......................................................................................166
Genel Tekrar Testi-5 ..................................................................................................169
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ ............................................................................................ 174
Gibi, Kadar, Göre, Ýçin, Üzere, Sanki, Ýle......................................................................174
Endiþe (Kaygý)-Üzülme Cümlesi..................................................................................175
Uyarý (Ýkaz) Cümlesi ..................................................................................................175
Eleþtiri (Tenkit) Cümlesi..............................................................................................176
Beðenme (Takdir) Cümlesi ........................................................................................176
Özetleyen ve Sonuç Bildiren Ýfadeler ..........................................................................176
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................177
Kazaným Deðerlendirme Testi-1 ..................................................................................178
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 180
8. TEMA
Kurum, Kuruluþ Adlarýnýn Yazýlýþý .............................................................................. 180
Kýsa Çizgi ..................................................................................................................181
Noktalý Virgül (;) ........................................................................................................181
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................182
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ..................................................................................183
Tema Deðerlendirme Testi-7 ......................................................................................184
Genel Tekrar Testi-6 ..................................................................................................187
BÖLÜM-1 ANLAM BÝLGÝSÝ ............................................................................................ 192
Þikâyet Cümleleri ......................................................................................................192
Þaþýrma Cümlesi........................................................................................................192
Piþmanlýk Cümlesi......................................................................................................193
Genel ve Özel Durumlarý Bildiren Ýfadeler ....................................................................193
Telefonda Konuþma Kurallarý ......................................................................................193
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................194
BÖLÜM-2 YAZIM BÝLGÝSÝ .............................................................................................. 196
Gezegen, Yýldýz Adlarýnýn Yazýlýþý ................................................................................ 196
Týrnak Ýþareti (“ ”) ......................................................................................................196
Denden Ýþareti (”) ......................................................................................................196
Ölçme ve Deðerlendirme ............................................................................................197
Kazaným Deðerlendirme Testi-2 ..................................................................................198
Tema Deðerlendirme Testi-8 ......................................................................................199
Genel Tekrar Testi-7 ..................................................................................................201
CEVAP ANAHTARI ........................................................ 204
BÖLÜM
1
ANLAM BÝLGÝSÝ
Kazanýmlar - 1
Bu bölümde;
« Dinlediklerimde ve okuduklarýmda eþ ve zýt anlamlý kelimeleri ayýrt etmeyi,
« Dinlediklerimde ve okuduklarýmda eþ sesli kelimeleri ayýrt etmeyi,
« Konuþtuklarýmda, yazdýklarýmda kelimeleri yerinde ve anlamlarýna uygun kullanmayý,
« Yeni öðrendiðim kelimeleri yazýlarýmda kullanmayý,
« Dinlediklerimde ve okuduklarýmda geçen bilmediðim kelimelerin anlamlarýný araþtýrmayý,
« Okuduklarýmda, yazýlarýmda sözlük ve imlâ kýlavuzundan yararlanmayý
öðreneceðim.
Çözüm
1. EÞ ANLAMLI (ANLAMDAÞ)
KELÝMELER
B seçeneðinde “soy” kelimesi “nesil” anlamýnda kullanýlmýþtýr.
Cevap B
Anahtar Bilgi
Anlam bakýmýndan ayný veya çok yakýn
olan kelimelere eþ anlamlý kelimeler denir.
hikâye(öykü
temiz(pak
ihtimal(olasýlýk
kýta(anakara
eylem(fiil
© Coþku Yayýnlarý
mekân(yer
Sýra Sizde - 1
Aþaðýdaki alanlardan “kýsým” sözcüðünün eþ anlamýnýn
yazýlý olduðu yere
ineceðim.
Örnek - 1
“Soy” kelimesi aþaðýdaki cümlelerin hangisinde “sülale” anlamýnda kullanýlmamýþtýr?
BB
A) Sonunda soyunun nereden geldiðini söy-
Yukarýdaki sözü diyen pilot hangi alana inmelidir?
CC
A)
B)
göz
ledi.
tur
B) Kelaynaklarýn soyu tükenmek üzere.
C) Bizim soyumuz Karahanlýlara dayanýr.
D) Annemlerin soyu ile babamlarýn soyu ayný yerdenmiþ.
10
C)
D)
bölüm
çeþit
1. Tema
Çözüm
2. KARÞIT (ZIT) ANLAMLI
KELÝMELER
“Güç-kuvvet” eþ anlamlý, diðerleri zýt anlamlýdýr.
Anahtar Bilgi
Cevap D
Anlam olarak birbirinin karþýtý olan kelimelere zýt anlamlý kelimeler denir.
sol sað
uzun kýsa
dost düþman
yukarý aþaðý
akýllý deli
savaþ barýþ
Sýra Sizde - 2
“Eðer tartý eksik gelmiþse, bu benim hatam deðil, onun hatasýdýr.” cümlesindeki altý çizili kelimenin “zýt anlamlýsý” hangi cümlede vardýr?
UYARI:
CCC - 4101
1. Kelimelerin olumlu-olumsuz biçimleri
birbirinin karþýt anlamlýsý olmaz.
A) Bugün çok çalýþtým.
akýllý (akýlsýz (olumsuzu)
C) Fazla mal göz çýkarmaz.
B) Akþamlarý az yemek yemeliyiz.
D) Elimde yeteri kadar malzeme yoktu.
2. Bir kelime kullanýldýðý cümleye baðlý
olarak karþýt anlam oluþturur.
Soðuk havanýn etkisi iyice artmýþtý.
"Soðuk" sözcüðü “ýsýsý düþük olan” anlamýnda kullanýlmýþtýr. "Sýcak" sözcüðünün
karþýtý olarak kullanýlmýþtýr.
© Coþku Yayýnlarý
akýllý deli (karþýtý)
Sýra Sizde - 3
Bize soðuk davrandý.
Bu cümlede ise "ilgisiz" anlamýnda kullanýldýðýndan, "samimi" sözcüðünün karþýtý
anlamýnda kullanýlmýþtýr.
Örnek - 2
Aþaðýdaki kelime
gruplarýndan
hangisi anlam
iliþkisi yönüyle diðerlerinden
farklýdýr?
DD
A) ihtiyar - genç
B) zor - kolay
C) hýzlý - yavaþ
D) güç - kuvvet
taze
bayat
tez
çabuk
türlü
çeþitli
duyuru
ilan
Yarýþmada zýt anlamlý kelimelerin bulunduðu
madalyayý kazandým.
Acaba hangi madalyayý kazandým?
AA
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
11
1. Tema
3. EÞ SESLÝ (SESTEÞ)
KELÝMELER
Sýra Sizde - 5
A)
Anahtar Bilgi
Gül kokusu bütün bahçeyi sarmýþtý.
B) Yaz gelince yaylalar insanlarla doldu.
Yazýlýþlarý ayný, anlamlarý farklý olan kelimelere eþ sesli kelimeler denir.
C) Kýr gezintilerini çok severdi.
Alay: Herhangi bir gösteride yer alan
topluluk.
D) Sel sularý önüne gelen
her þeyi götürüyordu.
Düðün alayý geliyor.
Alay: Eðlenme, alay etmek.
Arkadaþlarý, onunla alay ediyordu.
Öðretmenin tahtaya yazdýðý cümlelerdeki altý
çizili kelimelerden hangisinin eþ seslisi yoktur?
DD
A) gül
B) yaz
C) kýr
D) sel
yat
yat
kat
kat
kýt
renk
at
at
Yukarýdaki kelimelerden hangisinin sesteþi
yoktur?
© Coþku Yayýnlarý
Örnek - 3
Sýra Sizde - 6
AA
A) renk
B) at
C) yat
Çocuklar, eþ sesli
bir kelime söyleyin.
D) kat
Çözüm
Renk kelimesinin sesteþi yoktur.
At.
Kalýn.
Nesrin
Jale
Oy.
Baca.
Doðan
Levent
Cevap A
Sýra Sizde - 4
Aþaðýdaki cümlelerde altý çizili sözcüklerden
hangisinin eþ seslisi vardýr?
ccc
A) Sel olunca köyün yarýsý boþaltýldý.
B) Þehrin en büyük fabrikasý bugün çalýþmadý.
Hangi öðrenci, öðretmenin sorusunu doðru
cevaplayamamýþtýr?
D
C) Saçlarýný kestirmeye gitti.
A) Nesrin
B) Jale
D) Düðüne gitmeden küçük bir hediye aldýk.
C) Doðan
D) Levent
12
1. Tema
4. YAKIN ANLAMLI
KELÝMELER
5. ÝSÝM (AD)
Anahtar Bilgi
Anahtar Bilgi
Canlý ve cansýz varlýklarý, duygu ve düþünceleri, çeþitli durumlarý bildiren kelimelere ad (isim) denir.
Eþ anlamlý gibi görünmelerine karþýn aralarýnda anlam farklýlýklarý bulunan sözcüklere yakýn anlamlý kelimeler denir. Yakýn
anlamlý kelimeler, her ne kadar birbirlerinin yerine kullanýlabilseler de aralarýnda
küçük anlam farklýlýklarý vardýr.
Postacý, kapýmýzý çaldý (Postacý ve kapý
kelimeleri isimdir.).
Ýsimler:
A. Özel isim veya cins ismi olabilir:
Aþaðýdaki cümlelerde küsmek, kýrýlmak,
darýlmak, gücenmek kelimelerinin cümleye kattýðý anlamlar verilmiþtir.
Mehmet telefon etti (“Mehmet”, özel
isimdir, “telefon” cins ismidir.).
Ali bize küsmüþ (kesinlik anlamý var.).
B. Tekil, çoðul veya topluluk adý olabilir:
Ali bize kýrýlmýþ (küsmüþ ama hoþgörülü,
anlamý var.).
Kalemlerimi kutuya koydum (“kalemler”,
çoðul isimdir, “kutu” tekil isimdir.).
Ali bize darýlmýþ (artýk konuþmaz olmak
anlamý var.).
Sýnýfta güzel bir koku vardý (“Sýnýf” kelimesi þekil olarak tekildir ancak anlam olarak
çoðul olduðundan topluluk adýdýr.).
© Coþku Yayýnlarý
Ali bize gücenmiþ (üzülmek anlamý var.).
C. Genel veya özel isim olabilir:
“Orman-aðaç-meþe” isimleri genelden
özele doðru sýralanmýþtýr.
“Ali-erkek-insan-canlý-varlýk” isimlerinin
özelden genele sýralamasý yapýlmýþtýr.
Sýra Sizde - 7
Anneciðim, baþým dönüyor.
Babam Ankara’dan iki gün
sonra dönecek.
Sýra Sizde - 8
Verdiðin sözden asla dönmemelisin.
Evinin balkonundan, az ötedeki büyük aðaçlarýn tepesine bakýyordu.
Semazenler ne kadar güzel
dönüyor.
“Tepe” isminin bu cümledeki anlamý aþaðýdakilerden hangisidir?
aaa
Leyla, “dönmek” kelimesinin “geri gelmek” anlamýnda kullanýldýðý yoldan gittiðinde annesine
ulaþacak.
A) Bir þeyin en üstteki bölümü.
Leyla, hangi yoldan gitmelidir?
C) Birinin yaný baþý, baþ ucu.
bb
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
B) Yüksekliði genelde birkaç yüz metreyi
geçmeyen yer biçimi.
D) Ýnsanýn, kafatasýnýn iki kulak arasýnda kalan bölümü.
13
1. Tema
Kazanýmlar - 2
Bu bölümde;
« Anlamlý ve kurallý cümleler yazmayý,
« Konuþmalarýmda, yazýlarýmda söz varlýðýndan yararlanmayý,
« Dinlediklerimdeki, konuþmalardaki, okuduklarýmdaki, yazýlanlardaki sebep-sonuç iliþkilerini
belirlemeyi,
« Konuþmalarýmda, yazýlarýmda deyim, atasözü, tekerleme, mani, özdeyiþ, özlü söz, mecaz,
mizahî ögeler vb. kullanmayý
öðreneceðim.
1. ANLAMLI VE KURALLI CÜMLE
Sýra Sizde - 9
I. hiçbir dost
Anahtar Bilgi
II. daha yakýn
III. dünyada
Yargý bildiren sözcük ya da sözcükler
topluluðuna cümle denir.
IV. kitaptan
V. insana
VI. deðildir
Gençlerine gereken deðeri vermeyen milletlerin geleceði karanlýktýr.
Eylemin (yüklemin) cümle sonunda
bulunduðu cümleye kurallý cümle denir.
© Coþku Yayýnlarý
“Ayfer, çiçekleri suladý.” cümlesinde sulama eylemi cümlenin sonunda olduðu için
bu cümle kurallýdýr.
Örnek - 4
Yandaki kelimelerle
ovadadýr - en - ayaðý - anlamlý ve kurallý bir
yüksek - bile - daðýn cümle oluþturulduðunda baþtan ikinci
kelime hangisi olur?
Yukarýdaki kelimelerle kurallý ve anlamlý cümle oluþturulmuþ radyoyu dinleyeceðim.
Hangi radyoyu dinlemeliyim?
AA
A)
B)
BB
A) en
B) yüksek
C) daðýn
D) ayaðý
C)
Çözüm
Cümle þöyle olmalýdýr: “En yüksek daðýn bile
ayaðý ovadadýr.” Öyleyse baþtan ikinci kelime “yüksek”tir.
Cevap B
14
III-I-V-IV-II-VI
I-III-VI-IV-II-V
D)
VI-II-III-I-V-IV
II-III-I-V-IV-VI
1. Tema
2. SEBEP (NEDEN)-SONUÇ
CÜMLELERÝ
Sýra Sizde - 11
Hangi öðrenci, yapýlan iþin nedenini bildirmiþtir?
Anahtar Bilgi
Param olmadýðý için bugün
eve yürüyerek gittim.
Cümledeki olayýn gerçekleþme sebebinin
belirtildiði cümlelere neden-sonuç cümleleri denir.
Aydýn
Sabah yýldýzý çýkana kadar
bekledim.
Neden-sonuç cümleleri iki bölümden
oluþur. Bölümün birinde neden (sebep),
ikincisinde ise sonuç belirtilir. Bu tür cümlelerde eyleme “niçin?” sorusunu sorduðumuzda cevap alýnýr.
Meryem
Ertesi gün getirmek üzere kitabýmý aldý.
Boya eksiðinden dolayý duvarý boyayamadý.
Duran
Yüzmeye karþý büyük bir ilgim
var.
Büþra
Örnek - 5
Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde sebep-sonuç iliþkisi vardýr?
CC
A) Bu çiçeði öðretmenim için beðendim.
© Coþku Yayýnlarý
AA
A) Aydýn
B) Meryem
C) Duran
D) Büþra
B) Türkçe dersi benim için çok önemli.
C) Geciktiðin için hepimiz seni merak ettik.
D) Erzurum için çok soðuk diyorlar.
Sýra Sizde - 12
Çözüm
Kalan ödevimi tamamlamak
amacýyla erken kalktým.
C seçeneðinde merak etmelerinin sebebi gecikmesi olarak ifade edilmiþtir.
Babasýna yardým etmek için
gelmiþ.
Cevap C
Çocuðun saçlarý epeyce kirlenmiþ.
Sýra Sizde - 10
Duygularýný almak üzere
sahneye davet edildi.
I. Kadirler, çok iyi insanlardý.
II. Ailece birbirimize gelir giderdik.
III. Fakat baþlarýna kötü bir olay geldi.
IV. Evleri yandýðýndan bu yana çadýrda kalýyorlar.
Kelebek, yukarýdaki cümlelerden olayýn sebebi bilinenlerin yolundan giderse çiçeðe ulaþabilmektedir.
Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde neden - sonuç bir arada verilmiþtir?
Buna göre kelebek, hangi yoldan gitmemelidir?
ddd
CC
A) I
B) II
C) II
D) IV
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
15
1. Tema
3. DEYÝMLER
Sýra Sizde - 13
Aþaðýdaki deyimlerin hangisinde “üzüntü”
söz konusudur?
Anahtar Bilgi
DDD 4102
En az iki kelimeden oluþan, en az bir
kelimesi gerçek anlamýndan uzaklaþmýþ,
kalýplaþmýþ söz ya da sözcük gruplarýna
deyim denir.
A) Seyirci kalmak
B) Gözleri fal taþý gibi açýlmak
C) Kulaklarýný dört açmak
D) Kalbi kýrýlmak
Aðzýna bir lokma koymamak: Hiçbir þey
yememek.
Nedim, bu nefis kuzudan deðil, öbür yemeklerden bile aðzýna bir lokma koymadý.
Yüzüne vurmak (veya çarpmak):
Ayýplayarak kusurunu yüzüne söylemek:
Sýra Sizde - 14
"Birisinden vefa, bir þeyden yardým veya fayda umarak ona inanýp güvenmek" anlamýna
gelen deyim aþaðýdakilerden hangisidir?
Bir büyük kabahatim varmýþ da yüzüme
vuracaklarmýþ gibi çekiniyorum.
Su gibi ezberlemek: Yanlýþsýz okuyabilecek kadar ezberlemek.
CCC
A) Güvendiði karlara kar yaðmak
Öðretmenin verdiði þiiri su gibi ezberledi.
B) Bel eðmek
© Coþku Yayýnlarý
C) Bel baðlamak
Örnek - 6
Çocuklar, “el açmak” deyiminin
anlamý nedir?
Dilenmek
Veli
AAA
A)
B)
Ayþe
Ali
Gururlanmak
Sýra Sizde - 15
Aþaðýdaki resimlerden hangisi “Önem vermemek, dinlememek” anlamýna gelen deyimle ilgilidir?
Alkýþlamak
Ela
D) Bel vermek
Ellerini göðe
kaldýrmak
Öðretmenin sorusunu hangi öðrenci doðru
cevaplamýþtýr?
A) Ela
B) Veli
C) Ali
D) Ayþe
Kulak asmamak
C)
Kulak kabartmak
D)
Çözüm
El açmak, dilenmek demektir.
Cevap B
16
Kulaðýna fýsýldamak
Kulak týkamak
1. Tema
4. ATASÖZLERÝ
Sýra Sizde - 16
“Bilmediðimiz iþler hakkýnda bilgili kimselerden uzmanlardan fikir almak her zaman iþlerimizi kolaylaþtýrýr.” anlamýna gelen atasözü
aþaðýdakilerden hangisidir?
Anahtar Bilgi
Uzun deneme ve gözlemlere dayanýlarak
söylenmiþ ve halka mal olmuþ, öðüt verici
nitelikte sözlere atasözü denir.
DD
A) Davetsiz giden, mindersiz oturur.
Acýkan doymam (sanýr), susayan kanmam sanýr: Bir þeyi uzun süre elde edemeyen kimse, daha sonra o þeyden ne
kadar çok edinirse edinsin yine kendisine
yetmeyeceði kanýsýnda bulunur, anlamýnda kullanýlan bir söz.
B) Bugünün iþini yarýna býrakma.
C) Çok bilen çok yanýlýr.
D) Danýþan daðý aþmýþ, danýþmayan düz
yolda þaþmýþ.
Bir yemem diyenden kork, bir oturmam
diyenden: Oturmayacaðýný belirten konuk
yatýya kalýr, yemeyeceðini söyleyen de
bir türlü doyurulamaz, anlamýnda kullanýlan bir atasözümüz.
Sýra Sizde - 17
küsmüþ daða tavþan olmamýþ daðýn haberi
kelimelerinden bir atasözü yapýldýðýnda baþtan üçüncü kelime hangisi olur?
Örnek - 7
Hasan
Arkadaþým bana “Nasýl davranýrsan öyle karþýlýk görürsün.
Birine kötülük yapan ondan
kötülük, iyilik yapan da iyilik
görür.” anlamýndaki atasözünü
karta yazýp göndermiþ.
Ne ekersen
onu biçersin.
Nerede
dirlik, orada
birlik.
Aç ayý
oynamaz.
Çürük iple
kuyuya
inilmez.
Hasan’a hangi kart gelmiþ olabilir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
© Coþku Yayýnlarý
bbb
A) daðýn
B) küsmüþ
C) daða
D) olmamýþ
Sýra Sizde - 18
Kalbimi kýrdýktan sonra
vermenin ne kýymeti var!
Alsana. Önce
istiyorsun, þimdi ise almýyorsun!
Aslý, oynamak için kardeþi Leyla’dan oyuncaðýný istedi. Leyla, kýskançlýk yaptý, vermedi.
Sonra da yanlýþýn farkýna vardý. Bu sefer de
Aslý’nýn kalbi kýrýldý. Bebeði almadý.
Aþaðýdaki atasözlerinin hangisi bu diyalogla
ilgili deðildir?
AAA - 5103
A) Zevkler ve renkler tartýþýlmaz.
B) Son piþmanlýk fayda etmez.
Çözüm
Yukarýda anlatýlan atasözü 1 numaralý karttadýr.
Cevap A
C) Düþüne düþüne görmeli iþi, sonra piþman
olmamalý kiþi.
D) Öncesinde düþünmeyen, sonra piþman
olur.
17
Download

bölüm 1