KANSER HASTALARINA
VERİLEN EĞİTİMİN
SEMPTOM YÖNETİMİNE
ETKİSİ
ŞEFİKA EYİLİ
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Kanserli hastalar hastalık sürecinden
kaynaklanan semptomlar kadar kemoterapi ve
radyoterapinin yan etkileri nedeni ile de
fiziksel ve emosyonel semptomları yoğun bir
şekilde yaşamaktadırlar.
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Hastaların bakımdan önce bilgilendirilmesi
hastanın, hastalığına ve tedavisine uyumunu
önemli ölçüde etkilemektedir.
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
( Aslan ve Vural 2006) Kanser hastalarında
semptom yönetimi hemşirelerin eğitici rolünü her
zaman ön plana çıkarmaktadır
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Hemşireler, diğer sağlık personeline göre hastalar
ve aileleriyle daha sık ve sürekli iletişim
kurduklarından hasta bakımında anahtar bir role
sahiptirler (Platin 1996)
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastasının eğitiminde üzerinde
durulması gereken konular





Beklenen semptomların
neler olduğu,
Geleceğe yönelik
ümitsizlikle baş etme
yolları,
Stresle baş etme yolları
Rol değişikliklerini ele
alma yolları,
Hastanın planlı aktiviteleri,





Uygulanmakta olan
tedavinin yan etkileri,
Hastanın beslenmesinin
sağlanması,
Hastanın fiziksel
gereksinimleri,
Hastanın güvenini
arttıracak bilgiler,
Cesaretlendirme
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Kemoterapi alan hastalarda,semptom kontrolüne
yönelik olarak yapılan eğitimler hastaların
rahatlatılması ve güveninin kazanılmasını sağladığı
yapılan çalışmalarda gösterilmiştir.
(Akyolcu 2001, Craddock ve ark 1999, Hiromotove Dungan
1991, İnanç 1995, Loeb 1994, Nail 2002Shell 2002, Sivesind ve
Baile 2001, Thompson ve ark. 1996, Thompson ve ark. 1997,
White 2001).
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Yan etkilerin sistematik olarak değerlendirilmesinin
yanı sıra, kontrolüne yönelik eğitimler verilmesi ve
hastaların desteklenmesinde hemşirelerin
vazgeçilmez olduğu vurgulanmaktadır.
(Larson ve ark. 1998, Hiromoto ve ark. 1991, Wersch ve
ark. 1997, Tishelman ve ark. 2000, Miller ve ark. 2001).
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Özlem ASLAN , Huriye VURAL, Şeref
KÖMÜRCÜ, Ahmet ÖZET
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Araştırmaya;
Deney gurubu(n=105), kontrol gurubu (n=108)hasta alınmış
Süre:10 ay
Veri toplamada;
Hasta bilgi formu
Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği (C-SAS)
kullanılmış ve semptomların;
Sıklık,Şiddet ve Rahatsızlık derecesi değerlendirilmiş
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
ARAŞTIRMA
Hasta Bilgi Formu;
Hastanın yaşı, cinsiyeti, eğitim durumu,
Medeni durumu, tanısı, hastalığın süresi, kür
sayısı,kemoterapi rejimi, destek durumu
şeklindeki bilgileri içermiştir.
Deney ve kontrol grupları istatistiksel olarak
birbirine benzerdir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kemoterapi Semptom Değerlendirme
Ölçeği (C-SAS),24 semtom













Tedaviden önce bulantı ve
kusma
Tedaviden sonra bulantı,
Tedaviden sonra kusma,
Kabızlık,
İshal,
İştahta değişme,
Kilo kaybetme veya kilo alma,
Ağrı,
Baş ağrıları
Nefes darlığı,
Enfeksiyon belirtileri,
Kanama veya morarma,
Ellerde ve ayaklarda
iğnelenme,
uyuşma,











Cilt veya tırnaklarla ilgili
problemler,
Alopesi,
Ağız veya boğazla ilgili
problemler,
Gözlerle ilgili problemler,
Halsizlik hissetme,
Olağanüstü yorgunluk
hissetme,
Uyuma güçlüğü,
Endişeli veya sıkıntılı hissetme,
Karamsar veya üzüntülü
hissetme,
Cinsel yaşamda değişiklik,
Sadece kadınlar için: adet
düzeninde değişme.
Kanser hastalarına verilen eğitimin
semptom yönetimine etkisi
Verilecek eğitimle ilgili bir eğitim kitapçığı hazırlanmıştır.
Hasta eğitimi, araştırmacılar tarafından verilmiş,her bir hastaya,
ilk tedaviye gelişlerinde ortalama 20 dk eğitim yapılmış ve bilgi
formu doldurtulmuş.
Eğitim hastalar diğer küre geldiklerinde kısaca,tekrarlanmış
Eğitimden sonra hastalara gerektiğinde araştırmacıya
telefonla da ulaşabilecekleri iletilmiştir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin
semptom yönetimine etkisi
DEVAM
Üçüncü kür kemoterapiye gelişlerinde,
Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği
(C-SAS) doldurulmuştur.
Bazı semptomlar ilaçların farmakodinamiğine bağlı
olarak görüldüğünden eğitimin bütün semptomlarda
bir değişme yaratması beklenmemiştir.
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Sıklığı azalan semptomlar










Tedaviden önce bulantı,
İshal
Enfeksiyon belirtileri,
Ellerde ve ayaklarda iğnelenme ve uyuşma,
Halsizlik hissetme,
Olağanüstü yorgunluk hissetme,
Uyuma güçlüğü,
Baş ağrıları,
Endişeli veya sıkıntılı hissetme,
Karamsar veya üzüntülü hissetme
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin
semptom yönetimine etkisi
Literatürde,eğitim verilen hastaların yaşam
kalitelerini yükseldiği,hastalık ve tedavi sürecine daha iyi
uyum sağlayabildiği vurgulanmaktadır
(Docherty 2004, Sarna1998,Steginga 1998,).
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Eckert (2001), beklenti bulantı kusması
gelişebilecek hastaları tanımlamada ve bu
semptomu kontrol altına almada hemşirelerin
önemli rolleri olduğunu belirtmektedir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Giarelli (2000) ve Harris (1997), hastalara
durumları hakkında bilgi vermenin, korku ve
anksiyeteyi hafiflettiğini ve kanser tedavisinin
bazı yan etkilerini azalttığını vurgulamaktadır.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Golant ve arkadaşları(2003) tarafından yapılan çalışmada
da,kanser ve tedavisiyle baş etme konusunda uygulanan
hemşirelik eğitim programını etkisi incelenmiş, depresif
semptomlarda ve emosyonel sıkıntının neden olduğu iş ve diğer
günlük aktivitelerle ilgili problemlerde azalma olduğu
tespit edilmiştir.
Literatür bilgileri araştırma bulgularını desteklemektedir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Şiddeti azalan semptomlar;
 Tedaviden önce bulantı
 Tedaviden sonra bulantı,kusma
 Ağrı, baş ağrıları,
 İshal
 İştahta değişme
 Kilo kaybetme veya kilo alma,
 Uyuma güçlüğü
 Enfeksiyon belirtileri
 Halsizlik hissetme,
 Olağanüstü yorgunluk hissetme
 Endişeli veya sıkıntılı hissetme
 Ellerde ve ayaklarda iğnelenme ve uyuşma
Bulgular, literatürle uyumludur (Harris 1997, Giarelli ve ark. 2000)
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Tedaviden önce bulantı”, “Tedaviden sonra bulantı”,
“Tedaviden sonra kusma”nın şiddetinde azalma
bulguları, Kav’ın (1997) kemoterapi alan hastalar
üzerinde yaptığı çalışmada, bulantı semptomunun
eğitimle kontrol altına alınabildiği sonucunu
desteklemektedir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Benor ve arkadaşları (1998) tarafından kemoterapi,radyoterapi
veya her ikisini de alan kanserli hastalara uygulanan özbakımla
ilgili hemşirelik yaklaşımının etkisinin araştırıldığı bir çalışmada;
ağrı, sıvı alımı, beslenme, üriner eliminasyon,defekasyon, günlük
aktivite, uyku ve dinlenme,mobilite, hijyen, yalnızlık, sosyallik,
Bakteriyel güvenlik, fiziksel güvenlik, anksiyete, üzüntü, beden
imajı ve cinsellikle ilgili sıkıntıların şiddetinde azalma
tespit edilmiştir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Barsevick ve arkadaşları (2002) tarafından,kanser
tedavisiyle ilgili yorgunluğu azaltmada enerjiyi
gereksiz harcamama ve aktivite yönetimini
içeren(ECAM) bir programın etkisinin
araştırıldığı çalışmada,uygulamanın hastaların
yorgunluk düzeylerini azaltmada etkili olduğu tespit
edilmiştir.
Araştırma bulguları literatürle uyumludur
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Yapılan diğer bir araştırmada, kanser tedavisi gören hastalarda
anoreksi ve kaşeksinin yönetiminde uygulanan beslenme eğitiminin
deney grubunda, kontrol grubuna kıyasla %35-64 oranında başarılı
olduğu belirtilmektedir (Brown 2002).
Araştırmada,beslenme konusunda verilen eğitimin
“İştahta değişme”ve “Kilo kaybetme veya kilo alma”
semptomlarının şiddetinde azalma sağladığı tespit edilmiştir
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Literatürlerde hemşirelerin kemoterapi alan kanserli
hastaları oral mukozit problemi konusunda eğitmesi
gerektiği vurgulanmaktadır
(Dodd ve ark. 2000). Honnor ve Law (2002)
Araştırmada, bakımın eğitim yoluyla desteklenmesinin
“Ağız veya boğazla ilgili problemler”in şiddetinde
azalmaya yol açtığı saptanmıştır
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Semptomların sıklık, şiddet ve rahatsızlık
derecelerinde hafifleme görülmesi hemşirenin eğitim
rolünün etkili olduğunu göstermektedir
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Rahatsızlık derecesi azalan
semptomlar
 Tedaviden sonra bulantı ve
kusma,
 Uyuma güçlüğü,
 İştahta değişme
 Kabızlık
 Ağrı, baş ağrıları,
 Ellerde ve ayaklarda
iğnelenme ve uyuşma,
 Ağız veya boğazla ilgili
problemler,







İştahta değişme,
Kilo kaybetme veya kilo
alma,
Halsizlik hissetme,
Olağanüstü yorgunluk
hissetme,
Uyuma güçlüğü,
Endişeli veya sıkıntılı
hissetme,
Karamsar veya üzüntülü
hissetme
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Kav (2003) Orem’in Özbakım Modeline dayalı eğitimi de içeren
hemşirelik girişimlerinin kemoterapi alan kanserli hastalardaki yan
etkilere etkisini incelediği çalışmasında, hastalarda orta düzeyde
rahatlama olduğunu tespit etmiştir. Hastaların en fazla bulantı,
halsizlik, yorgunluk, kusma ve saç dökülmesine yönelik davranış
gerçekleştirdikleri saptanmıştır
Bu bulgular, araştırmadaki “tedaviden sonra bulantı”
“halsizlik hissetme”, “olağanüstü yorgunluk hissetme”
semptomlarındaki rahatsızlık derecesinin azalmasıyla
uyumlu bulunmuştur.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Gözlerle ilgili problemlerin şiddetinde istatistiksel
açıdan önemli bir azalma olmayıp, rahatsızlık
derecesinde azalma olmuştur.
Bu durum, hastanın ortaya çıkabilecek bu semptoma
kendisini hazırlayarak, uygun özbakım yaklaşımlarında
bulunmasıyla açıklanabilir
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Araştırmada, verilen eğitimin kemoterapi
semptomlarını azalttığı tespit edilmiş ancak,
bütün semptomları aynı düzeyde etkilemediği
belirtilmiştir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Sıklık, şiddet ve rahatsızlık derecelerinde
değişiklik görülmeyen semptomlar
Sıklık
 Tedaviden sonra bulantı ve
kusma,
 Ağrı,
 Kabızlık,
 Ağız veya boğazla ilgili
problemler,
 İştahta değişme,
 Kilo kaybı - artışı,
 Gözlerle ilgili problemler
Şiddet
 Ağrı,
 Cilt veya tırnaklarla ilgili
problemler,
 Gözlerle ilgili problemler
Rahatsızlık derecesinde
 Tedaviden sonra kusma,
 Kilo kaybetme veya kilo
alma
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Bu semptomlarda fark çıkmaması,
ilacın farmakodinamik yapısı ve bireysel
özelliklerdeki farklılıklardan kaynaklanabilir
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Araştırmadan elde edilen sonuçlar
doğrultusunda öneriler
1)Kemoterapi alan kanserli hastalar için semptom
kontrolüne yönelik olarak kanser hastaları ile çalışan
sağlık ekibi üyelerine bireysel veya grup eğitimleri
düzenlenmesi,
2) Hemşirelerin kemoterapi alan kanserli hastaları
semptom kontrolüne yönelik olarak sistemli olarak
eğitmesi,
3) Hasta bakımının daha sistematik olarak planlanması
açısından kanserli hastalarda kemoterapinin neden
olduğu semptomların, ölçeklerle değerlendirilmesi ve
verilerin hasta kayıtlarının bir parçası haline getirilmesi
önerilmektedir.
C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Mukadder Mollaoğlu * Gülyeter Erdoğan
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1,
February 2014, Pages 78–84
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Çalışma;
Deney gurubu(n=60)
Kontrol gurubu(n= 60) 120 hasta ile yapılmış
Süre:10 ay
Veri toplamada;
Hasta bilgi formu,
Kemoterapi Semptom Değerlendirme Ölçeği(C-SAS)
kullanılmıştır.
(http://dx.doi.org/10.1016/j.ejon.2013.07.006)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Araştırmacı ve klinik sorumlusu
ile beraber;







Eğitim için klinikte uygun
ortam ,
Hasta –hasta yakını
görüşmeleri
Hasta dosya bilgileri
Eğitim ihtayaçları belirleme
Kişiselleştirilmiş eğitim
planlaması




1. kür,İlaç yan etkilerine
yönelik kişisel eğitim
Eğitim süresi 40-45 dk
Eğitim kitapçığı
2. kür, semptomlara
yönelik eğitim 30 -40 dk
Eğitimlere hasta yakınıda
dahil edildi
3. kür sonrası C-SAS
kullanıldı
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Sıklık,şiddet ve rahatsızlık
derecesinde azalma görülen
semptomlar
 Ağız veya boğazla ilgili
problemler,
 Bulantı, kusma ,
 Kabızlık ,
 Ağrı ,
 Enfeksiyon bulguları,
 Cilt ve tırnak sorunları






Sıkıntılı / endişeli hissetme
Karamsarlık mutsuzluk
Olağandışı yorgunluk
Uyuma güçlüğü
İştah değişiklikleri
Kilo kaybı ya da kilo alımı ,
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Nötropeni kanserli hastalarda şiddetli enfeksiyonlar
için en önemli risk faktörüdür.
( Dodd ve arkadaşları 2001 )
Hastaların ve hasta yakınlarının eğitimi nötropenik
hastalarda enfeksiyonların önlenmesinde çok önemlidir
( Laugsand ve diğ. 2011)
Literatürde bu konuyla ilgili bir kaç çalışma vardır.
(Coughlan ve Healy , 2008 ve Larson ve Nirenberg ,2004)
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
( Larson ve Nirenberg , 2004)Çoğu kanser tedavileri
oral toksisiteye neden olduğundan, ağız bakımı
onkoloji hemşireleri için önemli bir sorumluluktur.
( Daniel ve ark, 2004 . Adams , 1996 )Oral mukozit
hakkında hastalara hemşireler tarafından verilen
eğitimin önemi sıklıkla vurgulanmıştır
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Andersen ve diğ. (2006) ağrı, ishal ve yorgunluk
gibi belirtilerde, 6 haftalık egzersizin etkileri araştırılmış,
egzersiz programı fizyoterapist gözetiminde ve bir
uzman hemşire altında tamamlanmıştır. Egzersiz
programı ağrı, ishal ve yorgunluk gibi tedavi ile ilgili
semptomları azaltmıştır.
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
( Coates ve ark , 1983 ve Evans ve Rosner , 2005)
Kültür, kişilik , sosyo-ekonomik statü gibi semptom
algısını etkilediği bilinen birçok faktör olsa da,
semptomlar üzerinde eğitimin yararlı etkisi beklenen bir
sonuçtur
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Çalışma, kemoterapi gören kanser hastalarına
verilen eğitimin semptomların sıklığını, şiddetini ve
rahatsızlık derecesini azalttığını göstermiştir .
( Laugsand et al. , 2011 ) Kemoterapi ile ilgili
semptomlar önlenebilir semptomlar olarak tarif
edilmiştir .
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Çalışma sonucunda;
Semptomların sıklığı ,şiddeti, ve rahatsızlık
derecesi , hastanın kişisel özellikleri ilaç dozu
veriliş yoluna, süresi, ve kemoterapi tedavisi
sıklığına bağlı olarak değişmektedir ancak,
sağlık ekibi tarafından planlanan eğitimin kemoterapi
alan hastalarda semptom kontrolü üzerinde olumlu bir
etkisi vardır’’denilmiştir.
European Journal of Oncology Nursing Volume 18, Issue 1
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
RT alan meme kanserli (n=71) hasta
yan etkilerine yönelik 6 hafta süreyle,haftada 2 saat eğitim
Yoo.Myung-Sook ve ark.(J.Korean Acod Nurs2009)
Semptom
35/DeneyG
36/KontrolG
Anksiyete
34.60+6.35
44.63+9.93
Depresyon
10.20+6.61
17.81+10.85 P<0.001
P
P<0.001
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Klinik deneyim
Hastaların bölüme kabul işlemleri gerçekleştikten sonra,
eğitim hemşiresine yönlendirilir.Kliniğe gelen hasta ve hasta
yakını eğitim ihtiyaçları belirlendikten sonra hastalıkları, tedavileri,
beslenmeleri ilaç yan etkileri konusunda bilgilendirilir.
Eğitim sonrası yan etki kontrolüne yönelik hazırlanan el
kitapçığı verilir
Eğitime, hastanın her kür tedavisine geldiğinde, ihtiyaç hissetiği
zamanlarda telefon görüşmeleri yapılarak devam edilir.
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu
Murat A. 38 Y. E. özefagus ca
Tedavi:sisplatin 1.gün + 5 fuluorourasil 1-5
günler inf. 21 günde bir
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu
 Sol boyun bölgesinde hareket kısıtlılığına
neden olan kitle mevcut
 Yorgun, anemik görüntü,
 Anksiete
Eğitim verildi ve tedavi başlandı
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu 1.kür
Murat A. Kemoterapisini aldı antiemetik tedavisi
düzenlendi,eğitimleri verildi.
Tedavinin 11. gününde,

Ateşi 38,5

Ağız ve boğazda kızarık, hassasiyet

Ağrı

Beslenme bozukluğu

İshal
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu 1. kür
Semptom:Orta düzey bulantı,
mukozit, tat değişiklikleri, iştahsızlık
yorgunluk, ishal, kilo kaybı
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu
Onkoloji servisine yatışı yapıldı,semptomatik
tedavileri başlandı ve beslenmesinin devamı
sağlandı.
(Mukozitleri için, 30cc gliserin+300mg
novacain karışımından yemeklerden önce
5 ml suya,5-6 damla ağız içinde gargara
yapılıp yutulacak başlandı.)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Yapılan çalışmalarda ve literatür bilgilerinde
de belirtildiği gibi;
‘’Kişisel faktörlere ve ilaç farmakodinamik
yapısına bağlı olarak gelişen semptomların
önüne geçilemedi’’
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu 2. kür
İlaç toksisitesine ve kilo kaybına (5kilo)bağlı
%20 doz azaltıldı
Kemoterapi 1 hafta gecikmeli verildi
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu 2. kür
 Tedaviden 24 saat sonra 30 MÜ neupogen SC 5 gün
 Günlük 2000 cc İV hidrasyon 5 gün
 Antiemetik tedavi
 Günlük mukozit değerlendirme
 Beslenme eğitim tekrarı
 Nötropenik diyetle ilgili eğitim
 Tedavinin 7. gününde CBC biyokimya
Semptom:Orta düzeyde bulantı,halsizlik
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu 3. kür
Tedavi 21 gün sonra, gününde verildi. Murat
A.3 kilo aldı, genel durumu iyi.
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu 3. kür
2. küründe olduğu gibi, kemoterapi sonrası
destek tedavi ve eğitimlere devam edildi
Semptom:yok
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Vaka sunumu
Eğitimle kontrol altına alabildiğimiz semptomlar
1. Tedavi sonrası bulantı ve kusma, (eğitim+destek
tedavi)
2. Ağız ve boğaz problemleri (eğitim+ destek tedavi)
3. Kilo kaybı ya da kilo alımı (eğitim+ destek tedavi)
4. Sıkıntılı / endişeli duygular
5. Kötümser ve mutsuz duygu sorunları
6. Enfeksiyon belirtileri(eğitim+destek tedavi)
7. İshal(beslenme eğitimi)
Kanser hastalarına verilen eğitimin semptom
yönetimine etkisi
Semptom kontrolünde hemşireler tarafından
verilen eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin
hastaları rahatlatmada etkili olduğu yapılan
çalışmalarda gösterilmiştir
İyi yönetilen bir semptom, daha ciddi
semptomların oluşmasını önleyecektir.
Teşekkürl
Download

Kanser Hastalarına verilen Eğitimin Semptom Yönetimine Etkisi