Aksiyal SpA Hastalarında Biyolojik
Tedaviler ile Fonksiyonların Koruması
ve Sosyal Hayata Katılımın Artması
Kenan Akgün
İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
Anabilim Dalı
Olgu Sunumu
• SA
• 34 y
• İstanbul Bağcılar
• Evli, bir çocuklu
Olgu Sunumu
• Tekstil işcisi
• Ancak 3 yıldır
çalışamıyor
Olgu Sunumu
• Tekstil işcisi
• Ancak 3 yıldır
çalışamıyor
Olgu Sunumu
2011 yılında kliniğimize başvurdu
•
•
•
•
Sağ diz de şişlik, ağrı
Sol topuk ağrısı
Sağ dirsek de ağrı kısıtlanma
Bel ağrısı
Olgu Sunumu
• Yakınmaları 6 yıl önce başlamış
• Çok farklı tanılar almış
• 3 yıl önce Ankilozan Spondilit olabileceği
söylenmiş
Olgu Sunumu
• 3 yıl süre ile salazopirin, metotrexat ve çok
farklı NSAID ler den farklı kombinasyonlar
yapılmış
Olgu Sunumu
• Tanıyı doğruladık
Olgu Sunumu
• Tanıyı doğruladık
• Adalimumab başlamaya karar verdik
Olgu Sunumu
• Tanıyı doğruladık
• Adalimumab başlamaya karar verdik
• Bağlı olduğu bölgeden bize sevk yapılması
gerektiğini söyledik
Olgu Sunumu
• BASDAI: 7,2
• BASFI: 8,1
• 3 ay sonra
• BASDAI: 4
• BASFI: 4,2
Olgu Sunumu
• Tedavinin faydalı olduğunu üniversitemize
sevk edilmesi için tekrar yazı verdik
• Ataman Ş.
• Türkiye’de rutin klinik uygulamada antiTNF ilaçlarla tedavi edilen romatoid artrit
ve ankilozan spondilit hastalarının işyeri ve
evdeki verimliliğinde iyileşme
Sürdürülebilir Remisyon-Yaşam
Kalitesinde Artış
n=69
n=26
Adalimumab / ATLAS çalışması: n=315
RAPID Aksiyal SpA’da 96. hafta
Go-Raise çalışması n=355
ATLAS Çalışması AS Hasta Tedavisinde En Uzun
Dönemli Klinik Çalışma (Hasta yıl/maruziyet)
ATLAS Çalışması 5. Yıl
Çalışma Amacı: HUMİRA tedavisi altındaki AS hastalarının uzun
dönemdeki etkinlik-güvenliliğini değerlendirmek ve remisyon için
prediktörleri belirlemek.
ASDAS hesaplama
Bel ağrısı [0-10]
Sabah tutukluğunun süresi [0-10]
Hasta global değerlendirme [0-10]
Periferik eklem ağrı ve şişlik [0-10]
CRP (mg/L)
ESR (mm/ saat)
ASDAS
ASDAS-CRP
ASDAS-ESR
İnaktif hastalık
hastalık aktivitesi
<1.3
orta düzeyli hastalık aktivitesi
yüksek hastalık aktivitesi
<2.1
çok yüksek
> 3.5
Çalışma Tasarımı:
Başlangıç
Çift kör faz
24. hafta
HUMIRA 40 mg
Açık Etiketli Uzatma
5 yıl
HUMIRA 40 mg
n=208
N=315
2:1 randomizasyon
Plasebo
n=107
HUMIRA 40 mg
18 yaş ve üzeri modifiye New York AS kriterlerini karşılayan ve aşağıdaki hastalık aktivitesi kriterlerinden
en az 2’sini taşıyan 315 hasta1
• BASDAI ≥4,
• Sabah tutukluğu süresi ≥1 saat,
• Toplam sırt ağrısı skoru ≥4 (VAS puan; 0-10cm).
van der Heijde D, Breba M, Halter D, et al.Rheumatology Advance Access published December 25, 2014. doi:10.1093/rheumatology/keu438
ATLAS Çalışması 5. Yılı Tamamlayan Hastalar
n=315
107 plasebo
208 Humira
n:311 hasta en az bir doz
ADA aldı
24. Hafta n:101(94.4%)
24. Hafta n:195(93.8%)
Çalışmayı bırakma
sebepleri*:
• Advers olay (38)
• Kendi isteğiyle (37)
• Takipten çıkma (13)
• Ölüm (1)
• Diğer (31)
125(42.8%)
n:202 (64.9%) 5 yılı tamamladı.
125(42.8%)
van der Heijde D, Breba M, Halter D, et al.Rheumatology Advance Access published December 25, 2014. doi:10.1093/rheumatology/keu438
AS Hastalarında Sürdürülebilir Remisyon için
Prediktörler;
•ASAS PR:
– Pozitif
•ASDAS ID:
– Pozitif
• 12. haftada ulaşılan
ASAS PR yanıtı*
*12. haftada ulaşılan remisyon
1. ve 5. yıldaki remisyon için en güçlü prediktördür
Sieper J, et al. Ann Rheum Dis 2012;71:700–706
• 12. haftada ulaşılan ASDAS
ID yanıtı*
* P< 0.05
Adalimumab Tedavisi Sürdürülebilir Remisyon
Analizi
hasta yüzdesi
1.0
0.9
ASAS PR
0.8
ASDAS ID
Çalışma başından beri adalimumaba randomize olan
hastalarda(n=125) : ASAS PR %51, ASDAS ID %61.
0.7
0.6
0.5
0.4
0.3
0.2
0.1
n=311
0.0
0
1
2
3
4
5
Adalimumab Maruziyeti
HUMİRA tedavisi altında sürdürülebilir remisyon ASAS kısmi remisyon (ASAS PR) ya da ASDAS inaktif hastalık (ASDAS ID) değerlerine ulaşarak
bakılmıştır..
Çalışmadaki toplam 311 hastanın ise % 45’i ASAS PR’ye % 55’i ASDAS
ID’ye ulaşmışlardır.
28
Sieper J, et al. Ann Rheum Dis 2012;71:700–706
Adalimumab Tedavisi ile AS Bulgu ve
Semptomlarında Sürdürülebilir İyileşme
100
89
82
77
80
70
69
62
60
Hastalar(%)
60
65
51
55
60
43
40
20
0
ASAS20
ASAS40
BASDAI50 ASDAS MI
1 Yıl
5 Yıl
n: 125 (çalışmanın başından beri HUMİRA alıp çalışmayı tamamlayan hastalar)
Sieper J, et al. Ann Rheum Dis 2012;71:700–706
ASAS PR
ASDAS ID
ATLAS Çalışması 5. Yıl
Çalışma amacı: Adalimumab tedavisi altındaki AS hastalarının uzun
dönemdeki spinal mobilite, fiziksel fonsiyonlar ve yaşam kaliteleri’ni
değerlendirilmesi
Sonuç Ölçümleri
• Spinal mobilite doğrusal BASMI (BASMIlin) kullanılarak
değerlendirilmiştir.
• Diğer değerlendirmeler:
–
–
–
–
–
BASDAI skoru, 0-10 cm VAS
Toplam sırt ağrısı, 0-10 cm VAS
CRP (mg/dL)
BASFI, 0-10 cm VAS
Kısa Form-36 PCS, 0-50
• MID: SF-36 PCS’de ≥3.0 puanlık artış (daha yüksek skorlar, daha iyi yaşam
kalitesini gösterir)1
– AS Yaşam Kalitesi(ASQoL), 0-18
• MID: ASQoL’de ≥1.8 puanlık düşüş (daha düşük skorlar, AS spesifik yaşam
kalitesinde artışı gösterir)2
AS=Ankilozan Spondilit; ASQoL=AS Yaşam Kalitesi; BASDAI=Bath AS Hastalık Aktivitesi Endeksi; BASFI=Bath AS Fonksiyon Endeksi; BASMIlin=Doğrusal
Bath AS Metroloji Endeksi; PCS=Fiziksel Bileşen Skoru; SF-36=Kısa Form-36 Araştırması; VAS= Görsel Analog Ölçek, MID=Minimum Önemli Fark
Haywood KL, et al. Disease-specific, patient-assessed measures of health outcome in ankylosing spondylitis: reliability, validity and responsiveness.
Rheumatology 2002;41:1295-302
Davis JC Jr. et al. Health-related quality of life outcomes in patients with active ankylosing spondylitis treated with adalimumab: results from a
randomized controlled study. Arthritis Rheum 2007;57:1050-7
BASMIlin BASMI2 ve BASMI10 ‘a göre AS hastalarında en
hassas ölçüm değerlendirmesidir
BASMI-Lineer Fonksiyon Skalası
Sağ ve
solun
ortalama
sı
BASMI
5 sonucun
ortalaması
Adalimumab tedavisi ile spinal mobilitedeki anlamlı
düzeyde iyileşme uzun dönemde sürdürülmüştür
BASMIlin
4,3
Spinal Mobilite
4.4
4.2
4
3,7
3.8
3.6
3.4
Başlangıç
5. yıl
Veriler ortalamadır (S.D.). Azalan BASMIlin kompozit skorlar gelişmeyi göstermekteydi.
Başlangıç, ilk doz adalimumab öncesinde yapılan son gözlemdi.
Hasta populasyonu: Başlangıçta adalimumaba randomize edilmiş ve çalışma sırasında 5 yıl boyunca adalimumaba maruz kalan
hastalar.
van der Heijde D, Breba M, Halter D, et al.Rheumatology Advance Access published December 25, 2014. doi:10.1093/rheumatology/keu438
Uzun dönemde hastalık aktivitesi, toplam sırt ağrısı ve
fiziksel fonksiyonda iyileşme
10
9
Kötüleşme
Worse
8
Mean Score
7
6
5
6.5
6.3
5.4
4
3
İyileşmeBetter
2.3
2.2
2.1
2
1
0
BL Wk 12
Year 1
Year 2
Year 3
Year 4
Year 5
Duration of Adalimumab Exposure
BASDAI
n=
311 310
282
261
234
217
124
Back Pain n =
311 310
282
261
234
217
125
BASFI
311 310
282
261
234
217
125
n=
BASDAI=Bath Ankilozan Spondilit Disease Aktivite İndeks; BASFI=Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi
van der Heijde D, Breba M, Halter D, et al.Rheumatology Advance Access published December 25, 2014. doi:10.1093/rheumatology/keu438
Uzun dönemde AS hastalarının sağlık ile ilgili yaşam
kalitesinde iyileşme
50
50
41.9
40
30
40.1
41.8
36.0
33.2
32.5
44.3
44.5
43.0
43.5
44.7
40
SF-36 PCS: Any adalimumab
SF-36 PCS: 5-y completers
30
ASQoL: Any adalimumab
ASQoL: 5-y completers
20
20
Worse
Kötüleşme
ASQoL Points
SF-36 PCS Points
İyileşmeBetter
37.3
43.6
44.7
10.3
Worse
Kötüleşme
8.7
10
9.9
10
6.5
5.7
7.9
5.6
5.2
4.9
4.4
4.9
4.6
4.5
4.4
Year 2
Year 3
Year 4
Year 5
0
Better
İyileşme
0
BL Wk 12
Year 1
SF-36: Any adalimumab n = 307 278
279
257
231
214
122
SF-36: 5-y completers
n = 124 122
124
124
124
124
122
ASQoL: Any adalimumab n = 311 284
281
261
233
217
125
ASQoL: 5-y completers
125
125
125
125
125
n = 125 125
Duration of Adalimumab Exposure
ASQoL=Ankylosing Spondylitis Quality of Life; SF-36 PCS=Short Form-36 Physical Component Score.
van der Heijde D, Breba M, Halter D, et al.Rheumatology Advance Access published December 25, 2014. doi:10.1093/rheumatology/keu438
SA’nın
Yaşam Kalitesi
Çok merkezli (211 merkez)
1250 hastanın katıldığı açık
etiketli Faz IIIb çalışması
Medikal Outcomes Study Sleep Scale (MOS-SS)
Go-Raise-355 hasta
Jenkins Uyku Değerlendirme Anketi
Uykunuz sırasında gerginlik, sürekli sağa
sola dönme gibi durumlar yaşıyor musunuz?
Ertesi gün dinlenmiş, uykunuzu almış olarak
uyanabiliyor musunuz?
Yeteri kadar uykunuzu alabiliyor musunuz?
Çalışma Sonuçları;
• 12 hafta / 661 hasta çalışmayı tamamladı (% 90.8)
• 20 hafta / 474 hasta çalışmayı tamamladı
• 6.haftadan itibaren optimal uyku düzenleri yakalanmıştır
ve 12. ve 20. haftalarda süreklilik sağlanmıştır.
Rudwaleit M. et al, J Rheumatol 2011;38:79–86.
• Adalimumab ile tedavide;
– Uyku süresinde uzama
– Gece ağrılarında iyileşme
– Uykudan uyanma
skorlarında azalmalar
gözlenmiştir
Rudwaleit M. et al, J Rheumatol 2011;38:79–86.
WPAI-SHP son 1 haftalık süreç içerisinde 4 kritere
bakıyor :
(1)AS nedeni ile kaybedilen iş süresi(%)
(2) AS nedeni ile çalışırken yaşanan işlevsizlik (%)
(3) AS nedeni ile başka işlerdeki işlevsizlik(%)
(4) AS nedeni ile oluşan genel işlevsizlik(%)
Sosyal Hayata Katılımın Artması
• Adalimumab tedavisi ile «İş yeri verimi ve bozulma faaliyetleri-Spesifik Sağlık
Problemleri» değerlendirmesine göre anlamlı iyileşme
• Adalimumab ile tedavi edilen hastalarda yaşam kalitesi değişikliklerinde
düzelme
Rudwaleit M. et al, J Rheumatol 2011;38:79–86.
İş yeri verimi ve bozulma faaliyetleri-Spesifik Sağlık
Problemleri skorlama (WPAI-SHP) sistemine göre uzun
dönem adalimumab tedavisi ile hasta üretkenliğinde,
hasta çalışma saatlerinin artmasında anlamlı iyileşme
sağlanmıştır.
Sosyal Hayata Katılımın Artması
• Adalimumab ile tedavi edilen hastalarda başlangıçtan 156 haftaya kadar tüm
WPAI –SHP parametrelerinde devamlı iyileşme
Maksymowych WP et al. J Rheumatol 2010;37:385–92.
Download

Dr. Kenan Akgün