ASTIM TEDAVİSİ
A. Zafer ÇALIŞKANER
Doç.Tbp.Alb.

Reversibl (*) havayolu obstrüksiyonu

Bronşial hiperreaktivite

Havayolu inflamasyonu

Reversibl (*) havayolu obstrüksiyonu

 MUKUS TIKAÇLARI
Bronşial hiperreaktivite


BRONŞ DUVARI KALINLAŞMASI
Havayolu inflamasyonu
 DÜZ KAS KONTRAKSİYONU

YENİDEN YAPILANMA
ASTIM
“KRONİK İNFLAMASYON”
ASTIM TEDAVİSİNİN AMAÇLARI

Egzersiz dahil normal günlük aktiviteyi sağlamak.

Normal solunum fonksiyon testlerini sağlamak

Kronik semptomları önlemek

Atakları ve acil başvurularını en aza indirmek.

Yan etkisi en az ya da hiç olmayan ilaçları seçmek.
BU HEDEFLERİ
GERÇEKLEŞTİREBİLMEK İÇİN

Hastanın bilgilendirilmesi ve eğitimi

Hastaya en uygun takip yöntemlerinin belirlenmesi

Astımı tetikleyici faktörlerin giderilmesi

Gerekiyorsa koruyucu aşılar

İlaç tedavisi
BAŞARILI OLABİLMEK İÇİN

Gerçekçi ve kişiye özel hedefler

Hastanın bilgilendirilmesi ve motivasyonu

Hastaya yazılı tedavi planı sunulması

Hastaya inhalasyon cihazı kullanımının öğretilmesi


KONTROL EDİCİ İLAÇLAR - (ANTİİNFLAMATUVAR)

İnhale ve sistemik steroidler

Kromolin sodyum ve Nedokromil

Lökotrien antagonistleri

Uzun etkili beta-2 agonistler

Uzun etkili teofilin
SEMPTOM GİDERİCİ İLAÇLAR - (BRONKODİLATÖR)

Kısa etkili beta-2 agonistler

Teofilinler (IV formları)

Antikolinerjikler
MY DOCTOR SAYS THIS
LITTLE BABY WILL OPEN UP
JUST ABOUT ANYTHING
MY DOCTOR SAYS THIS
LITTLE BABY WILL OPEN UP
JUST ABOUT ANYTHING


KONTROL EDİCİ İLAÇLAR (ANTİİNFLAMATUVAR)

İnhale ve sistemik steroidler

Kromolin sodyum ve Nedokromil

Lökotrien antagonistleri

Uzun etkili beta-2 agonistler

Uzun etkili teofilin
SEMPTOM GİDERİCİ İLAÇLAR (BRONKODİLATÖR)

Kısa etkili beta-2 agonistler

Teofilinler (IV formları)

Antikolinerjikler
AKTİF ASTIM
STEROİD TEDAVİSİ SONRASI

ÖLÇÜLÜ DOZ İNHALER

DİSKUS

TURBUHALER

AEROLİZER (inhalasyon kapsülü)

NEBÜLİZATÖR
ÖDİ



KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST

Albuterol = Salbutamol (Ventolin)

Terbutalin (Bricanyl)
KORTİKOSTEROİD

Flutikazon (Flixotide)

Budesonid (Pulmicort, Miflonide)

Beclometazon (Beclomed)
ANTİKOLİNERJİK

İpratropium (Atrovent)
ÖDİ



KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST

Albuterol = Salbutamol (Ventolin)

Terbutalin (Bricanyl)
KORTİKOSTEROİD

Flutikazon (Flixotide)

Budesonid (Pulmicort, Miflonide)

Beclometazon (Beclomed)
ANTİKOLİNERJİK

İpratropium (Atrovent)
DİSKUS

UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST


KORTİKOSTEROİD


Salmeterol (Serevent)
Flutikazon (Flixotide)
KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO.

Salmeterol + Flutikazon (Seretide)
DİSKUS

UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST


KORTİKOSTEROİD


Salmeterol (Serevent)
Flutikazon (Flixotide)
KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO.

Salmeterol + Flutikazon (Seretide)
TURBUHALER

UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST


KORTİKOSTEROİD


Formoterol (Oxis)
Budesonide (Pulmicort)
KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO.

Formoterol + Budesonide (Sybmicort)
TURBUHALER

UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST


KORTİKOSTEROİD


Formoterol (Oxis)
Budesonide (Pulmicort)
KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO.

Formoterol + Budesonide (Sybmicort)
AEROLİZER (İNHALASYON KAPSÜLÜ)

UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST


KORTİKOSTEROİD


Budesonide (Miflonide)
KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO.


Formoterol (Foradil)
Formoterol + Budesonide (Foradil Combi)
Antikolinerjik

İpratropium (Spiriva)
AEROLİZER (İNHALASYON KAPSÜLÜ)

UZUN ETKİLİ BETA-2 AGONİST


KORTİKOSTEROİD


Budesonide (Miflonide)
KORTİKOSTEROİD + UZUN ETKİLİ BETA-2 AGO.


Formoterol (Foradil)
Formoterol + Budesonide (Foradil Combi)
Antikolinerjik

İpratropium (Spiriva)
NEBÜL

KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST



Albuterol = Salbutamol (Ventolin)
KORTİKOSTEROİD

Budesonide (Miflonide)

Flutikazon (Flixotide)
Antikolinerjik

İpratropium (Atrovent)

İpratropium + Beta-2 (Combivent)
SİSTEMİK KORTİKOSTEROİD ?

Yüksek doz inhale KS ve uzun etkili bronkodilatör kombinasyonu
ile yeterli kontrol sağlanamaz ise sistemik steroidler tedaviye
eklenir.

Genellikle kısa süre, gerekirse daha uzun sürelerde kullanılırlar.

Atak tedavisinde oral veya IV yolla kullanılırlar.

Prednizolon ve metilprednizolon “orta etki süreleri” ve “yan
etkilerinin daha az olması” nedeniyle tercih edilmelidir.
ASTIMIN UZUN SÜRELİ TEDAVİSİ
BASAMAK TEDAVİSİ
DÖRDÜNCÜ
BASAMAK
ÜÇÜNCÜ
BASAMAK
İKİNCİ
BASAMAK
BİRİNCİ
BASAMAK
İNTERMİTTAN
ASTIM
HAFİF
PERSİSTAN
ASTIM
ORTA
PERSİSTAN
ASTIM
AĞIR
PERSİSTAN
ASTIM
İNTERMİTTAN ASTIM
BULGULAR
TEDAVİ
 Gündüz semptomları haftada 1
veya daha seyrektir.
 Gece semptomları ayda 2 veya
daha seyrektir
 Hasta ataklar arasında
asemptomatik ve solunum
fonksiyonları tamamen normaldir.
 Günlük PEF değişkenliği %20’den
daha azdır.
En yüksek PEF – Endüşük PEF
(En yüksek PEF + Endüşük PEF) / 2
X 100
 Sadece semptom olduğu zaman
kısa etkili beta-2 agonist alması
önerilir.
HAFİF PERSİSTAN ASTIM
BULGULAR
 Gündüz semptomları haftada 1 den
fazla, fakat hergün değildir.
 Gece semptomları ayda 2 den
fazla.
 PEF ve FEV1 normalin % 80’ine
eşit veya daha yüksektir.
 Günlük PEF değişkenliği % 20-30
arasındadır.
TEDAVİ
 Düşük doz inhale steroid VEYA
 Kromolin sodyum veya nedokromil
(çocuklarda tercih edilir)
ALTERNATİFLER;
 Uzun etkili teofilin VEYA
 Lökotrien antagonistleri
Düzenli olarak hergün antiinflamatuvar
tedavi verilir. Gerektiğinde kısa etkili
beta-2 agonistler kullanılır.
ORTA PERSİSTAN ASTIM
BULGULAR
 Hergün semptom vardır.
TEDAVİ
 Gece semptomları haftada 1 den
daha fazladır
 Düşük doz inhale steroid ve uzun
etkili beta-2 agonist
VEYA
 Semptomlar günlük aktiviteyi ve
uykuyu etkilemektedir.
Orta doz inhale steroid.
YETERSİZSE
 PEF ve FEV1 normalin %60-80 ‘i
arasındadır.
Orta doz inhale steroid ve uzun etkili
bronkodilatör
 Günlük PEF değişkenliği %30’un
üzerindedir.
KONTROL SAĞLANAMAZSA;
 Bir üst basamağa çıkarılır
AĞIR PERSİSTAN ASTIM
BULGULAR
 Devamlı semptom vardır.
 Sık sık gece semptomları bulunur.
 Semptomlar günlük fiziksel aktiviteyi
ve gece uykusunu kısıtlamıştır.
 PEF ve FEV1 normalin %60’ının
altındadır.
 Günlük PEF değişkenliği %30’un
üzerindedir.
TEDAVİ
 Yüksek doz inhale steroidler.
AYRICA
 Uzun etkili bronkodilatörler (uzun
etkili inhale veya oral beta-2 agonist
ve/veya uzun etkili teofilin)
 Sistemik steroidler (5-10 günlük ek
kür olarak 0.5-1 mg/kg/gün
prednizolon veya eşdeğeri verilir).
 Lökotrien antagonistleri
 İhtiyaç haline kısa etkili beta-2
agonistler verilir.

BEKLOMETAZON DİPROPİYONAT
ERİŞKİN
ÇOCUK
DÜŞÜK DOZ
250 – 500
100 – 300
ORTA DOZ
500 – 1000
300 – 650
> 1000
> 650
YÜKSEK DOZ

BUDESONİD
ERİŞKİN
ÇOCUK
DÜŞÜK DOZ
200 – 600
100 – 400
ORTA DOZ
600 –1200
400 – 800
>1200
> 800
YÜKSEK DOZ

FLUTİKAZON PROPİYONAT
ERİŞKİN
ÇOCUK
DÜŞÜK DOZ
100 – 300
50 – 150
ORTA DOZ
300 – 600
150 – 400
> 600
> 400
YÜKSEK DOZ
ATAK TEDAVİSİ
ATAK ?

Yeterli tedavi almayan ve/veya herhangi bir
tetikleyici faktöre maruz kalan hastalarda
astım semptomlarının kısa sürede ortaya
çıkmasına “ATAK” denir.

Buradaki tedavi atağın ağırlık derecesine
bağlıdır.
HAFİF
AĞIR
ORTA
HAYATI TEHDİT EDİCİ
DİSPNE
Yürürken
Yatabilir
Konuşurken
Oturmayı tercih eder
Dinlenirken
Dik oturmak
zorundadır
KONUŞMA
Cümlelerle
Birkaç sözcükle
Kelimelerle
Huzursuz olabilir
Genellikle huzursuz
Genellikle huzursuz
SOLUNUM HIZI
Artmış
Artmış
Genellikle > 30/dk
YARDIMCI SOLUNUM
KASLARININ KULLANIMI,
SUPRASTERNAL ÇEKİLME
Genellikle yok
Sık
Genellikle var
RONKÜS, VİZİNG
Hafif, genellikle eksp.
Sonunda
Yaygın, uzaktan
duyulabilir,eksp
boyunca
Genellikle yaygın ve
uzaktan duyulabilir,
insp. ve eksp.
boyunca
NABIZ/DAKİKA
 100
100- 200
 120
Bradikardi
PULSUS PARADOKS.
Yok
 10 mmHg
Olabilir
10 –25 mmHg
Genellikle vardır
 25 mmHg (erişkin)
20- 40mmHg (çocuk)
Olmaması solunum
kaslarının
yorgunluğunu
gösterir.
PEF (BEKLENENİN)
% 80
% 60- 80
 % 60
Parsiyel O2 Basıncı
Normal
 60 mmHg
 60 mmHg siyanoz
gelişebilir
O2 Saturasyonu
 % 95
% 91- 95
 % 90
Parsiyel CO2 Basıncı
 45 mmHg
 45 mmHg
 45 mmHg
GENEL DURUM
İrrite veya konfüzyona
eğilimli
Toraks ve abdomenin
zıt hareketi
(paradoksal solunum)
Vizing kabolur, sessiz
toraks gelişir
HAFİF ATAK
SEMPTOM ve BULGULAR
 Dispne: yürüken
 Konuşma: cümlelerle
 Yard. solunum kası kullanımı yok
 Sadece eksprium sonunda vizing
 Nabız  100/dk
 Pulsus paradoksus yok
 PEF  % 80
 SaO2 > % 95 (gerekmez)
TEDAVİ
 İlk saatte her 20 dakikada bir
Nebulizatorle 5mg SALBUTAMOL
Oksijen SaO2 >90 Çocukta >95
 Hasta iyileşirse salbutamol 1satte
bir verilir ve 3 saat gözlem altında
tutulur. Uzun süreli astım
tedavisinde üst basamağa çıkılır.
 İyileşmezse orta atak tedavisi
uygulanır.
ORTA ATAK
SEMPTOM ve BULGULAR
 Dispne: konuşurken
 Hasta oturmayı tercih eder
TEDAVİ
KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST
 Yardımcı solunum kası kullanımı olabilir.
 Nebülizatör ile 5 mg salbutamol
İlk saatte her 20 dakikada bir, sonra
duruma göre 1-4 saatte bir.
 Suprasternal çekilmeler olabilir.
+
 Tüm eksprium boyunca uzaktan da
duyulabilen vizing
Erişkinde 40-60 mg/gün çocukta 1-2
mg/kg/gün PREDNİZOLON veya eşdeğeri
oral veya IV 1 veya 2 doza bölünerek
uygulanır.
 Konuşma: birkaç sözcükle
 Nabız 100-120 /dk
 Pulsus paradoksus 10-25 mmHg
 PEF % 60-80
+
 SaO2  % 91-95
OKSİJEN (Erişkinde saturasyon %90,
çocukta %95’in üzerine çıkartılır)
 PaO2  60 mmHg
 PaCO2  42 mmHg
AĞIR ATAK
SEMPTOM ve BULGULAR
 Dispne: istirahatte de vardır
 Hasta dik oturmak zorundadır
 Konuşma: kelimelerle
 Yardımcı solunum kası kullanımı vardır
 Suprasternal çekilmeler vardır
 Yaygın, uzaktan da duyulabilen tüm inp.
ve eksp. boyunca vizing
 Nabız  120 /dk
 Solunum sayısı  30/dk
 Pulsus paradoksus  25 mmHg
 PEF  % 60
 SaO2  % 91
 PaO2  60 mmHg
 PaCO2  42 mmHg
TEDAVİ
KISA ETKİLİ BETA-2 AGONİST
 2.5 mg salbutamol nebülizatör ile saatte
3 defa veya 0.15-0.3 mg/kg sürekli
+
PREDNİZOLON 120-180 mg/gün (çocukta
maks. 60mg/gün) 4 saat boyunca
 PEF %70 olunca 1mg/kg/gün (3-10 gün)
+
OKSİJEN
+
GEREKİRSE EK TEDAVİ
TEOFİLİN İV (3-6 mg/kg bolus, 0.5
mg/kg/saat idame dozu)
İPRATROPİUM erişkinde 0.5 mg, çocukta
0.25-0.125 mg, salbutamolla karıştırılarak,
ilk saatte 3 defa, sonra saatte veya 4
saatte bir verilir.
 HASTANEYE YATIRMA ENDİKASYONU VARDIR
HAYATI TEHDİT EDİCİ ATAK
SEMPTOM ve BULGULAR
 AĞIR ATAK BELİRTİLERİNE EK
OLARAK;
 PEF  % 30
 PaCO2  45 mmHg
 Yapılan tedaviye rağmen PEF’te ve
saturasyonda düşme
TEDAVİ
 AĞIR ATAK TEDAVİSİNE EK OLARAK
SUBKUTAN VEYA İNTRAVENÖZ BETA-2
AGONİSTLER veya ADRENALİN
(1/1000 mg/ml SC 0.3-0.5 ml)
GEREKİRSE
NONİNVAZİV MEKANİK VENTİLASYON
VEYA
ENTUBASYONLA MEKANİK
VENTİLASYON
 YOĞUN BAKIMA YATIRMA
ENDİKASYONU VARDIR
TEOFİLİN ?

Fosfodiesteraz inhibisyonu ve adenozin
antagonizmi ile bronş dilatasyonu yapar.

Eozinofil ve T lenfositlerin sayısını azaltarak
immün modülasyon etkilerinin de olduğu
bilinmektedir.

Diyafragma kontraktilitesini artırır.

Mukosiliyer klirensi artırır.
AKUT ATAK TEDAVİSİNDE TEOFİLİN

Daha önceden teofilin kullanımı yoksa 6 mg/kg

Daha önceden teofilin kullanımı varsa 3 mg/kg


İV olarak en az 20 dakikada verilmelidir.
İnfüzyona 0.4 mg/kg/saat idame dozunda devam
edilir

Kanda etkili düzeyi 5-20 mcg/ml
TEOFİLİN Klirensini etkileyen faktörler
KLİRENSİ ARTIRAN FAKTÖRLER
 İlacın yiyeceklerle birlikte alınması
 Sigara
 Fenitoin, rifampisin, etanol
 Fenobarbital
 Proteinden zengin gıdalar
 Yağlı gıdalar
 Genç yaş
KLİRENSİ AZALTAN FAKTÖRLER
 Prematüre
 Yeni doğan
 İleri yaş (60 yaş üstü)
 Siroz
 Konjestif kalp yetmezliği
 Ateşli viral infeksiyon
 Simetidin, oral kontraseptifler
 Eritromisin, beta blokerler
 Düşük proteini, yüksek KH beslenme
TEOFİLİN Yan etkilerİ
15 – 25 mcg/ml
Ajitasyon
Baş ağrısı
Karın ağrısı
Bulantı
Kusma
İshal
Temor
25 – 35 mcg/ml
Sinüs taşikardisi (>120)
Nadir prematüre ventriküler atımlar
> 35 mcg/ml
Sık prematüre ventriküler atımlar
Ventriküler taşikardi
GİS kanaması
Grand-Mal epilepsi
www.astimrehberi.com
Download

kısa etkili beta