Kaza ve Kader
ALLAH HER ŞEYİ BİR ÖLÇÜYE
GÖRE YARATMIŞTIR
Allah kainatta yer alan her
şeyi bir plan ve ölçü
içerisinde yaratmıştır. Bu
yaratılışta hiçbir düzensizlik
ve dengesizlik görülmez.
Dengeyi bozan insanlardır.
Ünite Kavram ve Terimleri
Kader: (Sözlükte ):Planlamak,
değerlendirmek, ölçmek ve
programlamak demektir.
Kader: (Terim Olarak): Başlangıçta Allah
tarafında olacak olayların sonradan
nasıl gerçekleşeceğinin planlanmasıdır.
Ünite Kavram ve Terimleri
Kaza: (Sözlükte): Kesin karar vermek,
düzenlemek, gerçekleştirmek demektir.
Kaza: (Terim Olarak): Ezelde Allah Tarafından
Takdir edilip planlanan olayların zamanı
mekanı ve olayı yaşacakların bir araya gelmesi
ile ( Şartların oluşmasıyla) Fiil olarak ortaya
çıkmasıdır.
Ünite Kavram ve Terimleri
İnsan; Doğum, Rızk, Nasip, Ölüm, Nesep vs.
dışındaki olayları iradesi ile (Kaderini)
DEĞİŞTİREBİLİR.
•Kaderi, evrendeki İlahi düzenlemeler diye
tanımlayabiliriz.
•“Her şeyi yaratmış ve her şeye bir ölçü ve
oluş tarzı takdir etmiştir.” (Furkan 2).
•Evrendeki hiçbir varlık tesadüfen, boşu
boşuna ve amaçsız yaratılmamıştır. Allah
işini tesadüfe bırakmaz.
•Tabiattaki tüm varlıklar, Allah tarafından değişmez
yasalarla yaratılmıştır. Fizik, kimya, biyoloji, sosyoloji ve
coğrafya gibi derslerimizin konularını çoğunlukla bu
yasalar oluşturmaktadır. Bu kanunlar sayesinde evrende
bir düzen ve uyum vardır.
•“Biz gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri bir
oyun ve eğlence olsun diye yaratmadık. Biz
onları hak ve hikmetle yarattık…”
(Duhan 38-39).
İRADE:Sözlükte; Dilemek , istemek
manasına gelir.Varlıkların akıl yoluyla tercih
etme,planlama melekesidir.
1-KÜLLİ İRADE: Allahın İradesidir.Mutlak ve
sınırsızdır.
2-CÜZ'İ İRADE: İnsanın iradesidir. Sınırlıdır.
İnsanın istemesi Allahın rızasına bağlıdır.Allah
dilerse verir,dilemezse vermez.
Tevekkül : Bir işin olması için gerekli bütün
çalışmaları yaptıktan sonra sonucu Allah’a
bırakmak ve O’na güvenmektir.
Mesela; Bir çiftçinin tarlasını sürmesi,
ekmesi ve her türlü bakımını yaptıktan
sonra Allah’a güvenmesi gibi.
Tevekkül etmenin faydaları : İnsanı yersiz ağırlık,
yorgunluk ve sıkıntıdan kurtarır. Güven ve ümit
verir. İnsanın kendisini güçlü hissetmesini sağlar.
"Gökleri yedi kat yaratan odur.
Rahman'ın yaratmasında bir
düzensizlik göremezsin. Gözünü çevir
de bir bak, bir bozukluk görüyor
musun?"
(Mülk suresi, 3. ayet)
“Gerçekten biz, her şeyi bir ölçü ve
dengede yarattık.”
Kamer Suresi 49. Ayet
"Kim zerre miktarı kötülük
işlerse mutlaka karşılığını
görecektir.
"Kim zerre miktarı iyilik
işlerse mutlaka karşılığını
görecektir. (Zilzal 7-8 )
HAYIR:İyilikler,güzellikler ve helal olan
işlerdir.Allah bu tür işlerin yapılmasına
razıdır ve karşılığını verir.
ŞER:Kötülüktür. Haram olan davranışlardır.
Allah bu tür davranışlardan razı değildir;
fakat bu tür kötü davranışlara müdahale
etmez.
“Onlar ayaktayken,
otururken ve yanları
üzerlerine yatarken Allah’ı
anarlar. Göklerin ve yerin
yaratılışı üzerinde
düşünürler. Rabbimiz! Bunu
boş yere yaratmadın,
seni eksikliklerden uzak
tutarız, bizi ateşin azabından
koru derler.”
Âli İmran Suresi 191. Ayet
Allah her şeyi belirli bir ölçüye
göre yaratmıştır
Yaratma
•Canlı
varlıklar
•Cansız
varlıklar
•Tabiat
olayları
Kurallar
Uyum
Düzen
•Yer çekim yasası
•Dünyanın kendi
Mevsimlerin
•Evrenin
eksine etrafında
sürekliliği
genişlemesi
dönüş hızı
Gece ile
•Suyun kaldırma
•Ayın dünyaya
gündüzün birbirini
kuvveti
olan uzaklığı
izlemesi
•Dünyanın kendi
•Atmosfer
Su döngüsü
ekseni etrafında
tabakasının
Yeryüzünde
dönmesi
kalınlığı
yaşamın oluşması
Evrendeki ölçü, düzen ve
dengeye örnekler
1- Canlıların yaşamak
için oksijen tüketmesi,
bunun sonucunda
karbondioksit açığa
çıkarması, bitkilerin bu
karbondioksiti kullanıp
oksijen üretmesi.
FOTOSENTEZ OLAYI
2- Denizlerdeki
tuz oranının,
deniz canlıları
için uygun ve
dengeli bir
seviyede
olması.
Allah'ın her şeyi bir ölçüye
göre yarattığına örnekler
Evrende mükemmel bir düzen ve uyum vardır.
Yüce Allah, yaratmasındaki mükemmelliği,
evrende var olan düzen ve uyuma Kur'an'da şöyle
belirtmektedir:
"Rahmanın yaratışında hiçbir
uyumsuzluk göremezsin. Bir kere daha
bak! Hiçbir çatlak(düzensizlik) görüyor
musun?" (Mülk suresi, 3. ayet)
Evrendeki ölçü, düzen ve dengeye
Kur'an'dan örnekler
3- "Her şeyi yaratmış, ona bir ölçü, biçim ve
düzen vermiştir."
(Furkan suresi, 2. ayet)
4- "Geceyi ve gündüzü, güneşi ve ayı
yaratan odur. Her biri bir yörüngede
hareket etmektedir."
(Enbiya suresi, 33. ayet)
3- Dünya ile güneş arasındaki mesafenin,
dünyadaki canlıların yaşayabilmesi için en
ideal uzaklıkta olması.
Evrendeki ölçü, düzen ve dengeye
Kur'an'dan örnekler
1- "Biz her şeyi bir ölçüye göre yarattık." (Kamer
suresi, 49. ayet)
2- "Güneş ve ay bir hesaba göre (hareket
etmekte)dir. Yıldızlar ve ağaçlar (Allah'a) secde
ederler. Göğü Allah yükseltti ve dengeyi o
koydu. Sakın dengeyi bozmayın."
(Rahman suresi, 5.-8. ayetler)
Kur'an'ın işaret ettiği ölçülü yaratılış ile
ilgili bilimsel gerçeklerden bazıları
şunlardır:
 Dünya kendi ekseni etrafında saatte
bin mil hız yapar. Eğere böyle değil de
saatte yüz mil hız yaparak kadar
dönseydi, gündüz ve gece şimdi
olduğundan daha uzun olurdu. Bu
durumda bitkiler gündüz yanar, kalan
olursa da onlarda donardı.
Allah her şeyi niçin bir ölçüye
göre yaratmıştır?
Allah evrende yarattığı her varlığı
belirli bir ölçü içinde, özenle
yaratmıştır. Bu nedenle Allah'ın
yarattığı varlıklarda güzellik, uyum ve
denge vardır.
Dünyanın kendi eksine etrafında
dönüş hızı, ayın dünyaya olan
uzaklığı, atmosfer tabakasının
kalınlığı, havadaki gaz miktarı
vb. evrende mükemmel uyum
olduğunu gösterir.
 Mevsimlerin sürekliliği, gece
ile gündüzün birbirini izlemesi, su
döngüsü, yeryüzünde yaşamın
oluşması da evrende mükemmel
bir düzenin olduğunun en açık
delilidir.
 Ay, dünyamıza şimdiki
noktasından 50 bin mil ötede
olsaydı, yeryüzünde med-cezir (gelgit) olayları sonucunda bütün kıtalar
günde iki defa su altında kalırdı.
 Dünyamızın çevresini saran
atmosfer tabakası biraz daha
ince olsaydı, atmosferde yanıp
parçalanan binlerce meteor, o
zaman dünyamıza rahatlıkla
ulaşabilir ve her şeyi yok ederdi.
Evrendeki Yasalar
Toplumsal
Yasalar
Fiziksel Yasalar
Biyolojik Yasalar
Dünyanın dönmesi
Suyun belli bir derecede
donması ve kaynaması
Canlıların üremesi,
solunumu, beslenmesi,
büyümesi ve gelişmesi
Toplumsal olaylar
arasında var olan sebep-sonuç
ilişkisini gösteren yasalardır
Gelir dağılımının adil
olduğu toplumlarda
yoksulluk azalır
Yükseğe çıkıldıkça
havanın soğuması
Adaletin olmadığı toplumlarda
barış bozulur.
Madde ve enerjinin
oluşumu, değişimi, yapısı
ve hareketi
Kuraklık sonucu açlık ve
susuzluk yaşayan insanların,
yaşanabilir yerlere göç
etmeleri
Yer çekimi kuvveti
Tarımsal üretimin
azalmasıyla köyden kente
göçün hızlanması
Dünyanın dönmesi
Suyun belli bir derecede donması
ve kaynaması
Fiziksel
Yasalar
Yükseğe çıkıldıkça havanın
soğuması
Madde ve enerjinin oluşumu,
değişimi, yapısı ve hareketi
Yer çekimi kuvveti
Biyolojik
Yasalar
Canlıların üremesi,
solunumu,
beslenmesi,
büyümesi ve
gelişmesi
Toplumsal olaylar arasında var olan sebepsonuç ilişkisini gösteren yasalardır
Gelir dağılımının adil olduğu toplumlarda
yoksulluk azalır
Toplumsal
Yasalar
Adaletin olmadığı toplumlarda barış
bozulur.
Kuraklık sonucu açlık ve susuzluk yaşayan
insanların, yaşanabilir yerlere göç etmeleri
Tarımsal üretimin azalmasıyla köyden
kente göçün hızlanması
Dünyanın
dönmesi
Dünyanın
dönmesi
Evrendeki Yasalar
a- Fiziksel yasalar: Madde ve enerjinin
oluşumu, değişimi, yapısı, hareketi ve
maddeler arası ilişkiler ile ilgili
prensiplerdir.
Fiziksel yasalar deneye, gözleme ve
araştırmaya dayalı olduğu için evrensel ve
değişmez bir niteliğe sahiptir. Örnek; suyun
kaldırma kuvveti.
Suyun belli bir
derecede kaynaması
Suyun belli bir
derecede donması ve
kaynaması
Yer çekimi
kuvveti
Fiziksel Yasaların Özellikleri
 Bu yasalar çok sayıda deney, gözlem
ve inceleme sonucunda ortaya
konulmuştur.
 Evrenseldir.
 Her zaman ve her yerde aynı sonucu verir.
b- Biyolojik yasalar: Canlıların yapısı,
beslenmesi, korunması, gelişmesi ve
üremesiyle ilgili yasalardır.
Örneğin; etle beslenen hayvanların çene
yapılarının otla beslenenlerden farklı
olması. Develerin çöl iklimine uygun
yaratılması...
c- Toplumsal yasalar: Toplumsal
olaylar arasında var olan sebepsonuç ilişkisini gösteren yasalardır.
Örneğin; Sanayileşmenin artması ve
tarımsal üretimin azalmasıyla köyden
kente göçün hızlanması.
Allahü Teala toplumsal
yasalardan
Kur'an'da "sünnetullah" diye
bahsetmiştir.
"...Sen Allah'ın yasasında
(sünnetullah'ta) hiçbir değişiklik
bulamazsın..."
(Fatır suresi, 43. ayet)
Download

8.4.5. Kaza ve Kader