MARMARA TEKNOKENT
Patent ve Faydalı Model Eğitim Programı
Gebze, 26 Aralık 2014
A. Bülent DALOĞLU
TPE, Patent Uzmanı
[email protected]
Buluşuz bir balon
Buluş
Ürününüz ve Buluş
Sizin
Ürününüz
Buluş
Ürününüz-Buluşunuz-Rakip ürünler
Sizin
Ürününüz
Sizin gelecekteki
Rekabetiniz
Buluş
Sizin Patent Hakkınız
Sizin
Ürününüz
Gelecekteki
Rekabetiniz
Buluş
Patent
İlginç Bir haber
BULUŞ NEDİR ?
Teknik bir probleme, yeni bir teknik çözüm getirilmesi
veya
bir işin gerçekleştirilmesi için önerilen
yeni metotlar ya da yeni ürünler.
Gillette
Jilet bıçaklarının
Birleşme Mafsalları
70 Patent
BULUŞLARIN
KORUNMASI
GİZLİ
TUTMAK
YASAL
KORUMA
Coca-Cola Üretim Merkezi
Şirket, formülü özenle saklanan ticari bir sır olarak
sunar ve sadece özellikle yöneticilerin içinde
bulunduğu birkaç çalışan tarafından bilinir
Patent, buluş sahibine, buluşunun kullanımına ilişkin
belirli bir süre boyunca haklar sağlayan ve devlet
tarafından verilen bir belgedir.
Buluşlar;
PATENT
veya
FAYDALI MODEL
BELGESİ
ile korunurlar.
Patentin İşlevi
Tekel İşlevi
Buluş sahibi ödüllendirilir (7, 10, 20 yıl koruma)
Buluş faaliyetleri özendirilir
Bilgi İşlevi
Teknik bilgi yaygınlaşır (Yayın)
Ekonomik ve teknolojik gelişme sağlanır
Neden Patent Bilgileri Önemli?
• Patent bilgileri herkes tarafından kullanılabilir.
• Yaklaşık olarak 40 milyon patent dokumanı
bulunmaktadır.
• Her yıl 1 milyon patent dokumanı bu sayıya
eklenmektedir.
• Bu yayınlanan patent dokumanlarının 3 te 2 si başka
hiçbir yerde yayınlanmamaktadır.
Neden Patent Bilgileri Önemli?
• 1936 da Wittle, jet motorunu icad ettiğinde
dünyadaki hiçbir yerde jet motoru ile ilgili bir yayın
bulunmamakta idi, patent başvurusu ile herkes ilk
defa Jet Motoru ile karşılaştı
Patent neden önemli?
- Rakipleriniz tarafından zor durumda
bırakılmayı önler;
- Üretim yapmadan da piyasada söz sahibi olma
imkanı verir;
- Rakiplerinizin patentlerinden yararlanmak için
çapraz lisans anlaşmaları yapılmasına yardımcı
olur
15
Neden patent?
- Buluşu yapan ile yatırımcıyı bir araya getirerek
yeni teknolojileri insanlığın hizmetine sunar
16
Neden patent?
- Rakiplerinizden önce patente konu ürünü
piyasaya sürerek pazardaki yerinizi sağlamlaştırır
- Yeni teknolojiyi kazanca dönüştürme imkanı
verir
17
Neden patent?
- Yeni teknolojilerin
hayatımıza girmesine
yardımcı olur.
Neden patent?
- Üniversiteden mezun olan veya yeni iş
arayanların işe girmelerinde yardımcı olur
19
Neden Patent?
- Tüketicinin tercihinde
etkilidir
VESTEL
Patentli
PixLED
21
Neler Patentlenebilir?
• Ürünler
• Ürünü üretmek için aletler
• Ürün üretim metodları
• Ürünün kullanımı
işin [teknik] yanı....
patentler
[buluş]lara
sanayide uygulanabilir
yeni
buluş basamağına sahip
patentlenemez buluşlar
tedavi & teşhis usulleri
bitki & hayvan çeşitleri
kamu ahlakına aykırılık
buluş olarak kabul edilmeyenler
oyun ve iş kuralları
bilgisayar programları
sanat eserleri
keşifler, bilimsel teoriler
matematik metotları
estetik yaratımlar
PATENTLE KORUNAMAYACAK BULUŞLAR
(551 KHK Madde 6)
• Teşhis ve tedavi metotları X PATENTLENEMEZ
Doktor/veterinerlerin bu tür metotları
tedavide uygulamasının patentler
tarafından engellenmemesi
24
TIBBİ METODLAR VE PROSESLER
• Diagnostik Metotlar:
– Bu metotlar da “tedavi metotları”na benzer şekilde
patentlenemez konular arasındadır.
– İnsan veya hayvan vücudundan bilgi elde
edilmesine yönelik metotlar (veri, görüntü, fiziksel
değerler),
• eğer elde edilen bilgiler:
– sadece ara sonuçlardan ibaretse, ve
– uygulanacak tedaviye yönelik verilecek kararı
etkilemiyorsa
patentlenebilir.
25
TIBBİ METODLAR VE PROSESLER
• Tıbbi bir metot,
– doktor olmayan bir teknisyen veya
– Özel bir hastalığı tedavi etme amacı dışında
teknisyen tarafından yapılan uygulamaları
yapan bir doktor tarafından
uygulanıyorsa patentlenebilir.
X-Ray, MR görüntüleme, tansiyonun
ölçülmesi
26
TIBBİ METODLAR VE PROSESLER
Kozmetikler
• Sadece kozmetik amaçlı işlemlere yönelik
başvurular patentlenebilir.
• Ancak, kozmetik işlemler cerrahlık veya bir
hastalığa yönelikse patentlenemez.
27
Kalp Pili (Pacemaker)
Wilson Greatbatch
24 Patent
başvurusu
1963 yılından beri
Wilson Greatbatch - Pacemaker
CA670898 (A) 24.09.1963.
CA869120 (A) 02.04.1971
GB1422239 (A) 21.01.1976
GB1356341 (A) 12.06.1974
CA745429 (A) 01.11.1966.
US2001116029 (A) 22.08.2002
US4157720 (A) 12.06.1979
US2003083728 (A) 01.05.2003
US2003130700 (A) 07.10.2003
Dünyada Kalp Pili
Patent Verilemeyecek Konular
• Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan
buluşlar.
• Kara mayınları
• Hayvanlarda ötanazi yöntemi
• Bombalı mektuplar
32
YENİLİK
• Yenilik, Tekniğin Bilinen Durumuna dahil
olmayan buluş yenidir.
• Buluşun yeniliği evrenseldir.
Türkiye’de talep edilen bir patent
bütün dünyada yeni olmalıdır.
Tekniğin Bilinen Durumu
•
Patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce; buluş konusunda dünyanın
herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım,
kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşmaktadır.
Ayrıca;
- Patent başvurusu tarihinde veya bu tarihten sonra yayınlanmış olan ve
patent başvurusu tarihinden önceki tarihli Türk patent ve faydalı model
başvurularının yayınlanan ilk metinleri.
- PCT ve EPO başvurularının da ülkemizde ulusal aşamaya girmesi halinde
yayınlana ilk metinleri
TBD na dahildir.
Tekniğin Bilinen Durumunun Tespiti
- Bütün yayınlanmış
patent başvuruları,
her türlü yayınlar
Türk Patent veya
faydalı model
başvurusu
.Tekniğin bilinen
durumu
Yayın trh
TR Bsvr trh
Bsvr trh
- Toplumca erişilebilir
yazılı veya sözlü
tanıtım, kullanım veya
bir başka yolla
açıklanan bilgi
Bu Türk Patent veya
faydalı model
başvurusunun
yayınlanan ilk metni
Patentlenebilirlik Kriterleri
YENİLİK
Yenilik
değerlendirilirken:
İstem(ler)in
teknik
unsurları
tanımlanır
Tekniğin bilinen
durumundaki teknik
unsurlar tanımlanır
Tekniğin bilinen
durumu ile
istem(ler)in
teknik unsurları
aynı mı?
36
hayır
evet
YENİ
YENİ
DEĞİL
Yenilik
Buluş
Diş Fırçası (2008)
Yenilik
Tekniğin Bilinen Durumu
Diş Fırçası (2004)
Neden Buluş Basamağı Kriteri
• Sadece Yenilik istenseydi?
Buluş
Buluş Basamağı
• 551 sayılı KHK’nın 9. maddesinde;
• Buluş, ilgili olduğu tekniklandaki bir
uzman tarafından TBD’dan aşikar bir
şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu
gerçekleşmiş ise, TBD’nun aşıldığı kabul
edilir.
Teknik Alandaki Uzman Kişi
• İlgili alandaki pratik yapanlar
• Ortalama bilgi ve tecrübeye sahip olanlar
• Başvuru tarihinde o alandaki herkes
tarafından bilenen genel bilgilere sahip kişi
• TBD na ulaşabilen kişiler
• Normal rutin işlerde normal kapasitede
olanlar ancak yaratıcı özelliği olmayanlar
• O alandaki sabit gelişmelere sahip olanlar
• O alanda öneriler yapabilmesi beklenenler
.. gibi
Buluş Basamağı
• Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu
teknik alandaki bir uzmana göre aşikar olmayan buluşun,
buluş basamağı içerdiği kabul edilir.
– Beklenmedik etki (surprising effect)
– Uzun süredir bulunamayan çözüm
– Kabul edilmiş teknik önyargının değiştirilmesi
– Rutin tekniğin dışında
– ...
Problem/Çözüm Yaklaşımı
• En Yakın Önceki Dokuman belirlenmekte
• Başvuru konusu buluşun yeni olan teknik özeliklerinin
çözdüğü Objektif Teknik Problem belirlenmekte
• Objektif teknik problemin, en yakın dokumandan yola
çıkarak ortalama bir uzmana aşikar gelip gelmediği
incelenmekte
Problem/Çözüm Yaklaşımı
1- En Yakın Önceki Dokuman (EYÖD) belirlenmekte
• Buluşun ortaya çıkardığı teknik etkilerin önceki teknikte yer
alan dokumanda aynen veya çok benzeri olarak bulunup
bulunmadığı incelemekte
• Genelde En Yakın Önceki Dokuman, yazılı dokumandır
• Çok sayıda ortak teknik özelliklerinin bulunup bulunmadığı
incelenmekte
Problem/Çözüm Yaklaşımı
1- En Yakın Önceki Dokuman (EYÖD) belirlenmekte
- Teknik alanla aynı veya yakın ilişkide bulunmalı
- Buluşun çözmeyi amaçladığı benzer amaç veya etkiyi
doğurmalı
- Buluşun ortaya çıkartılması için en iyi başlangıç noktası
olabilecek bir dokuman olmalı
- Buluşa ulaşmak için en az yapısal veya fonksiyonel
özeliğe gerek duyacak dokuman olması
Problem/Çözüm Yaklaşımı
2- Objektif Teknik Problemin (OTP) belirlenmesi
• En yakın dokumandan (EYÖD) yola çıkarak buluşun
çözmeyi amaçladığı, sahip olacağı teknik avantajları
sağlayan farklılıkların çözdüğü teknik problem belirlenir.
Problem/Çözüm Yaklaşımı
3- Buluş Basamağının olup olmadığına karar verme
• Buluşun çözmeyi düşündüğü alanda ortalama bir uzmanın bu objektif
problemi, en yakın önceki tekniğe ait dokumandan yola çıkarak çözüp
çözemediğine göre karar verilmektedir.
• Genelde En yakın dokuman ile bir başka önceki tekniğe ait dokuman
birleştirilerek buluş basamağına karar verilmektedir.
• Ancak İstemde birden fazla sonuca sahip buluşlarda, birden fazla
dokuman buluş basamağında kullanılabilir.
Bir istemde birden fazla teknik sonuç varsa
• Buluş: A + B+ C ise
Bir istemde birden fazla teknik sonuç varsa
• Buluş: A + B+ C ise
Örnek
D1: Alttan yukarıya
doğru artan çapta
bölüm içeren bira
bardağı
Buluş:
• Bir iç kabı olup özelliği;
bardağın üst kısmına doğru
genişleyen çapta tutma
kısmına sahip olması
D2:
Bir tutma
bölümüne sahip
kupa
Örnek
En Yakın Önceki tekniğin belirlenmesi
Başvuru
D1
D2
İçme Kabı
Tutma kısmı
Artan çap
En Yakın Önceki teknik D1 nolu dokumandır
EYÖD ile Arasındaki fark
D1: Alttan yukarıya
doğru artan çapta
bölüm içeren bira
bardağı
Buluş:
• Bir iç kabı olup özelliği;
bardağın üst kısmına doğru
genişleyen çapta tutma
kısmına sahip olması
Buluş ile D1 arasındaki fark: sadece tutma kısmı
Teknik etkisi
; Bardağın tutulması
Örnek
D1: Alttan yukarıya
doğru artan çapta
bölüm içeren bira
bardağı
Buluş:
• Bir iç kabı olup
özelliği; bardağın
üst kısmına doğru
genişleyen çapta
tutma kısmına
sahip olması
D1 + D2
D2:
Bir tutma
bölümüne sahip
kupa
Buluş Aşikar, buluş basamağı yok
Patentlenebilirlik Kriterleri
SANAYİDE
UYGULANABİLİRLİK
Sanayinin herhangi bir
alanında üretilebilir,
kullanılabilir, uygulanabilir
olma
Sanayide Uygulanabilir
Olmayan Buluşlar
•
•
•
Yeniden üretilebilir, çoğaltılabilir,
uygulanabilir olmayan buluşlar
(Bütün uygun koşullar sağlanmasına
rağmen teknik çözümün hedeflediği
sonucu her zaman veremeyen buluşlar)
•
Pratikte uygulanamayacak buluşlar
(Ozon tabakasının korunması için tüm
atmosfere plastik film kaplanması)
•
Doğa kanunlarına, temel fizik
yasalarına aykırı buluşlar
(Enerjinin korunumuna aykırı olan
sonsuz enerji düzenekleri, devridaim
makinaları)
Ticari uygulaması olamayacak buluşlar
(Sigara içme yöntemi)
Önerdiği çözümü gerçekleştiremeyen
buluşlar (hareket edemeyen bisiklet)
Patentlenebilirlik Kriterleri
SANAYİDE
UYGULANABİLİRLİK
Sanayinin herhangi bir
alanında üretilebilir,
kullanılabilir, uygulanabilir
olma
Buluş Sahibi ve Başvuru Sahibi
• Patent İsteme hakkı buluşu yapana veya onun
helefine aittir.
• Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmiş
ise patent isteme hakkı taraflar, başka türlü
kararlaştırmamışsa, bunlara müştereken uygulanabilir
İlk başvuran, patent
başvuru hakkına
sahiptir.
Buluşu yapanın başvuruda belirtilmesi
zorunluluğu
• Başvuruda, buluşu yapanın
belirtilmelidir.
• Başvuruyu yapanın, başvuruyu
buluşu yapandan ne şekilde elde
ettiği mutlaka belirtilmelidir.
• Buluşu yapanın belirtilmemesi
halinde başvurunun incelemesi
başlatılmaz.
İşçi Buluşları
• İşçi; bir özel hukuk sözleşmesi veya benzeri bir
hukuk ilişkisi gereği, başkasının hizmetinde
olan ve bu hizmet ilişkisini işverenin gösterdiği
belli bir işle ilgili olarak kişisel bir bağımlılık
içinde ona karşı yerine getirmekle yükümlü
olan kişidir.
• Ücretsiz olarak veya belli bir süreye bağlı
olmaksızın hizmet gören stajyerler ve pratik
yapan öğrenciler de, işçi olarak kabul edilirler.
İşçi Buluşları
Hizmet Buluşları Serbest Buluşlar
İşçinin bir işletme veya
kamu idaresinde yükümlü
olduğu faaliyeti gereği veya
işletmenin veya kamu
idaresinin büyük ölçüde
deneyim ve çalışmalarına
dayanan, işçinin iş ilişkisi
sırasında yaptığı
buluşlardır.
Hizmet buluşu dışında
kalan buluşlar serbest buluş
olarak kabul edilir.
İşçi Buluşları
Hizmet Buluşları Serbest Buluşlar
• Fabrikada, işletmelerde,
atölyelerde maaş ile çalışan
işçilerin buluşları
• Yaptığı işle ilgili olmayan
bir alanda yapılan buluşlar
• Ücretli veya ücretsiz staj
yapan kişiler, pratik yapan
öğrencilerin buluşları
•Üniversitelere bağlı fakülte ve
yüksek okullarda bilimsel
çalışma yapmakta olan öğretim
elemanlarının yaptığı buluşlar,
serbest buluş kabul edilir.
Başvuru Yapma Hakkı
İşverene aittir.
Başvuru yapma hakkı
İşçiye aittir.
Başvuru sürecindeki işlemleri
Başvuru sahibi
ya da
 Patent vekilleri ile
başvuruyu takip edebilir
Başvurunun Hazırlanması
Başvuruda verilmesi gereken unsurlar
•
•
•
•
•
•
Başvuru dilekçesi (TPE-P-101 / TPE-P-102) *
Tarifname *
İstemler *
Özet
Resimler (zorunlu değil) *
Başvuru ücreti dekont aslı (27TL) (Başvuru
sırasında veya 7 gün içinde)
*Patent başvuru tarihi bu unsurların Enstitü’ye
verildiği tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleşir.
Tarifname
(KHK Madde 46)
(Yönetmelik Madde 8)
• Tarifname başlıca şu kısımlardan oluşur:
–
–
–
–
–
Buluşun ilgili olduğu teknik saha ve tekniğin bilinen durumu
Buluşun çözümünü amaçladığı teknik problemler
Resimlerin açıklaması (resim varsa)
Resimlerdeki referansların açıklaması (resim varsa)
Buluşun açıklaması (resim varsa referanslı anlatım)
– Buluşun sanayiye uygulanma biçimi
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
İstemler
(KHK Madde 47)
(Yönetmelik Madde 9)
• Buluşun yeni olan teknik özelliklerinin maddeler halinde
açıklandığı kısımdır.
• Buluşun korunması istenilen yeni olan unsurlarını içerir,
istemlerde yazılmayan özellikler korunamaz.
• İstemlerin dayanağı tarifnamedir, istemlerde bahsedilen
konuların tarifnamede mutlaka açıklanmış olması gerekir.
• İstemler tarifnamenin kapsamını aşamaz
– Tarifnamede bahsedilmemiş bir özellikten istemlerde
bahsedilemez
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
İstemler
(KHK Madde 47)
(Yönetmelik Madde 9)
• Ana (Bağımsız) İstem
– buluşun ana özelliklerinin belirtildiği kısım
• Bağımlı istem
– bağlı bulunduğu istemin tüm özelliklerini içerir
– korunması istenilen ilave özellikleri belirtilir
– başlangıcında bağımsız isteme atıf bulunur
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
İstemler
(KHK Madde 47)
(Yönetmelik Madde 9)
Örnek İstem Formatı:
1)Buluş, ...... olup, özelliği; ...............(Bağımsız istem)
2)İstem 1’ deki ...... olup, özelliği; ......(Bağımlı istem)
..)...........
..)İstem ...’ deki ...... olup, özelliği; ........(Bağımlı istem)
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
İstemler
(KHK Madde 47)
(Yönetmelik Madde 9)
• Buluş, erişilmesi arzulanan bir sonuç/fayda ile
tanımlanamaz.
Mesela başvuru konusu bir şemsiye olsun. Yağmurdan
korunmak istemler ile korunamaz. Yağmurdan korunmayı
sağlayan teknik özellikler/parçalar korunur.
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
Özet
(KHK Madde 48)
(Yönetmelik Madde 11)
• Amacı sadece teknik bilgi vermektir.
• Korumanın alanının belirlenmesinde ve tekniğin bilinen
durumunun sınırlarının çizilmesinde kullanılamaz.
• 50-100 kelime arasında olmalıdır.
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
Resimler
(Yönetmelik Madde 10)
• Başvuruda resim sayfaları vermek zorunlu değildir.
(Buluşun daha iyi anlaşılabilmesi için resimlerin verilmesi
başvuru sahibi tarafından uygun görülüyorsa verilebilir.)
• Teknik resim olmalıdır.
(çizim aletleri ya da bilgisayar programları ile)
• Akış şemaları ve diyagramlar resim olarak kabul edilir,
ancak fotoğraflar kabul edilmez.
A. Bülent DALOĞLU, Patent Uzmanı, [email protected]
PATENT PROSEDÜRÜ
Şekli
İnceleme
Patent
Başvurusu
BULUŞ
•Rusya
•Danimarka
•İsveç
•Avusturya
•EPO
•TPE*
Sistem
Tercihi
Araştırma
Raporu
Yayın
18 Ay
İncelemesiz
Sistem
Tercihi
İncelemesiz
Patent Belgesi
7 Yıl
İncelemeli
Sistem
Tercihi
İNCELEMELİ
PATENT
BELGESİ
20 YIL
•Rusya
•Danimarka
•İsveç
•Avusturya
•TPE*
RED
Araştırma raporu
– Bibliyografik bilgiler
• Başvuru sahibinin adı
• Başvuru/Rüçhan tarihi
• Patent sınıfı (IPC kodu)
– Tekniğin bilinen durumu
• İlgili dokümanlar ve dokümanların etkileri
• İlgili dokümanların patent ailelerindeki dokümanlar
– Varsa,
• Uzmanın başvuru ile ilgili görüşleri
• Başvuru sahibinden istenen düzeltmeler
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
73
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Araştırma raporu
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
74
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Araştırma raporu
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
75
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Araştırma raporu
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
76
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
İnceleme raporu
• Patent verilebilirlik raporudur.
• İstemlerin patentlenebilirlik kriterlerine göre
değerlendirmesini,
• Yenilik, buluş basamağı ve sanayiye
uygulanabilirlik açılarından gerekçeli
açıklamaları,
• Varsa,
– Uzmanın başvuru ile ilgili görüşlerini ve/veya
– Başvuru sahibinden istenen düzeltmeleri içerir.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
77
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
İnceleme raporu
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
78
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
İnceleme raporu
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
79
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
İnceleme raporu
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
80
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Faydalı Model
• Basit buluşlar
• Daha çabuk ve ucuz (araştırma ve inceleme
yok)
• Sadece yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik
(buluş basamağı yok)
• İtiraz sistemi
• 10 yıllık koruma
FAYDALI MODEL VERİLEMEYECEK KONULAR
Buluş sayılmayan ve patent verilemeyecek
konulara ek olarak
– Usuller
– Bu usuller sonucunda elde edilen ürünler
– Kimyasal maddeler
hakkında faydalı model belgesi verilemez.
82
FAYDALI MODEL PROSEDÜRÜ
BULUŞ
Karşı
Görüş
Bildirme
FM
Başvurusu
Şekli
İnceleme
İtirazlar
(3 ay)
Yayın
18 Ay
Başvuruyu
Geri
Alma
Başvuruya
Devam
Değişiklik
Faydalı Model
Belgesi
10 YIL
PATENT
FAYDALI MODEL
Yenilik
Yenilik
Buluş Basamağı
Sanayiye
Uygulanabilirlik
------------Sanayiye
Uygulanabilirlik
Usuller ve Bu Usuller
Sonucu Elde Edilen
Ürünler
Usuller ve Bu Usuller
Sonucu Elde Edilen
Ürünler
Kimyasal Maddeler
20 Yıl (İncelemeli)
Kimyasal Maddeler
7 Yıl (İncelemesiz)
Araştırma / İnceleme
10 Yıl
-------------
MALİYETLERİ
Faydalı Model
Yıllık Ücretler
2. Yıl
180 TL
Faydalı Model
Başvurusu
Yayın
35 TL
(25 TL*)
* Online Başvuru Ücreti
3. Yıl
190 TL
Belge
270 TL
4. Yıl
205 TL
5. Yıl
310 YL
6. Yıl
330 TL
7. Yıl
400 TL
8. Yıl
415 TL
9. Yıl
440 TL
10. Yıl
505 TL
İncelemesiz Patent
Yıllık Ücretler
2. Yıl
180 TL
Araştırma
Raporu
Ulusal
Patent
Başvurusu
35TL
(25 TL*)
3. Yıl
190 TL
En az
300 TL
* Online Başvuru Ücreti
Yayın
En fazla
2608 Euro
+
50 TL
4. Yıl
205 TL
5. Yıl
310 TL
Belge
270 TL
6. Yıl
330 TL
7. Yıl
400 TL
İncelemeli Patent
2. Yıl
180 TL
Ulusal
Patent
Başvurusu
35 TL
(25 TL*)
3. Yıl
190 TL
Araştırma
Raporu
En az
300 TL
Yayın
En fazla
2528 Euro
+
50 TL
* Online Başvuru Ücreti
4. Yıl
205 TL
İnceleme
Raporu
En az
200 TL
En fazla
1180 Euro
+
50 TL
Yıllık Ücretler
........................
Belge
270 TL
20. Yıl
1745TL
Patentler ulusaldır…
HER PATENT SADECE ALINDIĞI ÜLKENİN
SINIRLARI İÇİNDE GEÇERLİDİR
DÜNYA PATENTİ
BİR PATENTİN TÜM DÜNYADA
GEÇERLİLİĞİ
Uluslararası Patent Başvuru Yolları
GELENEKSEL PATENT SİSTEMİ
GELENEKSEL PATENT SİSTEMİ
Başvuru 2
Başvuru 1
Başvuru 3
İlk Başvurudan
RÜÇHAN HAKKI: itibaren
Patent için 12 ay
ULUSLARARASI ANLAŞMALAR
PATENT İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI
(PCT)
AVRUPA PATENT SÖZLEŞMESİ
EPC
PATENT İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI (PCT)
• PCT (Patent Cooperation Treaty)
– 19.06.1970 Washington’da imzalanmıştır.
• PCT, Paris Sözleşmesi’ne üye olan ülkeler katılabilir
• Yetkili Kuruluş: Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı
[World Intellectual Property Organization (WIPO)]
• 148 üye ülke
– Türkiye 01.01.1996 yılında üye olmuştur.
– PCT sistemi, bir çok ülkede koruma elde etmek
için bu ülkelerin her birine ayrı ayrı başvuru
yapmak yerine, daha basit ve daha ucuz bir yolla
patent koruması sağlayan bir sistemdir.
PCT’ye Üye Ülkeler
(04.10.2013 itibariyle 148 üye)
TÜRKİYE’de 01 OCAK 1996’da yürürlüğe girmiştir.
Kimler başvuruda bulunabilir?
• PCT üyesi ülke vatandaşları
• PCT üyesi ülkede ikametgahı bulunan gerçek
veya tüzel kişiler
• Buluşun birden fazla başvuru sahibi varsa ve bu
başvuru sahiplerin en az biri PCT’ye taraf üye
ülke vatandaşı ise veya ikametgahı üye
ülkelerden birinde bulunmaktaysa PCT üyesi
olmayan ülke vatandaşları
PCT Uluslararası Başvuru Nereye Yapılabilir?
* Kabul Ofisi Olarak Ulusal
Ofise (TPE’ye)
* Uluslarası Büroya
(WIPO’ya)
* EPO’ya üye ülke
vatandaşları için doğrudan
EPO’ya
Başvuru Ücretleri
Tüzel kişi ise;
- Uluslararası ücret : 1330 CHF
-Araştırma Ücreti : 2301 CHF
Toplam
:3.631 CHF
Şahıs İse;
- Uluslararası ücretin %10’u : 133 CHF
- Araştırma Ücreti
: 2.301 CHF
Toplam
: 2.434 CHF
Uluslararası (PCT) Başvurusunun Etkisi
• Patent İşbirliği Antlaşması (Madde 11)
– «… bir uluslararası başvuru tarihine hak
kazanmış olan her uluslararası başvuru,…,
uluslararası başvuru tarihiyle usulüne uygun
olarak yapılmış bir ulusal başvurunun
hükümlerini doğurur. Uluslararası başvuru
tarihi, her bir belli edilmiş devlette gerçek
başvuru tarihi olarak kabul edilir.»
ULUSLARARASI PATENT BAŞVURUSU
Ulusal safhalara giriş
(zaman)
0
Ulusal
başvuru
12
Uluslararası
Başvuru
(PCT)
Uluslararası
yayın
16
18
uluslar arası
araştırma
raporu ve
yazılı görüş
22
28
30
(tercihe bağlı)
uluslar arası ön
inceleme
(tercihe
bağlıl)
Uluslar arası
patent
verilebilirlik
raporu
Uluslararası (PCT) Başvurusu
• Patent verilme kararına dayanak teşkil
eder:
– Buluşun patentlenip patentlenememesi ile ilgili
önemli bilgilere sahip olunur.
• Uluslarası Araştırma Raporu (ISR)
• Uluslarası Otoritenin Yazılı Uzman Görüşü (WO)
• II. Kısım Seçilmişse;
– Buluşunuzun patentlenip patentlenemediği ile
ilgili Uluslararası Ön İnceleme Raporu (IPRP –
Chapter II)
Uluslarası Araştırma Raporu (ISR)
Yazılı Görüş (Written Opinion)
Uluslararası Ön İnceleme Raporu
(IPRP–Chapter II)
Bu Bilgilere Göre Neler Yapılır?
• Buluşun ulusal aşamaya girip
girmeyeceğine karar verilir.
The Procter And Gamble Company firması
–Uluslarası başvurularının % 20 sinde hiçbir ülkede
ulusal safhaya geçmemiş
–Ulusal safhaya girdiği başvurularında % 70’inde bu
ülkelerde patent almış
ULUSLARARASI ANLAŞMALAR
PATENT İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI
(PCT)
AVRUPA PATENT SÖZLEŞMESİ
EPC
2.YOL
AVRUPA PATENT SÖZLEŞMESİ (EPC)
Buluşların korunması konusunda Avrupa ülkeleri arasında işbirliği oluşturmak ve patent
verilmesi işlemini tek bir prosedürle yapmak amacıyla 05 Ekim 1973’te imzalanmıştır.
01 KASIM 2000’DE TÜRKİYE 20. üye ülke olmuştur.
Avrupa Patent
Ofisi (EPO)
38 üye ülke
AVRUPA PATENTİ BAŞVURUSU
Patent verilmesi işlemleri
Avrupa
Patenti
Başvurusu
AVRUPA PATENT OFİSİ
Tescil
Üye
ülkelerde
geçerli
patentler
Tek bir başvuru ile bütün üye ülkelerde geçerli patent
Başvuru Ücreti
Başvuru + Araştırma + Belirleme ücreti : 1920 EURO
İnceleme ücreti : 1555 EURO
Tescil Ücreti
Tescil ücreti : 875 EURO
Belge ücreti
: 875 EURO
İnceleme ücreti
: 1555 EURO
Başvuru + Araştırma + Belirleme ücreti: 1920 EURO
Toplam
: 4.350 EURO
Avrupa Patentinin Yaklaşık Maliyeti
( 8 üye ülke için, 10 yıl boyunca)
EPO ücretleri
Başvuru
İnceleme
Tescil
EUR 4.300
EUR
800
EUR 2.000
EUR 1.500
Toplam Maliyete Oranı
14 %
Üye ülkelerdeki tercüme ücretleri:
EUR 11.500
Toplam Maliyete Oranı 39 %
Toplam
Total
Toplam
Total cost:
cost:
Maliyet:
Maliyet:
EUR
EUR
EUR 29.800
9.800
21.300
4.300
Vekil Ücreti:
EPO’dan önce:
EUR 5.500
Toplam Maliyete Oranı 18 %
Ulusal Yıllık :
Ücretler
EUR 8.500
Toplam Maliyete Oranı 29 %
EPC - PCT İlişkisi
Avrupa patenti ulusal başvuruları ortadan
kaldırmamaktadır.
EPC; PCT içinde bölgesel bir anlaşmadır.
Uluslararası bir başvuru Euro-Pct yoluyla
Avrupa patenti olarak da tescil edilebilir.
Euro-Pct sisteminde işlemin başlangıç bölümü
PCT hükümlerine, bölgesel fazı ise EPC
hükümlerine göre yürütülmektedir.
Avrupa Patentinin
Ulusal Aşamaya Geçişi
Tarifname, patent istemleri ve varsa teknik
resimleri içeren Avrupa patenti fasikülünün
Türkçe çevirisi Avrupa patenti fasikülünün
verildiğinin ilan edildiği tarihten itibaren üç
ay içinde Avrupa patenti sahibi veya vekili
tarafından
Enstitüye
sunulur.
Enstitü
sunulan Türkçe çeviriyi yayımlar.
Avrupa Patentinin Etkisi
Türkiye’nin seçildiği bir Avrupa Patenti, Türkiye’ye
girdikten sonra Türkiye’de verilen bir ulusal patent ile aynı
haklara sahiptir.
Bir Patent Başvurusu veya Patent
Üzerindeki Hak Tesisi:
•
Bir patent başvurusu veya patent:
• a- Devredilebilir
• b- Miras yolu ile intikal edilebilir.
• c- Kullanma hakkı lisans konusu olabilir.
• d- Rehin edilebilir.
•
* Bir patent başvurusu veya patent üzerinde birden fazla
başvuru sahibi olduğunda, bu patent hakkının bölünmesi
mümkün değildir.
Patent Koruması
•
Mehmet Bey Çin'de bir ürün görmüş ve
Türkiye’ye döndüğünde bu ürünün
Türkiye’de satılmadığını ve Türkiye’de
patentli olmadığını öğrenmiş.
•
Ürün dünya çapında yeni olmadığı için
Türkiye’de patent alamaz, ancak ürünü
üretebilir ya da Çin’den ithal edebilir.
•
Ürünün patenti yoksa ama yıllardır piyasada
bulunuyorsa patent alamaz.
•
Açıklandıktan 1 yıl sonra bilgi kamuya mal
olur.
A.B.D.’de
alınmış
patent belgesi
Cep telefonu şarj askı
aparatı
Kar Ayakkabısı
Karda Kaymayı Önleyen Ayakkabı
PATENTED
NR.1096871
US.6675504
US6675504
Tarifname
İstemler
Patentten Doğan Hakların
Kapsamının Sınırları
•
•
•
•
(551KHK 75. Md.)
Sınai veya ticari bir amaç taşımayan ve özel
maksatla sınırlı kalan fiiller;
Patent konusu buluşu içeren deneme amaçlı
fiiller;
Sadece bir reçetenin oluşturulması için
eczanelerde yapılan ilaçların seri üretim
olmadan hazırlanarak kullanılması ve bu şekilde
hazırlanan ilaçlara ilişkin fiiller;
İlaçların ruhsatlandırılması da dahil olmak üzere
test ve deneme amaçlı fiiller,
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Patent Hakkının Tüketilmesi
(551 sayılı KHK M.76)
Patent sahibi veya onun izni ile Türkiye'de
satışa sunulmuş olan patentli ürünlerle ilgili
fiiller patentten doğan hakkın kapsamı
dışında kalır.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Ön Kullanım Hakkı
(551 sayılı KHK M.77)
Patent başvurusunun yapıldığı tarih ile rüçhan
hakkı tarihi arasında buluşu iyi niyetli olarak ülke
içinde kullanmakta olan veya kullanım için ciddi ve
gerçek tedbirler almış kişi veya kişilere karşı,
patent konusunu aynı şekilde kullanmaya devam
etmelerini veya alınmış tedbirlere uygun olarak
kullanmaya başlamalarını önlemeye buluş
sahibinin hakkı yoktur.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
Korumanın Başlangıcı
(551KHK 82. Md.)
Patentlerin sahiplerine tanınan koruma patent başvurusu sahibi için
de tanınır:
a. Patent başvurusunun ilgili bültende yayınlandığı tarihten
itibaren ve başvuru yürürlükte kaldığı sürece,
b. Patent başvurusu sahibinin izni olmadan, başvuru konusu
buluşu kullanan kişi, patent başvurusu veya patent
başvurusunun kapsamından haberdar edilmiş ise, başvurunun
yayınlandığı tarihten önce de söz konusu olur.
Patentlerin sahiplerine tanınan koruma üçüncü kişilerin başvuruya
ve içeriğine ilişkin bilgi sahibi olmaları ile başlar
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Korumanın Kapsamı
(551 sayılı KHK M.83)
• Patent başvurusu veya patentten doğan
korumanın kapsamı istemler ile belirlenir.
İstemler tarifname ve resimler esas alınarak
yorumlanır.
• İstemler, bir yandan patent başvurusu veya
patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak
ve diğer yandan üçüncü kişilere de korumanın
kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik
ifade edecek şekilde birlikte yorumlanır.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Korumanın Kapsamı
(551 sayılı KHK M.83)
• İstemler, kullanılan kelimelerle sınırlı olarak
yorumlanamaz.
• Bununla beraber, patent başvurusu veya
patentten doğan koruma kapsamının tespitinde
istemler, buluşu yapan tarafından düşünülen
fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık
ilgili teknik alanda uzman kişi tarafından
tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya
çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde kabul
edilmez.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Patentten Doğan Hakka Tecavüz
Sayılan Fiiller
(551 sayılı KHK M.136)
a - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen
üretme sonucu taklit etmek;
b - Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi
gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir
başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya
ticari amaçla elde bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak;
c - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu olan usulü kullanmak veya buluş
konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir
başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya
uygulamaya koymak suretiyle kullanmak;
d - Patent sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla
verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek;
e - Bu maddenin 1 inci ila 4 üncü bendlerinde yazılı fiillere iştirak veya yardım veya
bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin
yapılmasını kolaylaştırmak;
f - Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan
eşyanın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Önceki Tarihli Patentlerin Etkisi
(551 sayılı KHK M.78)
Patent sahibi patentini kendi patentinden
daha önceki rüçhan tarihine sahip olan
patent sahiplerinin açmış olduğu patente
tecavüz davasında bir savunma gerekçesi
olarak ileri süremez.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Patent Konularının Bağımlılığı
(551 sayılı KHK M.79)
• Patent konusu buluşun kullanılması, önceki tarihli bir
patentle korunan buluşun kullanılması ile mümkün
olması halinde, bu husus patentin geçerliğine hiç bir
engel teşkil etmez.
• Böyle bir durumda, ne önceki tarihli patent sahibi,
sonraki tarihli patenti onun geçerli olduğu süre içinde
sahibinin izni olmaksızın kullanabilir, ne de sonraki tarihli
patent sahibi önceki tarihli patentin geçerliliği süresince,
sahibinin izni olmaksızın patent konusunu kullanabilir.
• Ancak, sonraki tarihli patent sahibi, önceki tarihli patent
sahibinin iznini almış veya o patent üzerinde zorunlu
lisans elde etmişse, önceki tarihli patenti de kullanabilir.
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Patente Tecavüzün Değerlendirmesi
Tecavüz konusu ürünlerin/fiillerin, patente tecavüz
oluşturup oluşturmadığının değerlendirilmesinde,
1. Patent korumasının kapsamını belirlenir:
1. Ana istemde belirtilen unsurların belirlenir,
2. Bağımsız (ana) isteme tecavüz gerçekleşmeksizin, bu isteme bağımlı olan isteme
tecavüzden bahsedilemez.
2. Ana istemde tanımlanan buluş ile davalı ürün veya usulünün kıyaslanır:
1. Ürünlerin/fiillerinin, patentin ana istemlerinin kapsamına girip girmediğinin
değerlendirilir,
2. Karşılaştırma tecavüz konusu ürün ile patent sahibinin ürünü arasında değil,
patentindeki istemler de tanımlanan buluş arasında yapılır
3. İstemdeki tüm unsurlar, Tecavüz konusu ürünlerde/fiillerde varsa : ihlal var
4. İstemdeki tüm unsurlar, Tecavüz konusu ürünlerde/fiillerde var, bunlara ilave
başka unsurlar da var(istemdeki buluşta geliştirmeler yapılmış) : ihlal var
3. İstemdeki unsurların tamamı yoksa, olmayan unsurların eşdeğerinin varlığı
incelenir.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Eşdeğer Tecavüz
• Patent başvurusu veya patentten doğan koruma
kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri
sürüldüğü tarihte, istemlerde belirtilmiş unsurlara
eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır.
• İhlalin varlığının ileri sürüldüğü tarihte, eşdeğer unsur,
esas itibariyle
– aynı işlevi görüyorsa ve
– bunu aynı şekilde gerçekleştiriyorsa ve
– istemlerde talep edilen unsur ile aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa,
genel olarak istem veya istemlerde talep edilen unsurun
eşdeğeri olarak kabul edilir.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Örnek
TR 2006 4729 Y sayılı Faydalı Modele
Tecavüzün İncelenmesi
Buluş: Radyatör hava akım yönlendiricisi
1. İstem: Buluş, tüm mekanlarda iklimlendirme amaçlı kullanılan radyatörlerin (4), üzerinde bulunan
hava kanallarına (5.1) konumlandırılan ve kullanımı sırasında meydana gelen hava sirkülasyonunun
mekan içine yönlendirilmesi, bulunduğu mekanın daha hızlı ısıtılması, oluşan is ve duman lekelerinin
mefruşat türü ev tekstillerine (6) direk gelmesini engellemek amacı ile en az bir kapak (2) ve
yönlendiriciden (3) oluşan portatif ve modüler yapıda bir hava yönlendiricisi ile ilgili olup, özelliği,
bahsedilen yönlendiricinin (3), bahsedilen kapağa (2), bağlantı elemansız irtibatını sağlayan en
az bir boşluklu bağlantı kanalı (2.1) içermesi ile karakterize edilmektedir.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Örnek
Faydalı Modelin Şekilleri
Tecavüz konusu ürün
Tecavüz konusu ürün, portatif ve modüler yapıda bir hava yönlendiricisi ile ilgili
midir?
Yönlendiricinin (3), kapağa (2) bağlantı elemansız irtibatını sağlayan en az bir
boşluklu bağlantı kanalı (2.1) içermekte midir?
Ürüne suluk eklenmiş olması tecavüzü ortadan kaldırır mı?
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
PATENTİN
HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
•Patent Sisteminin Amacı
•Hükümsüzlük Davalarının Amacı
140
Patent
Sistemi
Buluşun açıklanması
Buluş
Tekel Hakkı
141
Buluşçu menfaati – Toplum
Menfaati Dengesi
Toplumun buluştan
faydalanmasını sağlamak
Buluşçuyu
ödüllendirmek
Toplum Menfaati: Rekabet X Buluşçu Menfaati: Tekel
Buluşun kullanım zorunluluğu
Patent Hükümsüzlüğü
142
Hükümsüzlük Davalarının
Amacı
• Buluş olmayanlar için tecil edilen patentler
– Patentlenebilirlik şartlarını taşımayan
Dolayısıyla,
– Toplumun menfaatine olmayan ve ödülü hak
etmeyen buluşlara verilen tekel hakkının geri
alınması.
143
HÜKÜMSÜZLÜK
DAVALARINDA
PATENLENEBİLİRLİK
KRİTERLERİ
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
144
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Patent Verilebilirlik Şartları
• Buluşun, patent verilerek korunabilmesi için:
– Teknik nitelik taşıması (Yönetmelik 8. md.)
– Patent Verilemeyecek Konular ve Buluşlara
girmemesi (KHK 6. md.)
– Yeni olması (KHK 7. md.)
– Tekniğin bilinen durumunu
aşması (KHK 9. md.)
– Sanayiye uygulanabilmesi KHK 10. md.)
– uygulamaya konulabilecek yeterlikte, açık ve tam
olarak tanımlanması (KHK 46. md.)
şarttır
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
145
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
HÜKÜMSÜZLÜK DAVALARINDA
PATENLENEBİLİRLİK KRİTERLERİ
DAVACILARIN İDDİALARI (genellikle)
– Patent – FM konusu buluş YENİ değildir.
– Patent konusu buluş BULUŞ BASAMAĞI
(tekniğin bilinen durumunun aşılması)
niteliğine sahip değildir.
11.03.2014
Türk Patent Enstitüsü
146
PATENT ARAŞTIRMA - İNCELEME SÜRECİ ve PATENT HAKLARI
Download

Sunum2 - marmara teknokent