Giardia İntestinalis Koproantijenlerinin ELISA ile Araştırılması
T AD
ARAŞTIRMA
İshalli Dışkı Örneklerinde Giardia Intestinalis
Koproantijenlerinin ELISA ile Araştırılması
Investigation of Giardia Intestinalis Coproantigens
by ELISA in Diarrheal Stool Samples
Şahin Direkel1 , İbrahim Halil Özerol2
1
Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Giresun
2
İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya
Özet
Amaç: Malatya ilinde yaşayan farklı yaş gruplarına ait dışkı örneklerinde Giardia intestinalis
koproantijenlerinin ELISA yöntemiyle belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Üç farklı yaş grubundan (0-12 yaş, 13-30 yaş ve 30 yaş üstü) alınan toplam 92 ishalli dışkı
örneğine nativ-lugol ve sedimantasyon yöntemleri uygulanarak mikroskopik inceleme yapılmıştır. Ayrıca bu
örneklerde Giardia intestinalis korpoantijenleri ELISA (Ridascreen© Giardia ELISA kit, R-Biofarm GmbH,
Darmstadt, Almanya) ile araştırılmıştır.
Bulgular: Mikroskopik inceleme ile 92 örneğin 26’sında (%28.3) Giardia intestinalis trofozoit ve/veya kist
pozitifliği tespit edilirken, ELISA yöntemiyle üç farklı yaş grubuna ait toplam 29 dışkı örneğinde Giardia
intestinalis koproantijen pozitifliği tespit edilmiştir. Yaş gruplarına göre pozitiflik dağılımı sırasıyla %33,3,
%35,3 ve %24.0 bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmada sosyo-ekonomik düzey ile yaş faktörünün parazitin epdemiyolojisinde önemli rol oynadığı
görülmüştür. Parazit oranını azaltabilmek için Halk sağlığı Müdürlüğü, Kamu hastaneler birliği ve Üniversite
işbirliği ile birlikte okul ve kreş gibi toplu yerlerde öğretmen, öğrencilerin ve halkın bilgilendirilmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Giardia intestinalis, ishal, mikroskopi, ELISA, koproantijen
Abstract
Objective: The aim of this study, was to determine of Giardia intestinalis coproantigens by ELISA in diarrheal
stool samples belong different age groups in the province of Malatya.
Methods: Three different age groups (0-12 years old, 13-30 years old and 30 + years old) a total of 92 diarrheal
stool samples from saline-iodine and sedimentation methods were applied to microscopic examination. In
addition, samples of Giardia intestinalis corpoantigens (Ridascreen© Giardia ELISA kit, R-Biofarm GmbH,
Darmstadt, Germany) was investigated using ELISA.
Yazışma Adresi:
Yrd. Doç. Dr. Şahin DİREKEL
Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi
Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim
Dalı, 28100 Giresun, TÜRKİYE
Tel: +90 454 310 16 21
Fax: 0 454 3101699
Cep tel: 0 505 911 25 95
E-mail: [email protected],
[email protected]
Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(1):6-11
Results: Giardia intestinalis trophozoites and /or cysts
by microscopic examination were found positive in 26
(28.3%) of the 92 stool samples. Giardia intestinalis
coproantigens positivity by ELISA in 29 stool samples
that belong to three different age groups were
detected. Positivity distribution according to age
groups, respectively, 33.3%, 35.3%, and 24.0% were
detected.
Conclusion: In this study, age and socio-economic
level was found to play an important role in
epidemiology of parasitosis. In order to decrease the
rate of intestinal parasites through in cooperation
with directorate of public health agency, association
of public hospitals and university is importanat to be
6
Direkel ve Özerol
informed of teachers, students and the general public
in public places such as schools and nursery schools.
Key Words: Giardia intestinalis, diarrhea, microscopy,
ELISA, coproantigen
B
arsak parazitleri, özellikle Türkiye gibi
gelişmekte olan ülkelerde yüksek sıklıkta
görülmekte, insan ve hayvanlarda ishallere,
küçük çocuklarda ishalle birlikte beslenme ve
gelişme bozukluklarına neden olabilmekte ve bazen
ölümcül seyretmektedir (1, 2, 3, 4, 5). Parazitlerin
yeryüzündeki dağılımında; sıcaklık, nem, denizden
yükseklik, bitki florası, rezervuar ve ara konaklar
veya vektör olan canlıların dağılışı, toprağın
kimyasal özellikleri, insan topluluklarının sosyoekonomik
durumu,
yaşama
ve
beslenme
alışkanlıkları, alt yapı durumu, sanitasyon şartları
gibi bir çok faktör rol oynamaktadır (3).
Türkiye’de, bazı bölgelerde alt yapının yetersiz,
sosyo-ekonomik düzeyin düşük olması ve
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)’nin etkisiyle
iklimin değişmesi bazı parazitlerin oranlarını
arttırmaktadır (6).
Paraziter hastalıklar toplumun her yaştaki
bireylerini etkilemektedir. Ancak çocuklarda daha
sık görüldüğü ve daha şiddetli seyrettiği
belirtilmektedir (2, 7, 8). Okul, yurt, kışla gibi
toplu yaşanan yerlerde parazit infeksiyonlarına
yakalanma riski artmaktadır (8). Kişilerde barsak
parazitleri sağlığı etkilediği gibi; önemli oranda iş
gücü ve ekonomik kayıplara da sebep olmaktadır.
Giardia intestinalis (G. intestinalis) dünyanın her
tarafında yaygın olarak bulunan bir protozoondur
(1). Hastalığın prevalansı gelişmiş ülkelerde %2-5
iken gelişmekte olan ülkelerde %20-30 arasında
değişmektedir
(9).
Ülkemizde
yapılan
araştırmalarda ise giardiyazis insidansının %1,937,7 arasında değiştiği bildirilmiştir (10, 11). Tanı
çoğu kez dışkının mikroskopik incelenmesinde
trofozoit ya da kistlerin saptanması ile
konulmaktadır.
Giardia
ile
enfekte
kişilerin
2/3’ü
asemptomatiktir. Hastalık 1-3 haftalık bir
inkübasyon döneminden sonra başlamaktadır. Ani
başlangıç gösterebilen hastalıkta: sulu diyare,
abdominal kramplar, bulantı, nadiren kusma ve
sistemik bulgulara rastlanmaktadır. Dışkı yağlı ve
kötü kokuludur. Kan ve mukus gözlenmez (1, 10).
Malatya, sosyo-ekonomik düzeyi doğu ile batı
arasında olan bir ilimizdir. Son yıllarda yapılan
barajlar nedeniyle iklimi daha ılıman hale
gelmiştir. Nüfusunun yaklaşık yarısı özellikle
Çukurova ve İstanbul olmak üzere Türkiye’nin dört
bir yanına göç etmiştir. Bu nedenle yurt içi turizmi
yoğun olan, kanalizasyon gibi alt yapıları
tamamlanmamış olan bir ildir. İl içinde giderek
Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(1):6-11
kendini farkettiren farklı sosyal ve ekonomik
yapılanma göze çarpmaktadır. Bu nedenlerle bu
çalışmada farklı yaş gruplarından alınan dışkı
örneklerinde
G.
intestinalis’in
mikroskopik
yöntemlerle araştırılmasına ilaveten ELISA ile
koproantijen varlığının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Bu çalışma, Malatya ilindeki huzurevinde kalan
yaşlılar, özel bir kreş ve sosyo-ekonomik düzeyi
farklı iki ilköğretim okulu öğrencileri ve Turgut
Özal Tıp Merkezi’ne başvuran hastalardan oluşan
üç farklı yaş (0-12, 13-30 ve 30 yaş üstü) grubuna
ayrılan 52’si erkek ve 40’ı kadın toplam 92 kişiden
alınan ishalli dışkı örnekleri aynı gün nativ-lugol
ve sedimantasyon ve yöntemleri kullanılarak
mikroskopik olarak incelenmiştir. Ayrıca bu
örneklerde
ELISA
ile
G.
intestinalis
koproantijenleri araştırılmıştır.
ELISA
çalışmalarında
G.
intestinalis
korpoantijen ticari kiti (Ridascreen© Giardia
ELISA kit, R-Biofarm GmbH, Darmstadt,
Almanya) kullanılmıştır.
İstatistikler
ELISA
testlerinin
sensitivitesi,
"%sensitivite=pozitif
bulunan
sonuçlar/pozitif
hastaların sayısı" formülüne ve spesifisitesi ise
"%spesifisite=negatif test sonuçları/negatif hasta
sayısı" formülüne göre tespit edilmiştir. Ayrıca, her
gruba ve cinsiyete göre ikili karşılaştırmalarda “iki
yüzde
arasındaki
farkın
önemlilik
testi”
uygulanmıştır.
Tablo 1. G. intestinalis koproantijen pozitifliğinin yaş ve
cinsiyete göre dağılımı.
Yaş grubu
0-12
yaş
(n=33)
13-30
yaş
(n=34)
30+
(n=25)
Toplam
Cinsiyet
Erkek
Kadın
S(%)*
S(%)*
8 (50,0)
3 (17,6)
Genel toplam
S(%)**
11 (33,3)
7 (38,9)
5 (31,3)
12 (35,3)
4 (22,2)
2 (28,6)
6 (24,0)
19 (36,5)
10 (25,0)
29 (31.5)
S: sayı, *:cinsiyet, **:gruba ait yüzdeler
Bulgular
Mikroskopik olarak incelenen 92 dışkı örneğinin
26’sında (%28.3) G. intestinalis trofozoit ve/veya
kist pozitifliği tespit edilirken, ELISA ile G.
intestinalis antijen pozitifliği örneklerin 29’unda
(%31.5) tespit edilmiştir. Üç farklı yaş grubuna ait
koproantijen pozitiflik yüzdeleri sırasıyla %33,3,
%35,3 ve %24,0 oranlarında olduğu görülmüştür
7
Giardia İntestinalis Koproantijenlerinin ELISA ile Araştırılması
ARAŞTIRMA
(Tablo 1). Mikroskopi ile negatif tespit edilen 4
örnek ELISA ile pozitif olarak bulunurken, ELISA
ile negatif bulunan bir örnek ise mikroskopi ile
pozitif bulunmuştur (Tablo 2).
İstatistik incelemelerinde, dışkı örneklerindeki G.
intestinalis antijenleri 30 yaş ve üstündekilerde, 012 yaş ve 13-30 yaş grubuna göre anlamlı (p=0.01)
olarak düşük ve 0-12 yaş erkek çocuklarda kız
çocuklarına göre anlamlı olarak yüksek (p=0.01)
olduğu tespit edilmiştir (Şekil 1).
ELISA ile G. intesitnalis koproantijenlerinin yaş
gruplarına göre dağılımı şekil 1 de verilmiştir.
Çalışmada iki yüzde arasındaki farkın önemlilik
testi’ne göre (*) 30 yaş ve üstündekilerde 0-12 yaş
ve 13-30 yaş grubuna göre anlamlı (p=0.01) olarak
düşük; (#) 0-12 yaş erkek çocuklarda kız
çocuklarına göre anlamlı (p=0.01) olarak yüksek
bulunmuştur (Şekil 1).
G. intestinalis koproantijen ELISA testinin
sensitivitesi %96, spesifisitesi ise %94 olarak tespit
edilmiştir (Tablo 2).
Tablo 2. G. intestinalis kopro-ELISA
mikroskopi ile karşılaştırılması.
sonuçlarının
ELISA
Mikroskopi
Pozitif
Negatif
Toplam
Pozitif
25 (%27.2)
4 (%4.4)
29 (%31.5)
Negatif
1 (%1.1)
62 (%67.4)
63 (%68.5)
26 (%28.3)
66 (%71.3)
92 (%100.0)
Toplam
Şekil 1. ELISA ile G. intestinalis koproantijenlerinin yaş
gruplarına göre pozitifliği.
Tartışma
Toplumda paraziter infeksiyonlara duyarlılığı
etkileyen
bazı
faktörler;
immunsüpresyon,
immunsüpresif
ajanların
artan
kullanımı,
populasyonun yaşlanması ve malnutrisyondur.
Gerek kalıtımsal gerekse AIDS gibi sonradan
kazanılan hastalıklar sonunda immunyetmezliğe
bağlı olarak konağın paraziter infeksiyonlara
Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(1):6-11
yakalanma ihtimali artmaktadır (12). Araştırıcılar
kreşlerdeki çocuklarda giardiyaz ishallerinin
kontrol altına alınabilmesi için bulaşmasının
önlenmesi ve tanınıp tedavisinin yapılmasının
gerekli olduğunu bildirmişlerdir (13).
Yurt
dışında
yapılan
çalışmalarda
immünyetmezlikli hastalarda görülen ishallerde
parazit saptanma oranları %40’lara ulaşmaktadır.
İmmün yetmezliğe bağlı olarak, pediyatrik
hematoloji hastalarında parazite rastlanma sıklığı
artmaktadır. Bu hasta gruplarında yapılan
çalışmalarda; G. intestinalis görülme sıklığı bir
çalışmada %28.7 (14), diğerinde ise %16 olarak
saptanmıştır (4). Kanser kemoterapisi yapılan
çocuklarda
G.
intestinalis
%6
oranında
bulunmuştur (15).
Okul çocuklarında G. intestinalis ishalleri sıktır
(16). Kötü kişisel hijyen ve su kalitesini düşüren
çevresel kontaminasyon giardiyaz gibi intestinal
infeksiyonları
artırmaktadır
(17).
Direkt
mikroskopi, çinko-sülfat yüzdürme ve formol-eter
sedimentasyon teknikleri ile 6-11 yaş okul
çocuklarında saptanan parazit oranı %27,6-47,2’dir
(18, 19). Duodenal sıvı incelemelerinde çocukların
%67,75’inde G. intestinalis tespit edilmiştir (20).
Giardiyaz reinfeksiyonlarına da çok sık (%36-49)
rastlanır (21). Bu paraziter ishallere genellikle
(%81’i) düşük sosyo-ekonomik seviyede, kreşler
gibi kalabalık yaşam koşullarında daha sık rastlanır
(19). Bir çalışmada, beş yıllık bir sürede, bir kreşte
G. intestinalis %19.6 olarak tespit edilmiştir (22).
Modern evler, uygun kanalizasyon sistemleri,
sağlık eğitimi ve surveyans programları parazit
oranlarını azaltmak için yapılması gerekenlerdir
(15). Bazı ülkelerde bu önlemler sayesinde, son 20
yılda, 0-9 yaşındaki çocuklarda G. intestinalis
infeksiyonları
%16.6-17.4’den
%4.14.5’e
düşürülmüştür (23).
Giardiyaz
tanısında
ELISA
testlerinin
kullanılabilirliği birçok araştırmacı tarafından
incelenmiştir. Semptomatik veya asemptomatik
giardiyalı çocuklarda serumdaki dolaşan antigiardia antikorları ELISA ile araştırılmış ve
semptomatik giardiyazlılarda IgM ve IgA
antikorlarının yüksek, IgG antikorlarının ise farklı
olmadığı bulunmuştur (24). Serumda antikor
araştırılmasıyla ilgili çalışmalar bulunmaktaysa da
giardiyazisde
serolojik
tanının
değeri
bulunmamaktadır (11).
Bu nedenle giardiyaz
tanısında serum antikorlarından çok dışkıdaki
antijenler (koproantijen) araştırılmaktadır. Bir
çalışmada, dokuz farklı ELISA kiti ile 222 dışkıda
G. intestinalis antijenleri araştırılmış ve çalışmada
ELISA kitlerinin sensitivite ve spesifikliklerinin
%88,6-100 ve %99,3-100 arasında değiştiği tespit
edilmiş ve 70 örnekte ELISA, mikroskopi ve direkt
floresan antikor testi pozitif bulunurken 152
8
Direkel ve Özerol
örnekte her üç test de negatif bulunmuştur (25).
G. intestinalis için dışkı mikroskopisi ile ELISA
testini karşılaştıran başka bir çalışmada G.
intestinalis
ELISA
koproantijen
testinin
sensitivitesi %94,8 ve spesifitesi %98,3 olarak
bildirilmiştir (26). Ticari ELISA kitlerinin hızlı,
basit, sensitif ve spesifik olması nedeniyle tanı ve
epidemiyolojik amaçlarla kullanılması önerilmiştir
(27, 28). Bisoffi ve arkadaşları bir çalışmada
mikroskopide
G.
intestinalis
kist
veya
trofozoitlerine rastlanan 30 örnekte ELISA ile
antijen araştırılmış ve 2 yanlış negatif sonuç
alınırken yanlış pozitifliğe rastlanmamıştır (29). G.
intestinalis koproantijenlerini ELISA ve direkt
immunfloresan
(DIF)
testi
tespit
ederek
karşılaştıran çalışmalarda her iki metodun da uygun
olduğu ELISA ve DIF tekniklerinin sensitivitesi
%100 ve %100, spesifisiteleri %97.5 ve %98.5 ve
negatif prediktif değer her iki testte %100 olarak
bulunmuş iken pozitif prediktif değer DIF’te %79
ve ELISA’da %64 bulunmuştur (30).
Çalışmada da G. intestinalis koproantijen ELISA
testi için tespit edilen sensitivite %96.2, spesifisite
ise %93.9 olup literatürde bildirilen oranlardadır.
ELISA ile pozitif bulunan 29 örnekten 26’sı
mikroskopide de pozitif olarak bulunurken, ELISA
ile negatif bulunan bir örnek mikroskopide pozitif
bulunmuştur. ELISA kitlerinin hızlı, basit, sensitif
ve spesifik olması nedeniyle tanı ve epidemiyolojik
amaçlarla kullanılabileceği kanatine varılmıştır.
Malatya bölgesinde Yorulmaz ve arkadaşlarının
daha önce yaptıkları bir çalışmada; mikroskopik
inceleme ile G. intestinalis oranı %8.3 bulunmuştur
(5). Refik ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada
ise; 8490 dışkı ve 3192 selofan bant preparat
incelenmiş ve parazitoz oranı %17.2, G. intestinalis
oranı ise %5.9 olarak bildirilmiştir (31). Özcan ve
arkadaşları Adana Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
hastanesinde yatan 111 hastada yaptıkları
çalışmada da %29.7 oranında bağırsak paraziti
bulmuşlar ve G. intestinalis oranını da %1.8 olarak
bildirmişlerdir (32).
Yapılan diğer çalışmalarda G. intestinalis oranı:
Elazığ’da%22.2 (33), Sivas’ta %3.6 (34),
Ankara’da %48.65 (7), Şanlıurfa’da %8.19 (35),
İstanbul’da %10 (9) olarak saptanmıştır.
Yine Büyükbaba ve arkadaşları bir çalışmada;
dışkı örneklerinde G. intestinalis antijenlerini
ELISA ile araştırmışlar ve sonuçları mikroskopi ile
karşılaştırmışlardır. Sosyoekonomik düzeyi düşük
ve sanitasyon koşulları yetersiz bir bölgedeki
ilkokulun yedi yaş grubunda 74 öğrencinin dışkı
örnekleri mikroskopik olarak incelenmiş ve 13
(%17.5) örnekte G. intestinalis saptanırken parazit
görülmeyen 61 örneğin 12’sinde (%19.6) ELISA
ile G. intestinalis koproantijen pozitif bulunmuştur
(36).
Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(1):6-11
Özekinci ve arkadaşlarının da Diyarbakır’dan
bildirdikleri çalışmada direkt inceleme ile 188 dışkı
örneğinin 141’inde G. intestinalis görülürken
bunların 136’sı koproantijen EIA ile pozitif olarak
belirlenmiştir. Mikroskopi negatif olan 47 örneğin
38’i EIA ile pozitif olarak tespit edilmiş ve EIA
metodunun duyarlılığı %96.45, özgüllüğü %80.85
olarak bildirilmiştir (10).
Ayrıca Al-Saeed ve arkadaşları Irak’ta yapmış
oldukları çalışmada 84 dışkı örneğinin yarısının
(42/84) mikroskopik incelemesinde G. intestinalis
pozitifliği saptanırken, bu mikroskopik incelemeyle
pozitif bulunan dışkı örneklerinin hepsi ELISA ile
de pozitif bulunmuştur. Mikroskopik incelemede
negatif bulunan 42 dışkı örneğininde 13’ünü
(13/42) ELISA ile pozitif olarak bulmuşlardır.
Toplam ELISA ile 55 (55/84) örnek pozitif
bulunmuştur. Bu sonuçlara göre ELISA testinin
duyarlılığı %76.4, özgüllüğü %100 olarak
belirlenmiştir (37).
Giardiyaz
tanısında
koproantijen-ELISA
testlerinin mikroskopik yöntemlere göre daha
pahalı olması ve diğer parazitlerin aynı testte
bakılamaması gibi dezavantajlarının yanında, tek
bir dışkı örneğinde yüksek duyarlılık ve özgüllüğe
sahip olması, aynı anda çok sayıda örneğin
çalışılabilmesi,
mikroskopik
değerlendirme
yönünden deneyimli personel gerektirmemesi ve
dışkıda bulunan diğer parazitlerle çapraz reaksiyon
vermemesi
gibi
avantajlara
sahip
olduğu
bildirilmektedir (11).
Çalışmada sosyo-ekonomik düzeyi farklı iki
okulda G. intesitnalis yönünden önemli bir fark
bulunmuştur. (İki yüzde arasındaki farkın önemlilik
testi; p:0.001) Bu durum şehrin merkezinde
bulunan okulda hijyen kurallarına uyulması ve
öğrencilerin ailelerinin gelir durumunun iyi olması,
diğer okulda ise okulun kenar bir mahallede
bulunması, öğrencilerin yakın köylerden okula
geliyor olması ve ailelerinin gelirinin daha düşük
olması daha yüksek parazit oranını açıklayabilir.
Sonuç olarak; yaşın barsak parazitleri üzerinde
etkili olduğu görülmüştür. Yaş artarken barsak
paraziti oranı azalmıştır. Bu durum kişilerin yaşı
arttıkça kişisel hijyen kurallarına dikkat etme
oranının artmış olması şeklinde açıklanabilir.
Sağlık personeli ile işbirliği içerisinde çocukların
ve ailelerin bilgilendirilerek kişisel hijyen ve çevre
temizlik kurallarının öğretilmesi bir çok paraziter
hastalığın yanında giyardiyaz prevalansınında
azalmasını sağlayacaktır. Bunun yanında ELISA
yöntemi dışkı örneğinin mikroskopik incelemesine
göre çok daha duyarlı, hızlı ve güvenilir; ayrıca
giyardiyaz şüphesinde ancak mikroskopi ile tanı
konulamayan hastalarda ve tedavinin izlenmesinde
yararlı bir yöntem olarak değerlendirilmiştir.
9
Giardia İntestinalis Koproantijenlerinin ELISA ile Araştırılması
ARAŞTIRMA
Kaynaklar
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
Syed A. Ali, David R. Hill. Giardia intestinalis.
Current
Opinion
in
Infectious
Diseases
2003;16:453-60.
Daryani A, Sharif M, Nasrolahei M, Khalilian
A, Mohammadi A, Barzegar G. Epidemiological
survey
of
the
prevalence
of intestinal
parasites among schoolchildren in Sari, northern
Iran. Trans R Soc Trop Med Hyg. 2012;106:455-9.
Yılmaz H, Türkdoğan K, Berktaş M, ve ark.
Yüzüncü
Yıl
Üniversitesi
Tıp
Fakültesi
Parazitoloji Laboratuvarına Başvuran 14 Yaş ve
Üzerindeki Hastalarda Barsak Parazitlerinin
Dağılımı. T Parazitol Derg 1997;21:49-54.
Cimerman S, Cimerman B, Lewi DS. Prevalence
of Intestinal Parasitic Infections in Patients With
Acquired Immunodeficiency Syndrome in Brazil.
Int J Infect Dis 1999;3:203-6.
Yorulmaz M, Durmaz R, Saygı G. Malatya İli
Tecde Yöresinde 5-15 Yaş Grubu Çocuklarda
Parazit Sıklığı ve Buna Çevresel Faktörlerin
Etkisi. T Parazitol Derg 1997; 21:153-8.
Özcel MA, Budak S, Altıntaş N, Ak M, Kuman
HA, Üner A, Daldal N. 8. Ulusal Parazitoloji
Kongresi Ana Konusu GAP Bölgesinde Çıkacak
Parazit Hastalıkları Hakkında Kongre Raporu. T
Parazitol Derg 1993;17:1-3.
Şener B, Ergüven S, Ercis S. 1980-1996 Yıllarında
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji
Laboratuvarında Dışkının Parazitolojik İnceleme
Sonuçları. T Parazitol Derg 1998; 22:37-40.
Üner A, Özensoy S, Tappeh K, ve ark. İzmir'in
Karşıyaka İlçesi İlkokulu Çocuklarında Barsak
Parazitleri ve Baş Biti Araştırılması. T Parazitol
Derg 1997; 21:39-43.
Akyar I, Gültekin M. Five Year Surveillance of
Entamoeba histolytica and Giardia antigen of stool
samples by ELISA method. T Parazitol Derg 2012;
36:12-6.
Özekinci T, Uzun A, Suay A, Elçi S, Akpolat N,
Atmaca S. Giardiasisin Tanısında Enzym İmmun
Assay (EIA) ve Direkt İnceleme Yöntemlerinin
Karşılaştırılması T Parazitol Derg 2005;29:89-92.
Uyar Y, Özkan AT. Amebiyazis, Giardiyazis Ve
Kriptosporidiyazis Tanısında Antijen Tarama
Yontemlerinin
Yeri.
T
Parazitol
Derg
2009;33:140-50.
Ramratnam B, Flanigan TP. Cryptosporidiosis in
Persons With HIV Infection. Postgrad Med J
1997;73:713-6.
American Public Health Association/American
Academy of Pediatrics: Caring for Our Children:
National Health and Safety Performance
Standards: Guidelines for Out-of-Home Child
Care Programs. American Public Health
Association. 1992.
Martinez PA, Justiniani Cedeno NE. Incidence of
Intestinal Parasites in Pediatric Patients With
Hematologic Neoplasms From 1 to 15 Years of
Age. Rev Alerg Mex 1999; 46:26-9.
Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(1):6-11
15. Menon BS, Abdullah MS, Mahamud F, Singh B.
Intestinal Parasites in Malaysian Children With
Cancer. J Trop Pediatr 1999; 45:241-2.
16. Utzinger J, N'Goran EK, Marti HP, Tanner M,
Lengeler C. Intestinal Amoebiasis, Giardiasis and
Geohelminthiases: Their Association With Other
Intestinal Parasites and Reported Intestinal
Symptoms. Trans R Soc Trop Med Hyg
1999;93:137-41.
17. Taus MR, Gasparovic A, Piaggio O, Goldaracena
C, Giacopuzzi M, Piaggio R, Pezzani B, Minvielle
M. Prevalence of Giardia Lamblia, Its Detection in
Water and Its Relationship With Environmental
Factors in Gualeguaychu, Argentina. Bol Chil
Parasitol 1998;53:88-92.
18. Yassin MM, Shubair ME, al Hindi AI, Jadallah
SY. Prevalence of Intestinal Parasites Among
School Children in Gaza City, Gaza Strip. J Egypt
Soc Parasitol 1999;29:365-73.
19. Tellez A, Morales W, Rivera T, Meyer E, Leiva B,
Linder E. Prevalence of Intestinal Parasites in the
Human Population of Leon, Nicaragua. Acta Trop
1997;66:119-25.
20. Skorochodzki J, Oldak E, Taraszkiewicz F,
Kurzatkowska B, Sulik A, Zagorska W,
Rozkiewicz D. Frequency of Giardiasis in
Children With Chronic Abdominal Pain Coming
From North-East Poland. Przegl Epidemiol
1998;52:309-15.
21. Nunez FA, Hernandez M, Finlay CM.
Longitudinal Study of Giardiasis in Three Day
Care Centres of Havana City. Acta Trop
1999;73:237-42.
22. Suarez HM, Ocampo R I, Baly GA, Gonzalez AN,
Artiga S, Jr. Prevalence of Intestinal Parasitic
Infections in Nursery Schools From Ciego De
Avila Province, Cuba. 1989-1993. Bol Chil
Parasitol 1999;54:37-40.
23. Mercado R, Otto JP, Perez M. Seasonal Variation
of Intestinal Protozoa Infections in Outpatients of
the North Section of Santiago, Chile. 1995-1996.
Bol Chil Parasitol 1999;54:41-4.
24. Soliman MM, Taghi-Kilani R, Abou-Shady AF, El
Mageid SA, Handousa AA, Hegazi MM, Belosevic
M. Comparison of Serum Antibody Responses to
Giardia
Lamblia
of
Symptomatic
and
Asymptomatic Patients. Am J Trop Med Hyg
1998;58:232-9.
25. Aldeen WE, Carroll K, Robison A, Morrison M,
Hale D. Comparison of Nine Commercially
Available Enzyme-Linked Immunosorbent Assays
for Detection of Giardia Lamblia in Fecal
Specimens. J Clin Microbiol 1998;36:1338-40.
26. Torres D, Fernandez M, Brito T, Finlay C. SolidPhase Immunoenzyme Ass for Detecting Giardia
Lamblia Antigens. Rev Cubana Med Trop
1997;49:52-8.
27. Aldeen WE, Hale D, Robison AJ, Carroll K.
Evaluation of a Commercially Available ELISA
Assay for Detection of Giardia Lamblia in Fecal
10
Direkel ve Özerol
28.
29.
30.
31.
32.
Specimens.
Diagn
Microbiol
Infect
Dis
1995;21:77-9.
Hassan MM, Farghaly AM, Darwish RA,
Shoukrany N, el Hayawan IA, Nassar AK.
Detection of Giardia Antigen in Stool Samples
Before and After Treatment. J Egypt Soc Parasitol
1995;25:175-82.
Bisoffi Z, di Tommaso M, Ricciardi ML, Majori
S, Campello C. Evaluation of a Commercially
Available ELISA for Detection of Giardia Lamblia
Antigen in Faeces: Preliminary Results in
Unconventional Samples. Eur J Epidemiol
1995;11:703-5.
Aretio R, Perez MJ, Martin E. Evaluation of 2
Immunologic Techniques (ELISA, DIF) for the
Diagnosis of Giardia Lamblia in Feces. Enferm
Infecc Microbiol Clin 1994;12:337-40.
Refik M, Günal S, Durmaz B, ve ark. Malatyada
Barsak Parazitlerinin Prevalansı. T Parazitol Derg
1997;21:159-62.
Özcan K, Atılgan A, Kara H, ve ark . Adana Ruh
Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde Barsak
Tıp Araştırmaları Dergisi; 2014: 12(1):6-11
33.
34.
35.
36.
37.
Parazitlerinin Dağılımı. T Parazitol Derg
1997;21:163-5.
Aşçı Z, Seyrek A, Kizirgil A, Yılmaz M. Harput
Çocuk Yuvasındaki 13-18 Yaş Grubu Çocuklarda
Parazitolojik Araştırma. T Parazitol Derg
1997;21:169-71.
Ataş AD, Alim A, Vural H, ve ark. Sivas
Yetiştirme
Yurdu
Çocuklarında
KoproParazitolojik Bir Çalışma. T Parazitol Derg
1998;22:147-50.
Özbilge H, Seyrek A, Taşçı S. Şanlı Urfa İlimizde
Barsak Parazitlerinin Dağılımı. T Parazitol Derg
1998;22:41-3.
Büyükbaba Ö, Uyar A, Babaoğlu G, Katrancı H,
Kırkoyun H, Büget E. Dışkı Örneklerinde G.
intestinalis antijenlerinin ELISA ile Araştırılması
ve Sonuçların Mikroskopi ile Araştılması. Klimik
Dergisi 1997;10:63-5.
Al-Saeed AT, Issa SH. Detection of Giardia
lamblia antigen in stool specimens using enzymelinked immunosorbent assay. East Mediterr Health
J. 2010;16:362-4.
11
Download

İshalli Dışkı Örneklerinde Giardia Intestinalis Koproantijenlerinin