KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ
GEMİNİN KÜREĞİ EVİNİN
DİREĞİ KADINDIR (:
Kadın Girişimciliğin Tanımı
“Kadın Girişimci” kategorisi içine kimlerin katılıp kimlerin katılmayacağı, tanım
açısından üzerinde durulması gereken bir noktadır.
Kadın girişimciliği ilgili çalışmalardaki tanımlar şu ortak noktaları içermektedir
(Ecevit, 1993; 19.20); ’
• Ev dışı bir mekanda, kendi adına kurduğu bir iş yeri olan. ’
• Bu iş yerinde tek başına veya istihdam ettiği diğer kişilerle birlikte çalışan
ve/veya işin sahibi olması sıfatı ile ortaklık kuran. ’
• Herhangi bir mal veya servisin üretilmesiyle ilgili faaliyetleri yürüten, bu
mal veya servisin dağıtım, pazarlama ve satışını yapan/yaptıran. ’
• İşi ile ilgili olarak ilişkiye girilmesi gereken kişi, örgüt, kurum veya
kuruluşlarla kendi adına ilişki kuran. ’
• İş sürecinin örgütlenmesi, mal ve hizmet üretiminin planlanması, iş yerinin
işletilmesi, kapatılması veya geliştirilmesine kendisi karar veren. ’
• İşinden elde ettiği kazancın yatırım ve kullanım alanları üzerinde söz sahibi
olan kadındır.
• kadın girişimci; işveren, işyerinin idari ve hukuki
sorumluluğunu üstlenmiş, bizzat işinin başında
bulunan ve iş yerinde fiilen çalışan kadındır.
• Kendi mesleğini icra eden kadınlar girişimci olarak
kabul edilmemektedir (doktor, avukat, eczacı
gibi). Bunun nedeni ise girişimciliğin, üretim
faktörlerini cesaretle bir araya getirme, kar veya
zararı göze alma anlamına geliyor olmasıdır.
KADIN GİRİŞİMCİLİĞİNİN TARİHSEL
SÜRECİ
•
Son teknolojik gelişmeler ve ekonomik beklentiler sayesinde girişimciliğin daha da güç kazandığı
ifade edilmekte, özellikle 1980’lerden itibaren hızlı bir gelişme gösteren girişimcilik anlayışının,
erkekler kadar kadınların da ilgi alanı içerisine girdiğine dikkat çekilmektedir. Son yıllarda dünyada
çalışanların demografik yapısında görülen birçok değişiklik kadınları da etkileyerek onları iş
yaşamının vazgeçilmez aktörleri haline getirmiştir.
•
Sanayi Devrimi’ne kadar kadınların görevleri çok belirgin bir şekilde ev veya el işi olarak
belirlenmişken, sonraki dönemlerde kadınların toplumdaki yerinde anlamlı değişimler olmuştur.
İşgücüne katılan kadınlar çoğalmış, çalışan karı-koca sayısında yükselme meydana gelmiş ve ailenin
geçimini tek başına sağlayan anneler daha sık görülmeye başlanmıştır.
•
Uluslararası rakamlara bakıldığında, kayıtlı ekonomi içindeki şirketlerin yüzde 25-33’ünün
sahiplerinin kadın olduğu görülmektedir.
•
Bu durum Türkiye açısından değerlendirildiğinde, 1995-2009 arasındaki dönemde kadınların kırsal
alanda işgücüne katılım oranı, %49.3’ten %35.7’ye düşerken, kentlerde %17.1’den %21.3’e çıkmıştır.
Yani çalışmak isteyen kadın sayısının özellikle kentlerde göreli olarak hızla arttığı söylenebilir. Bu
durum, kadınların tarımsal faaliyetlerden çok ticari ve ekonomik alanda daha bilinçli girişimcilik
faaliyetlerine yöneldiğini göstermesi açısından önemli olarak değerlendirilmektedir.
TÜRKİYE’DE KADIN GİRİŞİMCİLİĞİN GELİŞİMİ
NASIL OLMUŞTUR?
Türkiye’de kadının statüsünün yükseltilmesi düşüncesi ilk
olarak 19.yüzyılda Tanzimat hareketleriyle başlamıştır. İkinci
meşrutiyetten sonra o dönemden bazı aydınlar Batı’da olduğu
gibi kadınlara daha fazla hak verilmesi gerektiğini
savunmuşlardır.
Cumhuriyet döneminde Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde
kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, eğitim ve
öğrenimlerinin sağlanması ve kadın-erkek eşitliğinin sağlanması
kadınlar için önemli kazanımlar sağlamıştır. Bu dönemde
kadınların sosyal hayata atılmasıyla birlikte kendilerine ait
bağımsız işyerleri şeklinde girişimcilik yapmaya başladıkları
görülmektedir.
TÜRKİYE’DE KADIN GİRİŞİMCİLİĞİN GELİŞİMİ
NASIL OLMUŞTUR?
Türkiye’de özellikle 1990’lı yıllardan sonra uluslararası
alandaki gelişmelerin etkisiyle kadın girişimci sayısında önemli
bir artış sağlanmıştır. Türk kadınının girişimci ruhu ve
girişimcilik kültürü; iş dünyasında kadın girişimciliğin gelişmesine
ivme kazandırarak , çağdaşlaşma açısından önemli bir kazanım
sağlamıştır.
Türkiye’de kadınların iş hayatına katılımları diğer
gelişmiş ülkelere göre daha düşük olduğu için kadınlar ekonomik
ve sosyal hayattan erkekler kadar yararlanmamaktadır. Kadın
girişimcilik , kadınların ekonomik ve sosyal hayatta etkin bir rol
almasında önemlidir.
• 2010 yılı verilerine göre toplam işveren olarak çalışanlar
içinde kadının payı yüzde 6.9 iken erkeğin payı ise yüzde
93.1’dir (TÜİK, 2013).
• 2011 yılında her 100 erkeğe karşılık 28 kadın girişimcilik
faaliyetinde bulunmuştur.
• Yapılan bir araştırmada (2011) ise kadınların yüzde 39’unun
girişimciliğe olumlu baktığı, girişimcilik konusunda yüzde 42
ile en cesur kadınların bulunduğu İsviçre’den sonra
Türkiye’nin yüzde 41 ile ikinci sırada yerini aldığı
belirtilmiştir.
• Kadınların iş hayatına girmesinin önünün açılması hedefiyle
KOSGEB’in “Girişimcilik Desteği”nde pozitif ayrımcılık
yapılmıştır. Benzer şekilde kadınların gelişimine yönelik sivil
toplum kuruluşlarının da ülke çapında çeşitli faaliyetleri
bulunmaktadır.
Toplumsal Cinsiyet Uçurumu (WEF, 2008)
Türkiye 134 ülke arasında,
 Sağlıkta 93. sırada
 Politik katılımda 107. sırada
 Eğitimde 110. sırada
Toplumsal Cinsiyet Uçurumu (WEF, 2008)
Türkiye 134 ülke arasında,
 Toplumsal cinsiyet eşitliğinde 129. sırada
 Ekonomik katılım ve fırsat eşitliğinde 130. sırada
Küresel İşgücüne Katılım (2007)
% Female LFP (2007)
70
60
50
40
30
20
10
0
OECD (62%)
Küresel Kadın İstihdamı (ILO, 2007)
 Dünya
%49,1
 AB-25
%58,6
 Türkiye
%22,2
11/49
Türkiye’de Kadın İşgücü ve İstihdam (TÜİK, 07/2009)
 Erkek İstihdamı
19 milyon 935 bin
 Kadın İstihdamı
6 milyon 279 bin
 Kadın İşgücü
7 milyon 263 bin
 Çalışabilir Kadın
26 milyon 332 bin
 İşgücüne Dahil Olmayan Kadın
19 milyon
69 bin
 Tarımda Kadın İstihdamı
2 milyon 933 bini (%46,71)
 Tarımdaki kadın istihdamının
ücretsiz aile işçisi
2 milyon 145 bini (%75,95)
Türkiye’de İşgücüne Katılım (TÜİK, 07/2009)
Genel
%49,3
Erkek
%71,8
Kadın
%27,6
Kadın girişimci profili
•
•
•
•
•
•
•
•
Geleneksel kadın girişimci profili
35-45 yaşları arasındadır.
’Eskiden veya halen evlidir ve bir ailesi
vardır. ’
Ulusal ortalamanın bir hayli üstünde
bir eğitim düzeyine sahiptir. ’
Aile
üyelerinden
biri
serbest
çalışmaktadır. ’
Yeni, genç bir firmanın başındadır ve
bu onun ilk deneyimidir.
Muhtemelen birkaç çalışanı olan
perakende ticaret veya bir hizmet
işletmesinin sahibidir. ’
İlk işe başlama sermayesi kişisel
tasarrufları
ve
sahip
olduğu
varlıklardır.
•
•
•
•
Modern kadın girişimci profili
İşletme yönetimi ve teknik konularda
eğitimlidir.
Erkeklerin yoğun olduğu sektörlerde
çalışmaktadır.
Geleneksel kadın rolü daha az
engelleyici bir faktördür.
Kadın Girişimciler ile Erkek Girişimciler
Arasındaki Farklar
• erkek girişimcilerin ekonomik beklentilerinin, kadın
girişimcilerin ise kişisel beklentilerinin ön planda
olduğu, buna bağlı olarak da, kadın girişimcilerin
erkeklere nazaran daha fazla sosyal desteğe ihtiyaç
duydukları belirlenmiştir
• girişimci kadınların firmaların kuruluş aşamalarında
veya kendilerinin işe başladıkları dönemlerde iş ile
ilgili beklentilerini düşük seviyede tuttukları ve bu
yolla da hayal kırıklığına uğramadıkları gibi tatmin
hissine bile ulaşabildikleri belirlenmiştir
Kadın Girişimcilik - Eşe GÜNGÖR
16
Kadın Girişimciler ile Erkek Girişimciler
Arasındaki Farklar
• Kadın girişimciler erkek girişimcilere nazaran girişimci
olabilecekleri potansiyelin 35-45 yaş olduğu ve bu
oranın erkek girişimcilerde daha erken başlayıp 25-35
yaş arasında değiştiği ifade edilmiştir
• sektöre giriş kolaylığı ve daha az sermaye ve donanım
gerektirmesi gibi nedenlerle, girişimci kadınların
genellikle gıda, hazır giyim, turizm, sigortacılık, sağlık
ve temizlik sektörlerinde yoğunlaştıkları söylenebilir .
Kadın Girişimcilik - Eşe GÜNGÖR
17
 Kadınları girişimci olmaya iten sebepler
• Kadınların bir iş fikrini veya hayali olan düşünceyi gerçekleştirme amacı,
• Kadınların başarma ihtiyacı ve güdüsü,
• her şeye karşın potansiyellerini ortaya koyma
• Ailede sadece bir kişinin çalışması sonucu; tek bir gelirle geçinmenin
zorluğu
• Kişisel önyargı, yanlış tutum ve davranışlar nedeniyle bazı iş kollarında
erkeklere istihdamda öncelik verilmesi,
• hükümetler tarafından kadınların yerel ekonomiyi kalkındırmada önemli
bir aktör olarak görülmesi politikası,
• Sosyo-kültürel yapıdaki değişim sonucu öğrenim düzeyi yükselen kadının
daha fazla sayıda işgücüne katılması
• başarılı kadın girişimci sayısının artması ile kadınların kendilerine rol
modeli olarak aldıkları kişi sayısının çoğalması
• Diğer nedenler (daha iyi gelir sağlama, yaşam sürdürme isteği, yüksek
sosyal statü isteği vb.)
• “cam tavan” etkisi nedeniyle yükselme olanaklarının olmayışı
Kadın Girişimcilerin Kişisel Özellikleri
• Kadınların girişimci olmaktan kaynaklanan kişisel özellikleri;
Kendine güven, yaratıcılık, yenilikçilik, risk alma, akılcılık,
bağımsızlık ve rekabetçilik olarak sıralanabilir.
• Diğer taraftan sosyo‐kültürel değerlerle ilgili girişimcilik
özellikleri ise; çevresinde saygın biri, çevresindeki kaynakları
ve ilişkileri iyi değerlendirebilen, koruyan‐gözeten,
işbirliğine yönelik, akrabalarının ve yakın çevresinin
desteğini kazanmış olarak sıralanabilir.
• Kadın girişimcilerin kişisel özelliklerini ortaya koyma
çerçevesinde ele alınan bir diğer özellikler bütünü ise
onların cinsiyet rollerinden kaynaklanan özellikler olarak
bilinmektedir. Bunlar ise, iyi iletişim kuran, problemleri
kolaylıkla çözebilen, hoşgörülü, özverili ve duygusal olarak
sıralanabilir.
Kadın girişimcilerin sorunları
1) iş ve çevresel şartlardan kaynaklanan sorunlar
• Kadın girişimciliği konusunda dünya genelinde, bütüncül
bakışın sağlanamaması ve örgütlenememe;
• kurumsal çeşitlilik ve koordinasyon zorlukları ve politika
geliştirme ve uygulama ile ilgili engeller.
2) Kadın olmaktan kaynaklanan
sorunlar
• Kadının yerinin evi olduğunu ve erkeğin izni olmaksızın
kadının herhangi bir girişimde bulunamayacağını dikkate
alan ve ataerkil toplumlarda var olan toplumun geleneksel
inanç ve baskısı
• kadınların iş yaşamlarında, hangi meslek ya da pozisyonun
kadın işi, hangilerinin erkek işi olduğunu belirlemede etken
olan cinsiyete dayalı rol ayrımcılığı
• cinsel ve duygusal taciz
• kadının sırf cinsiyetinden dolayı örgütte yükselememesi ve
hak ettiği yere gelememesini sağlayan cam tavan engeli
• kadınların genelde erkeklerden daha düşük bir sosyal
posizyonda olması
• yasalardan kaynaklanan engeller
2) Kadın olmaktan kaynaklanan
sorunlar
• iş yaşamında kadınlara yönelik, güvensizlik, tecrübe eksikliği ve başarısızlık
beklentisi
• kadın girişimcilerin, özel hayatlarıyla çalışma yaşamları arasındaki rol
ikileminin ortaya çıkardığı sorun olan “rol çatışması”,
• eğitim düzeyinin düşük olması,
• kadının o kadar farklı ev işlerinden ve çocukların yetiştirilmesinden
sorumlu olması, onun iş yaşamında var olan bir işi geliştirmesine veya
girişimsel yetenekleri geliştirmesine yeterince zaman ayıra‐ mamasında
etken olan zaman darlığı
• kadınların, çocuk bakımı ve eğitimi, küçük yaşta evlenme, boşanma
konusunda toplumun baskısı ve geleneksel aile kültürü gibi kadın olmaktan
dolayı yaşadıkları sosyal sorunları
• erkeklere göre kadın girişimcilerin kendilerine örnek olarak alabilecekleri
rol modellerinin az olması
• girişimcilik faaliyetlerinde bulunacak kadınların gerekli ve yeterli
sermayeye sahip olmamaları
Kadın girişimcilerin sorunları
• Toplumda, erkeklerin bir kısmınca kadınlara yakıştırılan
duygusallık, her zaman akılcı olmama, dar kapasiteli
olup çok yönlü düşünememe, insancıllık, pasiflik gibi
özelliklerin,
yöneticilikte
olumsuz
sonuçlar
doğurabileceği şeklinde yanlış ve yaygın bir kanı vardır.
• Kadının toplumsal rolü nedeniyle ev hayatı ve iş hayatı
arasında denge kurmak zorunda olması, kadınların
annelik, eşlik rolünün bir uzantısı gibi değerlendirilen
öğretmenlik, hemşirelik, sekreterlik gibi daha çok
kadınların çalıştığı mesleklere yönelmesine yol açmıştır.
• Çocukların bakım problemi, kadının çalışma
hayatına uygun olmayışı, eğitim, meslek, statü
konularında uygun iş bulma güçlüğü
geleneksel yapı içinde kadının çalışmasına
yönelik eğilimin az olması kadın girişimcinin
çalışma hayatına girmesini etkileyen sebepler
arasında sayılabilir.
• Günümüzde bile kadınların çoğunun (özellikle
evli olanların) işleri gereği de olsa kolayca
seyahat edememelerinden dolayı dış teması
gerektirmeyen
işlere
yönelmeleri
istenebilmektedir.
• Kadın ve erkek arasında cinsiyet ayırımının bütün
toplumlarda bir rol ayırımına yol açtığı, bu rol
bölüşümü nedeniyle kadının ev ve özel yaşamla
sınırlandığı, erkeğin ise toplumda evin ekmeğini
kazanan, aile gelirini temin eden, kararlarda söz sahibi
olan bir güç olarak etkin bir rol oynadığı görülmektedir.
Kadının eğitim, çalışma ve çalışmasının karşılığını alması
toplumsal ekinliklere katılması hep “kadın” olduğu için
engellenmiş ve sınırlanmıştır.
• Erkek egemen ideolojisinin kurumları biçimlendirdiği
toplumlarda kadınlar her alanda; ekonomide, siyasette,
bilimde engelleyici bir sınırlanmışlık durumu
yaşamaktadırlar. Bu sınırlama ve ölçüler kalktığı ölçüde
bağımsızlık, özgürlük ve iktidarları artmaktadır.
Kamu kuruluşları tarafından kadın
girişimcilerin desteklenmesi
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
Proje Adı: Kadın İstihdamı Desteklenmesi Operasyonu /2009–2011
Programın amacı: Kadınların istihdam edilebilirliklerini arttırmak, onların daha çok ve daha iyi işlere girişlerini
kolaylaştırmak ve kadınların işgücüne katılımlarını önleyen engelleri azaltmak amacıyla, özellikle yerel düzeyde, İŞKUR’u
daha etkili kamu istihdam hizmeti sunması için desteklemek.
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Proje Adı: Kadın Girişimciliği Desteklenmesi Projesi/2007–2009
Projenin Amacı: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) tarafından yürütülen proje, kadınlar arasında
girişimciliğin teşvik edilmesini ve desteklemesini amaçlamaktadır. Proje sonunda 7 kadın girişimci kendi işini kurmuştur.
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Proje Adı: Kadın İstihdamını Artırılması Projesi /2009
Proje Amacı: Kadın İstihdamın Artırılması Projesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen
Katılım Öncesi Mali İnsan Kaynaklarının Güçlendirilmesi Operasyonel Programı kapsamında finanse edilmektedir. Proje
ile öncelikli olarak belirlenen bölgelerde kadın istihdamının artırılmasını teşvik edecek çalışmalara destek olması
amaçlanmıştır.
T.C Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü
20 Nisan 1990 tarihinde “Kadın Statüsü ve Sorunları Başkanlığı” adıyla ve Başbakana bağlı olarak
kurulmuştur. 25 Ekim 1990 tarih ve 3670 sayılı Kanunla, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı
olarak kurulan Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü 24 Haziran 1991 tarihinde Başbakanlığa
bağlanarak sorumluluğu, kadın konuları ile ilgili bir Devlet Bakanlığına verilmiştir.
A) TOBB Kadın Girişimciler Kurulu
Kadın Girişimciler Kurulu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde teşekkül ettiren ve TOBB
Yönetim Kurulu’nun alacağı kararlara ışık tutan, kadın girişimcilik konusunda genel politikalar geliştiren
ve görüş oluşturmasına katkıda bulunan istişari bir kuruldur.
Kurul aynı zamanda kadın girişimcilere eğitim, kapasite geliştirme desteği ile girişimci fikirlerini hayata
geçirmelerinde destek sağlamak üzere kurulmuştur. Bu kurul aynı zamanda da kadınlara kişisel gelişim
yollarını öğreterek kariyer geliştirme fırsatları yaratmayı amaçlamaktadır.
B ) Kadın girişimcilere AB desteği
Avrupa Birliği, Rekabet Edilebilirlik ve Yenilik Programı kapsamında Avrupa Komisyonu tarafından "Kadın
Girişimciler için Avrupa Danışman Ağı" isimli bir teklif çağrısı yayınlanmıştır. Bu teklif çağrısının amacı, en
az 15 ülkede, ulusal kadın girişimci danışman ağlarının oluşturulmasıdır. Bu ağlar, iş hayatındaki aktif
olan veya kadın girişimciliğini destekleyen organizasyonlar tarafından hayata geçirilmiştir.
Oluşturulacak bu ağlar şunları amaçlamıştır:
Avrupa çapında "danışman" olarak görev yapabilecek başarılı girişimcileri belirlemek Danışmanlık alacak
kadın girişimcileri belirlemek. Hem aynı ülkenin hem de diğer ülkelerin danışmanları ve danışmanlık
alacak kişileri arasında "danışmanlık ilişkisinin" kurulmasını sağlamak.
• 3 ) KAGİDER (Türkiye Kadın Girişimciler Derneği)
• KAGİDER Eylül 2002’de 38 kadın girişimci tarafından ülke çapında
faaliyet gösteren ve kar amacı gütmeyen bir sivil toplum örgütü
olarak İstanbul’da kurulmuştur. KAGİDER bünyesinde bugün farklı
sektörlerde aktif olarak çalışan ve değer üreten 200 kadın girişimci
üye bulunmaktadır.
• Bu örgütün temel amacı; kadın girişimciliği ve liderliğini
geliştirmektir. Ayrıca İstanbul’da ve Anadolu’nun farklı illerindeki
kadın girişimcilere iş kurma ve geliştirme süreçlerinde eğitim
sağlamak ve bunun yanı sıra kadın girişimcilere danışmanlık hizmeti
vermektedir. Diğer taraftan genç kadınlar arasında farkındalık
yaratma ve başarılı olmalarına destek olmak için kurulmuştur.
• 2002 yılından bu yana 5000’den fazla girişimcilik ve iş geliştirme
projesi değerlendirilmiş, 1300’den fazla kadına eğitim desteği
sağlamıştır.
4 )Son yıllarda uygulanan projeler
4a) Garanti Kadın Girişimcilere Destek Paketi
Garanti Bankası, kadın girişimcilerin işlerini büyütebilmeleri için ihtiyaç duydukları cesaret, iletişim ağı,eğitim ve
finansman desteğini ,her sektör için hizmete sunduğu Kadın Girişimciye Destek Paketi’yle karşılamaktadır.
Paketten ,belirli bir yatırım projesine sahip olan veya mevcut firmasını genişleterek yerel ve uluslar arası
piyasalarda rekabet etmek isteyen kadın girişimciler yararlanabiliyor.
4b) Güneydoğu Avrupa Ülkeleri Kadın Girişimcileri İstanbul’da
Türkiye’nin Güneydoğu Avrupa Ülkeleri İşbirliği Süreci Dönem Başkanlığı kapsamında Garanti Bankası'nın
sponsorluğunda“1. Güneydoğu Avrupa Kadın Girişimcilik Forumu düzenlendi ve 11 ülkeden çok sayıda kadın
girişimci katıldı. Projenin amacı; kadınların çalışma hayatında daha aktif ve üretken olarak yer almalarını
sağlamak, kişisel gelişmeleri ve ülke kalkınmasına yardımlarında etkin rol oynamak. Türkiye’de kadınların iş
gücüne katılım oranı yüzde 26, istihdam oranı ise yüzde 22,3 seviyesindedir. Kadın işsizlik oranı ise yüzde 14,3
olmaktadır. İşsizlikle mücadelede ve kadın istihdamının artırılmasında dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi
Türkiye'de de kadın girişimciliğine verilen desteğin, kadın işsizliğinin çözüm araçlarından biri olarak
görülmektedir.
4c ) Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması
Garanti Bankası, Ekonomist dergisi ve Türkiye Kadın Girişimciler Derneği`nin ortaklığıyla gerçekleştirilen
"Türkiye`nin Kadın Girişimcisi Yarışması” bu yıl 5. kez düzenlendi. Projenin amacı; ülkemizdeki kadınların
"girişimci ruhunu" ortaya çıkartarak, Türkiye`deki kadın girişimci sayısının gelişmiş ülkelerin seviyesine
yükselmesi için katkıda bulunmak.5 yıldır düzenlenen bu yarışmada gerçek başarı hikayelerini yazan bir çok
kadın girişimcinin projeleri değerlendirildi.
Ülkemizde kadın girişimcilerin başarılı olarak
kadın girişimciliğin gelişmesinin sağlanabilmesi
için;
• Özel
koşullarda
kredi
desteğinin
sağlanması
 İşyeri açma ve kapama işlemleriyle
ilgili bürokrasinin azaltılması
 Danışmanlık
ve
eğitim
destek
hizmetleri
 Bilişim ortamında kadın girişimciler
arasında etkin iletişim sonucu artan
bilgi
paylaşımıyla
ilgili
sorunların
çözümünün
sağlanması
gerekli
olmaktadır.
EMEL BALIK ve BALIK AĞI LİMİTED ŞİRKETİ
EMEL AKSOY GÜNDEMİR - 2008 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi
Yarışması Birincisi
Emel Aksoy Gündemir, 32 yaşında İzmirli bir girişimci.
Gündemir'in denize attığı ağlar, bugün büyük bir işe dönüşmüş
durumda. Ortaokul yıllarında, balık çiftliklerinde ağ örerek
ailesinin geçimine katkıda bulunan Gündemir, Sahilevleri'ndeki
evinin bahçesinde bir yandan ağ örüp, bir yandan da Ege
Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nde eğitimini sürdürdü.
Balıkçılık sektörünün hızla ilerlemeye başlamasıyla elinde
ördüğü ağları yetiştirememeye başlayan Gündemir, seri üretim
için araştırma yapmaya başladı. 1995 yılında Japonya'dan özel
bir makine getirip kendine küçük bir dükkan açan Gündemir, işini
Milas'a taşıyarak, üç yıl önce bin 500 metrekare alanda kendi
fabrikasını kurdu.
31
EMEL BALIK ve BALIK AĞI LİMİTED ŞİRKETİ
EMEL AKSOY GÜNDEMİR - 2008 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi
Yarışması Birincisi
Ağ diken ilk girişimci : 30 kişiyi istihdam eden ve 2007
yılında 150 ton üretim gerçekleştiren Gündemir, Türkiye'de
makine ile ağ diken ilk girişimci. Türkiye'de bu alanda üretim
yapan beş fabrikadan 2'si Gündemir'e ait. Genç girişimcinin en
büyük hedefi ise yurtdışı pazarlara açılmak. Edirne, Urfa,
Erzurum, Kayseri, Isparta, Denizli gibi birçok ile ağ gönderen
Gündemir, Hollanda ve Norveç'te ise aracı şirketlerle çalışıyor
ve AB inovasyon projelerinde yer alıyor.
EMEL BALIK ve BALIK AĞI LİMİTED ŞİRKETİ
EMEL AKSOY GÜNDEMİR - 2008 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi
Yarışması Birincisi
Önceleri kendisini kabul ettirmekte zorlandığını ifade
eden Gündemir, yaşadığı sıkıntıları şu sözlerle aktarıyor:
"Kendimi kabul ettirmekte zorlandım. Çünkü bu işe 17 yaşında
başladım. Çiftlik sahibi insanların yaş ortalaması, 50-60 ve hepsi
erkek. Yaptığım işi gördükçe beni kabullendiler. Bu işin o güne
kadar Türkiye'de örneği yoktu. Küçük kafeslerden büyük
kafeslere geçiş sırasında ağ örme işinin elle yapılamayacağını
gördüm. Makine bulmak zorundaydım. O gün bir makine ile
açtığım dükkandan bugün 500 metrekarelik fabrikaya ulaştım.
Ağ işleme kapasitemiz, yıllık 150 ton. Yeni kurulacak tesisimizle
eminim bu rakam çok düşük kalacak.“
33
HİREF TASARIM DIŞ TİC. LTD. ŞTİ.
Ebru Çerezci – 2009 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması
Birincisi
Ebru Çerezci, pazarın eksiklerini iyi okuyarak bardağı
dolu tarafından gören girişimcilerden… ODTÜ Endüstri Ürünleri
Tasarımı mezunu olan Ebru Çerezci, çeşitli firmalarda tasarım
üzerine yönetici olarak çalışır. Hiref yolculuğu, yurt dışına
giderken Türk kültürünü yansıtan, tasarım değeri yüksek ve
uluslararası standartlarda ambalaj kalitesine sahip, marka
değeri olan bir hediye bulamamasıyla başlar. Bu eksiği gören ve
yaratıcı fikrini sermayeyle birleştiren Çerezci, Anadolu ve
Osmanlı kültür ve el sanatlarını çağdaş formlarla tasarlayarak
şirketini bugün hem Türkiye’de hem de uluslararası pazarda
krize rağmen büyütmekte ve dünya markası olma yolunda hızla
ilerlemekte. Körfez ülkelerinden oldukça talep alan Hiref,
Cidde’de açılan mağazanın ardından Riyad, Katar, Kuveyt, Abu
Dabi ve Dubai’de yer alacak.
34
HİREF TASARIM DIŞ TİC. LTD. ŞTİ.
Ebru Çerezci – 2009 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması
Birincisi
Eğitimini ve yeteneğini girişimcilik ruhuyla birleştiren
Çerezci, 1,5 yıl boyunca Anadolu’yu karış karış gezerek
orada önemli ancak bir o kadar da adını duyuramamış el
sanatlarını tespit eder. Bunun üzerine, tarihi ve kültürel
değeri olan, Türk tasarımcılar tarafından tasarlanan ve
Türkiye’de üretilen masa üstü aksesuarları ve objelerine
odaklı bir marka yaratmaya karar verir. 15. yüzyıl tasarım
çizgisini belirleyen Ehl-i Hiref (Sanatın ehilleri) sivil toplum
kuruluşundan etkilenen Çerezci, markanın adının Hiref
olmasına karar verir.
35
HİREF TASARIM DIŞ TİC. LTD. ŞTİ.
Ebru Çerezci – 2009 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması
Birincisi
Bugün yılda 25-30 parçalık iki ayrı koleksiyon çıkaran
şirketin ürün sayısı 250’yi geçer. Gaziantep, Kastamonu,
Eskişehir, Denizli gibi pek çok Anadolu şehrinde çalışılan atölye
sayısı ise 350’yi bulur. Marka bilinirliği arttıkça Hiref’e
perakende müşteri ayağının dışında kurumsal ve proje bazlı da
teklifler gelmeye başlar. Bunun üzerine şirkette kurumsal
müşterilere yönelik Hiref Solutions adıyla bir yapı kurulur.
Finans, sağlık ve gıda gibi sektörlerdeki şirketlerin firma
konseptiyle Hiref’in çizgisi birleştirilerek hediyelik eşyalar
üretilmeye başlanır. Bunun yanı sıra Hiref Taahhüt adıyla
kurulan yapıda da inşaat, otel gibi mekanlara mimari çözüm
ortaklığı sunulur. Yurtdışında ve Türkiye’deki büyük oteller için
de aksesuar üretmeye başlanır.
36
HİREF TASARIM DIŞ TİC. LTD. ŞTİ.
Ebru Çerezci – 2009 Yılı Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması
Birincisi
Hiref’in en büyük özelliği, ürünlerin tamamen Türk el
sanatı ustalarının elinden çıkmış olması. Fabrikasyon üretimi
seçmeyen şirket, bu sayede sanatları unutulmaya yüz tutmuş
birçok ustaya da dolaylı yoldan istihdam sağlıyor. Her yeni
koleksiyonda yeni ustalarla çalıştıklarını belirten Ebru
Çerezci, onlara tasarımla yeni bir kapı açtıklarını söylüyor.
Çerezci, şöyle devam ediyor: “Örneğin kız çocuklarını
evlerden alarak atölyeye getiriyoruz. Onlara hem maddi
anlamda özgürlük hem de bir sosyal ortam sağlıyoruz. Biz bu
ürünleri Bulgaristan’da da ürettirebilirdik. Hatta daha ucuza
mal ederdik. Ama Anadolu’da yaptırmamızın başka getirileri
var. Birçok el sanatı ustasına bu sayede dolaylı olarak
istihdam sağlıyoruz.”
37
Download

5. hafta KADIN GİRİŞİMCİLİĞİ