ARAŞTIRMA (Research)
Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi
Cilt: 30, Sayı: 2, Sayfa: 83-89, 2006
Simanların Dentine Makaslama Bağlanma
Dayanımı Üzerinde Aşırı Duyarlılık Giderici
Ajanların Etkisi*
Effect of Different Desensitizing Agents on the
Shear Bond Strength of the Cements to Dentin
*Dt. Şafak KÜLÜNK, *Yrd. Doç.Dr. Duygu SARAÇ, *Yrd. Doç.Dr. Y. Şinasi SARAÇ
*Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Dişhekimliği Fakültesi, Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı
ÖZET
ABSTRACT
Giriş: Aşınma, kırık, diş eti çekilmesi ve preparasyon
gibi nedenlerden dolayı sıklıkla görülen aşırı dentin
duyarlılığının giderilmesinde farklı kimyasal yapılara
sahip duyarlılık giderici ajanlar kullanılmaktadır. Ancak
bu ajanlar simanların dentine bağlanma dayanımları
üzerinde farklı etkilere sahiptir.
Introduction: :Desensitizing agents which have different chemical structures, are used to minimize the
hypersensitivity of dentin which often occur because
of the reasons such as abrasion, fracture, gingival
problem and preparation. However, these agents have
different effects on the bond strength of the cements
to dentin.
Purpose: To evaluate the effect of two different desensitizing agents on the bond strength of three different
cements to dentin.
Material and Method: The enamel of the occlusal surfaces of 45 molar teeth was removed until the dentin
layer. The samples were divided into three groups. The
first group had no treatment (Group K), in Group A and
Group B, resin based desensitizing agent and fluoride
containing desensitizing agent was used, respectively.
All groups were divided into three subgroups (n=5) and
a resin modified glass ionomer cement (Av) and two
different adhesive resin cements (P and V) were applied
to the subgroups. The data which were obtained after
shear bond strength test were compared with two-way
analysis of variance. The effect of desensitizing agents
on the dentin surfaces were evaluated using a scanning
electron microscope (SEM).
Results: While there were significant differences between the cement groups used in this study, Group KAv
showed the lowest shear bond strength (p<0.001).
When the experimental groups compared with the control groups, the bond strengths of the Groups BAv, BP
and BV were significantly decreased (p<0.01), and the
bond strengths of the Groups AAv, AP and AV were
increased significantly (p<0.05). Besides, no significant
differences were found between the groups AP and Av,
and, between the groups BP and BV (p<0.05). With
SEM evaluation, it was observed that resin based agent
occluded the dentinal tubules.
Conclusion: The use of desensitizing agents affected
the bond strength of the resin cements to dentin. While
fluoride containing desensitizing agent was decreased,
resin based desensitizing agent was increased the bond
strength of the three cements.
Amaç: Dentin yüzeylerine uygulanan iki farklı aşırı
duyarlılık giderici ajanın, üç farklı simanın dentine bağlanma dayanımına etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: 45 adet mandibular molar dişin okluzal yüzeyindeki mine, dentin tabakasına kadar kaldırıldı.
Örnekler üç gruba ayrıldı. 1.gruba (Grup K) herhangi
bir işlem uygulanmadı, 2.gruba rezin esaslı (Grup A),
3.gruba da florid içeren bir aşırı duyarlılık giderici ajan
(Grup B) uygulandı. Her grup üç alt gruba ayrıldı (n=5)
ve bu gruplara bir rezin modifiye cam iyonomer (Av) ve iki
farklı adeziv rezin siman uygulandı (P veV). Makaslama
testi sonunda elde edilen veriler 2-yönlü varyans analizi
ile değerlendirildi. Ajanların dentin yüzeyindeki etkileri
scanning elektron mikroskobu (SEM) ile incelendi.
Bulgular: Kontrol grupları karşılaştırıldığında çalışmada kullanılan siman grupları arasında fark bulunurken,
en düşük bağlanma dayanımı Grup KAv’de görüldü
(p<0.001). Kontrol grupları ile karşılaştırıldığında, Grup
BAv, BP ve BV’de bağlanma dayanımı anlamlı bir şekilde azalırken (p<0.01), Grup AAv, AP ve AV’de ise arttığı
gözlendi (p<0.05). Ayrıca Grup AP ile Av arasında ve
Grup BP ile BV arasında farklılık bulunmadı (p<0.05).
SEM incelemesinde dentin tübüllerinin rezin esaslı ajan
ile kaplandığı görüldü.
Sonuç: Aşırı dentin duyarlılığı giderici ajanların kullanılması, rezin simanların dentine bağlanma dayanımlarını
etkilemektedir. Her üç simanın bağlanma dayanımını florid içeren ajan azaltırken, rezin içerikli ajan arttırmıştır.
ANAHTAR KELİMELER
Aşırı duyarlılık giderici ajanlar, Makaslama bağlanma
dayanımı, Siman
KEYWORDS
Desensitizing agents, Shear bond strength, Cement
*Araştırma Türk Dişhekimleri Birliği 12. Uluslararası Dişhekimliği Kongresi’nde sözlü bildiri olarak sunulmuştur.
84
GİRİŞ
Aşırı dentin duyarlılığı her yedi kişiden birini etkileyen yaygın bir problemdir ve abraziv diş
macunları, fırçalama sıklığı ve basıncı, diş eti
çekilmesi ve diş preparasyonu sonucunda gözlenebilir1,2. Kron restorasyonu için yaklaşık 1,21,5 mm diş dokusu kaldırılmaktadır. Bu nedenle
özellikle büyük kaviteler ve kronlar için yapılan
preparasyon sonrasında çok sayıda dentin tübülünün açığa çıkması ile aşırı dentin duyarlılığı
gelişebilir3,4.
Dentin tübüllerinin açığa çıkması sonucu oluşan aşırı dentin duyarlılığı en iyi şekilde hidrodinamik teori ile açıklanmaktadır4-6. Hidrodinamik
teoriye göre dentin tübülleri sıvı içerir ve aşınma,
travma, diş eti çekilmesi ve preparasyon sonrasında açığa çıkan tübüller içerisindeki sıvı, ısı ile
karşılaştığı zaman genişlerken, soğuk ya da temas ile karşılaştığı zaman daralır. Bu daralma ve
genişleme pulpaya yakın olan mekanoreseptör
sinirleri aktive eden sıvı fazdaki basıncı değiştirir.
Sinir reseptörleri aktive olduğu zaman dentinde
sodyum- potasyum iyon değişimi ve buna bağlı
olarak ağrı oluşur7-9. Hidrodinamik teoriye göre
dentin tübüllerini tıkayan bütün ajanlar dentin
geçirgenliğini azaltır ve böylece aşırı dentin duyarlılığı da azalır. Ancak teorinin bu kısmı tam
olarak doğru değildir, çünkü dentin tübüllerini
tıkayan ajanların hepsi dentin duyarlılığını gideremezler10.
Bir çok tip duyarlılık giderici ajan vital diş preparasyonu veya kavite preparasyonundan sonra
aşırı dentin duyarlılığı olan hastalarda kullanılmaktadır. Hassas dentin tedavisinde, duyarlılık
giderici ajan uygulanarak dentin tübüllerinin
kapatılması ve dentinin remineralizasyonu sağlanır5,6,11. Dişhekimlerinin uyguladıkları tedaviler
arasında, kullanımları kolay olan ve hızlı etki gösteren topikal metodlar sıklıkla tercih edilmektedir.
Topikal olarak uygulanan duyarlılık giderici ajanlar sodyum ve kalsiyum florid, ferrik, aluminyum
ve potasyum oksalat içerirler. Ancak bu ajanlar
pek çok faktörün etkisi altında olduğu için etkileri
sürekli değildir. En yaygın problem duyarlılık gi-
derici materyalin tükürük ve oral sıvılar nedeniyle çözünmesidir. Duyarlılık giderici etkinin uzun
ömürlü olması ve dentin tübüllerinin rezinlerle
kaplanmasının duyarlılığın giderilmesinde büyük
oranda etkili olması nedeniyle polimerik rezin
içeren ajanların kullanımı yaygınlaşmıştır1, 3,5,6.
Günümüzde adeziv rezin yapıştırıcı ajanlar
seramik, döküm metal ve indirek kompozit restorasyonların simantasyonu için yaygın biçimde
kullanılmaktadır. Dentin ve yapıştırıcı materyal
arasındaki bağlantının devamlılığı, mikrosızıntının, ikincil çürük ve diş kırılmalarının oluşmaması
açısından çok önemlidir. Restorasyonun simantasyonundan sonra diş duyarlılığının gelişmesi
yaygın bir problemdir. Simantasyon esnasında
oluşan hidrostatik basınç nedeni ile simanın eşit
miktarda dentin sıvısı ile yer değiştirmesi ve simanın sertleşmesi sırasında oluşan düşük pH
nedeniyle pulpal dokularda irritasyon oluşabilir.
Prepare edilmiş bir dişi daimi restorasyon bitirilene kadar komplikasyonlardan korumak için
veya restorasyonların daimi olarak simantasyonundan önce simantasyon sonrası gelişebilecek
duyarlılığı önlemek için duyarlılık giderici ajan
uygulaması yaygın hale gelmiştir ve aşırı dentin
duyarlılığını gidermede bu ajanların etkili olduğu
bildirilmiştir3,4,12. Ancak bu tip ajanların siman
retansiyonu üzerine etkisi hakkında çok az bilgi
mevcuttur.
Çalışmanın amacı, biri rezin diğeri florid
içerikli iki farklı duyarlılık giderici ajanın, hem
kimyasal hem de ışıkla polimerize olan iki farklı adeziv rezin siman ve bir rezin modifiye cam
iyonomer simanın dentine makaslama bağlanma
dayanımı üzerine etkilerini incelemektir.
GEREÇ ve YÖNTEM
Çalışmada kullanılan duyarlılık giderici ajanlar
ve simantasyon ajanları Tablo I’de görülmektedir.
Çalışmada kullanılan çürüksüz 45 adet 3.molar
diş üzerlerindeki artıkların uzaklaştırılması için 1
hafta boyunca %5’lik formalin solusyonu içerisinde bekletildi. Dişlerin kron kısımları mine-sement
sınırının 1 mm altından bir elmas separe vası-
85
TABLO I
Çalışmada kullanılan materyaller
Materyal
Özellik
Üretici Firma
Bifluorid 12
Sodyum ve kalsiyum florid içerikli
duyarlılık giderici
Voco, Cuxhaven, Germany
Admira Protect
Işıkla polimerize olan rezin içerikli
duyarlılık giderici
Voco, Cuxhaven, Germany
Panavia F
Hem ışıkla hem de kimyasal olarak
sertleşen rezin siman
Kuraray Medical Inc, Okayama, Japan
Variolink II
Hem ışıkla hem de kimyasal olarak
sertleşen rezin siman
Ivoclar-Vivadent, Schaan, Liechtenstein
Avanto
Rezin modifiye cam iyonomer siman
Voco, Cuxhaven, Germany
tasıyla (910D; Diatech; Goltène AG, Altstätten,
Switzerland) kesilerek köklerinden ayrıldı. Okluzal yüzeydeki mine, dentin tabakası açığa çıkana
kadar elmas frez (105-125 μm, Diatech; Diatech; Goltène AG) ile su soğutması altında aeratör
(SUPERtorque, KaVo Dental GmbH, Biberach,
Germany) kullanılarak uzaklaştırıldı. Daha sonra
örnekler otopolimerizan akrilik bloklar (Epofix
Resin; Struers,Copenhagen, Denmark) içine oklüzal yüzeyleri açıkta kalacak şekilde yerleştirildi.
Örnekler rastgele, her biri 15 adet örnek içeren
üç gruba ayrıldı; 1.grupta örneklere herhangi bir
işlem uygulanmadı ve kontrol grubu olarak belirlendi (Grup K). 2.grup örneklerine ışıkla sert-
leşen rezin içerikli duyarlılık giderici bir ajan
(Admira Protect) (Grup A) ve 3.grup örneklerine
ise sodyum ve kalsiyum florid içerikli duyarlılık
giderici bir ajan (Bifluorid 12) (Grup B) üretici
talimatlarına göre uygulandı. Admira Protect’in
polimerizasyonu bir halojen ışık kaynağı (Astralis 3; Ivoclar Vivadent, Schaan, Liechstein) ile 1
mm mesafeden 10 saniye süreyle yapıldı. Daha
sonra her bir grup beşer örnek içeren üç alt
gruba ayrıldı (Tablo II). Alt grupların her birine
ortasında 6 mm çapında ve 2 mm derinliğinde
boşluk bulunan bir şeffaf plastik kalıp kullanarak,
sırası ile bir rezin modifiye cam iyonomer siman
(Avanto) ve iki farklı adeziv rezin siman (Panavia
TABLO II
Gruplar ve uygulanan materyaller
Grup
Grup K
(Kontrol)
Grup A
Grup B
Duyarlılık Giderici Ajan
-
Admira Protect
Bifluorid 12
N
Siman
Kod
5
Avanto
Av
5
Panavia F
P
5
Variolink II
V
5
Avanto
Av
5
Panavia F
P
5
Variolink II
V
5
Avanto
Av
5
Panavia F
P
5
Variolink II
V
86
F, ve Variolink II) üretici talimatlarına göre uygulandı. Polimerizasyon bir halojen ışık kaynağının
(Astralis 3; Ivoclar Vivadent, Schaan, Liechstein)
1 mm mesafeden 40 saniye uygulanmasıyla tamamlandı. Daha sonra örneklere bir termal devirlendirme cihazı (Nova Tic., Konya, Türkiye) ile
5oC-55oC arasında 10 saniye daldırma süresi ile
500 kez termal devirlendirme işlemi uygulandı.
Makaslama bağlanma dayanımları kafa hızı
0.5 mm/dak olan bir Instron Universal test cihazı (Lloyd LRX, Lloyd Instruments PIC., England) kullanılarak ölçüldü. Makaslama kuvveti uç
kısmı 10 mm genişliğinde olan paslanmaz çelik
makaslama bıçağı kullanılarak siman ile dentin
yüzeyinin birleştiği bölgeye uygulandı (Şekil 1).
Elde edilen veriler MPa cinsinden hesaplandıktan sonra 2-yönlü varyans analizi ve Post –Hoc
Tukey testi ile karşılaştırıldı (α=0.05)13.
Duyarlılık giderici ajanların dentin yüzeyindeki etkilerini elektron mikroskobu (SEM) ile incelemek amacı ile, 3 adet çürüksüz molar dişin
kökleri kron kısmından ayrıldıktan sonra oklüzal
yüzeyleri açıkta kalacak şekilde otopolimerizan
akrilik bloklar içine yerleştirildi. Okluzal yüzeylerdeki mine tabakası dentin tabakası açığa çıkana
kadar bir elmas frez (105-125 μm, Diatech; Diatech; Goltène AG) ile su soğutması altında bir aeratör (SUPERtorque, KaVo Dental GmbH, Biberach, Germany) kullanılarak uzaklaştırıldı. Açığa
Makaslama bıçağı
Siman
Diş
Akrilik blok
ŞEKİL 1
Test düzeneği
çıkan dentin yüzeyleri sıra ile 1000 ve 1200 gren
boyutuna sahip aluminyum oksit zımpara (Atlas
Zımpara San., İstanbul, Türkiye) ile sulu ortamda
düzeltildi. Dentin yüzeylerindeki artık maddelerin
uzaklaştırılması için distile su dolu bir ultrasonik
temizleyici (Eurosonic Energy; Euronda, Vincenzo, Italy) içerisinde 12 dakika ultrasonik temizleme işlemi uygulandı. Daha sonra smear tabakasını uzaklaştırmak için örnekler 5 saniye boyunca
%37’lik ortofosforik asit ile asitleme işlemine tabi
tutuldu ve distile su ile yıkanıp 5 saniye hava ile
kurutuldu. Kontrol örneğine herhangi bir duyarlılık giderici ajan uygulanmadı. Diğer örneklerden birine üretici talimatlarına uygun olarak
Bifluorid 12, diğerine Admira Protect uygulandı.
Daha sonra örneklerin yüzeylerine altın kaplama
işlemi (S150B; Edwards, England) uygulandı ve
SEM (JSM-6335F; Jeol, Tokyo, Japan) ile incelendi. SEM mikrograflarında X1500 büyütme
kullanıldı.
BULGULAR
Grupların ortalama makaslama bağlanma
dayanım değerleri (MPa), standart sapmaları ve
istatistiksel olarak önemlilik durumları Tablo III’
de görülmektedir. Kullanılan duyarlılık giderici
ajanlar ve simanlar arasında makaslama bağlanma dayanımı açısından anlamlı farklılıklar bulundu (p< 0.001).
Kontrol gruplarında simanların bağlanma dayanımları karşılaştırıldığında en düşük bağlanma
dayanımı değerleri Grup KAv’de elde edildi ve
adeziv simanlar (Grup KP ve KV) ile arasında fark
bulundu (p<0.001). Grup KP ile Grup KV arasında da istatistiksel olarak fark bulundu (p<0.05).
Duyarlılık giderici ajanların simanların bağlanma dayanımına etkileri kontrol grupları ile karşılaştırıldığında, sodyum ve kalsiyum florid içerikli
ajanın tüm siman gruplarında (Grup BAv, BP
ve BV) bağlanma dayanımını anlamlı bir şekilde
düşürdüğü görülürken (p<0.01), ışıkla sertleşen
rezin içerikli ajanın (Grup AAv, AP ve AV) ise
bağlanma dayanımını artırdığı gözlendi (p<0.05).
Ayrıca Grup AP ile Av arasında ve Grup BP ile
BV arasında farklılık bulunmadı (p<0.05).
87
TARTIŞMA
TABLO III
Grupların ortalama makaslama bağlanma dayanım değerleri
(MPa), standart sapmaları ve istatistiksel olarak önemlilik
durumları
Grup
Ortalama
SD
Grup K Av
14,80
0,65
Grup K P
19,45
1,57
Grup K V
25,12 a
0,76
Grup A Av
19,26
3,80
Grup A P
24,35 b
2,80
Grup A V
26,45 a,b
1,61
Grup B Av
9,50
0,60
Grup B P
14,56 c
1,74
Grup B V
17,80 c
0,83
Aynı harfe sahip gruplar arasında istatistiksel olarak fark
yoktur (p>0.05).
Duyarlılık giderici ajan uygulanmış örneklerin
ve kontrol örneklerinin SEM fotomikrografları
Şekil 2’de görülmektedir. Kontrol örneğinde açık
dentin tübülleri rahatlıkla görülmektedir. Dentin
tübülleri ve dentin kanalları içinde smear tabakası gözlenmemektedir (Şekil 2, A). Işıkla sertleşen
rezin içerikli ajan uygulanan dentin yüzeyinin tamamen ajan ile kaplandığı görülmektedir (Şekil
2, B). Sodyum ve kalsiyum florid içeren ajanın
uygulandığı dentin yüzeyinin ise çöken sodyum
ve kalsiyum florid kristalleri ile kaplandığı görülmektedir (Şekil 2, C).
ŞEKİL 2
Dentin yüzeyine duyarlılık giderici ajan uygulandıktan sonra
elde edilen SEM mikrografları. A, (Kontrol) herhangi bir işlem
uygulanmadı; B, Admira Protect uygulandı; C, Bifluorid 12
uygulandı (X1500; bar 10 μm).
Sabit protetik restorasyonların tutuculuğu,
preparasyonun yüksekliği, açısı, simantasyonda
kullanılan simanın restorasyon ve destek diş yüzeyi arasındaki mekanik ve adeziv bağlantısı gibi
bir çok faktörden etkilenmektedir.14 Kron ve kavite
preparasyonlarından sonra sıkça karşılaşılan aşırı dentin duyarlılığının tedavisi için yaygın olarak
kullanılan duyarlılık giderici ajanların da, simanların ve dentin bonding sistemlerinin bağlanma dayanımlarını etkilediği bildirilmiştir4-6,11,15. Yapılan
çalışmalarda duyarlılık giderici ajanların, simanların destek diş yüzeyindeki dentin ile yapmış olduğu mekanik ve adeziv bağlantıda önemli bir faktör olan dentin geçirgenliğini %60-80 oranında
azalttığı gözlenmiştir1. Ayrıca bu ajanların içinde
bulunan bazı maddeler dentinin organik yapısı ile
kimyasal etkileşim sonucunda simanın kapayıcı
ve bağlayıcı özelliklerini de etkilemektedir11.
Farklı duyarlılık giderici ajan uygulanmış dentin yüzeylerine, üç farklı simanın bağlanma dayanımının incelendiği çalışmamızda, duyarlılık giderici ajanların ve siman tipinin bağlantı dayanımı
üzerinde etkili olduğu bulunmuştur (p<0.001).
Duyarlılık giderici ajanların dentin geçirgenliği üzerine etkisinin incelendiği bir çalışmada karşılaştırılan ürünler tübüllerin üzerini kaplayanlar,
protein ve kristal çöktürenler şeklinde sınıflandırmış ve tübül içine kristal çöktüren ajanların dentin geçirgenliğini diğerlerine oranla daha fazla düşürdüğü bulunmuştur16. Aşırı dentin duyarlılığının
önlenmesinde yaygın olarak kullanılan florid içeren ajanlar, dentin tübülleri içerisine çözünmeyen
sodyum ve kalsiyum florid kristalleri çökmesini
sağlayarak etki ederken 2,7,11,17, rezin içeren ajanlar ise rezin tag şekillenmesi ve ince bir tabaka
polimerize olmuş rezin yüzeyi oluşturup dentin
tübülerini kaplayarak duyarlılık giderici etkinin
uzun ömürlü olmasını sağlarlar18. Çalışmamızda
dentin yüzeyine duyarlılık giderici ajanların uygulanmasının ardından alınan SEM görüntülerinde
hiç bir ajan uygulanmayan kontrol örneğinde görülebilen dentin tübüllerinin ajanların uygulanma-
88
sından sonra gözlenmediği ve dentin yüzeyinin
tamamen kaplandığı görülmektedir (Şekil 2).
Duyarlılık giderici ajanların simanların dentine bağlanma dayanımına etkilerinin incelendiği
bu çalışmada, her üç siman ile kontrol gruplarına
göre sodyum ve kalsiyum florid içeren ajan uygulanan gruplarda bağlanma dayanımının düştüğü,
ışıkla polimerize olan rezin içerikli ajan uygulanması ile Panavia ve Avanto’nun bağlanma dayanımının arttığı ve Variolink’in bağlanma dayanımının ise etkilemediği görülmüştür.
Her iki giderici ajan uygulamasında da rezin
modifiye cam iyonomer siman ile adeziv rezin
simanlara göre daha düşük bağlanma dayanımı
değerleri elde edilmiştir. Rezin içeren ajan uygulamasından sonra rezin modifiye cam iyonomer
simanın bağlanma dayanımı kontrol grubuna
göre artarken, sodyum ve kalsiyum florid içeren
ajan uygulaması ile bağlanma dayanımı anlamlı
bir şekilde düşmüştür. Elde edilen bu sonucun,
kullanılan sodyum ve kalsiyum florid içeren ajanın dentin tübüllerini aside dirençli kalsiyum ve
sodyum kristalleri ile tıkamasına bağlı olarak rezin modifiye cam iyonomer simanın dentin yüzeyine şelasyon yeteneğinin olumsuz yönde etkilemesinden kaynaklandığı düşünülmektedir.
İki adeziv simanın kontrol gruplarındaki makaslama bağlanma dayanımları karşılaştırıldığında, simantasyon öncesinde asit uygulaması yapılan Variolink ile daha yüksek bağlanma dayanımları elde edildiği görülmüştür. Asit uygulaması
smear tabakasının dentin yüzeyinden uzaklaşmasını sağladığı gibi intertübüler ve peritübüler
dentine etki ederek dentin tübüllerini açmakta ve
rezinlerin tutunabileceği mikropürüzlü bir yüzey
oluşturmaktadır11,19,20. Simantasyon öncesinde
asit uygulaması yapılmayan Panavia F ile smear
tabakası uzaklaştırılmadan bir rezin infiltre tabaka oluşması rezin simanın bağlanma dayanımını
düşürmektedir11 .
Soeno ve arkadaşlarının yaptıkları bir çalışmada 3 farklı duyarlılık giderici ajanın 2 farklı
adeziv rezin simanın makaslama bağlantı dayanımı üzerine etkilerini değerlendirilmiş ve en düşük
bağlanma dayanımının her iki adeziv simanda da
florid içerikli ajan (Saforide), en yüksek bağlanma
dayanımının ise HEMA ve gluteraldehit içerikli
ajan (Gluma CPS) ile elde edildiği bildirilmiştir.11
Yapılan başka bir çalışmada, bir polimerize edilen (All-Bond 2) ve bir polimerize edilmeyen gluteraldehit içeren (Gluma Desensitizer) iki farklı
duyarlılık giderici ajan uygulamasının dört farklı
simanın kron retansiyonuna etkisi incelenmiş ve
polimerize edilebilir duyarlılık giderici ajan ile
hem ışıkla hem de kimyasal olarak polimerize
olan rezin simanın birlikte kullanılması ile en
yüksek bağlanma dayanımı elde edildiği bildirilmiştir. Polimerize edilmeyen gluteraldehit içeren
duyarlılık giderici ajanın çinko fosfat ve geleneksel cam iyonomer simanın bağlanma dayanımlarını düşürdüğü belirtilmiştir12. Mausner ve
arkadaşlarının bir resin esaslı duyarlılık giderici
ajanın (All-Bond) ve bir geleneksel bonding ajanın (Imperva) simanların dentine bağlanma dayanımları üzerine etkilerini inceledikleri çalışmalarında, duyarlılık giderici ajan uygulamasından
sonra cam iyonomer siman ile bağlantı dayanımı
değerlerinin kontrol grubuna oranla düştüğünü
ve rezin siman ile daha yüksek bağlantı değerleri elde edildiğini bildirilmiştir4. Bu çalışmalarla
benzer sonuçlar elde edilen çalışmamızda da rezin içeren duyarlılık giderici ajanın florid içeren
ajana göre adeziv rezinlerin bağlanma dayanımlarını artırdığı görülmüştür. Işıkla polimerize olan
rezin içerikli ajanın dentin tübülleri üzerinde bir
rezin tabaka oluşturarak rezin modifiye cam iyonomer ve adeziv rezin simanların tutuculuğu için
uygun bir zemin oluşturduğu düşünülmektedir.
Rezin içerikli duyarlılık giderici ajan uygulanmış dentin yüzeyine rezin simanların bağlanmaları sonucunda duyarlılık giderici ajan ile dentin
yüzeyi ve siman ile duyarlılık giderici ajan arasında olmak üzere iki bağlantı yüzeyi oluşmaktadır.
Çalışmamızda simanların dentine makaslama
bağlanma dayanımları incelenmiş, ancak bağlanma başarısızlıklarının hangi bağlantı yüzeyinden
oluştuğu belirlenmemiştir. İleriki çalışmalarda bu
konuda daha detaylı SEM incelemelerinin yapılması faydalı olacaktır.
89
Compend Contin Educ Dent. 1998;19:1088-1090.
SONUÇLAR
Bu çalışmanın sınırları içerisinde aşağıdaki
sonuçlara ulaşılmıştır;
1. Aşırı dentin duyarlılığı giderici ajanların
kullanılması, rezin simanların dentine bağlanma
dayanımlarını etkilemektedir (p<0.001).
2. Florid içerikli duyarlılık giderici ajan uygulaması, adeziv rezin ve rezin modifiye cam iyonomer simanların dentine bağlanma dayanımlarını
düşürürken, rezin içerikli ajan uygulaması ise
bağlanma dayanımını artırmaktadır.
3. Adeziv rezin siman ile duyarlılık giderici
ajanın birlikte kullanılması gereken durumlarda,
yüksek bağlanma dayanımı açısından rezin içerikli duyarlılık giderici ajanlar tercih edilmelidir.
8. Schupbach P, Lutz F, Finger WJ. Closing of dentinal
tubules by Gluma Desensitizer. Eur J Oral Sci. 1997;105:
414-421.
9. Holland GR, Narhi MN, Addy M, Gangarosa L, Orchardson
R. Guidelines for the design and conduct of clinical trials
on dentine hypersensitivity. J Clin Periodontol. 1997;24:
808-813.
10. Ling TY, Gillam DG, Barber PM, Mordan NJ, Critchell J.
An investigation of potential desensitizing agents in the
dentine disc model: a scanning electron microscopy study.
J Oral Rehabil. 1997;24:191-203.
11. Soeno K, Taira Y, Matsumura H, Atsuta M. Effect of
desensitizers on bond strength of adhesive luting agents to
dentin. J Oral Rehabil.. 2001;28:1122-1128.
12. Yim NH, Rueggeberg FA, Caughman WF, Gardner FM,
Pashley DH. Effect of dentin desensitizers and cementing
agents on retention of full crowns using standardized
crown preparations. J Prosthet Dent. 2000; 83:459-465.
13. Haydar M, Özdemir O. Bilgisayar-İstatistik ve Tıp.
Hekimler Yayın Birliği. 1995 Ank.
14. Wolfart S, Linnemann J, Kern M. Crown retantion with
use of different sealing systems on prepared dentine. J Oral
Rehabil. 2003;30:1053-1061.
KAYNAKLAR
1. Seara SF, Erthal BS, Ribeiro M, Kroll L, Pereira GD. The
influence of a dentin desensitizer on the microtensile bond
strength of two bonding systems. Oper Dent. 2002;27:154160.
2. Jacobsen PL, Bruce G. Clinical Dentin Hypersensitivity:
Understanding the Causes and Prescribing a Treatment. J
Contemp Dent Pract. 2001;2:1-12.
3. Swift EJ Jr, Lloyd AH, Felton DA. The Effect of Resin
Desensitizing Agents on Crown Retention. J Am Dent
Assoc. 1997;128:195-200.
4. Mausner IK, Goldstein GR, Georgescu M. Effect of two
dentinal desensitizing agents on retention of complete cast
coping using four cements. J Prosthet Dent. 1996;75:129134.
5. Pashley DH, Carvalho RM, Pereira JC, Villanueva R, Tay
FR. The Use of Oxalate to Reduce Dentin Permeability
under Adhesive Restorations. Am J Dent. 2001;14:89-94
6. Jain P, Vargas MA, Denehy GE, Boyer DB. Dentin
desensitizing agents: SEM and X-ray microanalysis
assessment. Am J Dent. 1997;10:21-26.
15. Al Qahtani MQ, Platt JA, Moore BK, Cochran MA. The
effect on shear bond strength of rewetting dry dentin with
two desensitizers. Oper Dent. 2003; 28:287-296.
16. Kolker JL, Vargas MA, Armstrong SR, Dawson DV. Effect
of desensitizing agents on dentin permeability and dentin
tubule occlusion. J Adhes Dent. 2002;4:211-221.
17. Kanapka JA. Current treatment of Dentinal hypersensitivity.
A new agent. Compend Contin Educ Dent. 1982; 3:118120.
18. Pereira JC, Martineli AC, Tung MS. Replica of human
dentin treated with different desensitizing agents: a
methodological SEM study in vitro. Braz Dent J. 2002;13:
75-85
19. Wolfart S, Linnemann J, Kern M. Crown retantion with
use of different sealing systems on prepared dentine. J Oral
Rehabil. 2003;30:1053-1061.
20. Perdigao J, Lopes M. Dentin bonding--questions for the
new millennium. J Adhes Dent. 1999;1:191-209.
7. Gaffar A. Treating hypersensitivity with fluoride varnishes.
İLETİŞİM ADRESİ
Yrd.Doç.Dr. Duygu SARAÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabili m Dalı 55139 Kurupelit/SAMSUN
Tel: 0 362 312 19 19 / 3686, Faks: 0 362 457 60 32, E-posta: [email protected]
Download

Makale