1
2
Bir kumanda devresini kurabilmemiz için ilk önce
kumanda devre elemanlarının sembollerini iyi
bilmemiz gerekir.
ÖDEV:
Kumanda Elemanları Semboller Tablosunu TEMRİN defterlerinize Bütün
Normlara Göre ÇİZİNİZ!..
3
1-) SİGORTA
2-) BUTONLAR
3-) SİNYAL LAMBALARI
4-) RÖLE
5-) ASENKRON MOTORLAR
6-) PAKET ŞALTERLER
7-) KORUMA RÖLELERİ
A-) Aşırı Akım Koruma Rölesi
B-) Motor Koruma Rölesi
C-) Faz Sırası Rölesi
D-) Faz Koruma Rölesi
8-) KONTAKTÖR
4
Elektrik besleme hatları ile devrede çalışan alıcıları
aşırı yüklere, kısa devrelerin oluşturacağı yüksek
akımlara ve bunları kullanan insanları gelebilecek
muhtemel kazalara karşı korumak için kullanılan
devre elemanıdır.
5
1.Bıçaklı Sigorta
2.Buşonlu Sigorta
3.Otomatik Sigorta
6
A) PUSH BUTONLAR(geri dönüşü yaylı buton)
a) Stop Butonu; Normalde kapalı(NC) kontaklı
butondur. (basılmaması durumunda
enerjinin geçişini sağlayan durumdaki
kontağa sahiptir.)
7
b) Start Butonu; Normalde açık(NO) kontaklı
butondur. (basılmaması durumunda
enerjinin geçişini engelleyen kontağa
sahiptir.)
8
c) Çift Yollu Buton; Stop ve Start butonlarının
birleşiminden oluşan butondur.
9
d) Jog Butonu; Çift yollu butonun giriş uçlarının
birleşmesi ile oluşur.
10
B) KALICI BUTONLAR(konumunu eski haline
getirmek için müdahale gerektiren butonlar)
a) 0-1 Konumlu Anahtar; bir veya birden
fazla açık kontağa sahip butonlardır. Normal
konumuna almak için elle müdahale
gerektirir.
11
b) 1-0-2 Seçici Anahtar; Sağa ve sola doğru
seçim kademesi olan kalıcı anahtarlardır.
12
Bir kumanda devresinde enerji olup
olmadığını, alıcının(motor vb.) çalışıp
çalışmadığını görmemizi sağlayan elemanlara
denir.
13
Senaryo 1; Bir butona basınca 24V luk bir
lamba yanacak, elimizi çekince
sönecektir. Devre şemasını çizin.
Senaryo 2: Bir butona basmayınca 12V luk bir
lamba yanacak, basınca sönecektir. Devre
şemasını çizin.
Senaryo 3: Bir butona basmayınca 12V luk bir
lamba, basınca ise 24V luk başka bir lamba
yanacaktır. Devre şemasını çizin.
14
Senaryo 4: Bir butona basmayınca 12V’luk mavi lamba,
basınca ise 24V luk beyaz ve yeşil lamba yanacaktır.Devre
şemasını çizin.
Senaryo 5: Bir pres operatörün iş güvenliği açısından
operatör iki butona aynı anda basınca devreye girecek,
herhangi bir butonu bırakınca devreden çıkacaktır. Devre
şemasını çizin.
Senaryo 6: Bir belediye otobüsünde orta ve arka kısımda
iki adet iniş butonu bulunmaktadır. İster orta isterse de
arka butona basılsın, şöförün 24V’luk ikaz lambası
yanacaktır. Devre şemasını çizin.
15
Senaryo 7: Bir lambanın yanabilmesi için beyaz
veya mavi buton ile birlikte yeşil butona da
basılması istenmektedir. Sadece beyaz ya da
sadece maviye basıldığında lamba yanmayacaktır.
Fakat hiçbir kumanda devresinde normal tesisat
yapar gibi alıcı direkt kontrol edilmez. Alıcılar bir
röle ya da kontaktör üzerinden kontrol edilir.
16
Küçük güçlü elektromanyetik anahtarlama
elemanlarına “RÖLE” denir.
Küçük değerli akım ile yüksek güçlü bir
alıcının kontrolü için kullanılır.
İki kısımdan oluşur;
1- Bobin uçları (A1,A2)
2- Kontak uçları (COM, NC,
NO)
Com: (Common) Ortak
uç
NC: (Normally Closed)
Normalde kapalı
NO: (Nomally Open)
Normalde açık
17
Bobin Uçları
Kontak Uçları
18
Röle kullanarak lamba yakmak ne demek?
Biz butona bastığımız sürece röleyi
enerjilendirmek ve kontaklarına bağlı olan
lambaların durumlarını değiştirmek(Yanan
lambayı söndürmek, sönen lambayı yakmak)
demektir.
19
Benden istenilen nedir?
Röle kullanarak butona bastığım sürece lambanın
yanması.
1)Bu devreyi kurabilmek için kullanacağımız
malzemeleri seçmek.
2)Gerekli kumanda devresini çizmek.
3)Bu çizdiğimiz devrenin doğruluğunu simülasyon
programında denemek.
4)Çizdiğimiz devreye göre devreyi uygulamak.
20
Sondan başa doğru seçecek olursak
İlk olarak lambanın anahtarlama elemanı olan röle;
21
Bu röleyi
istediğimiz zaman
enerjilendirebilmek
için;
Ayrıca acil bir
durum olduğunda
durdurabilmek için
Stop butonu;
22
Ayrıca elektrik
çarpması ve kısa
devreye karşı
korumak için de;
sigorta
Son olarak da kontrolünü
yapacağımız 24Voltluk
sinyal lambası;
23
Seçtiğimiz elemanları sıra ile çizecek olursak.
24
Uygulama Amacı; Rölenin bağlantı yapısını ve kumandasını
öğrenmek.
Temrinin devamı için lütfen word belgesi ve cad simü
simülasyonuna bakınız.
25
Endüstride kullanılan panolar ve kontrol sistemleri iki
kısımdan oluşur. Bunlar;
1- Kumanda Devresi; Düşük voltaj(24V vb.) ile güvenli bir
devre yapılarak güç devresinde kullanılan elemanların
istenilen sıra ya da özelliklere göre kontrolünü sağlamak
için kurulan devredir.
2-Güç Devresi; Kumanda devresinde kullanılan özelliklere
göre 220V,380V gibi voltajları kontrol ettiğimiz devrelerdir.
26
Uygulama Amacı; Kumanda ve Güç devresini anlayıp
öğrenmek.
Temrinin devamı için lütfen word belgesi ve cad simü
simülasyonuna bakınız.
27
Download

Kumanda devre elemanları konusunun slaytını indirmek için tıklayınız