GUARDIAN GlassTime
Raiffeisen International “Die Welle” (Dalga), Viyana
SunGuard® Solar Royal Blue 20
Architekt: Hans Hollein
6.
Şeffaf Ses Yalıtımı.........................................................64
6.1
İnsani Unsurlar.........................................................................64
6.2
6.2.1
6.2.2
Ses Dalgasının Özellikleri........................................................64
Sınır Değerler...........................................................................64
Algılama....................................................................................65
6.3
6.3.1
6.3.2
Yapıda Ses Değerlendirmesi..................................................66
Orta Ses Yalıtım Değeri...........................................................66
Düzeltme Faktörleri/Araboşluk...............................................67
6.4
6.4.1
6.4.2
6.4.3
Belirleyici Faktörler ve Üretim Çeşitliliği..............................68
Plaka Ağırlığı.............................................................................68
Yalıtım Camı Yapısı/Levhalar Arası Bölüm..............................68
Tekli Cama Ayrıştırma..............................................................70
6.5
Ses Yalıtım Camları İçin Temel Seçenekler............................71
6
62
63
GUARDIAN GlassTime
6.1 İnsani Unsurlar
Bu rahatsızlıklar uyuma bozukluğundan ve konsantrasyon eksikliğinden başlayıp alerjilere, kalp
damar hastalıklarına, yüksek tansiyona ve kalp krizi riskine kadar
uzanmaktadır. Ayrıca gürültüye
bağlı hastalıklar örneğin enfeksiyon gibi kolay teşhis edilememekte ve tedavileri de her şeyden
önce ikamet ve yaşam alanlarında
daha yüksek masraflara neden olmaktadır.
Yakl. mesafe [m]
Ses seviyesi dB(A)
1
10
Saat tıkırtısı
1
20
Kısık sesli müzik
1
40
Normal konuşma
1
50 - 60
Otomobil
7
80
Kamyon
7
90
Hilti
7
90 - 100
Siren
10
110
Jet uçağı
20
120 - 130
Çekiçle demir dövme
5
150
Havai fişek
0
170
Silah sesi
0
180
Gürültü kaynakları ve gürültü seviyesi
6.2 Ses Dalgasının Özellikleri
Aktarım yöntemine göre havadaki ses ve cisimdeki ses olarak
incelenebilir.
Dalgaların veya titreşimlerin saniyedeki sayısı frekans olarak tanımlanmaktadır ve simgesi Hertz
(Hz)’dir.
Ses basıncı [dB]
Gürültü, sabit cisimlerde, sıvılarda veya gazlarda (hava) meydana
gelen titreşimlerin oluşturduğu
çeşitli ses dalgalarının karışımıdır
Ses Kaynağı
Kağıt hışırtısı
Havadaki ses
Cisimdeki ses
6.2.1 Sınır Değerler
Ölçü birimi desibeldir (dB) ve saat
tıkırtısından silah sesine kadar aşırı geniş bir aralığa sahiptir.
Duyma bozukluğu (Uzun süre etkili)
20
40
Kısık sesli
müzik
Duyma eşiği
Gürültümetre
64
6
Zeit [s]
İnce ses
6.2.2 Algılama
Ses genellikle her iki yolla iletilmektedir. Basınç dalgalanmalarının şiddetine –ses dalgasının
yüksekliği- ses basıncı denir.
0
Zeit [s]
Kalın ses
Gürültü veya sesler farklı frekansların dalgalarından oluşmaktadır.
Kalın sesler düşük, ince sesler
yüksek frekanslıdır.
Ses basıncı [dB]
Son yıllardaki mobilite ve sanayileşme çevremizi oldukça gürültülü hale getirmiştir. Bu gelişme
ciddi bir sorunu da beraberinde
getirmiştir. Uzun süreli gürültü
insan için çifte tehlike teşkil etmektedir. Birincisi duyma yetisi
-genellikle farkında olmaksızınzarar görmekte ve buna bağlı
olarak kulak çınlaması ve duyma
güçlüğü yaşanmakta; ikincisiyse
psikolojik rahatsızlıklardır.
Şeffaf Ses Yalıtımı
60
80
Acı sınırı
100
120
Otomobil
Konuşma
140
Jet
Kamyon
Demir
dövme
Ses seviyesi dB(A)
160
180
Silah sesi
Havai fişek
Bu frekansların bir gürültüdeki
karışımı frekans spektrumunu
oluşturmaktadır. İnsan kulağının
duyabileceği seslerin frekans
spektrumu 20 ile 20000 Hz. arasındadır. Yapılardaki ses yalıtıımı
için geçerli alan 4 kHz civarında
olan ve her iki yöne dağılan algı
hassasiyeti alanıdır. Ses yalıtımı
değerlendirmesi bu nedenle 100
ile 5000 Hz arasını dikkate almaktadır. Ayrıca yüksek frekanslı
sesler insan kulağı tarafından alçak frekanslı seslere kıyasla daha
güçlü algılandığı için değerlendirmede bu öznel duyma hassasiyeti
de dikkate alınmaktadır ve uyum
ayarını “A” ile belirterek dB(A)
şeklinde ifade edilmektedir. Ses
yalıtımının tespiti lineer değil logaritmik fonksiyonla sağlanmaktadır. Bu nedenle 80 dB iki ses
kaynağının “toplamı” 160 dB değil, sadece 83 dB’dir. Buna bağlı
olarak insan kulağı ± 10 dB farkı
iki kat veya yarısı olarak hissetmektedir.
65
GUARDIAN GlassTime
Logaritmik değerlendirmenin sonucu genel olarak şöyledir:
Yalıtım
Gürültü azalması
10 dB
50 %
20 dB
75 %
30 dB
87,5 %
40 dB
94,25 %
Günümüzde inşa edilen ses yalıtım camlarının büyük bölümü yaklaşık 40 dB yalıtım sağladığı için
gürültünün sadece %6’sı içeriye
ulaşmaktadır.
6.3 Yapıda Ses Derecesi
40 dB yalıtım performansı sağlayan bir yapı parçası, dışarıdaki 70
dB sesi içeride 30 dB’ye düşürmektedir ve dışarıdaki seviyenin
1/16’sına indirmektedir.
Ancak bir yapıda tek bir yapı parçası değil toplamda ses yalıtım
oranını yansıtan tüm dış yüzey
dikkate alınmalıdır.
Şeffaf Ses Yalıtımı
Test objesinin ölçüm diyagramında referans eğrisi, ölçüm eğrisinin
düşüşü 2 dB seviyesine gelene
kadar vertikal ilerlemektedir. Yukarıya doğru sapmalar dikkate
alınmamaktadır. 500 Hz’deki referans eğrisinin ordinat değeri
ortadaki ses yalıtım ölçümüne dB
bazında Rw olarak uymaktadır. Ek
olarak Almanya’ya özgü şu adlandırmayı tanımlayan DIN 4109
standardı dikkate alınmalıdır:
Rw
6.3.1 Ortalama Ses Yalıtım Değeri (Rw)
Üçlü gürültü seviyesi [dB]
Yapı parçaları ses tekniği bakımından EN 20140, EN ISO 717 ve
EN ISO 140 standartlarına göre
belirlenmekte ve dB cinsinden Rw
olarak mektedir.
Bir referans eğrisinde ölçüm ve
karşılaştırma yapılmaktadır. Rw
ilgili frekansın ses yalıtım değerini
yansıtmaktadır.
60
Standart izolasyon camı
(4/16/4)
Rw,P = 30 dB
40
Standart izolasyon
camında iç seviye
L iç = 43 dB (A)
30
20
Ses yalıtımlı izolasyon
camı (44.1/14/6)
Rw,P = 43 dB
10
0
125
250
500
1000
2000 4000
Frekans [Hz]
Ses yalıtımlı izolasyon
camında iç seviye
L iç = 30 dB (A)
Standart izolasyon camı yerine ses yalıtımlı izolasyon camı kullanımında ses yalıtım
farkı
Standart/ses yalıtımlı izolasyon camı ses yalıtımı karşılaştırması
=Bitişik yapı parçaları üzerinden ses iletimiyle dB
bazında değerlendirilen
R’w, res=Tüm yapı parçasının dB
bazında toplam ses yalıtım ölçümü (örn; çerçeve,
cam ve bağlantılardan
oluşan pencere dahil tüm
duvar)
Rw,P =Test konumunda elde
edilen dB bazında ses yalıtım ölçümü
Rw,R =dB bazında değerlendirilen ses yalıtım ölçümü,
hesaplanan değer
Rw,B =dB bazında değerlendirilen ses yalıtım ölçümü,
reel yapıda ölçülen değer
6.3.2 Düzeltme Faktörleri (C, Ctr)
Sokak gürültüsü
L dış = 69 dB (A)
50
R’w
=Bitişik yapı parçaları
üzerinden ses iletimi olmaksızın dB bazında değerlendirilen ses yalıtım
ölçümü (örneğin sadece
camın değeri)
ses yalıtım ölçümü (örneğin pencere)
Ses tekniğiyle ilgili bu tanımlama
aracılığıyla yapı parçalarını birbiriyle karşılaştırmak ve toplam hacmi hesaplamak mümkündür.
Ancak ses kaynağına göre Rw ortalamalarına ek olarak EN’de de
tanımlanan düzeltme faktörlerini
de hesaba katmak gerektiği pratikte anlaşılmıştır.
Geräuschquelle
SpektrumAnpassungswert
Konuşmak, müzik dinlemek, radyo ve TV gibi normal frekans sesleri
Oyun oynayan çocuklar
Orta ve yüksek hızda demiryolu trafiği*
C
80 km/h üzerinde otoyol trafiği*
Yakın mesafede jet motorlu uçaklar
Orta ila yüksek frekanslı gürültü yayan üretim tesisleri
Spektrum 1
Şehir içi gürültüsü
Düşük hızda demiryolu trafiği
Pervaneli uçaklar
Ctr
Uzak mesafede jet motorlu uçaklar
Disko müziği
Düşük frekanslı gürültü yayan üretim tesisleri
Spektrum 2
Spektrum uyum değerleri
66
67
6
GUARDIAN GlassTime
*Bazı AB ülkelerinde kara ve demiryolu
trafiği oktav bandı ses seviyesinin
sabitlenmesi için hesaplama teknikleri
bir “orta” yalıtım performansına
sahiptir. Daha yüksek sesli gürültü kaynakları için ses yalıtımı 2 dB
düşüktür ve hatta düşük frekanslı
kaynaklar için bu değer 8 dB’ye
ulaşmaktadır.
Ancak asimetrik bir cam yapısı
yerleştirildiğinde olağanüstü ses
yalıtım değerleri elde edilmektedir.
60
LAB [mm]
Cam yoluyla ses yalıtımı şu parametrelere bağlıdır:
50
6.4.1 Plaka Ağırlığı
Bu nedenle cam kalınlığı arttıkça
yalıtım etkisi de artmaktadır.
50
24
16
12
40
30
45
40
Cam kalınlığı
Ses yalıtım ölçüsü Rw [dB]
Levhalar arası
bölümün değiştirilmesi
Mögliche Isolierglasaufbauten
6.4 Belirleyici Faktörler ve Üretim Çeşitliliği
Temel olarak birim yüzeydeki cam
ne kadar ağırsa ses yalıtımı da o
kadar yüksektir.
LAB
Asimetrik yalıtım
cam yapısı
Rw [dB]
C ve Ctr spektrum uyum değerleri
adı verilen bu düzeltme faktörleri, yapı parçasının EN tablosuna
göre meydana gelen gürültülere bağlı Rw ses yalıtım ölçüsünü
azaltmaktadır. Söz gelimi, Rw
(C,Ctr) = 40 (-2,-8) değerlerine
sahip bir yapı parçası 40 dB’lik
mevcuttur. Karşılaştırma için 1. ve 2.
spektrumlar kullanılabilir.
Şeffaf Ses Yalıtımı
35
30
20
6
20
4
5
6
7
8
9 10
15
20
30
Toplam cam kalınlığı [mm]
İzolasyon camının Rw değeri
20
2
4
6
8
10
12
Cam kalınlığı [mm]
Cam kalınlığına bağlı yalıtım perfprmansı
6.4.2 Yalıtım Camı Yapısı/Araboşluk
İki veya üç levhalı izolasyon camı
bir nevi kütle yay sistemidir. Her
iki dış levha (kütleler) hava veya
gaz dolu levhalar arası bölümden
(yay) ayrıştırılmıştır. Levhalar arası
bölüm dış levhadaki titreşimleri iç
levhaya geçmeden yumuşatmaktadır.
68
Levhalar arası bölüm (LAB) genişledikçe bu etki artmakta ve ses
yalıtımı da daha iyi seviyeye ulaşmaktadır. Ancak bir yandan ısı yalıtımı azalacağı (bkz. Bölüm 3.3),
diğer yandan da ilgili birimin iklimlendirme yükü artacağı için bu
işlem sınırlı ölçüde mümkündür.
69
GUARDIAN GlassTime
Şeffaf Ses Yalıtımı
6.5 GuardIan Ses Yalıtım Camları
Böylelikle hem kalınlık hem de
yüzey ağırlığı korunmakta, ancak
levha daha da “yumuşayıp” ses
dalgalarına karşı yalıtım direncini
artırmaktadır.
Genlik [V]
Kalın ve ağır camların ses yalıtma
etkisi iki adet tekli camı birleştirme folyosu (PVB) ile birleştirerek
optimum seviyeye ulaşılabilmektedir.
Cam
Standard PVB-Folyo
PVBFolyo
Cam
Azalan
titreşimler
LamiGlass® Sound Control
Olağanüstü ses yalıtımı ürünlerinin üretiminde GUARDIAN
temel ürün gamında iki farklı
çeşit bulunmaktadır. Birincisi, laSes yalıtım ölçüsü Rw [dB]
6.4.3 Tek Cama Ayrıştırma
mine camların üretimindeki (bkz.
Bölüm 7.4) sabit polivinil butiral
(PVB) folyolu temel ürünlerdir.
GUARDIAN LamiGlass®
Sound Control 44.2
Rw = 37 dB
60
50
GUARDIAN LamiGlass®
Standard 44.2
Rw = 34 dB
40
30
20
10
0
125
Süre [sn]
Tekli levhaların ayrıştırılması
250
500
1000
2000 4000
Frekans [Hz]
GUARDIAN LamiGlass® Standart ve GUARDIAN LamiGlass® Sound Control karşılaştırması
Uzun yıllardır lamine güvenlik
camlarda kullanmak amacıyla
üretilen piyasadaki PVB folyoların yanı sıra son dönemlerde
hem güvenlik hem de ses yalıtımı
sağlayan ses yalıtım folyoları üretilmektedir.
Bir diğer iyileştirme de bu standart folyoların ses yalıtımı optimizasyonu sağlanan çeşitlerle
değiştirilmesidir. Yapısal gereksinimlere göre farklı cam tipleri
arasında seçim yapılarak şlevsel
camlardan geniş bir yelpaze yaratmak mümkündür (bkz. Bölüm
10).
Ses yalıtım ölçüsü R [dB]
8 mm Float cam
60
GUARDIAN LamiGlass®
Sound Control VSG
50
2x4 mm float camdan
yapılan izolasyon camı
40
30
20
10
0
125
250
500
1000
2000 4000
Frekans [Hz]
Vergleich Schalldämmung
70
71
6
Download

Şeffaf Ses Yalıtımı ........................................................64 6.1