Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Dünya’da ve Türkiye’de
Ekonomik Görünüm
M. Rifat Hisarcıklıoğlu
Kartepe, 12 Nisan 2014
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
 Dünya 2013
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Yeni Küresel Trendler
1. Finans haritası değişiyor
2. Ticaretin kuralları değişiyor
3. Enerji haritası değişiyor
4. Orta sınıfın büyümesi
5. Ekonomide şehirlerin öne çıkması
6. Ülkelerarası rekabette girişimcilik ana unsur
7. İnternet ekonominin belkemiği haline geliyor
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Son 10 yılda küresel finansman haritası
3 farklı dönemi yaşadı
Yükselen Piyasalara Sermaye Akımları (% GSYİH)
10
9
8
Artan Dengesizlikler
Dönemi
Kriz
Dönemi
Karantina Dönemi
(QE’ler Dönemi)
7
Azalan
Finansman
Dönemi
6
5
4
3
2
1
0
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013* 2014* 2015*
Kaynak: IIF
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Küresel dengesizlikler önce zirve yaptı,
sonra daraldı
En yüksek cari açık ve fazlaya sahip 10’ar ülkedeki toplam cari denge (% GSMH)
9%
8,0%
7%
5%
4,3%
3%
Cari Fazla
veren İlk
10 ülke
1%
-1%
-3%
-5%
-4,9%
-2,3%
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013*
Cari Açık
veren İlk
10 ülke
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Son dönemde küresel ekonomi
toparlanmaya başladı
Büyüme hızı (%)
6,0
5,0
4,0
3,0
2,0
1,0
0,0
-1,0
-2,0
-3,0
-4,0
5,3
4,0
2,9
1,8
Dünya
3,4
ABD
1,6
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
Kaynak: IMF, Dünya Ekonomik Görünümü
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Küresel Ekonominin Üçte İkisi
TTIP
TPP
TTIP
ABD, Avrupa Birliği
TPP
ABD, Meksika, Kanada,
Şili, Yeni Zelanda,
Singapur, Avustralya,
Peru, Vietnam, Malezya,
Brunei, Japonya,
Tayvan, Güney Kore
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Dünyada kaya gazı rezervleri
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
 Türkiye 2013
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye Görünümü
son 2 çeyrektir (2013’ün ikinci yarısı) ekonomi yavaşlıyor
mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış büyüme
bir önceki çeyreğe göre
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
2013’de Büyüme, Tüketim ve Kamu’dan geldi
Büyümeye Katkılar
Özel Tüketim
Özel Yatırım
Kamu Harcamaları
İhracat
İthalat
Stok Değişimi
TOPLAM
2012
-0,3
-1,1
1,0
3,9
0,1
-1,5
2013
3,1
0,1
1,6
0,0
-2,4
1,6
2,1
4,0
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
2013 ikinci yarısında Özel Yatırımlar canlandı
2013
Özel Yatırımların
Ekonomik Büyümeye
Katkısı
1.Ç.
2.Ç.
3.Ç.
4.Ç.
-1,0
-0,2
0,7
0,9
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
2013’de İç piyasada düzelme yaşandı
2013’deki değişim
Protestolu Senet tutarı
Karşılıksız Çek adedi ve tutarı
Çeklerin karşılıksız çıkma oranı
Yeni Şirket Kuruluşu
%8
% -13
% 3,7
(2012: % 4,6)
% 26
Kaynak: TCMB, TÜİK, TOBB
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
2013’de İnşaat Sektörü hareketliydi
2012
2013
İnşaat Ruhsatı (milyon m2)
126
144
Konut Satışı (bin adet)
702
1,157
112
120
123
139
İnşaat Sektörü Üretim Endeksi
(2010=100)
Konut Fiyat Endeksi
(2010=100)
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Dört Dörtlük Başarı…
2013
Artış
İşyeri
1,576,000
+ 77 bin
Sigortalı (kayıtlı)
Çalışan sayısı
11,7 milyon
+ 620 bin
Özel Sektör Yatırımları
86 milyar $
+ 3 milyar $
126 milyar $
+ 4 milyar $
(makine-teçhizat yatırımları)
Sanayi Üretimi
Kaynak: SGK, TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
İstihdamda En İyi Sektörler (2013)
İnşaat
Perakende Ticaret
Gıda
Ofis-Büro Yönetimi
Toptan Ticaret
Giyim
Lojistik
Mobilya
Turizm
Otomotiv
76 bin
58 bin
39 bin
37 bin
35 bin
24 bin
24 bin
18 bin
17 bin
16 bin
Kaynak: SGK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Kadın Çalışan ve Girişimci sayısı
Değişim
Kadın İşveren Sayısı
Kadın işveren sayısı 94 bin
Erkek işveren sayısı 1.1 milyon
2013
+ 1,000
(Erkek İşveren Sayısı
57 bin azaldı)
+ 332 bin
Kadın Çalışan Sayısı
Kadın çalışan sayısı 7.6 milyon
Erkek çalışan sayısı 17.9 milyon
(Toplam ilave
istihdamın %50’si
Kadın)
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Bankalar Milletin kazancına daha fazla ortak oldu
Bankaların aldıkları
hizmet ve komisyon ücretlerinin,
Mevduat için verdikleri
her 100 lira faize orana
2011
2012
2013
36 lira
46 lira
53 lira
Kaynak: BDDK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
 Yapısal Sıkıntılar
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye’nin temel problemi
artan cari açık bağımlılığıdır
Cari dengenin milli gelire oranı ve büyüme hızı (1990-2013)
Cari Denge
10%
5%
0%
-5%
-10%
Büyüme
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Dünya’da cari denge yönüne doğru gidiş var
En yüksek cari açık ve fazlaya sahip 10’ar ülkede ve Türkiye’de cari denge (% GSYİH)
10%
8%
6%
4%
2%
0%
-2%
-4%
-6%
-8%
-10%
8,0%
Cari Fazla
verenler
4,3%
-2,3%
Cari Açık
verenler
-4,9%
Türkiye
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013*
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Cari Açık ve Finansmanı hala risk unsuru
(milyar dolar)
2012
2013
son 3 ay
aralık-ocak-şubat
Döviz Açığı
- 48
- 62
- 16
Sağlanan Finansman
+ 71
+ 73
8,1
13
21
38
-1
13
37
21
2
4,3
5,4
-1,8
0,2
+ 23
+ 11
- 7,9
Doğrudan Yatırım
Kredi
Portföy Yatırımları
Diğer
Net Açık/Fazla
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye’nin mevcut büyüme modeli
hizmetlere dayalı
10 yılda (2003-13) Türkiye ekonomisi %61 büyüdü
Büyümeye
Katkı
Tarım
5%
Sanayi
28%
Hizmetler
67%
İnşaat ve Gayrimenkul
14%
Finans ve Mali Hizmetler
18%
Ulaştırma ve İletişim
16%
Diğer Hizmetler
19%
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Sanayide İthalata Bağımlılık devam ediyor
(milyar $)
2012
2013
Değişim
Sanayi Malı İhracatı
143
141
% -1
Sanayi Aramalı İthalatı
74
86
% 16
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Sorunumuz; «katma değer»
İhracatın Kilogram değeri
Türkiye (2013)
Türkiye (2010)
: 1,6 $/kg
: 1,4 $/kg
Almanya
İtalya
Japonya
Kore
: 4,1 $/kg
: 3,0 $/kg
: 3,8 $/kg
: 2,7 $/kg
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Bunları yapamıyoruz…
Malezya
Kore
Çin
Meksika
Brezilya
Hindistan
Rusya
Türkiye
: % 44
: % 28
: % 27
: % 17
: % 11
:%8
:%7
:%3
Yüksek
teknolojili
ürün
ihracatının
toplam sanayi
ihracatı
içindeki payı
Kaynak: IMF
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
İhracatımızı uzak pazarlara açmalıyız
İhracatımızın çapı hem görece küçük, hem de daralıyor
Türkiye
10251
km
2846 km
Brezilya
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
İhracatımızı uzak pazarlara açmalıyız
İhracatımızın çapı hem görece küçük, hem de daralıyor
Türkiye
Çin
2846 km
6844 km
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
İhracatımızı uzak pazarlara açmalıyız
İhracatımızın çapı hem görece küçük, hem de daralıyor
Türkiye
4574 km
Meksika
2846 km
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Orta Gelir Tuzağından kurtulmak
2008-20013
1998-2002
Kişi başı
gelir $
Kaynak: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Bu Eğitim sistemi Türkiye’yi ileri taşımıyor
65 ülke arasında
Matematik
Fen
Okuma
İngilizce (162 ülke)
Türkiye
44.
43.
41.
116.
Kore
5.
7.
6.
9.
Kaynak: OECD (PISA)
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
 Şirketlerimizin
Günlük Sorunları
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Ekonomide en acil reformlar
hangi alanlarda yapılmalı?
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye’nin rekabet gücüne etkisi
 Türkiye’nin rekabet gücü sıralaması
→ Türkiye
2013’te 1 sıra düştü, 44.sırada
 En kötü performans istihdam piyasasının etkinliği
→ Türkiye,
148 ülke arasında 130.sırada
 Alt endeks bileşenleri
→ İstihdam
üzerindeki vergi ve yüklerde 108.sıra
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye’de istihdam üzerindeki yükler
Türkiye
200
180
11,3
% 72.7
22,4
160
2,8
20,4
140
15,6
120
100
100
80
60
40
20
0
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. (Çalışan)
Sos. Güv. (İşveren)
İhbar Tazminatı
Kıdem Tazminatı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye – Kore karşılaştırması
Türkiye
G. Kore
200
180
200
% 72.7
11,3
22,4
160
2,8
20,4
140
15,6
120
180
160
140
% 34.2
9,3
11,3
120
2,3
9,1
2,1
100
100
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
0
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye – Meksika karşılaştırması
Türkiye
Meksika
200
180
200
% 72.7
11,3
22,4
160
2,8
20,4
140
15,6
120
180
160
140
4,6
% 28.0
120
1,5
12,9
9,0
100
100
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
0
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye – ABD karşılaştırması
Türkiye
ABD
200
180
200
% 72.7
11,3
22,4
160
2,8
20,4
140
160
140
% 16.8
15,6
120
180
120
6,3
100
10,9
100
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
0
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye – İngiltere karşılaştırması
Türkiye
İngiltere
200
180
200
% 72.7
11,3
22,4
160
2,8
20,4
140
15,6
120
180
160
% 49.0
140
11,8
13,7
19,4
120
100
1,4
100
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
0
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türkiye – Almanya karşılaştırması
Türkiye
Almanya
200
180
200
% 72.7
11,3
22,4
160
2,8
20,4
140
180
160
% 59.8
5,3
24,9
140
26,0
15,6
120
120
1,0
100
100
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
0
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Net Maaş
Gelir V.
Sos. Güv. Sos. Güv.
İhbar
Kıdem
(Çalışan) (İşveren) Tazminatı Tazminatı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Önümüzdeki 1 yılda
Türkiye ekonomisi sizce nasıl olacak?
Daha iyi
Aynı
Daha kötü
Daha kötü
27,5
Aynı
30,8
Daha iyi
41,8
0,00
5,00
10,00
15,00
20,00
25,00
30,00
35,00
40,00
45,00
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Download

TOBB BASKANI HISARCIKLIOGLUNUN 2014 KARTEPE EKONOMI