ĠNCE BAĞIRSAK HASTALIKLARINDA
GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERĠ:
HANGĠSĠ, NE ZAMAN UYGUN?
Filiz Akyüz
ĠNCE BARSAK GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERI
Noninvaziv yöntemler

Ultrasonografi

Konvansiyonel pasaj grafisi

Enteroklizis

BT veya MRI enterografi

Kapsül endoskopi
Ġnvaziv yöntemler

Balonlu enteroskopi (Tek balon, çift balon)

Spiral enteroskopi
ĠNCE BAĞıRSAK HASTALıKLARı
Selim

Ġnflamatuar

Malabsorbsiyon sendromları

Vasküler
Malign
ABDOMĠNAL USG
Avantajlar

Non-invaziv, dinamik

Kolay eriĢilebilir, ucuz

GiriĢimsel iĢlemlere rehberlik edebilme
Dezavantajlar

Kullanıcıya / deneyime bağımlı

Görüntü artefaktları

Gaz ve kemik varlığı görüntü kalitesini etkiler.
Barsak Hastalıklarının Görüntülenmesinde USG
Kemik varlığı görüntüyü
bozar
Gaz varlığı görüntüyü bozar
Ġntraluminal sıvı kist sanılabilir
Fekal materyel kitle sanılabilir Doç Dr.Artur Salmaslıoğu, ITF Radyoloji ABD
CROHN HASTALıĞıNDA
Duvar kalınlığı artışı
Derin ülser ve fissürler - fistüller
Doç Dr.Artur Salmaslıoğu, ITF Radyoloji ABD

Pediyatrik
yaĢta,
hastalarda
ilk
gençlerde
tercih
ve
edilmesi
gebe
gereken
yöntemlerden biridir

Klinik pratikte Crohn hastalığında batın içi
abse
geliĢimi
ve
gerektiğinde
drenaj
iĢlemleri için baĢvurulan bir yöntemdir.

Son dönemlerde oral ve IV kontrastlı USG
yöntemleri özellikle IBH tedavisinde takip
amaçlı
kullanması
gündemdedir.
ile
ilgili
çalıĢmalar
ĠNCE BAĞIRSAK PASAJ GRAFĠSĠ

Motiliteyi değerlendirmek

Anatomi hakkında fikir sahibi olmak
(özellikle rezeksiyon yapılmıĢ ve
fistül düĢünülen hastalarda)
Konvansiyonel Enteroklizis

200-250 baryum sonrası, % 0.5 metilselüloz 15002000 ml verilir

Yüzeyel mukozal lezyonları göstermede en iyi
yöntem

Ameliyat sonrası obstrüksiyonda değerli
Konvansiyonel Enteroklizis
• ĠĢlem süresi uzun
• Tüpe ve hızlı distansiyona
bağlı rahatsızlık
• Zor tetkik (hasta ve doktor için)
• Skopi altında doktor ve hasta radyasyon alır
• Ġyi deneyim gerektirir
 AC-K
25 yaĢında erkek,
 Hipoalbuminemi,
 ÇBE
lenfopeni, asit, yaygın ödem
için yönlendirilmiĢ
 Endoskopik
incelemelerde ödem dıĢında özellik yok
Prof.Dr.Uğur Korman, Cerrahpaşa Tıp Fak.
KONSTRĠKTĠF PERĠKARDĠT
CERRAHĠ SONRASI HER ġEY NORMAL
BT Enterografi
 Noninvaziv
 Süre
kısa
 Maliyet
az
CROHN HASTALıĞı

AKTĠF-ĠNFLAMATUVAR

PERFORE-FĠSTULĠZE

FĠBRO-STENOTĠK
Doç Dr.BarıĢ Bakır, ITF Radyoloji
PERFORE-FĠSTULĠZE CROHN H.
Doç Dr.BarıĢ Bakır, ITF Radyoloji
ĠNFLAMATUVAR DARLIK
FĠBROTĠK DARLIK
Doç Dr.BarıĢ Bakır, ITF Radyoloji
BT- ENTEROGRAFĠ
MR-ENTEROGRAFİ

Radyasyon
• Radyasyon yok

Çok kısa süreler içerisinde
• YumuĢak doku kontrast
kaliteli görüntüler

Peristaltik hareketlerinden
etkilenmeden, hareket
artefaktı az olan görüntüler
rezolüsyonunu yüksek
• Gerçek zamanlı fonksiyonel
incelemeye olanak tanıması
• Hareket Artefaktları
• Uzun çekim süresi
CROHN’DA KOLONOSKOPIDE ILEUM NORMAL VE
KOLON NORMAL ISE EK TETKIK YARARı ÇOK AZ
%7
Jensen MD, et al. Dan Med J 2012;59(9):A4435
OBSTRüKSĠYON

BT’nin amacı cerrahi uygulanacak hastayı tespit edip
mortaliteyi/morbiditeyi önleme

Ġnkarserasyon ve strangülasyon tanınabilir

Basit obstrüksiyonlar çözülebilir, bu nedenle daha az
cerrahi yapılmaktadır
ĠSKEMĠ

Hastalık tanı aldığında mortalite ve morbidite yüksek.

Bu nedenle erken dönemde BT-Anjio faydalı

GiriĢimsel radyoloji ile tedavi
KANAMA
 Masif
kanamalarda giriĢimsel radyoloji ile
tedavi
 Tümörlerin
 Kapsül
gösterilmesi (leiyomyom, GIST)
endoskopi öncesi değerlendirme
NEOPLAZĠ
 Tanı’dan
sonra;
 Lokalizasyon,
tümör tipi,
 komplikasyonlar,

evreleme ve metastazlar
için BT/MR ilk seçenek
Sidhu R, et al. European Journal of Gastroenterology & Hepatology 2012, 24:513–519
KE ENDIKASYONLARı

Nedeni bilinmeyen kanama

Demir eksikliği

Crohn hastalığı

Karın ağrısı

Polipozis koli

Çölyak hastalığı (malabsorbsiyon)

Ġnce barsak tümörleri
KE Kontrendikasyon
Obstrüksiyon
Motilite problemi
R-B 81 YAġıNDA BAYAN, MASIF KANAMA, SAĞ HEMIKOLEKTOMI-KıSMI ILEUM
REZEKSIYONU, TEKRAR KANAMA,
3 KEZ ANGIOGRAFI, 1 KEZ SINTIGRAFI
Leighton JA. Am J Gastroenterol 2011; 106:27–36
Yarar %67
S. Lecleire, et al. Endoscopy 2012; 44: 337–342

NBK’larda ince barsak görüntülemesinde

gastroskopi ve kolonoskopiden sonra

3. tetkik altın standart kapsül endoskopi
Leighton JA. Am J Gastroenterol 2011; 106:27–36
21 YAġıNDA ERKEK, KONJENITAL KALP
MALFORMASYONLU MASIF KANAMA
Kapsül endoskopi
gastroskopi ve kolonoskopinin atladığı vakalarıda
yakalayabilir
Akyuz F, et al. Endoscopy 2013, supp A
F-Ö- 80 YAġıNDA ERKEK, AġIKAR NBK,
KOLEDOKO-DUODENOSTOMILI, 15 KEZ ENDOSKOPI
R-C 69 YAġıNDA ERKEK, 2 KEZ ANGIOGRAFI VE EMBOLIZASYON, KE
MIDE IÇINE AKTIF KANAMA, AMELIYATTA DUODENAL ARTER
LIGASYONU YAPıLDı
81 YAġıNDA ERKEK, ÇEKUM TÜMÖRÜ
Tüm ince barsağı görme oranı %29
Tsuyikawa T, et al. Tech Gastrointest Endosc 2008;10:62-65
BALON ENTEROSKOPĠ ENDĠKASYONLARI

Nedeni bilinmeyen kanama

Demir eksikliği

Crohn hastalığı

Karın ağrısı

Polipozis koli

Çölyak hastalığı (malabsorbsiyon)

Ġnce barsak tümörleri
•
Ameliyatlı hastada ERCP
•
GiriĢimsel iĢlemler
•
Ġntestinal obstrüksiyon
Riccioni ME, et al.World J Gastrointest Endosc 2012
ÇBE TÜM ĠNCE BARSAĞI DEĞERLENDĠRMEDE,
TERÖPATĠK VE TANISAL ĠġLEMLERDE DAHA
ÜSTÜN
May A, et al. Gastroenterol Clin N Am 39 (2010) 797–806
KAPSÜL UZUN DÖNEMDE KANAMA OLASILIĞINI YÜKSEK
DOĞRULUKTA ÖNGÖRÜR
Akyuz F, Ormeci A. Treatment strategies Gastroenterology 2013;2:115-119.
%44 hasta ÇBE’yi çok zor tolere etmiĢ
KE yapılan 19 hastadan bir tanesine ÇBE gerekmiĢ
90
80
70
%
60
50
Tanı değeri
40
Tedaviye yön verme
30
20
10
0
ĠOE
ÇBE
KE
PE
Toplam 93 ayda,
1431 KE, 102 çift/tek balon, 247 push enteroskopi,17 intraoperatif enteroskopi
Sidhu R, et al. Eur J Gastroenterol Hepatol 2012
ANCAK KLĠNĠK VARSA ISRARCI OLMAK GEREKĠR
10 merkezden 2362 BE
27/634
4
%
3
2
13/1728
1
0
Tanısal
Tedavi yapılan
Pankreatit
%0.3
Perforasyon
5 vakada (3 APC, 2 dilatasyon)
Kanama
18 vakada (13 polipektomi sonrası)
Mensink PBF, et al. Endoscopy 2007
5
<75 YAġ VS >75 YAġ ÇBE KOMPLIKASYONLAR
FARK YOK
Hegde SR et al. Gastrointest Endosc 2010
AÇıSıNDAN
O-K, 30 YAġıNDA ERKEK AġIKAR NBK
KAPSÜL ENDOSKOPI SONRASı ANAL YOLDAN
Kapsül endoskopi
ÇBE
Çift balon enteroskopi
S-G 72 YAġıNDA ERKEK, RADYOLOJIDE ILEUMDA
INFILTRATIF LEZYON
ÇBE-ANAL YOLDAN

Radyoloji yön gösteriyorsa

Uygun vakada doğrudan ÇBE yapılabilir
25 yaĢında Nörofibromatozis, Üst ve alt GĠS endoskopiler normal,
angiografi ve sintigrafi odak yok, BT’de lezyon
ÇBE’de Proksimal jejunumda ülsere, lümene protrüde kütle
CD 117 +
RADYOLOJI YÖN GÖSTERMIYOR ISE
Jejunum
Ileum
Proksimal
(%)
Distal
(%)
Proksimal
(%)
Distal
(%)
Ort yaĢ ±
SD*
(yıl)
4 (57.1%)
3 (42.9%)
-
-
58.8 ± 7.3
3/4
3 (50%)
3 (50%)
-
-
46.3 ± 22.9
4/6
6 (30%)
5 (25%)
5 (25%)
4 (20%)
-
3 (50%)
1 (16.7%)
2 (33.3%)
17 (30.4%)
21 (37.5%)
7 (12.5%)
11
(19.6%)
E/K
Malign lezyon
Adenokarsinom
GIST
Selim lezyon
Vasküler
Nonspesifik ülser
All lesions
Akyuz U, et al. TJG 2013
54.8 ± 16.2 10 / 10
50.8 ± 16.2 43 / 32

Radyoloji

Yön göstermiyorsa önce oral girmek daha uygun
Nedeni Bilinmeyen
Kanama
Kapsül Endoskopi
Normal
Klinik
şüphe
yok
Patolojik
Klinik
şüphe
var
Obstrüktif semptom veya diğer
semptomlar
(ishal, karın ağrısı vb)
Radyolojik görüntüleme
MRI, BT enterografi, veya
diğerleri
Normal
Patolojik
Enteroskopi ve/veya cerrahi
Takip
Islam RS, Leighton JA, Pasha, SF. Gastrointest Endosc 2013 (modifiye)
ÖZET
 GeliĢen
teknoloji çağında elimizdeki silahları
doğru ve güvenilir kullanmak, silahlara sahip
olmaktan daha önemlidir.
 Aksi
takdirde yolumuzu uzatıp hastanın tanısını
geciktirebiliriz, hatta mortaliteyi artırabiliriz.
Download

mr-enterografi