Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Derslerinde Eğitsel Oyunların
Kullanımı
Oyunla Başlayalım
Kral Benim
Oyun, insanların bedeni ve
zihni yeteneklerini
geliştiren, dikkat ve beceri
gerektiren, aynı zamanda
zevk veren bir tür
yarışmadır.
Eğitsel oyunlar ise; belirli
bir amaç doğrultusunda
uygulanan, öğrenmeye
yönelik olan ve
öğrenilenleri pekiştiren
etkinliklerdir.
Oyun, bir “Öğrenme Sanatı”dır.
Çocukların bazı bilgi ve becerileri
kendiliğinden birbirlerine
öğretmelerine imkan sağlayan
bir eğitim-öğretim yoludur.
1. Oyunun Çocuğun Sosyal
Gelişimine Etkisi
İletişim kurma
Yardımlaşma
Kural koyma
kurallara uyma
Başkasının hakkına
saygı duyma
Hoşgörülü olma
Kendine güvenme
Sosyal rolleri öğrenme
Hak arama
Karar verme
2. Oyunun Çocuğun Psikolojik
Gelişimine Etkisi
Oyun, çocuğun iç dünyasını,
sevincini kederini, öfkesini,
coşkusunu gösterdiği bir alandır.
Oyun sayesinde çocuk olumsuz
uyaranlardan ve gerilimden
uzaklaşır, kendini ifade edebileceği
bir alan bulur. Böylece rahatlar
Kendine güven, kendini
denetleme, çabuk karar
verme, doğruluk ve
disiplin gibi kişisel
özellikler oyun içerisinde
kazanılır.
3. Oyunun Çocuğun
Fiziksel Gelişimine Etkisi
Koşma, tırmanma, atlama, yüzme gibi
fiziki güç gerektiren oyunlar çocukların
solunum, sindirim, dolaşım vb.
sistemlerinin düzenli çalışmasını sağlar.
Vücutta bulunan fazla yağların
yakılması, kasların güçlenmesi,
organların düzenli çalışması vücudun
hareket ihtiyacını karşılayan oyunlarla
sağlanır.
4. Oyunun Çocuğun
Zihinsel Gelişimine Etkisi
Bellekte tutma, hatırlama,
isimlendirme, eşleştirme,
sınıflandırma gibi yetenekleri
gelişir. mantık yürütmeyi öğrenir.
dikkatini toplamayı, kendini bir
amaca yöneltmeyi, oyunda ortaya
çıkan problemleri görmeyi ve
bunlara çözümler bulmayı öğrenir.
Oyun esnasında çocuk, oyun
kurallarına uyulup uyulmadığını ve
rakibin davranışlarını takip eder.
Oyunu kazanmak için beynini
düşünmeye zorlayarak taktik geliştirir.
Böylece oyun, düşünme, karar verme,
yorumlama, değerlendirme gibi
zihinsel kabiliyetlerin gelişmesini
sağlar.
5. Oyunun Çocuğun Ahlaki
Gelişimine Etkisi
Her oyun belirli kurallar çerçevesinde
oynanır. Çocuklar da bu kurallara bağlı
kalmaya gayret ederler. “mızıkçılık”
yapan bir çocuk olduğunda diğerleri
ona karşı tavır alır. Oyuna almama,
küsme, gruptan dışlama gibi tepkiler
verirler. Böylece haksızlık yapmaya,
başkasının sırasını almaya hiçbir çocuk
cesaret edemez. Bunun sonucunda
çocuklarda bir düzene bağlanma,
hakperest olma, haksızlığa karşı çıkma,
hakkını çiğnetmeme, toplumsal
kurallara itaat etme davranışları pekişir.
6. Oyunun Çocuğun Dil
Gelişimine Etkisi
Canlı bir oyun ortamında çocuk, yeni
sözcükler öğrenir, daha düzgün ve kurallı
cümleler kurar. Öğrendiği sözcüklerle
arkadaşlarına bir şeyler anlatmayı,
kendisine anlatılanları anlamayı, bu yolla
da dili kullanmayı öğrenir. Konuşma
becerisi artar, kelime dağarcığı gelişir,
rahat konuşma ve düşüncelerini açıklama
alışkanlığı kazanır. soru sorar, yeni bilgiler
edinir, bilgilerini başkalarına açıklar.
Eğitimde Oyun
Kullanımının Yararları
Oyun çocuğun fiziksel, dilsel, zihinsel
ve ahlaki gelişimini olumlu yönde
etkiler, duygu dünyasını
zenginleştirir ve ona yaşadığı
bunalımlardan kurtulması için
yardımcı olur.
Oyun sayesinde çocuk öğrenmeyi sever.
Çocuk oyun sayesinde derse, konuya,
öğretmene de bu sevgisini aktararak
onlara karşı olumlu tutum ve davranışlar
geliştirir.
Oyunla öğretim çocukların dikkatini
toplamada etkin bir yoldur. Çocuk
oyun sırasında heyecanlanır, bu
heyecanla birlikte dikkatini de daha
uzun süre canlı tutar. Bunun
sonucunda etkin bir öğrenme
gerçekleşir.
Oyun esnasında çocuklar önceden
edindikleri bilgileri arkadaşlarına
aktarırlar. Dolayısıyla oyunda hem
öğrenme hem de öğrenilenleri
pekiştirme vardır.
Oyun dersin sıkıcı bir hal almasını
engeller. Dersi eğlenceli bir hale
dönüştürür. Derse karşı öğrencilerde
istek uyandırır.
Öğrencilerin aktif katılımını sağladığı
için daha etkili bir öğrenme
gerçekleşir. Oyunun her aşamasına
aktif katılan öğrenciler dersten
kopmamış olur.
Eğitimde Oyun
Kullanımının Sınırlılıkları
Oyun sırasında sınıf disiplini bozulabilir.
Oyunu idare etmek zorlaşabilir.
Başarılı ve başarısız öğrenciler arasında
olumsuz etkileşimler ortaya çıkabilir.
Derslerde oyunun gereğinden fazla
kullanımı sonucunda oyun cazibesini
yitirebilir.
Bazı oyunlar, hazırlık ve oynama
aşamalarında fazla vakit alabilir.
Oyunu yönetirken dikkatli ve adil
davranılmadığında öğretmene karşı
olumsuz tutum ve davranışlar gözlenebilir.
Yarışmacı gruplar bilgi-beceri bakımından
dengeli kurulmadığında sürekli yenilen taraf
derse ve oyuna karşı olumsuz tutum
geliştirebilir.
DKAB Dersinde
Kullanılabilecek Eğitsel
Oyun Örnekleri
Oyun örnekleri için kaynak
Kelime Bulmaca
Kelime Zinciri
Soru-Cevap Oyunu
Sessiz Sinema (Hadi Anlat
Bakalım) Oyunu
Tabu (Yasak Kelimeler)
Oyunu
MEKKE
Kabe
Medine
Peygamberimizin doğduğu
yer
Kıble
Karttaki kavramlara alternatif olarak şu
anlatımlar kullanılabilir:
Arap yarımadasındaki en önemli şehir.
Müslümanların hac ve umre için gittiği şehir.
Dünyanın en büyük camisinin bulunduğu şehir.
Hz. İbrahim’in yaşadığı şehirlerden biri.
Fil vakasının olduğu şehir.
KAYNAKÇA
Ahmed b Hanbel. (1982). Müsned III,IV, İstanbul,
Akyürek, S. (2004). Din öğretiminde kavram öğretimi, İstanbul: DEM Yayınları.
Altunay, D. (2004). Oyunla Desteklenmiş Matematik Öğretiminin Öğrenci Erişisine Ve Kalıcılığa Etkisi. Yayınlanmamış
yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Aristoteles, (1983). Politika, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Aytekin, H. (2001). Okul Öncesi Eğitim Programları İçinde Oyunun Çocuğun Gelişimine Olan Etkileri, Yayınlanmamış
yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
Bayraktar, M. F. (1997). İslam eğitiminde öğretmen-öğrenci münasebetleri, 6. Baskı, İstanbul: İFAV Yayınları.
Buhari, (1981). El camiü’s- sahih, İstanbul: Çağrı Yayınları.
Çamdibi, H.M. (2000). Eğitim ilkeleri ve rehberlik, İstanbul: MÜİF Vakfı Yayınları.
Dağbaşı, G. (2007). Oyun Tekniği Ve Arapça Öğretiminde Kullanımı, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Demirel, Ö.(1999). Planlamadan değerlendirmeye öğretme sanatı. Ankara: Pegem A Yayınları.
Dodurgalı, A. (1995). İbn Sina felsefesinde eğitim, İstanbul: İFAV Yayınları.
Eflatun, (1985). Devlet, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Fırat, M. (2007). Yabancı Dil Öğretiminde Oyunun Kullanımı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Gazzali, M. (1974). İhyau ulumi’d-din, trc: Ahmed Serdaroğlu, İstanbul: Bedir Yayınevi.
Hazar, M. (1996). Beden eğitimi ve sporda oyunla eğitim. Ankara: Tubitay Yayınları.
Kanad, H. F. (1969). Ailede çocuk terbiyesi, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Namlu, A.G. (2005). Okul öncesi eğitimde araç geliştirme, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
Ömeroğlu, E. (1992). Çocuk ve oyun, Ankara: Aile araştırma kurumu yayınları,
Önder, A. (2000). Yaşayarak öğrenme için eğitici drama, İstanbul: Epsilon Yayınları
Özdoğan, B. (2004). Çocuk ve oyun: çocuğa oyunla yardım, Ankara: Anı Yayıncılık.
Özhan, M. (1997). Türkiye’de çocuk oyunları kültürü, Ankara: Feryal Matbaası.
Pehlivan, H. (2005). Oyun ve öğrenme, Ankara: Anı Yayıncılık
Turhan, A. (2004). Hz. Peygamberin Hadisleri Işığında Çocuğun Eğitiminde Oyunun Yeri, Yayınlanmamış yüksek lisans
tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Yavuzer, H. (2008). Çocuk psikolojisi, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Yorulmaz, B. (2005). Teknoloji Destekli Din Eğitiminin Öğrenci Başarısı ve Kalıcılığına Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek
Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Yörükoğlu, A. (2008). Çocuk ruh sağlığı, İstanbul: Özgür Yayınları.
Dr. Bilal Yorulmaz
Download

DKAB derslerinde eğitsel oyun kullanımı