İçindekiler
 Yalan Söylemek ve Hile Yapmak
 Gıybet ve İftira
 Hırsızlık
 Haset Etmek
 Alay Etmek
 Büyüklenmek (kibir)
 Kötü Zanda Bulunmak
 Başkalarının Kusurlarını Araştırmak
 Anne Baba ve Büyüklere Saygısızlık
Yalan Söylemek ve Hile Yapmak
Başkalarını aldatmak amacıyla bilerek ve gerçeğe aykırı
olarak söze yalan söyleyene de yalancı denir. Dinimiz yalan ve
ikiyüzlülüğün her türlüsünü yasaklamıştır. Yüce Allah Kur’an-ı
Kerim’de ‘’…Yalan sözden kaçının .’’ buyurmuştur.
Peygamberimizde doğruluğun ve yalancılığın sonuçlarını şöyle
belirtmiştir: ‘’Doğru sözlülük; iyiliğe, iyilik de cennete götürür…
Yalan; kötülüğe, kötülük de cehenneme götürür…’’
Peygamberimiz böylece her zaman doğru sözlü insanlar olmamızı
istemiştir.
Yalan söylemek ve yalancılık kötü bir huydur. Yalan söyleyen
kimsenin toplumda itibarı zedelenir. Bir atasözünde bu konu çok güzel
ifade edilmiştir. ‘’yalancının mumu yatsıya kadar yanar. ’’ Yalancı, yalan
söyleyen biri olarak tanındığından doğru söylediği zamanlarda bile ona
kimse inanmayacaktır. Bu sebeple ‘’ Yalancının evi yanmış da kimse
inanmamış’’ denir.
Gıybet ve İftira
Gıybet, kişinin yüzüne söylendiğinde hoşlanmayacağı şeyleri
arkasından söylemektir. Günlük konuşmada buna dedikodu denir. Bir
insanın alay konusu yapılması da gıybettir. Ayrıca bir kimsenin farkına
vardığı zaman üzüleceği herhangi bir kusurunu kapalı söylemek, ima
etmek, işaret, hareket veya yazı ile belirtmekte gıybettir.
Hadisler ve Ayetler
 Ey insan… Bu söz yangınında hepimiz cinayet işliyoruz, paradoksal bir cinayet GIYBET…
 Biri sizin yanınızda başkası hakkında kötü şeyler söylüyorsa sanmayın ki sizin hakkınızda iyi
şeyler söylüyor.
 Duydum ki gıybetimi yapmışsın, yüzüme söylemekten kaçmışsın. Benim gibi bir acizden
korkmuş Allah’tan korkmamışsın.
 Müslüman kardeşlerinin ayıbını örten bir ölüyü diriltmiş gibidir.
 Kim, (din) kardeşinin ırz ve namusunu onu gıybet edene karşı savunursa, Allah da kıyamet
günü o kimseyi cehennemden korur.
Hırsızlık
Bir kimsenin, kendisine ait olmayan bir malı, parayı ya da eşyayı
sahibinin izni olmadan almasına hırsızlık denir.
Hırsızlık, yalnızca kişilere ait bir mal ya da parayı çalmaktan ibaret
değildir. Ayrıca bir insanın zamanının ve emeğinin çalınması da bir tür
hırsızlıktır. Bunun yanında devletin imkânlarını kendi çıkarları için
kullanmak, rüşvet almak, alışverişte hile yapmak, suyu ve elektriği kaçak
kullanmak, inşaatta malzemeyi ölçülerinden az ve kalitesiz kullanmakta
birer hırsızlıktır.
Nasreddin Hoca ve Hırsız
Bir gün Nasreddin Hoca'nın çuvalını hırsız çalmış. Hoca çuvalını aramayıp doğruca
mezarlığa giderek beklemeye başlamış. Bunu gören tanıklar:
- Hocam hırsızı aramayıp mezarlıkta ne yapıyorsun? demişler.
Hoca da:
- Arayıp da niye zahmet edeceğim; ne kadar usta hırsız olursa olsun sonunda o da mezarlığa
gelecek!... diye cevap vermiş.
Haset Etmek
Haset, kıskançlık ve çekememezliktir. Genelde düşmanlık, kibir,
açgözlülük, önde olmak ve büyüklenmek gibi duygular hasedin
nedenlerinden bazılarıdır.
Haset etmek, Güneş’in kar ve buzu erittiği gibi sevapları yok
etmektedir. Peygamberimiz, ‘’ Hasetten kaçınınız. Çünkü ateşin odunu
yakıp yok ettiği gibi haset de iyi işleri yok eder, bitirir.’’ buyurmuştur.
Sarmaşık
Ağaç güneşi severmiş, güneş de ağacı. Sarmaşık kıskanırmış onları,
ağaç hep kendisine baksın istermiş. Her gün ağacı biraz daha çok
sıkarmış sarıldığını sanarak. ‘Kendisine baksın’ diye, ama ağaç
bakmazmış. Güneşi izlemeyi seçermiş ağaç onu gerçekten sevdiği için.
En sonunda bir gün uyandığında ağacın onu seyrettiğini görmüş, önce
sevinmiş ama sonra üzülmüş. Neden biliyor musunuz? Hani sarmaşık
ağacı her gün sıkıyordu ya sarıldığını sanarak, en sonunda öldürmüş
ağacı. İş işten geçtikten sonra anlamış durumu sarmaşık. Kıskançlık
ağacı da kendisini de öldürmüş. Bir güneş kalmış acılı yüreğiyle ama
nefret duymamış hiç sarmaşığa.
Alay Etmek
Alay etmek; bir kimsenin kusurlu veya eksik yönlerini
küçümseyerek söz, işaret veya yazı ile eğlence konusu
yapmaktadır.
islam dininin sakınılmasını istediği davranışlardan biridir.
İnsanlar, fiziksel yapıları ve yetenekleri yönünden birbirinden
farklı yaratılmışlardır. Her insanın başkasına göre kusurlu ve
eksik yönleri olabilir. Hepimizi yaratan Allah’tır. Bu nedenle
başkalarının kusurlarıyla alay etmemiz doğru olmaz.
Alay
Söyler misin üstün müsün
Düşman mısın dost musun
Dalga geçen yaramaz
Arkadan ne konuşursun
Yakışmaz doğru insana
Bakarım güzel lisana
Ne yapmış ki garip sana
Arkadan ne konuşursun
Tanımadan ve görmeden
Gerçekleri öğrenmeden
Haddin değil hiç bilmeden
Arkadan ne konuşursun
Adam isen olmaz böyle
Varsa yürek yüze söyle
Sen kendinle alay eyle
Arkadan ne konuşursun
Büyüklenmek (Kibir)
Büyüklenmek, kişilerin kendisini başkalarından üstün tutması, özel ve
ayrıcalıklı görmesidir.
Kibir aynı zamanda beğenerek başkalarını küçümsemesidir.
Yüce Allah, büyüklenmekten kaçınmamızı emrederek şöyle
buyurmuştur: ‘’Büyüklenerek insanlardan yüzünü çevirme. Yolda
böbürlenerek yürüme. Zira Allah kendini beğenip büyüklük taslayanları
sevmez.’’ Peygamberimiz de ‘’Kimse kimseye eziyet etmesin, kimse kimseye
karşı böbürlenmesin.’’ diyerek alçak gönüllü olmamızı istemiştir.
Ayet ve Hadisler
 “… Şüphesiz, Allah kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez.” (Nisa Suresi, 4/36)
 “ Yeryüzünde böbürlenerek yürüme, çünkü sen yeri asla yaramazsın, boyca da dağlara asla
erişemezsin.” (İsra Suresi, 17/37)
 “Küçümseyerek surat asıp insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme!
Çünkü Allah hiçbir kibirleneni, övüneni sevmez.”(Lokman Suresi, 31/18)
Kötü Zanda Bulunmak
Herhangi bir kimse hakkında doğru bilgiye dayanmadan yapılan
olumsuz tahmin ve görüşlere kötü zan denir. Dinimiz, insanlar hakkında
kötü zanla hareket etmeyi hoş görmemiştir.
Bu konuda Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: ‘’ Ey iman edenler! Zannın
çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır.’’
Kıskançlık, sevgisizlik, kin duyma ve düşmanlık gibi kötü duygulara
sahip olan insanlar başkalarının ilişkilerini araştırmaya, kusurlarını
öğrenmeye yönelir.
Başkalarının Kusurlarını Araştırmak
Her insanın kendine özgü bir yaşamı vardır. Hiçbir insan özel
yaşamıyla ilgili birtakım olayların açığa çıkmasını istemez.
İslam dini başkalarının kusurlarını araştırmayı yasaklar. Bu
konuda Yüce Allah ,’’ …Birbirinizin kusurlarını araştırmayın…’’
buyurmaktadır. Peygamberimiz de insanların kusurlarını araştırmayı
kötü davranış olarak değerlendirmiştir. O bir sözünde ‘’Müslümanların
kusurlarını kimsenin Allah da dünya ve ahirette ayıplarını örter.’’
buyurmuştur.
Anne Baba ve Büyüklere Saygısızlık
Anne, baba ve büyüklerimiz bizi büyük emek ve fedakârlıklarla
yetiştiren insanlardır. Onlar bizim için değişik güçlüklere katlanırlar. Bize
iyi ve dürüst olmayı öğretirler.
Dinimiz, anne, baba ve büyüklerimize karşı saygısızlık yapmamızı da
yasaklamıştır. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de bizlere şu uyarıda
bulunmaktadır: ‘’Rabb’in sadece kendisine kulluk etmenizi, anne ve babanıza
da iyi davranmanızı da emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında
yaşlanırsa kendilerine ‘’OF!’’ bile deme; onları azarlama, ikisine de güzel söz
söyle’’
Ayetler ve Hadisler
 “Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir”
 ”Bir genç, yaşından dolayı bir kimseye saygı gösterirse Allah (cc) da yaşlanınca kendisine
saygı gösterecek kişiler takdir eder
Hazırlayan
 Buse Günaydın
 6/D
 359
Kaynakça
 http://www.mumsema.org/misafir-sorulari/143295-buyuklere-saygi-hadisleri.html
 https://www.google.com.tr/webhp?sourceid=chrome-instant&ion=1&espv=2&es_th=1&ie=UTF8#q=anne+baba+ve+b%C3%BCy%C3%BCklere+sayg%C4%B1+ile+ilgili+hadisler
Download

Haset Etmek