Mart 2014
Kriptolojiye
Giriş
Çalışma Kağıdı
TOA
Kemal Nezir
Kriptoloji
[Öğretmenin Adı]
ŞİFRE, KOD VE SAKLAMA
Şifre kelimesi Harezmi’nin bulduğu sıfırdan yani Cifr’den gelmektedir. Uzun zaman keşfedilememesi sonucunda
gizemli ve erişilmez hale gelen sıfır kelime anlamı itibariyle gizli, kapalı, içinde bilinmezi barındıran gibi anlamlar
yüklenmiştir. Hem Avrupa hem asya üzerinden anadoluya chifre ve cifr olarak ulaşan bu kelime dilimizde “şifre”
olarak yer bulmuştur.
Şifreleme, gizli haberleşmeler için vazgeçilmez bir kavram halini almıştır. Özellikle devletler arası haberleşme ve
savaş haberleşmeleri gibi önemli alanlarda günden güne gelişim göstermiştir.
Bilgini şifrelenmesinden önce “saklanması” daha çok kullanılmıştır. Bu amaçla yapılan çalışmalar stenografi
başlığı altında incelenmektedir. Yazıların görünmez mürekkeple yazılması, dövme olarak kafa derisine
işlenmesi, balmumuna sarılıp ulak tarafından yutulması ve giysilere ya da vücuda saklanması yüzyıllarca
denenmiştir.
Alfabenin sembollerle eşleştirilerek mesajların şifrelenmesi belki de şifreleme fikrinin ilk ürünleridir. Çünkü
habercinin taşıdığı haberin ele geçirilmesi ihtimali insanları bir çözüm arayışına itmiştir. Bu nedenle haberci
yakalanırsa yakalansın taşınan mesajın anlaşılamamasını sağlama fikri ilk şifreleme tekniği olarak tarihe
geçmiştir. Aşağıda bazı şifreleme tekniklerinden bahsedilecektir.
TREN YOLU TEKNİĞİ (ANAGRAM)
 Anagram, harflerin yerlerinin değiştirilmesi anlamına gelmektedir. Örneğin KARA kelimesi AKRA, AAKR,
RAKA, ARKA, ARAK, KRAA, RKAA gibi çok farklı şekillerde düzenlenebilir. Bu yüzden uzun metinlerde anagram
rasgele anagramlar oluşturmak sağlıksızdır. Zira şifrelemede önemli olan husus mesajı alanın onu kolay bir
şekilde çözüp okuyabilmesidir. Tren Yolu sistemi ise anagramın nasıl oluşturulacağını ifade eden bir
sistemdir. 2li, 3lü, 4lü gibi zorlaştırılan şekillerde yapılabilir.
 Örnek: Merhaba Dünya Ben Geldim mesajını bu sistemde yazalım.
1- rayların ütünden başlayarak bir üste bir alta harf yazacak şekilde ilk yazma işlemi tamamlanır.
M R H B D N A
E
A A Ü Y B
E G L İ
N E
D M
2- Üstte oluşan satır yanyana yazlır ve arkasına diğer satır eklenir.,
MRHBDNAEGLİEAAÜYBNEDM
Çözmek için harfler sayılır ve ikiye bölünür. Eğer tek sayı ise fazla olan taraf birinci bölüm olur. Yani 17
harf ise 9-8 olarak belirlenir ve arasına bir çizgi çekilir. Ardından en baştan bir harf sonra çizgiden sonra
bir harf alınır bu şekilde bir baştan bir ikinci kısımdan harf alınarak mesaj okunabilir.
4lü Tren rayı yaptığınızda mesajın MAÜBEMEBNELRAYNDHDAGİ şekline dönüştüğünü görebilirsiniz.
1
AĞIL SİSTEMİ
Bu sistemde harfler belirli bir kurala bağlı kalarak sembolleştirilmiştir.
Yukarıdaki ağıllara harfler aşağıdaki düzende yerleştirilir.
Örneğin: Aşağıda CEP TELEFONU kelimesinin sembollerle yazılımı
SEZAR ŞİFRESİ
 Sezar bundan yaklaşık 2200 yıl önce Roma’da yaşamış asker ve devlet lideriydi. Onu tarihin en etkin
liderlerinden biri kılan özelliği şüphesiz zekâsıydı. Sezar, askeri haberleşmelerde gizliliği sağlamak için kendi
şifreleme tekniğini geliştirmiş ve kullanmıştır. Şifre, atlatma tekniği olarak da bilinir. Alfabe normal düzeniyle
yazılır fakat bir harf kendisinden (klasik sezar şifresi 3 atlatmadır) 3 sonraki harf olarak yazılır. Yani:
Normal Alfabe
ABCÇDEFGĞHIİJKLMNOÖPRSŞTUÜVYZ
3 Atlatılan Alfabe
Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z A B C (başta boşa çıkan harfler en
sona eklenir.) Yukarıda da görüldüğü gibi alfabe kaydırıldığında I harfi yerine L, Ş harfi yerine Ü harfi yazılır.
Örneğin; UĞCÇT şeklinde yazılan bir şifreli mesajda aslen SEZAR yazmaktadır. S harfi yerine U harfi
kullanılmıştır. Bu yöntemle haber veren ve alan tarafların önceden atlatma miktarında anlaşmaları halinde
haberleşme sağlanabilir. 7 atlatma, 12 atlatma, 23 atlatma gibi her türlü atlatma yapılabilir. En fazla 28
deneme sonunda bu şifre çözülebilmektedir. Yapılması gereken mesaj içinden en az 5 karakterlik bir kısım
alınıp anlamlı bir kelime bulunana kadar atlatma yaparak denemektir. Bu kadar kolay görünmesine rağmen
bu sistem askeri haberleşmede 300 yıl kadar kullanılmış ve çözülememiştir.
POLYBIUS KARESİ
5X5lik bir tablo içine alfabenin belirli bir kuralla yazılması sonucu elde edilir Şifreleme için bir milad olarak
kabul edilir.
2
3
Download

Organizasyon Şeması - Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı