T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
REHBERLİK VE TEFTİŞ BAŞKANLIĞI
DİSİPLİN MEVZUATI VE
MUHAKKİKLİK EĞİTİMİ
27/04/2015
İbrahim YILMAZ
Başmüfettiş
Celal ÖNAL
Başmüfettiş
1. DİSİPLİN, DİSİPLİN SUÇU VE
DİSİPLİN CEZASI
Kelime anlamı olarak disiplin “Bir topluluğun
yasalarına ve düzenle ilgili yazılı veya yazısız
kurallarına titizlik ve özenle uyulması durumunu,
kişilerin içinde yaşadıkları topluluğun genel düşünce
ve davranışlarına uymalarını sağlamak amacıyla
alınan önlemlerin bütününü” ifade etmektedir.
1. DİSİPLİN, DİSİPLİN SUÇU VE
DİSİPLİN CEZASI
Disiplin bir kurumun amaçlarına ulaşması için
izleyeceği
yöntemlerin
belirlenmesinde,
düzeninin
korunmasında, işleyişinin sağlanmasında etkili olur. Disiplin
sistemi yalnız kamu kesiminde geçerli olmayıp; özel kesimde
de belli amaçlara ulaşmanın temininde uygulanmaktadır
1. DİSİPLİN, DİSİPLİN SUÇU VE
DİSİPLİN CEZASI
Genel olarak, personelin görevleriyle ilgili önceden
belirlenmiş kurallara uymaması ve bu sayede işyeri
düzeninin bozulması sonucunu doğuran ve yaptırım
gerektiren kusurlu davranışlara « disiplin suçu », bu suç
sayılan eylemlere karşılık eylemin niteliğine ve ağırlığına
göre uygulanan idari yaptırımlara da «disiplin cezası»
denilmektedir.
1. DİSİPLİN, DİSİPLİN SUÇU VE
DİSİPLİN CEZASI
Konu hakkında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 124 üncü maddesinde yapılan tanıma göre;
Kamu hizmet ve görevlerinin sağlıklı, düzenli ve
zamanında gereği gibi yürütülmesini ve yerine
getirilmesini
sağlamak
için
kanun,
tüzük,
yönetmeliklerin kamu görevlilerine ve hizmetlilerine
emrettiği ödevleri yurt içinde ya da yurt dışında yerine
getirilmesini öngören anlayışa “disiplin”,
1. DİSİPLİN, DİSİPLİN SUÇU VE
DİSİPLİN CEZASI
Bu ödevleri yerine getirmeyenler ile
uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara
ve yasakladığı işleri yapanlara eyleminin niteliğine
ve ağırlığına göre uygulanan idari yaptırımlara da
“disiplin cezası”, denilmektedir.
1. DİSİPLİN, DİSİPLİN SUÇU VE
CEZASI
DİSİPLİN
Gerek 657 sayılı Kanun ve gerekse disiplin suç ve
cezaları içeren bazı özel kanunlarda düzenlenen, disiplin
hukukuna göre, genel olarak disiplin suçu sayılan eylemleri;
Devlet memurlarının kanun, tüzük, yönetmelik
hükümlerine göre yapmak zorunda olduğu “görevleri
yapmamaları”
Devlet memurlarının uymak zorunda olduğu
“kurallara uyulmaması”.
Devlet
memurunca
yapılması
“yasaklanan
eylemlerin yapılması”
başlıkları altında toplamak mümkündür.
Memurların İşledikleri Suçları;
a)Türk Ceza Kanunu veya ceza hükümlü
kanunlarla açıkça suç sayılan söz, fiil ve davranışlar,
diğer
b)657 sayılı Devlet Memurları Kanununda disiplin suçu
olarak sayılan söz, fiil ve davranışlar olmak üzere iki kısma
ayrılır.
Birinci gruptakiler, adli nitelikte olup adli soruşturmaya
konu olur. İkinci gruptakiler ise disiplin nitelikli olup Bu suçlar
hakkında
ise,
idari
soruşturma
yapılır.
İdari
soruşturmanın diğer bir adı da disiplin soruşturmasıdır.
657 sayılı DMK’da ,Kamu Görevlileri, yaptıkları işlere ve
istihdam şekillerine göre,memur, sözleşmeli personel, geçici
personel ve işçi olarak ayrılmıştır.
Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer
kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli
ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenlerdir.
Sözleşmeli Personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş
programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması,
gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zarurî ve
istisnaî hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve
ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine
Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığı’nın görüşleri alınarak
Bakanlar kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına
karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
Geçici Personel: Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet
olduğuna Devlet Personel Dairesi’nin ve Maliye Bakanlığı’nın
görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar verilen
görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme
ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.
İşçiler: Memurlar, sözleşmeli personel ve geçici görevlilerin
dışında kalan kişilerdir. Bunlar DMK hükümlerine tabi olmayıp,
4857 sayılı İş Kanununa göre çalıştırılırlar. Kamuda görevli
işçiler için ayrı bir düzenleme yoluna gidilmemiştir.
MEMURLARIN
İŞLEDİKLERİ
İDARECE HABER ALINMASI
SUÇLARIN
Disiplin Amirleri devlet memurlarının disiplin suçu
oluşturan fiil ve hâllerini bizzat, basın ve yayın
araçlarında çıkan bir haber, çeşitli teftiş ve denetimler,
şikâyet, ihbar gibi çeşitli yollarla öğrenebilirler.
 Devlet memurlarının disiplin suçuna konu fiil veya
hâlinin öğrenilmesi üzerine, fiil veya hâlin işlenip
işlenmediği
hususunun
ortaya
çıkarılabilmesi
açısından; disiplin soruşturmasının başlatılması,
yürütülmesi, sonuçlandırılması ve bu disiplin
soruşturmasına dayalı olarak disiplin cezasının
uygulanabilmesi için idare hukukunun kendine özgü
kurallarının uygulanması gerekmektedir.
 Disiplin
Soruşturması
Kimler
Hakkında
Yapılabilir?
Disiplin suçu oluşturan fiili işlediği anda görevli
bulunan daha sonra emekliye ayrılan, istifa eden,
müstafi (çekilmiş) sayılan ve Devlet memurluğundan
çıkarma cezası almış olan memurlar da dâhil olmak
üzere tüm Devlet memurları hakkında disiplin
soruşturması yapılabilir.
2. 657 SAYILI KANUNDA DİSİPLİN CEZALARI
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda, kamu
hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla
kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin devlet memuru olarak
emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine
getirmeyenlere,
uyulmasını
zorunlu
kıldığı
hususları
yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine
ve ağırlık derecesine göre DMK ’nın 125. maddesinde sıralanan;
uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin
durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma
cezalarından birisinin verileceği belirtilmiştir (DMK. md. 124).
2. 657 SAYILI KANUNDA DİSİPLİN
CEZALARI
Disiplin cezalarının uygulanacağı kamu görevlileri,
657 sayılı Kanunda belirtilmiştir. Kanunun 1 inci maddesi
uyarınca, genel ve katma bütçeli kuruluşlar, il özel idareleri,
belediyeler ve bunların kurdukları birlikler ile bunlara bağlı
döner
sermayeli
kuruluşlarda,
fonlarda,
kefalet
sandıklarında ve beden terbiyesi bölge müdürlüklerinde
çalışan memurlar hakkında uygulanabilecektir. Ayrıca
maddenin ikinci fıkrasında, sözleşmeli ve geçici personel
hakkında da bu kanunda belirtilen özel hükümlerin
uygulanacağı öngörülmüştür
2. 657 SAYILI KANUNDA DİSİPLİN
CEZALARI
DMK’ na göre disiplin cezaları beş türe ayrılmıştır
Buna göre;
“Uyarma”, memura görevinde ve davranışlarında
daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi;
“Kınama”, memura görevinde ve davranışlarında
kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi;
“Aylıktan Kesme”, memurun brüt aylığından 1/30
– 1/8 arasında kesinti yapılması;
“Kademe İlerlemesinin Durdurulması”, fiilin
ağırlık derecesine göre, memurun bulunduğu kademede
ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulması;
2. 657 SAYILI KANUNDA DİSİPLİN
CEZALARI
“Devlet
Memurluğundan
Çıkarma”
ise,
memurun bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere
memurluktan çıkarılmasıdır (DMK. md. 125)..
657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde ayrıca,
hangi eylemler için hangi cezaların uygulanacağı sayılmıştır.
Diğer bir ifade ile memurların, hangi eylemlerinin disiplin
suçu olduğu ve hangi tür yaptırımlarla cezalandırılacağını
önceden bildikleri bir sistem söz konusudur. Dolayısıyla bu
sistem içerisinde memurlar aynı zamanda amirlerinin keyfi
hareketlerine karşı da korunmuş olmaktadırlar.
2.1. 657 Sayılı Kanunda Disiplin
Cezaları Gerektiren Fiil ve Haller
(Md.125)
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve
Haller
Uyarma cezasının verilmesini gerektiren fiil ve
haller 657 sayılı Kanunun 125.Maddesinde sekiz başlık
altında toplanmıştır. Bunlar:
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
1. Verilen Emir ve Görevlerin Tam ve
Zamanında
Yapılmasında,
Görev
Mahallinde
Kurumlarca Belirlenen Usul ve Esasların Yerine
Getirilmesinde, Görevle İlgili Resmi Belge, Araç ve
Gereçlerin Korunması, Kullanılması ve Bakımında
Kayıtsızlık Göstermek veya Düzensiz Davranmak:
Kayıtsızlık, emir ve görevler karşısında umursamazlık hali,
aldırış etmeme, kaygısız ve lakayt durmadır. Bununla birlikte,
kamu hizmetlerinin yerli yerinde ve karışık olmayacak şekilde
görülmesi gerekmekte olduğundan, bu gereğin aksi düzensizlik
yaratır. Memur, emir ve görevleri umursamadığı, dikkate almadığı,
kayıtsız ve düzensiz davrandığı takdirde uyarma cezası ile
cezalandırılır.
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
2. Özürsüz veya İzinsiz Olarak Göreve Geç
Gelmek,Erken Ayrılmak, Görev Mahallini Terk Etmek
Devlet memurunun, göreve geç gelmesi, erken
ayrılması ya da görev mahallini terk etmesi eylemlerinin
özürsüz ve izinsiz olması, hakkında disiplin cezasının
uygulanmasını gerektirir.
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
3.Kurumca Belirlenen Tasarruf Tedbirlerine
Riayet Etmemek
Memurlar, kamuya ait taşınır ve taşınmaz malların
kullanımında israf ve savurganlıktan kaçınmak, mesai
süresini, kamuya ait kaynakları, işgücünü ve imkânlarını
kullanırken etkin, verimli ve tutumlu davranmak
zorundadırlar. Uyarma cezasını gerektiren bu disiplin
suçunun işlenmesi, kurumca gerekli görülen bazı ekonomik
tedbir, düzenleme veya kısıtlamalara uymamak anlamına
gelmektedir.
.
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
4. Usulsüz Müracaat ve Şikâyette Bulunmak
Devlet memurları hiyerarşik erk ve düzen gereği
şikâyet ve başvurularını belirlenmiş usullere bağlı kalarak
yapmak zorunda olup, bu usuller Devlet Memurlarının
Şikâyet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik hükümleri ile
saptanmıştır. Memurlar bu yönetmelik hükümlerine göre
müracaat ve şikâyette bulunmadıkları takdirde uyarma
cezası ile cezalandırılırlar.
.
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
5. Devlet Memuru Vakarına Yakışmayan
Tutum ve Davranışta Bulunmak
Vakar, ağırbaşlı ve onurlu olma halidir; ağırbaşlılık ve onur
ahlak, kişilik ve karakter sahibi olmayı gerektirir. Buna göre,
ahlaksızlık, kişiliksizlik ve karaktersizlik Devlet memuru
vakarıyla bağdaşmaz.DMK’ nın “Davranış ve İşbirliği” başlıklı
8. maddesi ile Devlet memurlarının resmi sıfatlarının
gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki
ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorunda oldukları
belirtilmiştir. Burada, memur statüsünün gerektirdiği belli
bir davranış biçimine sadık kalmak amaçlanmış olup; bu
amaca hizmet etmeyen davranışlarda bulunmak uyarma
cezasını gerektirir.
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
6.Görevine
veya
İş
Sahiplerine
Karşı
Kayıtsızlık Göstermek veya İlgisiz Kalmak
Memur, işine önem vermemek, görevinin gereklerine
karşı ilgisiz olmak, lakayt davranmak ve iş sahiplerine karşı
da böyle bir tutum içinde olmakla uyarı cezasını gerektiren
bir disiplin suçu işlemiş olacaktır.
.
2.2.2. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
7. Belirlenen Kılık ve Kıyafet Hükümlerine
Aykırı Davranmak
Devlet memurları ve kamu personeli görev aldıkları
kurumlarca çıkarılan kılık ve kıyafet yönetmelikleri ile
Bakanlar Kurulu Kararıyla çıkarılan “Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair
Yönetmelik” hükümlerine uymak zorunda olup, aykırı
davranıldığı takdirde uyarma cezası uygulanır.
.
2.2.1. Uyarma Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
8. Görevin İşbirliği İçinde Yapılması İlkesine
Aykırı Davranışlarda Bulunmak
Bu yükümlülük idarenin çalışmasında verimliliği sağlamaya
yönelik bir düzenlemedir. Memurlar gerek kendi aralarında
gerekse ast-üst ilişkilerinde işbirliği ilkesine uygun
davranarak ortak amacı gerçekleştirmeye yönelik hizmet
etmek zorundadırlar. Aksi durumda, kamu hizmetlerinin
rasyonel ve süratli yürütülmesi mümkün olmaz. Görevin
işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı düşen fiil ve haller
çok çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir olup, duruma uygun
olarak işlenen fiil işbirliği ilkesine aykırılık teşkil ediyor ise
bu durumda uyarma cezası uygulanır.
.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
Kınama cezasını gerektiren disiplin suçları on üç başlık
altında toplanmıştır.
1. Verilen Emir ve Görevlerin Tam ve Zamanında
Yapılmasında,
Görev
Mahallinde
Kurumlarca
Belirlenen Usul ve Esasların Yerine Getirilmesinde,
Görevle İlgili Resmi Belge, Araç ve Gereçlerin
Korunması, Kullanılması ve Bakımında Kusurlu
Davranmak
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
2. Eşlerinin, Reşit Olmayan veya Mahcur Olan
Çocuklarının Kazanç Getiren Sürekli Faaliyetlerini
Belirlenen Sürede Kurumuna Bildirmemek
DMK’ nın
28. maddesi; memurların TTK’ ya göre
tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette
bulunamayacaklarını, ticaret ve sanayi kurumlarında görev
alamayacaklarını, ticari temsilci veya ticari vekil veya kolektif
şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak
olamayacaklarını belirtmiştir. Eşleri, reşit olmayan veya
mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan
memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma
bildirmekle yükümlü (DMK. md. 28/3) olup; aksi durumda
kınama cezası ile cezalandırılırlar.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
3. Görevi Sırasında Amire Hal ve Hareketi ile
Saygısız Davranmak
Memur, kusurlu olarak, hal ve hareketleri ile görevi başında
amirine saygısızlık olarak nitelendirilebilecek bir davranışta
bulunuyor ise bu kınama cezasını gerektiren bir disiplin
suçunu oluşturur.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
4.Hizmet Dışında Devlet Memurunun İtibar ve
Güven Duygusunu Sarsacak Nitelikte Davranışlarda
Bulunmak
DMK’ nın 8. maddesi ile Devlet memurlarının, resmi
sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını
hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek
zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.
Memurlar görev ve sıfatları dolayısıyla Devleti temsil
ettiğinden vatandaşın itibar ve güven duygusunu
sarsmamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğe aykırı düşen
davranışlarda bulunan memurlara kınama cezası uygulanır.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
5. Devlete Ait Resmi Belge, Araç, Gereç ve
Benzeri Eşyayı Özel İşlerinde Kullanmak
Devlet memurlarının görevleri ile ilgili olarak
kendilerine verilen veya kendilerinde bulunan resmi belge,
araç, gereç ve benzeri eşyaları yetkili bulundukları yerin
dışına çıkarmaları ve özel işlerinde kullanmaları yasaktır. Bu
kurala uymamak, kınama cezasını gerektiren bir disiplin
suçunu oluşturur.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
6. Devlete Ait Resmi Belge, Araç, Gereç ve
Benzeri Eşyayı Kaybetmek
Memurlar, görevleri gereği kendilerine teslim edilen
resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı görevleri sona
erdiğinde iade etmekle yükümlüdürler. Söz konusu Devlete
ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı, kusurlu
olarak kaybeden memur kınama cezası ile cezalandırılır.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
7.İş Arkadaşlarına, Maiyetindeki Personele ve
İş Sahiplerine Kötü Muamelede Bulunmak
Memurlar, birlikte çalıştıkları iş arkadaşlarına,
emirlerindeki çalışanlara ve iş sahiplerine karşı iyi
davranmak
zorundadırlar.
Memurların
sergiledikleri
davranışın niteliğinin tespitinde toplumdaki genel kabul
görmüş kurallar ile birlikte örf ve adetlerin de esas alınması
gerektiği kabul edilebilir.
Memurların,
iş
arkadaşlarına,
maiyetlerindeki
personele ve iş sahiplerine karşı kötü muamelede
bulunmaları kınama cezasını gerektiren bir disiplin suçunu
oluşturur.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
8. İş Arkadaşlarına ve İş Sahiplerine Söz veya
Hareketle Sataşmak
Devlet memuru iş arkadaşlarını ya da iş sahiplerini
söz ya da hareketleri ile sataşarak rahatsız edici ve buna
bağlı olarak kurum düzenini bozucu davranışlarda
bulunamaz. Aksi halde kınama cezasını gerektiren bir
disiplin suçu işlenmiş olur.
9. Görev Mahallinde Genel Ahlak ve Edep Dışı
Davranışlarda Bulunmak ve Bu Tür Yazı Yazmak,
İşaret, Resim ve Benzeri Şekiller Çizmek ve Yapmak
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
10. Verilen Emirlere İtiraz Etmek
Verilen emirlere itiraz etmek suretiyle disiplin
suçunun oluşabilmesi için emri veren ile alan arasında bir
amir-memur, üst-alt ilişkisinin bulunması ve emrin meşru
olması gerekmektedir. Bu özelliklere sahip bir emre karşı
itiraz etmek ya da karşı çıkmak kınama cezasını gerektiren
bir disiplin suçudur.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller

11.Borçlarını Kasten Ödemeyerek Hakkında
Yasal Yollara Başvurulmasına Neden Olmak
Kişisel borçlarını kasti olarak ödemeyerek hakkında yasal
işlem yapılmasına sebep olan memur kınama cezası ile
cezalandırılır. Burada, yasal işlem deyimi ile kast edilen
alacağı tahsil etmek üzere adli yargıya başvurulmasıdır
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
12. Kurumların Huzur, Sükûn ve Çalışma
Düzenini Bozmak
Kurumların etkin ve verimli hizmet görmesi, iyi bir çalışma
düzeni içerisinde huzurlu bir ortamda hizmet vermesi ile
olanaklı olup; kendi içerisinde huzuru, sükûnu ve çalışma
düzenini sağlayamamış bir kurumun verimli ve etkin hizmet
görmesini beklemek zordur. Burada belirtilen hafif nitelikteki
huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozucu davranışlardır. Bu
davranışlar ağırlaştıkça verilen ceza da ağırlaşacaktır.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
13. Yetkili Olmadığı Halde Basına, Haber
Ajanslarına veya Radyo ve Televizyon Kurumlarına
Bilgi veya Demeç Vermek
Devlet memurları, kamu görevlileri hakkında basına,
haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi
veya demeç verme hakkına sahip değildir.. Bu konuda
gereken bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli
tarafından verilebilecektir (DMK. md. 15). Yetkili olmadığı
halde, basın-yayın kuruluşlarına bilgi veya demeç veren
memurlar kınama cezası ile cezalandırılırlar.
2.2.2. Kınama Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
ÖRNEK KARAR:
Danıştay Mürettep Daire
E.1978/5695, K.1978/2908
Karar Özeti: Okulda Huzursuzluk doğmasına yol açan ve
bir kısım görevlerinde ihmal gösteren okul müdürünün
kınama cezası ile tecziyesinde isabetsizlik bulunmadığı.
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
Aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplin suçları
yedi başlık altında toplanmıştır. Bunlar:
1. Kasıtlı Olarak; Verilen Emir ve Görevleri
Tam ve Zamanında Yapmamak, Görev Mahallinde
Kurumlarca Belirlenen Usul ve Esasları Yerine
Getirmemek, Görevle İlgili Resmi Belge, Araç ve
Gereçleri Korumamak, Bakımını Yapmamak, Hor
Kullanmak
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
2. Özürsüz Olarak Bir veya İki Gün Göreve
Gelmemek
Devlet memurları özürleri olmaksızın, görevlerine bir
veya iki gün gelmedikleri takdirde haklarında aylıktan
kesme cezası uygulanır.
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
3.Devlete Ait Resmi Belge, Araç, Gereç ve
Benzerlerini Özel Menfaat Sağlamak İçin Kullanmak
Devlet memurlarının görevleri esnasında kullandıkları
her türlü araç, gereç ve eşyalar Devlete aittir. Bu araç ve
gereçlerinin kullanım amaçları dışında, memurlar tarafından
onların özel işlerinde kullanılması kınama cezasını
gerektirirken; bu araç ve gereçlerin özel menfaat sağlamak
amacıyla kullanılması da aylıktan kesme cezasını gerektirir.
Burada, özel menfaat tabiri ile belirtilmek istenen,
memurun maddi ya da manevi çıkar elde etmesidir.
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
4. Görevle İlgili Konularda Yükümlü Olduğu
Kişilere Yalan ve Yanlış Beyanda Bulunmak
Kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri ve diğer
personeli, kamu hizmetlerini gereği gibi yürütürler,
hizmetten faydalananlara iş ve işlemlerle ilgili gerekli bilgiyi
vererek onları hizmet süreci boyunca aydınlattıkları için
görevle ilgili konularda yükümlü oldukları kişilere yalan ve
yanlış beyanda bulundukları takdirde aylıktan kesme
cezasını gerektiren bir disiplin suçunu oluştururlar
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
5. Görev Sırasında Amirine Sözle Saygısızlık
Etmek
Memurlar, görev sırasında ve görevle ilgili olarak
amirleri tarafından verilen görev ve emirleri yerine
getirmekle yükümlü olup; bu yükümlülük memurun amirine
karşı her türlü söz ya da davranışı ile saygılı davranmasını
gerektirir. Görevi sırasında amirine yönelik sözle, saygısızlık
olarak kabul edilebilecek bir disiplin suçu işleyen Devlet
memuru hakkında aylıktan kesme yaptırımı uygulanır.
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
6. Görev Yeri Sınırları İçerisinde Her Hangi Bir
Yerin Toplantı, Tören ve Benzeri Amaçlarla İzinsiz
Olarak Kullanılmasına Yardımcı Olmak
Söz konusu yasağa göre, görev yeri sınırları
içerisinde herhangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri
amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak
yasaklanmıştır. Burada, memur fiili gerçekleştiren değil, fiilin
gerçekleştirilmesine yardımcı olandır. Bununla birlikte;
toplantı, tören ve benzeri amaçlarla yapılan faaliyetin
kanuna uygun olması da gerekir. Kanunsuz faaliyetler için
görev yeri sınırları içerisinde herhangi bir yerin izinsiz olarak
kullanılmasına yardımcı olmak bu disiplin suçunun kapsamı
dışındadır.
2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
7. Hizmet İçinde Devlet Memurunun İtibar ve
Güven Duygusunu Sarsacak Nitelikte
Davranışlarda Bulunmak
 “Hizmet Dışında Devlet Memurunun İtibar Ve Güven
Duygusunu Sarsacak Nitelikte Davranışlarda Bulunmak”
başlıklı, kınama cezasını gerektiren disiplin suçu için
yapılan açıklamalar bu disiplin suçu için de geçerli olup;
aralarındaki fark, Devlet memurunun itibar veya güven
duygusunu sarsacak nitelikteki davranışlarının, hizmet
içerisinde gerçekleştirilmesidir.

2.2.3. Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil
ve Haller
ÖRNEK KARAR:
 DANIŞTAY 10.DAİRE
 E.1988/1701, K.1991/1296
Disiplin amiri sıfatıyla dekana ait olan aylıktan kesme
cezası verme yetkisinin Fakülte yönetim kurulunca
kullanılamayacağı.

2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
Kademe
ilerlemesinin
durdurulması
cezasını
gerektiren disiplin suçları on dört başlık altında toplanmıştır.
Bunlar:
1.Göreve Sarhoş Gelmek, Görev Yerinde
Alkollü İçki İçmek
Devlet memuru göreve sarhoş bir halde gelemez. Bu
yasağın kasıtlı olarak ihlali halinde, memur, kademe
ilerlemesinin 1–3 yıl durdurulması cezasını alır. Bununla
birlikte; sarhoş olunsun ya da olunmasın, görev yerinde
alkollü içki içmek de kademe ilerlemesinin durdurulması
cezasını gerektiren bir disiplin suçunu oluşturur.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
2. Özürsüz ve Kesintisiz Olarak 3–9 Gün
Göreve Gelmemek
Devlet memurları, özürsüz ve kesintisiz olarak 3–9
gün göreve gelmedikleri takdirde kademe ilerlemesinin
durdurulması cezasını gerektiren bir disiplin suçu işlemiş
olurlar.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
3.Görevi ile İlgili Olarak Her Ne Şekilde Olursa
Olsun Çıkar Sağlamak
Devlet memurlarının hediye istemesi ve alması, iş
sahiplerinden borç para istemesi ve alması; denetimi altında
bulunan veya kendi görevi veya mensup olduğu kurum ile
ilgisi olan bir teşebbüsten, doğrudan doğruya veya aracı
eliyle her ne ad altında olursa olsun bir menfaat sağlaması
yasaktır. Bu kurala riayet etmeyen Devlet memuru hakkında
kademe ilerlemesinin durdurulması cezası uygulanır
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
4.Amirine veya Maiyetindekilere Karşı Küçük
Düşürücü veya Aşağılayıcı Fiil ve Hareketler Yapmak
Memurların, amirlerine veya maiyetindekilere karşı
küçük düşürücü ya da aşağılayıcı davranışlarda bulunması
kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
5. Görev Yeri Sınırları İçinde Herhangi Bir Yeri
Toplantı, Tören ve Benzeri Amaçlarla İzinsiz
Kullanmak veya Kullandırmak
Bilindiği üzere, görev yeri sınırları içinde herhangi bir
yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak
kullanılmasına yardımcı olmak aylıktan kesme cezasını
gerektiren bir disiplin suçunu oluşturur. Ancak, burada bu
fiilin doğrudan işlenmesi söz konusudur.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
6. Gerçeğe Aykırı Rapor ve Belge Düzenlemek
 Devlet memurlarının, gerçeğe aykırı rapor ve belge
düzenlemeleri halinde haklarında kademe ilerlemesinin
durdurulması cezası verilir. Burada, rapor sözcüğü ile
düzenlenebilecek tüm raporlar kastedilmektedir. Örnek
olarak; sağlık raporu, sicil raporu vb. gibi raporlar kapsam
dâhilindedir.

2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
7. Ticaret Yapmak veya Devlet Memurlarına
Yasaklanan Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde
Bulunmak
657 Sayılı DMK, memurların, Türk Ticaret Yasasına
göre tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir
faaliyette
bulunamayacakları,
ticaret
ve
sanayi
müesseselerinde görev alamayacakları, ticari mümessil
veya ticari vekil veya kolektif şirketlerde ortak veya
komandit şirkette komandite ortak olamayacaklarını
öngörmüştür.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
8. Görevin Yerine Getirilmesinde Dil, Irk,
Cinsiyet, Siyasi Düşünce, Felsefi İnanç, Din ve
Mezhep Ayrımı Yapmak, Kişilerin Yarar veya Zararını
Hedef Tutan Davranışlarda Bulunmak
Görevin yerine getirilmesinde, dil, ırk, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapan;
kişilerin fayda ya da zararını amaçlayan davranışlarda
bulunan
Devlet
memuru,
kademe
ilerlemesinin
durdurulması cezasını gerektiren bir disiplin suçu işlemiş
olmaktadır.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
9. Belirlenen Durum ve Sürelerde Mal
Bildiriminde Bulunmamak
Devlet memurları, kendileriyle, eşlerine ve velayetleri
altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak
ve borçları hakkında 3628 sayılı Kanunda belirtilen süresi
içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadırlar. Bu
zorunluluğu yerine getirmeyen Devlet memuru hakkında
kademe ilerlemesinin durdurulması cezası uygulanır.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller

10.
Açıklanması
Yasaklanan
Bilgileri
Açıklamak
Devlet memurları, kamu hizmetleri ile ilgili gizli bilgileri,
görevlerinden ayrılmış dahi olsalar, yetkili bakanın yazılı
izni olmaksızın açıklayamazlar. Bu kural, memurların tabi
oldukları yasaklar konusunun kapsamı dâhilindedir.
Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklayan Devlet memuru
hakkında kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
uygulanır
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
11. Amirine, Maiyetindekilere, İş Arkadaşları
veya İş Sahiplerine Hakarette Bulunmak veya
Tehdit Etmek
12. Diplomatik Statüsünden Yararlanmak
Suretiyle
Yurt
Dışında,
Haklı
Bir
Sebep
Göstermeksizin
Ödeme
Kabiliyetinin
Üstünde
Borçlanmak ve Borçlarını Ödemedeki Tutum ve
Davranışlarıyla Devlet İtibarını Zedelemek veya
Zorunlu Bir Sebebe Dayanmaksızın Borcunu
Ödemeden Yurda Dönmek
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller
13. Verilen Görev ve Emirleri Kasten
Yapmamak
DMK’ nın 11. maddesine göre; memurlar kanun,
tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve
amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle
yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden
amirlerine karşı sorumlu olup; Devlet memurları, verilen
emir ve görevleri kasıtlı olarak yapmadıkları takdirde
haklarında kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
uygulanır.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
14. Herhangi Bir Siyasi Parti Yararına veya
Zararına Fiilen Faaliyette Bulunmak
Memurların tarafsızlığını sağlamak amacına yönelik
olarak; memurların, herhangi bir siyasi parti yararını veya
zararını hedef tutan davranışta bulunmaları ile siyasi
partilere üye olmaları yasaktır. Bu yasağa aykırı davranan
memur, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile
cezalandırılır.
2.2.4. Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
ÖRNEK KARAR:
DANIŞTAY 8.DAİRE
E.1996/2509, K.1999/551:
Hastanede şef yardımcısı olarak görev yapan
davacının limited şirket kurarak şirket müdürlüğünü
üstlenmesi nedeniyle 657 sayılı yasanın 125/D-h maddesi
uyarınca cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı.
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren
suçlar on bir başlık altında toplanmıştır. Bunlar:
1. İdeolojik veya Siyasi Amaçlarla; Kurumların
Huzur, Sükûn ve Çalışma Düzenini Bozmak, Boykot,
İşgal, Kamu Hizmetlerinin Yürütülmesini Engelleme,
İşi Yavaşlatma ve Grev Gibi Eylemlere Katılmak
veya Bu Amaçlarla Toplu Olarak Göreve Gelmemek,
Bunları Tahrik ve Teşvik Etmek veya Yardımda
Bulunmak
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
2.Yasaklanmış Her Türlü Yayını veya Siyasi
veya İdeolojik Amaçlı Bildiri, Afiş, Pankart, Bant ve
Benzerlerini Basmak, Çoğaltmak, Dağıtmak veya
Bunları Kurumların Herhangi Bir Yerine Asmak veya
Teşhir Etmek
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
3. Siyasi Partiye Girmek
Anayasanın 68. maddesinin 5. fıkrası, hâkimler ve
savcılar,
Sayıştay
dâhil
yüksek
yargı
organları
mensuplarının, kamu kurum ve kuruluşlarının memur
statüsündeki görevlilerinin, yaptıkları hizmet bakımından işçi
niteliği taşımayan diğer kamu görevlilerinin, Silahlı
Kuvvetler
mensupları
ile
yükseköğretim
öncesi
öğrencilerinin siyasi partilere üye olamayacaklarını
öngörmüştür.
siyasi
partiye
girmek
ise
Devlet
memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin
suçudur.
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
4. Özürsüz Olarak Bir Yılda Toplam 20 Gün
Göreve Gelmemek
 İzinsiz veya kurumlarınca kabul edilen bir mazereti
olmaksızın görevin terki ve bu terkin kesintisiz olarak on
gün sürmesi durumunda, yazılı müracaat şartı
aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı,
çekilmek isteyen memurun yerine atanan kimsenin
gelmesine veya çekilme isteği kabul edilinceye kadar
görevinde kalacağı; ancak, yerine atanan kimse bir aya
kadar gelmediği ya da bir vekil atanmadığı takdirde,
üstüne haber vererek görevini bırakabileceği (DMK. md.
94) hüküm altına alınmıştır.

2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
devlet memurları, özürsüz olarak bir yılda toplam
yirmi
gün
göreve
gelmedikleri
takdirde,
Devlet
memurluğundan çıkarma cezası alırlar. Yirmi günlük sürenin
kesintisiz olması şartı aranmamış olup; bir yıl içindeki
toplam sürenin yirmi gün olması gereklidir
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
5. Savaş, Olağanüstü Hal veya Genel Afetlere
İlişkin Konularda Amirlerin Verdiği Görev ve Emirleri
Yapmamak
Devlet
memurluğundan
çıkarma
cezasının
verilebilmesi savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere
ilişkin konularda amirlerce verilen görev ve emirlerin,
durumun gerekleriyle ilgili olmasına bağlıdır.
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
6. Amirine ve Maiyetindekilere ve İş
Sahiplerine Fiili Tecavüzde Bulunmak
Amirin ve maiyetindekilerin ilişkilerinin zedelenmesi
ve birbirlerine yönelik fiili tecavüzde bulunmaları
durumunda, işbirliği içinde çalışamayacakları düşünülerek
fiili tecavüzü gerçekleştiren tarafın Devlet memurluğundan
çıkarılması öngörülmüştür.
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
7.Memurluk Sıfatı ile Bağdaşmayacak Nitelik
ve Derecede Yüz Kızartıcı ve Utanç Verici
Hareketlerde Bulunmak
8. Yetki Almadan Gizli Bilgileri Açıklamak
Memuriyet sıfatı ve görevi nedeniyle öğrenilen gizli
bilgilerin yetki almadan açıklanması sonucu Devlet
memurluğundan çıkarma kararı verilebilmektedir.
9. Siyasi ve İdeolojik Eylemlerden Arananları
Görev Mahallinde Gizlemek
DMK’ nın 125. maddesine göre, siyasi ve ideolojik
eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek Devlet
memurluğundan çıkarılmayı gerektirir.
2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
10. Yurt Dışında Devletin İtibarını Düşürecek
veya Görev Haysiyetini Zedeleyecek Tutum ve
Davranışlarda Bulunmak
DMK, Devlet memurlarının, devletin temsilcisi olduklarını
kabul ederek gerek yurt içinde gerekse yurt dışında
memur sıfatının gerektirdiği şekilde davranmalarını
öngörmüştür. Yurt dışında görev yapan memurlar ise,
direkt olarak devletin temsilcisi sayıldıklarından bu kişileri
davranışları ile devletin itibarı eş tutulmuştur.
 11. 5816 Sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar
Hakkındaki Kanuna Aykırı Fiilleri İşlemek

2.2.5. Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasını
Gerektiren Fiil ve Haller
ÖRNEK KARAR:
 DANIŞTAY 10.DAİRE: E.1989/401 K.1989/1097
 Karar Özeti: Bir yıl içerisinde özürsüz olarak toplam 20
gün devamsızlığı bulunduğundan bahisle devlet
memurluğundan çıkarma cezası ile tecziye edilmesine
ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığ.ı

3. DİSİPLİN CEZASININ AĞIRLAŞTIRILMASI- TEKERRÜR
HALİ

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/2
maddesine
göre,
tekerrür
dolayısıyla
hakkında
soruşturma yürütülen memura iki hâlde fiilinin
gerektirdiği cezanın bir derece ağırı olan disiplin cezası
verilmektedir. Tekerrür uygulaması takdire bağlı değildir,
şartları varsa uygulanması zorunludur.
Disiplin cezalarında tekerrür, 657 Sayılı Yasa'nın 125.
Maddesinde yer almıştır. Buna göre, disiplin cezası
verilmesine sebep olmuş bir fiil ve halin, cezaların sicilden
silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır
ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı
fiil ve haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü
uygulamasında bir derece ağır ceza verilir.
Bu madde ile sözü edilen tekerrür özel ve genel tekerrür
olmak üzere iki kısımda değerlendirilir.
3. DİSİPLİN CEZASININ AĞIRLAŞTIRILMASI- TEKERRÜR
HALİ

Özel tekerrür, cezaya esas olmuş fiil ve halin,
cezanın kesinleşmesinden itibaren, bu cezanın
sicilden silinme süresi içerisinde yeniden tekrar
edilmesi durumunda oluşur. Bu süreler, uyarma ve
kınama suçlarında 5 yıl diğer suçlarda 10 yıldır. Örneğin,
Devlet memurları Kanunu'nun 125/B-d maddesine giren
bir eylemin ilk cezanın kesinleşmesinden sonra ikinci kez
yapılması özel tekerrürü oluşturur ve bu ikinci ihlalden
sonra kınama yerine, aylıktan kesme cezası uygulanır.
3. DİSİPLİN CEZASININ AĞIRLAŞTIRILMASI- TEKERRÜR
HALİ

Genel tekerrürde, farklı mahiyetteki fiiller
sebebiyle ve farklı zamanlarda aynı cezanın iki kez
alınması ve kesinleşmesi; daha sonra aynı cezayı
gerektiren üçüncü bir fiilin işlenmesi gerekir. Bir
örnekle açıklanacak olursa, 657 Sayılı Devlet Memurları
Yasası'nın 125/B-a ve125/B-c maddelerine göre ayrı ayrı
yıllarda verilmiş ve kesinleşmiş kınama cezalarından
sonra, aynı Yasa'nın 125/B-e maddesine uyan ve kınama
cezasını gerektiren üçüncü bir fiilin işlenmesi halinde, bu
kez, kınama yerine bir üst ceza olan aylıktan kesme
cezası uygulanır.
 Tekerrür
uygulamalarında tekerrüre esas alınan
disiplin ceza ya da cezalarının 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu'nun 125/3 maddesi gereğince bir
alt disiplin cezasına indirilmiş olması tekerrüre esas
alınmasına engel olmaz, zira anılan kanunda, cezanın
tekerrürü değil fiil veya hâlin tekerrüründen
bahsedilmiştir.
3. DİSİPLİN CEZASININ AĞIRLAŞTIRILMASI- TEKERRÜR
HALİ

Yükselebilecekleri kadroların son kademelerine
gelmiş
olan
memurların,
kademe
ilerlemesinin
durdurulması
cezası
cezasına
muhatap
olmaları
durumunda, bunların aylıklarından 1/4 ila 1/2 oranında
kesinti yapılacağı; eylemin tekrarında ise Devlet
memurluğundan çıkartılacakları Konusu da DMK
125.maddede öngörülmüştür.
3. DİSİPLİN CEZASININ AĞIRLAŞTIRILMASI- TEKERRÜR
HALİ
 ÖRNEK KARAR
DANIŞTAY
Onikinci Daire
Esas No : 2006/5335
Karar No : 2009/290
Özeti : 657 sayılı Yasanın 125/E maddesinde aynı derecede
cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen
disiplin cezalarının üçüncü uygulamasından söz edildiğinden
bu tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için ilk iki fiilin de
kınama cezasını gerektiren fiiller olması gerektiği.
4. DİSİPLİN CEZASININ HAFİFLETİLMESİ
DMK’nın 125. maddesinde tekerrürden dolayı ceza
arttırımını düzenleyen fıkrayı müteakip, bazı durumlarda
memurun şahsı gözetilerek,ceza indirimine gidilebileceği
belirtilmiştir. Buna göre geçmiş hizmetleri sırasında
çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan
memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı
uygulanabilir. Madde metni incelendiğinde bir alt cezanın
uygulanabilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi
gerektiğini söyleyebiliriz:
1. Memurun geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmalarının
olumlu olması
2. Memurun ödül veya başarı belgesi alması.
4. DİSİPLİN CEZASININ HAFİFLETİLMESİ
Bu konuda takdir yetkisi disiplin cezasını veren âmir ya
da kurula aittir. Soruşturmacının soruşturma raporunda alt
ceza uygulanmasını değerlendiremeyeceği, aynı zamanda
dosyayı üst disiplin kuruluna gönderen disiplin amirinin de
alt cezayı teklif edemeyeceği, bu yetkinin asıl cezayı
vermeye yetkili makama ait olduğu- İlgili Karar: Danıştay
12. Daire E.2011/9023
4. DİSİPLİN CEZASININ HAFİFLETİLMESİ






ÖRNEK KARAR:
DAN I Ş T A Y
İdari Dava Daireleri Kurulu
Esas No:2005/374
Karar No:2007/103
Özeti : Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve
kurulların; öncelikle, ilgililerin geçmiş hizmetleri ile
sicil durumlarına göre, bir alt ceza ile cezalandırılıp
cezalandırılmayacağı konusunda bir değerlendirme
yapmaları ve bu değerlendirmenin sonucuna göre
ceza vermeleri gerektiği
4.DİSİPLİN CEZASI VERMEYE YETKİLİ AMİR VE KURULLAR
Devlet Memurları Kanunu’nun 126. maddesine göre;
uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri
tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası,
memurun bağlı bulunduğu kurumdaki disiplin kurulunun
kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirler, il disiplin
kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından,
Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise amirlerin bu
yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun
yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
4.DİSİPLİN CEZASI VERMEYE YETKİLİ AMİR VE KURULLAR
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının sonuçları
diğer
cezaların
sonuçlarına
kıyasla
daha
hafif
görüldüğünden disiplin amirleri bu cezaları doğrudan
verebilmektedirler. Daha ağır sonuçları olan Kademe
ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesi ise memurun
bulunduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararının alınması
şartına bağlanmıştır. Sonuçları itibariyle diğer cezalara göre
daha ağır olan Devlet memurluğundan çıkarma cezasının
ise; ancak memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek
disiplin kurulu kararı ile verilebileceği öngörülmüştür.
4.DİSİPLİN CEZASI VERMEYE YETKİLİ AMİR VE KURULLAR
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir
ceza tayinine yetkisi yoktur; cezayı kabul veya reddeder.
Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içerisinde
başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler (DMK. md.
126/3).
 Kanun, red halinde başka bir disiplin cezası vermekte
atamaya yetkili amirleri serbest bırakmıştır. Buna göre;
kurulun reddettiği dosya üzerinde uyarma, kınama veya
aylıktan kesme cezalarından herhangi birisi atamaya
yetkili amirler tarafından verilebilecektir.
 Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve
kurullarla ilgili hükümleri saklıdır (DMK. md. 126/4).

4.DİSİPLİN CEZASI VERMEYE YETKİLİ AMİR VE KURULLAR
ÖRNEK KARAR:
DANIŞTAY
Onikinci Daire
Esas No : 2007/3136
Karar No : 2010/191
Özeti : Alt ceza uygulaması ayrı bir disiplin cezası niteliği
taşımadığından,
doğrudan
kademe
ilerlemesinin
durdurulması cezası vermeye yetkili olmayan Vali tarafından
alt ceza uygulanmak suretiyle verilen aylıktan kesme
cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı.
5.DİSİPLİN CEZALARINDA ZAMANAŞIMI

Disiplin Hukukunda iki türlü zamanaşımı olup;
bunlardan birincisi soruşturma zamanaşımı, ikincisi ise
ceza zamanaşımıdır. Soruşturma zamanaşımı, işlendiği
öğrenilen fiilin araştırılmasına başlanılması süresi; ceza
zamanaşımı süresi ise; fiilin, işlendiği tarihten itibaren
soruşturmanın tüm aşamaları ile bitirilip gerekli disiplin
cezasının verilmesini gerektiren süredir. Buna göre,
öncelikle belli bir süre içinde soruşturmaya başlanır;
soruşturma süreci bittikten sonra, yine belli bir süre
içinde, disiplin cezası verilmesi kararlaştırılır.
5.DİSİPLİN CEZALARINDA ZAMANAŞIMI

DMK’ nın 127. maddesine göre, disiplin suçu
işleyenler hakkında, bu suçların işlendiğinin öğrenildiği
tarihten itibaren; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve
kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay
içinde disiplin soruşturmasına; memurluktan çıkarma
cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına
başlanmaz ise disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına
uğrar. Soruşturmaya başlama zamanaşımı süresinin
başlangıcı disiplin soruşturmasını başlatmaya yetkili
disiplin amirinin öğrenme tarihidir.
Disiplin suçlarının işlendiği tarihten itibaren nihayet
iki yıl içinde disiplin cezası verilmez ise ceza verme yetkisi
zamanaşımına uğrar.
5.DİSİPLİN CEZALARINDA ZAMANAŞIMI
ÖRNEK KARAR:
 DANI Ş T A Y
 Onikinci Daire
Esas No : 2008/6979
Karar No : 2009/854
 Verilen
soruşturma
onayı
ile
yapılan
disiplin
soruşturmasında 657 sayılı yasanın 127.maddesinde yer
alan disiplin soruşturma zamanaşımına ilişkin bir aylık
soruşturma zaman aşımı süresi geçirildiğinden,verilen
cezada hukuka uyarlık bulunmadığı.

6. Disiplin Cezası Kararının Alınması

Devlet Memurları Kanunu'nun 128. Maddesinde
disiplin soruşturmalarının hangi sürelerde karara
bağlanacağı hususu düzenlenmiştir. Buna göre uyarma,
kınama ve aylıktan kesme cezalarının soruşturmanın
tamamlanmasından
itibaren
15
gün;
kademe
ilerlemesinin durdurulması cezasının dosyanın ilgili
disiplin kuruluna gelmesinden itibaren 30 gün (Kademe
ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde
soruşturma dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili
disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir);
memurluktan çıkarma cezalarının ise soruşturma
dosyasının yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren 6
ay içerisinde karara bağlanması gerekmektedir.
6. Disiplin Cezası Kararının Alınması
ÖRNEK KARAR
 DANIŞTAY MÜRETTEP DAİRE
 E.1980/8451, K.1980/1541:
 Karar Özeti: Davacı belirtilen süre içerisinde Yüksek
Disiplin Kurulunca dosyanın incelenip karar verilmediğini
ileri sürmektedir. Ancak belirtilen süreler Yüksek Disiplin
Kurulunun çalışma düzeni ile ilgili olup, bu sürelerin
geçirilerek karar verilmesi kararı sakatlayıcı nitelikte
değildir.

7. Memurun Savunma Hakkı:
T.C.Anayasasının 129. maddesinde, memurlara
savunma
hakkı
tanınmadıkça
disiplin
cezası
verilemeyeceği, kuralı yer almıştır.
 Öte yandan, anılan bu anayasa kuralına paralel olarak
düzenlenen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun
130.maddesinde de; Devlet memuru hakkında savunma
alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği hükme
bağlanmıştır. Devlet Memurları hakkında savunmaları
alınmadan Disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı
yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az
olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte
savunmasını yapmayan memur, savunma hakkında
vazgeçmiş sayılır.

7. Memurun Savunma Hakkı:

Savunma hakkı memur disiplin hukukunun en
önemli teminatları arasında yer alır. Savunma hakkının
kullanılması bakımından önem taşıyan hususların başında
suçlama konusunun ne olduğunun ilgili memura açıkça
bildirilmesi gelmektedir.
Bu bildirimin memura yüklenen fiil veya halin yerini,
zamanını ve oluş şeklini içermesi gerekir. Suçlama
konusunda açık ve detaylı bilgi verilmeyen kimsenin
kendisini yeterince savunabilmesinden söz etmek
mümkün değildir.

7. Memurun Savunma Hakkı:

Yerleşik yargı kararlarında; suçlama konusunda açık
ve detaylı bilgi verilmeden ve kişinin kendisini yeterince
savunması sağlanmadan, disiplin cezası verilmesi
durumunda, tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık
görülmediği gerekçesiyle bozma kararları verilmektedir.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen
memur, özlük dosyası hariç, soruşturma evrakını
incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda yazılı
olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma
hakkına sahiptir (657. mad. 129).
 İstikrar Kazanmış yargı kararlarında, Soruşturma
esnasında alınan ifadenin savunma olarak kabul
edilemeyeceği, ayrıca “savunma ifade tutanağı”
benzeri adlarla alınan ve içeriğini soruşturmacının
belirlediği
belgelerin
savunma
olarak
değerlendirilemeyeceği belirtilmektedir.
7. Memurun Savunma Hakkı:
ÖRNEK KARAR:
DA N I Ş T A Y
Onikinci Daire
Esas No : 2007/1419
Karar No : 2009/1123
Özeti : Makinist yardımcısı olarak görev yapan davacının
1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına
dair işlemde, davacının usule uygun savunması alınmadığı
için hukuka uyarlık görülmediği hakkında.
7. Memurun Savunma Hakkı:
ÖRNEK KARAR:
DANIŞTAY
Onikinci Daire
Esas No : 2008/2174
Karar No : 2009/1703
Özeti : İnfaz ve Koruma memuru olan davacının, 657 sayılı
Yasa’nın 125/E-g maddesi uyarınca, Devlet memurluğundan
çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair işlemde, 657 sayılı
Yasa’nın 129. Maddesi uyarınca son savunması alınmadan
tesis edilmiş olması nedeniyle, hukuka uyarlık görülmediği.
7. Memurun Savunma Hakkı:
ÖRNEK KARAR:
DANIŞTAY
Onikinci Daire
Esas No : 2008/7024
Karar No : 2011/1314
Özeti : Hakkında disiplin soruşturması açılan kamu
görevlisinin savunması alınırken disiplin suçunu oluşturan
eyleminin açık bir şekilde belirlenmesi, hangi disiplin
kurallarını ihlal ettiğinin ortaya konulması gerektiği
hakkında.
8.Ceza Kovuşturması ile Disiplin Kovuşturmasının Bir
Arada Yürütülmesi :
DMK 131. maddeye göre, “Aynı olaydan dolayı memur
hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış
olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza
kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri
ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.
8.Ceza Kovuşturması ile Disiplin Kovuşturmasının Bir
Arada Yürütülmesi :
DANIŞTAY
Onikinci Daire
Esas No : 2010/64
Karar No : 2011/474
Özeti : Disiplin soruşturması ve yargılaması, ceza
soruşturma ve kovuşturmasından bağımsız ve ayrı
olduğundan ceza yargılamasında kullanılamayan veya
kullanılmayan bir kısım delillerin disiplin soruşturması ve
yargılamasında
kullanılmasında
hukuka
aykırılık
bulunmadığı.
9 .Disiplin Cezalarının Uygulanması:
Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade
eder ve derhal uygulanır. Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş
tarihini takip eden aybaşında uygulanır.
Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe
ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl
boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun
dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst
yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların
başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına
atanamazlar. (DMK 132)
10. Disiplin Cezalarının Özlük Dosyasından
Silinmesi:
Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir .Cezaların
sicilden silinme süresi anılan kanunun 133. maddesinde
belirtilmiştir. Bu maddeye göre; Devlet memurluğundan
çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan
memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5
sene, ''aylıktan kesme'' ve ''kademe ilerlemesinin durdurulması'
cezalarının uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili
amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından
silinmesini isteyebilir. 'Devlet memurluğundan çıkarma cezası''
sicilden silinmez.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki
davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte
görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar
verilerek bu karar özlük dosyasına işlenir.
 11. Disiplin Kurulları :
 657 sayılı Devlet memurları Kanunu'nun 134. maddesi,
disiplin kurullarının oluşmasına dayanak teşkil etmektedir.
Disiplin Kurulları, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri
Hakkında Yönetmelikte belirtilmiştir. Bu yönetmeliğe göre
disiplin kurulları:
İl Disiplin Kurulu,
Merkez Disiplin Kurulu,
Yüksek Disiplin Kurulundan oluşmakta olup,
 11. Disiplin Kurulları :
 İl Disiplin Kurulu; Bakanlar Kurulu veya ortak kararla
atananlar hariç, bakanlığın illerdeki teşkilatında çalışan
personelin,.
 Merkez Disiplin Kurulu; bakanlık merkez teşkilatında
çalışan, bakanlar kurulu veya ortak kararla ya da başka
surette atanan her türlü görevli hakkında,
 Yüksek Disiplin Kurulu; Bakanlığın merkez ve taşra
teşkilatında
çalışan
bütün
görevlilerin,
''Devlet
memurluğundan çıkarma cezası ile ilgili işleri karara
bağlar.
 11. Disiplin Kurulları :
Yüksek Disiplin Kurulu, kendilerine intikal eden dosyaların
incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük
dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili
kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi
dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif
yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.
11. Disiplin Kurulları :
ÖRNEK KARAR:
D A N I Ş T A Y
Onikinci Daire
Esas No : 2008/3966 Karar No : 2011/915
Özeti : Davacının devlet memurluğundan çıkarılmayı gerektiren
eylemi nedeniyle yapılan soruşturmaya ait dosyanın Yüksek
Disiplin Kurulu yerine müfettişçe alt ceza önerisiyle disiplin
kuruluna gönderilmesi, disiplin kurulunca da önerinin reddi
üzerine amirce verilen disiplin cezasında yetki yönünden hukuka
uyarlık bulunmadığı.
12.Disiplin Cezalarına itiraz (DMK 135. md):
1982 Anayasası'nın 129. maddesinin 3. fıkrasında, yapılan değişiklikle
Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz hükmü getirilmiştir.
(13.05.2010 tarihli değişiklikle)Böylece tüm disiplin cezalarına yargı yolu
açılmıştır.
Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve
aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe
ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin
kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür.
Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin
kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını
vermek zorundadır.
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen
cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.
Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.
12.Disiplin Cezalarına itiraz:
ÖRNEK KARAR :
DANIŞTAY
Onikinci Daire
Esas No : 2006/3521
Karar No : 2007/1413
Özeti : Davacının daha önce disiplin amirince uyarma cezası ile
cezalandırılmasına ilişkin bir fiilden dolayı, itiraz edilmeksizin
kesinleşen uyarma cezasının kaldırılarak, devlet memurluğundan
çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde, hukuka
uyarlık bulunmadığı.
 13. Memurun Görevden Uzaklaştırılması:

 Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin
gerektirdiği hallerde,
görevi başında kalmasında
sakınca görülen Devlet memurları hakkında alınan
ihtiyati bir tedbirdir. Bu tedbir, soruşturmanın
herhangi bir safhasında alınabilir. Görevden
uzaklaştırma kararı bir görevden çıkarma kararı
değildir. Bu nedenle memuriyet görevi sona ermez.
(657, mad.137)
13.1.) Görevden Uzaklaştırmaya Yetkili Olanlar (DMK
mad.138) :
1. Atamaya yetkili amirler,
2. Bakanlık ve genel müdürlük müfettişleri,
3. İllerde valiler,
4. İlçelerde kaymakamlar (ilçe idare şube başkanları hakkında
valinin muvafakati şarttır).
Valiler ve kaymakamlar tarafından alınan görevden
uzaklaştırma tedbiri, memurun kurumuna derhal bildirilir (DMK
mad.138) . Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma
yapılan memurlar da zikredilen yetkililerce görevden
uzaklaştırılabilirler (657, mad.140).
 13.2.) Görevden Uzaklaştıran Amirin Sorumluluğu:
 Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında
görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde
soruşturmaya başlanılması şarttır. Memuru görevden
uzaklaştırdıktan sonra derhal soruşturmaya başlamayan,
keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısıyla bu tasarrufu
yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler
hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidirler (657, mad.
139).
 Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan
çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum
kalmayan Devlet memurları için alınmış görevden
uzaklaştırma tedbiri yukarıda belirtilen yetkililerce,
(müfettişler
tarafından
görevden
uzaklaştırılanlar
hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır (657,
mad.142)
13.3.) Memurun Göreve Tekrar Başlatılması Zorunlu
Olan Haller (DMK md.143)
Soruşturma veya yargılanma sonunda yetkili mercilerce;
a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin
cezası verilenler,
b) Yargılamanın men'ine veya beraatına karar verilenler,
c) Hükümden önce haklarındaki kovuşturma genel af ile
kaldırılanlar,
d) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın
memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası
ertelenenler,
 Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki
görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır (657, mad.
143).

 Görevden uzaklaştırma tedbiri, memurun
soruşturmaya konu olan fiillerinin, hizmetlerini
devama engel olmadığı hallerde her zaman
kaldırılabilir (657, mad. 144).
13.4.) Görevden Uzaklaştırmada Süre:
Görevden uzaklaştırma bir disiplin kovuşturması icabından
olduğu takdirde en çok 3 AY devam edebilir. Bu süre sonunda
hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine
başlatılır. Bir ceza kovuşturması icabından olduğu
takdirde, görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir
(Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar
hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her
iki ayda bir inceleyerek görevine dönüp dönmemesi
hakkında karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder
(657, mad. 145).
.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
Memurun işlediği suç, ihbar, şikayet veya yapılan bir
inceleme vesilesiyle ortaya çıkabileceği gibi, doğrudan amir
tarafından da öğrenilebilir. Suçun hangi şekilde öğrenilirse
öğrenilsin, yetkili amirlerce incelettirilmesi gerekmektedir.
Disiplin soruşturmalarının nasıl yapılacağı yönünde
herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
657 sayılı Kanun ile sadece disiplin suç ve cezaları
sayılmış ve bazı esaslar belirlenmiştir.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
657 sayılı Kanuna göre çıkarılan Disiplin Kurulları ve
Disiplin Amirleri Yönetmeliği ise, disiplin amirlerini,
kurullarını belirlemiş, görev ve yetkilerini tespit etmiştir.
Diğer bir ifade ile, disiplin soruşturmalarının yürütülme
esasları ortaya konulmamıştır. Bu nedenle, disiplin
soruşturmalarının
yapılmasındaki
usul
ve
esaslar
konusunda, yargı kararları doğrultusunda bir sistem
oluşmuştur.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
Disiplin soruşturmasına, disiplin cezası vermeye yetkili
amirin soruşturma onay emri ile başlanabilir.
Yetkili amir mukakkik görevlendirirken, şikayetin türü,
kapsamı, niteliği ve derinliğini görebilmeli, ona göre
soruşturulacak kişi ya da kişilerin amiri konumundaki(en
azından eşdeğer görevdeki) bir ya da birkaç muhakkik
görevlendirmeli,
Muhakkikte konu ile ilgili bilgi bulunmasına, ret ya da
çekilme şartlarının oluşmasına dikkat etmelidir
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Disiplin amirinin muhakkik atarken soruşturma konusunu
açıkça belirterek (yer, kişi, tarih ve olay) kim hakkında
soruşturma yapılacağını ve muhakkikin kim olduğunu
içerir şekilde yazılı görevlendirme yapması, bu
görevlendirme yazısını muhakkike tebliğ etmesi gerekir.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Bir disiplin cezası verebilmek için öncelikle disiplin
soruşturması yapılması zorunludur.
 Disiplin cezası verilebilmesi için soruşturma yapılmasının
zorunlu olduğu, 657 sayılı Yasanın 127., 128., 130. ve
131. maddelerinin lafzından soruşturma yapılmasının
zorunlu oluğunun anlaşıldığı, soruşturma yapılmadan ceza
verilemeyeceği, salt savunma alınarak ceza verilmesinin
hukuka aykırılık teşkil ettiği
yargı kararlarında dile
getirilmektedir (Dan. 12. D. E:2002/1552).
 Disiplin soruşturması yapılmadan sadece savunma
istenerek ceza verilmesi işlemleri, idari yargıda iptal
edilmektedir.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Muhakkik olarak görevlendirilenler, kendisini yazılı olarak
görevlendiren disiplin amirinin disiplin cezası verme
yetkisi hariç bütün yetkilerini hâiz olup; soruşturma
konusuyla sınırlı olmak üzere her nevi evrakı incelemeye,
ilgili kurumlardan ve kişilerden bilgi ve belge almaya,
tanık dinlemeye, mâhallinde keşif yapmaya, soruşturma
raporu düzenlemeye yetkilidir.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Ancak Muhakkik görevlendirildiği fiil veya hâlin dışında
yeni bir disipline aykırı fiil veya hâl tespit ederse,
kendiliğinden soruşturma yapamaz. Durumu disiplin
amirine yazılı olarak bildirir. Kendisine yazılı olarak ek
soruşturma izni verildiği takdirde bu konularda da
soruşturma yapabilir.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
Muhakkik öncelikle soruşturma konusunu dikkatli
şekilde incelemeli, iddia konusunun hukuki çerçevesini
belirlemek suretiyle bir soruşturma planı hazırlamalıdır.
Soruşturma konularına ilişkin bilgi ve belgeler istenmeli
ve incelenmelidir. Bilgi ve belgeler, genel kural olarak ilgili
kurumlardan yazı ile istenmelidir. Belgelerin tasdikli
örnekleri alınmalıdır. Ancak kriminal incelemeye tabi
tutulmak üzere aslı alınacak belgeler için, bir tutanak tanzim
edilmeli ve soruşturmacı tarafından onaylanmış birer örneği
kuruma verilmelidir.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 İddiaların
daha somut hale getirilmesi ihtiyacı
nedenleriyle Varsa muhbir yada müştekinin ifadesinin
alınmasında yarar bulunmaktadır.
 Ayrıca hakkında disiplin soruşturması yapılan memurların
ifadelerine başvurulur. İfade almak ile savunma istemek
farklı kavramlardır. İfade alınması, iddia edilen konularda
açıklama yapılmasını istemek niteliğindedir.
 Alınacak ifade ile hakkında disiplin soruşturması yapılan
memurun bilgi ve belge sunmasına ve varsa tanık
göstermesine imkan yaratılmış olacaktır.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Daha sonra durumun özelliğine göre Gerek soruşturmacı
tarafından tespit edilen ve gerekse muhbir yada müşteki ile
hakkında disiplin soruşturması yapılanların göstereceği
tanıkların ifadeleri alınmalıdır.
 İfade tutanakları yazıldıktan sonra, ifade verenin okuması
sağlanmalı ve eklenecek bir şey olup olmadığı sorulduktan
sonra topluca imzalanmalıdır.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Daha sonra durumun özelliğine göre Gerek soruşturmacı
tarafından tespit edilen ve gerekse muhbir yada müşteki ile
hakkında disiplin soruşturması yapılanların göstereceği
tanıkların ifadeleri alınmalıdır.
 İfade tutanakları yazıldıktan sonra, ifade verenin okuması
sağlanmalı ve eklenecek bir şey olup olmadığı sorulduktan
sonra topluca imzalanmalıdır.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Yapılan disiplin soruşturması sırasında gerek muhbir yada
müşteki, hakkında disiplin soruşturması yapılanlar ve
tanıkları ifadeleri ile ve gerekse ortaya çıkan yeni durumlar
karşısından bilgi ve belge tamamlanmasına ihtiyaç
duyulabilir. Bu hallerde, eksik bilgi ve belge tamamlanarak
dosya ikmal edilmelidir.
 Bu sürecin bitiminde raporlama işlemi yapılır. Raporlama,
yapılan çalışmaların dayanakları ile birlikte sonucun yetkili
amire sistemli biçimde sunulmasıdır.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Yapılan soruşturma sonucunda, mevcut bilgi ve belgeler
ile ifadeler bir arada değerlendirilmek suretiyle iddia
konusu eylemin disiplin suçu oluşturup oluşturmadığı,
disiplin suçunu oluşturması halinde ilgili mevzuata göre
hangi tür disiplin cezasını gerektirdiğinin belirtileceği bir
disiplin raporu düzenlenir
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Muhakkikler:
 İnceledikleri defter ve evrak üzerinde açıklama ve
düzeltme yapmamalıdır.
 İncelemek üzere almayı gerekli gördükleri evrak ve
belgeleri, sorumlulardan bir tutanak ile teslim almaları
gerekmektedir.
 Soruşturmanın
gizliliği
ilkesine
aykırı
hareket
edilmemelidir
 Muhakkik, hakkında, inceleme ve soruşturma yaptığı
personele, inceleme ve soruşturmanın sonucu hakkında
yorum yapmamalı, bu personelin leh ve aleyhindeki tüm
delilleri toplamalıdır.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Görevleri sebebiyle elde ettikleri bilgileri ve inceleme ve
soruşturma sonuçlarını görevlendiren Makam haricinde
kimseye açıklamamalıdır.
 Soruşturma sırasında nezaket kuralları dışına çıkmamalı
hakaret ve tehdit edici tavırlardan kaçınmalıdırlar.

 İnceledikleri veya soruşturdukları görevlilerin şahsiyet ve
vakarını rencide edecek tutum ve davranışlardan
kaçınmalı, hatta raporlarında bile görevlileri incitecek ima,
istihza ve ağır ifadelere yer verilmemelidir.
.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Raporlarını Soruşturmanın veya İncelemenin amacına
uygun nitelikte, süresi içinde somut, güvenilir ve geçerli
kanıtlara dayalı olarak özlü, açık, tam ve kesin olarak
düzenlemelidirler.
 Soruşturma görevlerini yürütürken görevini tarafsız ve
nesnel bir şekilde yürütmesini engelleyecek bir durumun
ortaya çıkması halinde bu hususu derhal kendisini
görevlendiren Makama bildirir ve Muhakkiklikten çekilme
talebinde bulunur.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 Disiplin
âmiri soruşturma raporu ile bağlı değildir.
Gerekçelerini
açıklamak
şartıyla,
disiplin
cezası
vermeyebilir ya da başka bir disiplin cezası
gerektirdiğinden bahisle işlem yapabilir..
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 ÖRNEK KARARLAR:
 D A N I Ş T A Y Onikinci Daire
 Esas No : 2008/6979
 Karar No : 2009/854
 Özeti : Soruşturma onayında yer almayan fiillerle ilgili
olarak Bakanlığın bilgilendirilmesi, Bakanlık tarafından
verilecek soruşturma onayı üzerine soruşturmanın o
konular üzerinde de yürütülmesi gerektiği.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 ÖRNEK KARARLAR:
 D A N I Ş T A Y Onikinci Daire
 Esas No : 2005/4949
 Karar No : 2008/2571
 Özeti : Giresun il sağlık müdürlüğünde şube müdürü olan
 davacı hakkında, İlköğretim Müfettişleri ve Halk Sağlığı
Laboratuvarında Kimya Mühendisi olarak görev yapan
personel tarafından, muhakkik sıfatıyla yapılan disiplin
soruşturması hukuka aykırı olduğundan, bu soruşturmaya
dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık
bulunmadığı.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 ÖRNEK KARARLAR:
D A N I Ş T A Y Onikinci Daire
Esas No : 2007/1731
Karar No : 2010/1647
Özeti : Lise öğretmeni olan davacı hakkında disiplin amiri
olan okul müdürü tarafından hem soruşturma yapılıp hemde
ceza verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 ÖRNEK KARARLAR:
D A N I Ş T A Y Onikinci Daire
Esas No : 2008/1447
Karar No : 2010/5714
Özeti : Davacının işlemiş olduğu fiille ilgiliyi ve idareyi
yanıltma veya zarara sokma kasdıyla hareket ettiğinin ve
cezaya konu belgeyi bilerek ve isteyerek imzaladığının ve
bu yolla herhangi bir menfaat temin ettiğinin ortaya
konulamaması karşısında davacının eyleminin 657 sayılı
Yasanın 125/D-f maddesindeki suçu oluşturmadığı .
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
ÖRNEK KARARLAR:
D A N I Ş T A Y Onikinci Daire
Esas No : 2008/7739
Karar No : 2011/1108
Özeti : Disiplin cezası vermeye yetkili amirin önce delilleri
toplayarak dosya oluşturması, memurun savunmasını alması,
ardından da topladığı delilleri kendisinin değerlendirerek
cezayı vermesinin tarafsızlık ilkesini zedelediği.
14.DİSİPLİN SORUŞTURMASI
 ÖRNEK KARARLAR:
 T.C. D A N I Ş T A Y Onikinci Daire
 Esas No : 2008/6557
 Karar No : 2011/1482
 Özeti : Usulüne uygun bir soruşturma açılmaksızın
davacının cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka
uyarlık bulunmadığı hakkında..
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR




Sayı
Konu
T.C.
 … VALİLİĞİ
Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü
: ……….
: Muhakkik Görevlendirilmesi
…/…/…




… isim ve adresiyle yazılarak doğrudan … Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne intikal ettirilen tarihsiz şikâyet
dilekçesi ekte sunulmuştur.
Söz konusu dilekçede özetle; Şube Müdürü …hakkında … iddia edilmektedir.
Söz konusu dilekçedeki iddialarla ilgili olarak yapılacak disiplin soruşturmasına …………. Şube Müdürü
………..’ Muhakkik olarak görevlendirilmesini tensiplerine arz ederim.

………………………
İl Müdür Yardımcısı
(Disiplin Amiri)
OLUR
…/…/2013
İL MÜDÜRÜ
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR


Sayı
T.C.
 … VALİLİĞİ
Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü
: ……….
…/…/…

Konu
: Muhakkik Görevlendirilmesi


…………………….
Şube Müdürü

Müdürlük Makamının…/…/2013 tarih ve …. Sayılı Olur’ u ile eki bir dilekçe ilişikte gönderilmiştir.
Söz konusu Olur ekinde yer alan dilekçedeki iddialar ile ilgili olarak disiplin soruşturması yapmak üzere
Muhakkik olarak görevlendirilmeniz uygun görülmüş olup, konu ile ilgili soruşturmanın tarafınızdan yapılarak
düzenlenecek raporun üç nüsha halinde gönderilmesini rica ederim.




……………



Ek: 1 Onay
Ve eki bir dilekçe
İl Müdür Yardımcısı
(Disiplin Amiri)
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR








İFADE TUTANAĞI ÖRNEĞİ
Adı ve Soyadı
T.C. Kimlik No
Baba Adı
D. Yeri ve Yılı
Medeni Durumu
Görevi
İkametgâh Adresi
:
:
:
:
:
:
:


Yukarıda açık kimliği kayıtlı ilgiliye, davet edildiği … odada, konu hakkında bilgi verildikten ve tanıklığa engel
bir hali olmadığı öğrenildikten sonra alınan tanık ifadesinde:


Soruldu:.............(Bu kısma tanıktan öğrenilmesi gereken konu net ve bir şekilde sorulmalı ve soru yanlış
anlamalara neden olmamalıdır. Diğer yandan sorulacak soru birden fazla ise dilekçedeki iddia sırasına göre sorular
sorulmalıdır)





Cevaben:............(Bu kısma tanığın bilgisi net bir şekilde ve başka bir olayla ilgi kurulmadan, yani konunun
dışına çıkılmayarak ve konu dağıtılmadan ifade tarzına uygun bir şekilde cevapları yazılacaktır)
........................... dedi. Başkaca bir bilgi, görgü ve duyumunun olmadığı ve söyleyeceğinin bulunmadığını
beyan ederek, yazdırdığı ifadesinin doğru olduğunu okuyup, imzası ile tasdik etti. (tarih ve yer)
(Adı Soyadı ve imzası)
(Adı soyadı ve imzası)
Muhakkik
İfade Sahibi
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR


Sayı
:
Konu
:Disiplin Soruşturması Raporu
ANKARA
…/…/2013

DİSİPLİN SORUŞTURMASI RAPORU
SORUŞTURMA EMRİ
Bu bölüme Makam Onayı ve görev emirleri yazılacak.
SORUŞTURMA NEDENİ
Bu bölüme varsa muhbir ya da müştekilerin kimlik ve adresleri veya soruşturma isteminde bulunan merci
yazılacaktır.














HAKLARINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR
Bu bölüme haklarında soruşturma yapılanların açık kimlikleri ve soruşturmaya konu fiillerinin işleniş
tarihleri itibariyle görev ve unvanları yazılacaktır.
SORUŞTURMA KONUSU/KONULARI
Bu bölüme Makam Onayında yer verilen soruşturma konu/konuları yazılacaktır.
 SORUŞTURMA KONUSUYLA İLGİLİ KAYIT VE BELGELER
Bu bölümde incelenen tam kayıt ve belgeler özetlenecektir.
KONUYLA İLGİLİ İFADELER
Öncelikle tanıkların ifadeleri, görevli personelin görüş ve mütalaaları daha sonra hakkında soruşturma
yapılanın savunması özetlenecektir. (Bu işlem her konu için ayrı ayrı yapılacaktır.)
.
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR




KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YORUMU
Bu bölümde soruşturma sırasında elde edilen bilgi, belge, tanık ve görevlilerin ifadeleri karşısında fiilin
disiplin suçu oluşturup oluşturmadığı ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmek üzere konunun yorumu yapılacaktır.
SONUÇ VE ÖNERİ/ÖNERİLER
Bu bölümde soruşturulan her konu ayrı ayrı numaralandırılacak fiile uygun disiplin cezası önerilecek, eğer
fiil sabit değilse işlem yapılmasına gerek olmadığı belirtilecek..
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR

Sayı
: ……….
…/…/2013

Konu
: Muhakkik Görevlendirilmesi


İlgi: …/…/2013 tarih ve …. Sayılı emirleriniz.


İl Müdür Yardımcısı…..
(Disiplin Amiri)



İlgi emirleriniz gereğince; ………….. Müdürlüğünde yapılan soruşturma sonucunda tarafımdan düzenlenen …/…/…tarih
ve …. sayılı Disiplin Soruşturması Raporu üç nüsha halinde ilişikte sunulmuştur.
Arz ederim.


…………………
Şube Müdürü
(Muhakkik)



Ek: 2 adedi ekli 3 adet Disiplin Soruşturması Raporu
.
DİSİPLİN SORUŞTURMASI ÖRNEK
FORMLAR



Sayı
Konu
SAVUNMA İSTEK YAZISI
:
: Savunmanız.
…/…/….

ÖZEL

Sayın---------------



……dilekçede bahsi geçen hususlarla ilgili olarak hakkınızda ….yaptırılan Disiplin Soruşturması neticesinde
düzenlenen …………… tarihli Disiplin Raporunda, ……………. tarihinde yaptığınız ….fiiliyle "Görev mahallinde
kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kayıtsızlık gösterdiğiniz iddiasıyla 657 sayılı DMK' nın
125. maddesinin A/a fıkrasına göre Uyarma Cezası ile tecziyeniz teklif edildiğinden, konu ile ilgili olarak savunmanızı
657 sayılı DMK' nın 130. maddesi gereğince tebliğ tarihinden itibaren, kanuni süre olan 7 (yedi) gün içerisinde
vermenizi, yasal süre içerisinde savunma vermediğiniz takdirde savunma hakkınızdan vazgeçmiş sayılacağınızın
bilinmesini rica ederim.
………………
DİSİPLİN AMİRİ
Download

Sunumu indirmek için tıklayınız.