Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
TÜRK
TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ
DERGİSİ
TURKISH
JOURNAL of AGRICULTURAL
and NATURAL SCIENCES
www.turkjans.com
Bazı At Dişi Mısır Çeşitlerinin Harran Ovası İkinci Ürün Koşullarına Adaptasyonu
Yalçın COŞKUNa*, Ayşe COŞKUNb, İslim KOŞARc
a
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lapseki Meslek Yüksek Okulu
b
İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Çanakkale
c
GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Şanlıurfa
*Sorumlu yazar: [email protected]
Geliş Tarihi: 06.07.2014
Düzeltme Geliş Tarihi: 03.10.2014
Kabul Tarihi: 05.10.2014
Özet
Denemeler bazı at dişi mısır çeşitlerinin Harran ovası ikinci ürün koşullarında performanslarını incelemek
amacıyla 2008 ve 2009 yıllarında Haran ovasında yürütülmüştür. Denemelerde bitkisel materyal olarak 15 adet
at dişi mısır çeşidi kullanılmıştır. Denemeler tesadüf blokları deneme deseninde 4 tekrarlamalı olarak
yürütülmüştür. Araştırmada; tane verimi, çiçeklenme süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, hasatta tane nemi,
tane/koçan oranı incelenmiştir. Tane verimi 2008 yılında 1173.75 (Rx 770) ile 1429.00 (ALPAGA) kg/da arasında
değişmiştir. Tane verimi 2009 yılında 797.25 (ALINEA) ile 1107.00 (DKC 6120) kg/da arasında değişmiştir. Sonuç
olarak Harran ovası ikinci ürün koşulları için DKC 6120 çeşidi tavsiye edilebilir.
Anahtar kelimeler: Harran ovası, ikinci ürün, Zea mays, mısır, adaptasyon, tane verimi
Adaptation of Some Dent Corn Varieties under the Harran Plain Second Crop Conditions
Abstract
Experiments with the aim to investigate the performances of some hybrid dent corn varieties under the
Harran Plain second crop conditions were carried out during the second crop season of the year 2008 and 2009
in Harran Plain. In the experiments 15 hybrid dent corn varieties as plant material were used. Field experiments
were conducted with randomized block design with four replications. In the research days to flowering, plant
height, first cop length, grain cop ratio, grain humidity and grain yield was investigated. Grain yield values were
ranged between 1173.75 (cv. Rx 770) to 1429.00 (cv. ALPAGA) kg/da in year 2008. Grain yield valued were
ranged between 797.25 (cv. ALINEA) to 1107.00 (cv. DKC 6120) kg/da in year 2009. As a result cv. DKC 6120 can
recommended for Harran Plain second crop conditions.
Keywords: Harran plain, second crop, Zea mays, Corn, adaptation, grain yield
Giriş
bitkisinde ekim alanının artması ile birlikte bölgeye
uyumlu çeşitlerin tohumluk ihtiyacı da artmıştır. Bu
sebeple bölgeye uygun çeşitler belirlenmeli ve
demonstrasyonlar ile çiftçilere tanıtılmalıdır.
Hayvancılık sektöründe son yıllarda kaba yem
ihtiyacının artış göstermesi doğal olarak silajlık
mısır çeşitlerine olan ilginin artmasına neden
olmuştur. Mısırın silaj olarak üretimi ve bunun
çiftçilerimize
benimsetilmesi
et
ve
süt
hayvancılığımızda verimin artırılması yönüyle
büyük önem taşımaktadır (Erdal ve ark., 2009). Çok
yönlü kullanım alanına sahip mısırın son yıllarda
yeşil yem ve silaj üretimi ile ekim alanı artmıştır.
Birim alan veriminin yüksekliği, silaj yapımına
Bölgenin en verimli topraklarına sahip
Şanlıurfa-Harran Ovalarında sulanan arazi miktarı
142.000 hektar dolayındadır. Sulanabilen alanlarda
mısırın ekim nöbeti sistemleri içerisinde yer alması
kaçınılmazdır. Bölgede verim potansiyeli yüksek
olan mısır, serin iklim tahılları ve mercimekten
sonra ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek bir
bitkidir. Mısır, Harran ovası gibi sulanan alanlarda,
baklagiller, serin iklim tahılları ve diğer kültür
bitkileri ile ekim nöbeti içerisinde yer alması
gereken önemli bir tarla bitkisidir (Kün, 1992).
Bölgede daha çok ikinci ürün koşullarında
yetiştirilmesi önerilen (Öktem, 1997) mısır
454
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
uygunluğu ve elde edilen silajın besleme değerinin
yüksekliği gibi nedenlerle tercih edilen türler
arasındadır.
Harran ovası ana ve ikinci ürün koşullarında
10 adet tek melez mısır çeşidinin performanslarını
belirlemek amacıyla yürütülen bir çalışmada; ikinci
ürün koşullarında çiçeklenme süresi, bitki boyu,
koçan yüksekliği, bin tane ağırlığı, tane koçan oranı
ve tane verimi bakımından istatistiki anlamda
farklılıklar olduğu ve tane veriminin 682.8 ile 966.8
kg/da arasında değiştiği bildirilmiştir (Dok, 2005).
Yılmaz ve ark (2005), Maverik (1146 kg/da), DK.585
(1099 kg/da), DK.647 (1032 kg/da) ve Sele (1020
kg/da) çeşitlerinin Diyarbakır ikinci ürün
koşullarında haziran ayı içerisinde ekilebilecek
ümit-var çeşitler olduğu bildirilmiştir. Farklı
araştırıcılar (Öktem, 2005; Öktem ve Öktem, 2003,
2009; Coşkun ve ark., 2011a; 2011b) Harran ovası
ikinci ürün koşullarında at dişi mısırda yüksek tane
verimleri elde ettiklerini bildirmiştir.
Bu araştırma ile Harran ovası ikinci ürün
koşullarında farklı mısır çeşitlerinin verim
performanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Denemelerde bitkisel materyal olarak 15
adet hibrit at dişi mısır çeşidi (Orta erkenci; P 3394,
OSSK 713, FAVORI, DKC 6022, DKC 6589, PR32W86
ve erkenci; MARKET, GALACTIC, TIMIC, RX 770, DKC
6120, DKC 5783, ALPAGA, SABIA, ALINEA)
kullanılmıştır. Denemelerde 4 tekerrürlü Tesadüf
Blokları Deneme Deseni uygulanmıştır. Parsel
ölçüleri; ekimde 5 m x 0.7 m x 4 sıra = 14 m2 ve
hasatta: 5 m x 0.7 m x 2 sıra = 7 m2 ve sıra üzeri: 25
cm, sıra arası: 70 cm olacak şekilde ayarlanmıştır.
03 Temmuz 2008 ve 04 Temmuz 2009 tarihlerinde
elle ekim yapılmıştır. Ekimden bir gün önce
fosforun tamamı azotun bir kısmı (10 kg/da saf
azot ve 10 kg/da saf fosfor hesabıyla) 20.20.0
kompoze gübre formunda serpme olarak verilmiş
olup uygun aletle toprağa karıştırılmıştır. Azotun
kalanı (10 kg/da saf azot) boğaz doldurma öncesi %
33’lük Amonyum Nitrat formunda uygulanmıştır.
Bitkilerin ihtiyaç duyduğu dönemlerde tava usulü
sulama ve yabancı otlar ile zararlılara karşı kimyasal
mücadele yapılmıştır. Hasat, bitkilerin tamamı tam
oluma ulaştıktan sonra 18 Kasım 2008 ve 11 Kasım
2009 tarihilerinde yapılmıştır. Araştırmada; tane
verimi ile birlikte çiçeklenme süresi, bitki boyu,
koçan yüksekliği, hasat nemi, tane/koçan oranı gibi
özellikler de incelenmiştir. Denemede incelenen
özelliklerin varyans analizleri ve student’s t testi
çoklu karşılaştırma testleri JMP 5.0.1 (Anonim,
2002) istatistik paket programı yardımıyla
yapılmıştır.
Materyal ve Metot
Araştırma Güneydoğu Anadolu Bölgesinin
Şanlıurfa ilinde GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü
Koruklu Araştırma İstasyonunda 2008 ve 2009
yıllarında
yürütülmüştür.
Deneme
yerinin
toprakları kırmızı kahverengi toprak grubundan
olup, ağır bünyeli ve geçirgenliği iyidir (Dinç ve ark.,
1988).
Araştırmanın yürütüldüğü Akçakale
Meteoroloji İstasyonu'na ait 34 yıllık (1970-2003)
rasat değerlerine göre, yıllık toplam yağış 262 mm
olup deneme sezonlarında yağış kaydedilmemiştir.
Uzun yıllar ve denem sezonlarına ait sıcaklık
değerleri Şekil 1’de verilmiştir (Anonim, 2010).
Sonuçlar ve Tartışma
Varyans analizleri sonucunda incelenen tüm
özellikler için çeşitlere göre istatistiksel farklıklar
tespit edilmiştir (p<0.05). Yıllar arasında fark çıktığı
için iki yıl ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Tane verimi
ve diğer özelliklere ilişkin ortalama değerler ve
“student’s t çoklu karşılaştırma testi” sonuçları
grafiksel gösterimi Şekil 2-13’de verilmiştir.
Çiçeklenme süresi
Çiçeklenme süresine ait en düşük değer ve
en yüksek değerler 2008 yılında sırasıyla 50.5
(GALACTIC) ile 55.75 (DKC 6589, PR32W86) gün,
2009 yılında ise sırasıyla 54.25 (GALACTIC) ile 58.75
(SABIA) gün arasında değişim göstermiştir.
Çeşitlerin çiçeklenme süreleri yıllara göre değişim
göstermiştir. Bulgularımız mısırda çiçeklenme
süresinin genotip ve çevresel faktörlere göre
değiştiğini bildiren farklı araştırıcılar (Cesurer ve
Ünlü, 2001; Coşkun ve ark., 2011a, 2011b;
Gözübenli ve ark., 2001; İdikut ve Kara, 2013) ile
uyum içerisindedir.
Şekil 1. Akçakale ilçesi 2008-2009 yılları ve uzun
yıllar (1970-2003) ortalama sıcaklık (oC)
değerleri
455
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
A
A
AB
AB
AB
BC
B-D
C-E
C-E
DE
E
E
E
E
GALACTIC
MARKET
DKC 5783
TIMIC
ALPAGA
DKC 6022
P 3394
ALINEA
SABIA
RX 770
OSSK 713
FAVORI
DKC 6120
PR32W86
DKC 6589
F
Şekil 2. 2008 Yılı çeşitlere göre çiçeklenme süresine (gün) ait ortalama değerler ve Student’s t çoklu
karşılaştırma testi sonuçları (cv=1.513). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki
açıdan önemlidir (P<0.05)
320
DE
DE
E
260
EF
FG
FG
G
GH
GH
H
TIMIC
CD
DKC 6120
CD
GALACTIC
C
ALINEA
B
280
DKC 6022
A
P 3394
300
240
220
DKC 5783
RX 770
ALPAGA
DKC 6589
MARKET
SABIA
OSSK 713
FAVORI
PR32W86
200
Şekil 3. 2008 yılı çeşitlere göre bitki boyuna (cm) ait ortalama değerler ve student’s t çoklu karşılaştırma testi
sonuçları (cv=1.428). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan önemlidir
(p<0.05)
EF
F
G
TIMIC
E
ALINEA
D
GALACTIC
C
DKC 6120
C
MARKET
C
SABIA
C
DKC 5783
C
PR32W86
C
P 3394
C
DKC 6022
DKC 6589
FAVORI
B
ALPAGA
A
RX 770
A
OSSK 713
130
120
110
100
90
80
70
60
Şekil 4. 2008 yılı çeşitlere göre ilk koçan yüksekliğine (cm) ait ortalama değerler ve Student’s t çoklu
karşılaştırma testi sonuçları (CV=2.216). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki
açıdan önemlidir (p<0.05)
456
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
A
D-F
EF
EF
F
F
F
FAVORI
MARKET
ALPAGA
PR32W86
OSSK 713
C-E
P 3394
CD
SABIA
CD
ALINEA
C
DKC 6589
BC
GALACTIC
DKC 6022
BC
TIMIC
DKC 6120
B
RX 770
A
DKC 5783
90
88
86
84
82
80
78
76
74
72
70
Şekil 5. 2008 yılı çeşitlere göre tane koçan oranına (%) ait ortalama değerler ve Student’s t çoklu karşılaştırma
testi sonuçları (CV=1.286). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan
önemlidir (P<0.05).
I
I
J
TIMIC
SABIA
P 3394
HI
GALACTIC
G-I
DKC 5783
G-I
ALINEA
F-H
DKC 6589
E-H
RX 770
E-G
DKC 6022
D-F
PR32W86
DE
MARKET
CD
DKC 6120
BC
ALPAGA
B
OSSK 713
A
FAVORI
30
28
26
24
22
20
18
16
14
12
10
Şekil 6. 2008 yılı çeşitlere göre tane nem oranına (%) ait ortalama değerler ve Student’s t çoklu karşılaştırma
testi sonuçları (CV=2.871). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan
önemlidir (p<0.05).
AB
BC
1400
CD
C-E
C-F
1300
C-F
D-F
D-F
D-F
EF
EF
E-G
FG
OSSK 713
A
TIMIC
1500
1200
G
1100
1000
RX 770
ALINEA
SABIA
GALACTIC
FAVORI
P 3394
DKC 5783
DKC 6589
PR32W86
MARKET
DKC 6022
DKC 6120
ALPAGA
900
Şekil 7. 2008 yılı çeşitlere göre tane verimine (kg/da) ait ortalama değerler ve student’s t çoklu karşılaştırma
testi sonuçları (cv=4.086). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan
önemlidir-(p<0.05).
457
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
Bitki boyu
Bitki boyu değerleri 2008 yılında 256.25
(TIMIC) ile 296.50 (PR32W86) cm arasında değişim
gösterirken, 2009 yılında 245.5 (TIMIC) ile 297.75
(DKC 6589) cm arasında değişmiştir. Genel olarak
erkenci çeşitlerin bitki boyu değerleri orta erkenci
çeşitlerinkinden daha düşük çıkmıştır. Bulgularımız
bazı araştırıcılar (Coşkun ve ark., 2011a, 2011b;
Dok, 2005; Erdal ve ark., 2009; İdikut ve Kara,
2013; Karaşahin ve Sade, 2011; Öktem, 2005;
Öktem ve Öktem, 2009; Özata ve ark., 2012;
Vartanlı ve Emeklier, 2007) ile kısmen uyumludur.
İlk koçan yüksekliği
İlk koçan yüksekliği değerleri 2008 yılında
83.75 (TIMIC) ile 121.75 (OSSK 713) cm arasında,
2009 yılında ise 88.75 (GALACTIC) ile 134.25 (OSSK
713) cm arasında değişim göstermiştir. Bitki
boyunda olduğu gibi ilk koçan yüksekliği değerleri
de genel olarak erkenci çeşitlerde orta erkenci
çeşitlere
nazaran
daha
düşük
çıkmıştır.
Bulgularımız farklı araştırıcıların (Coşkun ve ark.,
2011a, 2011b; Dok, 2005; Erdal ve ark., 2009;
İdikut ve Kara, 2013; Karaşahin ve Sade, 2011;
Öktem, 2005; Öktem ve Öktem, 2009; Özata ve
ark., 2012; Vartanlı ve Emeklier, 2007) bulguları ile
benzeşmektedir.
60
59
A
AB
AB
A-C
A-C
58
A-C
A-C
A-C
BC
57
CD
DE
56
E
E
E
55
E
54
53
GALACTIC
DKC 6120
TIMIC
DKC 5783
RX 770
DKC 6022
P 3394
OSSK 713
MARKET
ALINEA
DKC 6589
ALPAGA
PR32W86
FAVORI
SABIA
52
Şekil 8. 2009 yılı çeşitlere göre çiçeklenme süresine (gün) ait ortalama değerler ve Student’s t çoklu
karşılaştırma testi sonuçları (CV=1.765). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki
açıdan önemlidir (P<0.05).
310
B
CD
CD
DE
280
EF
FG
270
GH
GH
H
H
260
I
I
I
TIMIC
C
290
GALACTIC
A
DKC 6120
300
250
240
458
ALINEA
DKC 5783
RX 770
SABIA
DKC 6022
ALPAGA
P 3394
MARKET
PR32W86
OSSK 713
FAVORI
DKC 6589
230
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
Şekil 9. 2009 yılı çeşitlere göre bitki boyuna (cm) ait ortalama değerler ve student’s t çoklu karşılaştırma testi
sonuçları (CV=1.314). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan önemlidir
(P<0.05).
F
G
GH
GH
HI
I
DKC 6120
TIMIC
GALACTIC
F
ALINEA
E
SABIA
D
ALPAGA
CD
DKC 5783
C
DKC 6022
P 3394
FAVORI
DKC 6589
C
RX 770
B
MARKET
B
PR32W86
A
OSSK 713
150
140
130
120
110
100
90
80
70
60
50
Şekil 10. 2009 yılı çeşitlere göre ilk koçan yüksekliğine (cm) ait ortalama değerler ve student’s t çoklu
karşılaştırma testi sonuçları (CV=2.479). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki
açıdan önemlidir (P<0.05).
FG
FG
G
ALPAGA
EF
PR32W86
EF
P 3394
EF
FAVORI
D-F
DKC 6022
D-F
RX 770
C-E
OSSK 713
B-D
SABIA
BC
GALACTIC
BC
DKC 6589
ALINEA
DKC 5783
B
MARKET
A
TIMIC
A
DKC 6120
88
86
84
82
80
78
76
74
Şekil 11. 2009 yılı çeşitlere göre tane koçan oranına (%) ait ortalama değerler ve student’s t çoklu karşılaştırma
testi sonuçları (CV=1.114). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan
önemlidir (P<0.05).
35
A
A
B
30
BC
BC
BC
CD
CD
DE
E
F
G
25
H
I
20
J
15
459
TIMIC
GALACTIC
P 3394
MARKET
DKC 5783
DKC 6120
DKC 6589
SABIA
ALINEA
ALPAGA
DKC 6022
PR32W86
OSSK 713
RX 770
FAVORI
10
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
Şekil 12. 2009 yılı çeşitlere göre tane nem oranına (%) ait ortalama değerler ve Student’s t çoklu karşılaştırma
testi sonuçları (CV=2.656). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan
önemlidir (P<0.05).
1200
A
A
1100
AB
BC
B-D
B-D
1000
B-E
C-E
DE
E
EF
FG
900
FG
GH
H
800
700
ALINEA
FAVORI
GALACTIC
ALPAGA
SABIA
TIMIC
MARKET
OSSK 713
PR32W86
DKC 6022
RX 770
P 3394
DKC 5783
DKC 6589
DKC 6120
600
Şekil 13. 2009 yılı çeşitlere göre tane verimine (kg/da) ait ortalama değerler ve student’s t çoklu karşılaştırma
testi sonuçları (CV=4.877). Farklı harfler ile gösterilen ortalamalar arasındaki fark istatistiki açıdan
önemlidir (P<0.05)
Tane nem içeriği
Hasatta tane nem içeriği değerleri 2008
yılında % 18.30 (TIMIC) ile 25.15 (FAVORI), 2009
yılında % 18.23 (TIMIC) - 32.95 (FAVORI) arasında
değişim göstermiştir. Tane nem içeriği bakımından
yıllar arasında fark çıkmasına rağmen her iki yılda
da en düşük değerleri TIMIC isimli çeşit verirken en
yüksek değerleri ise FAVORI isimli çeşit vermiştir.
Bu durum denmede kullanılan çeşitlerden hasat
kadar tane nemini en hızlı kaybeden çeşidin MITIC,
en yavaş kaybedenin ise FAVORI olduğunu
göstermektedir. Buluğlarımız bazı araştırıcıların
(Coşkun ve ark., 2011a, 2011b; Karaşahin ve Sade,
2011; Öktem ve Öktem, 2009; Özata ve ark., 2012)
bulguları ile örtüşmektedir.
2009 yılında 797.25 (ALINEA) ile 1107.00 (DKC
6120) kg/da arasında değişmiştir. Bulgularımız bazı
araştırıcılar (Coşkun ve ark., 2011a, 2011b; Dok,
2005; Erdal ve ark., 2009; İdikut ve Kara, 2013;
Karaşahin ve Sade, 2011; Öktem, 2005; Öktem ve
Öktem, 2003, 2009; Özata ve ark., 2012; Vartanlı ve
Emeklier, 2007) ile kısmen uyumludur.
Diğer
araştırmacıların
bulguları
ile
bulgularımız arasındaki farklılıklar ve yıllar
arasındaki farklılıklar denemelerde kullanılan
çeşitlerin farklı genetik yapıları, denemelerin
yürütüldüğü çevrenin iklim ve toprak özellikleri ile
denemelerde uygulanan kültürel işlemlerin (ön
bitki, toprak işleme, çapalama, sulama, ilaçlama,
gübreleme vb.) farklı olmasından kaynaklanmış
olabilir.
Denemelerden alınan sonuçlara göre her iki
deneme yılında da yüksek tane verimi veren DKC
6120 isimli çeşit yörede ikinci ürün koşulları için
tavsiye edilebilse de yıllara göre çeşitlerin tane
verimlerindeki değişimin yüksek olması deneme de
kullanılan çeşitlerin verim stabilitelerinin nispeten
düşük olduğunu göstermektedir. Bu tür
çalışmaların en doğru sonuca ulaşabilmek için 3-4
yıl devam ettirilmesi gerekli olabilir. Ancak her yıl
yeni çeşitlerin piyasaya sunulması yetiştiricilerin
kısa sürede yeni çeşitlere yönelmesine neden
olmaktadır. Bu sebeple çeşitlerin tescil aşamasında
hedef bölgelerde denenmesine ağırlık verilerek bu
tür olumsuzlukların önüne geçilebilir. Son yıllarda
bölgede sorun olmaya başlayan yaprak hastalıkları
Tane koçan oranı
Tane koçan oranı değerleri 2008 yılında %
80.25 (OSSK 713) ile 87.75 (DKC 5783), 2009 yılında
% 78.75 ile ilişkili bir özellik olabilir. Ancak tane
verimi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tane
nem içeriği ve diğer verim unsurları ile birlikte
değerlendirilmesi
daha
doğru
olacaktır.
Bulgularımız farklı araştırıcıların (Coşkun ve ark.,
2011a, 2011b; Öktem ve Öktem, 2003, 2009; Özata
ve
ark.,
2012)
bulguları
ile
benzerlik
göstermektedir.
Tane verimi
Tane verimi 2008 yılında 1173.75 (Rx 770)
ile 1429.00 (ALPAGA) kg/da arasında değişirken,
460
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1(4): 454–461, 2014
önemli verim kayıplarına yol açmaktadır.
Denemeler süresince çalışılan çeşitlerde herhangi
bir yaprak hastalığına rastlanmamıştır. Çeşit
adaptasyon denemeleri yürütülürken çeşitlerin bu
tip hastalık etmenlerine karşı dayanıklılığı da
incelenmelidir.
Sonuç olarak Harran ovası ikinci ürün
koşullarında her iki yılda da yüksek verime ulaşan
DKC 6120 çeşidi zamanında yapılan ikinci ürün
ekimlerinde tercih edilebilir. Ancak ekimde geç
kalınmış ise nispeten daha erkenci olan tatminkâr
verime sahip olan DKC 5783 ile MARKET çeşitleri
hasadın zamanında yapılabilmesi için tercih
edilebilir.
Yetiştirilen Bazı Melez Mısır (Zea mays L)
Çeşitlerinde Verim ve Verimle İlişkili
Özellikler. Türkiye VI. Tarla Bitkileri
Kongresi, 17-21 Eylül, Tekirdağ, s.201-205.
İdikut, L. ve Kara, S. N., 2013. Tane Ürünü İçin
Yetiştirilen İkinci Ürün Mısır Çeşitlerinin Bazı
Verim Öğeleri İle Tane Nişasta Oranlarının
Belirlenmesi. KSÜ Doğa Bil. Derg., 16(1): 815
Karaşahin, M. ve Sade, B., 2011. Farklı Sulama
Yöntemlerinin Hibrit Mısırda (Zea mays L.
indentata S.) Dane Verimi ve Verim
Unsurları Üzerine Etkileri. U. Ü. Ziraat
Fakültesi Dergisi, 25(2): 47-56.
Kün, E., 1992. Tahıl ve Baklagil Üretimi. TÜBİTAKBilim ve Teknik Dergisi, 25(292): 25-27.
Öktem, A., 1997. GAP bölgesi mısır yetiştiriciliğinde
karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri.
Harran
Üniversitesi
Ziraat
Fakültesi
Dergisi,1(1): 65-74.
Öktem, A. ve Öktem, A.G., 2003. Bazı Mısır (Zea
mays L.) Genotiplerinin Harran Ovası
Koşullarına Adaptasyonu. Türkiye 5. Tarla
Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim, Diyarbakır, s.
212-222.
Öktem, A.G., 2005. Harran Ovası Koşullarında
Yetiştirilen Bazı Atdişi Mısır (Zea mays L.
indentata) Genotiplerinin Tane Verimi ve
Koçan Özelliklerinin Belirlenmesi. GAP IV.
Tarım Kongresi, 21-23 Eylül, Şanlıurfa,
s.1526-1533.
Öktem, A. ve Öktem, A.G., 2009. Bazı Atdişi Hibrit
Mısır (Zea mays L. indentata) Genotiplerinin
Harran Ovası Koşullarında Performanslarının
Belirlenmesi. Harran Üniversitesi Ziraat
Fakültesi Dergisi, 13(2): 49-58.
Özata, E., Öz, A. ve Kapar, H., 2012. Silajlık Hibrit
Mısır Çeşit Adaylarının Verim ve Kalite
Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarım Bilimleri
Araştırma Dergisi, 5 (1): 37-41.
Vartanlı, S. ve Emeklier, H.Y., 2007. Ankara
Koşullarında Hibrit Mısır Çeşitlerinin Verim
ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarım
Bilimleri Dergisi, 13(3): 195-202.
Yılmaz, Y., Konuşkan, Ö., Gül, İ. ve Ülger, A.C.,
2005. Diyarbakır’da İkinci Ürün Koşullarında
Yetişme Süreleri Farklı At Dişi Melez Mısır
Çeşitlerinde İki Ekim Zamanının, Tane Verimi
ve Bazı Tarımsal Özelliklere Etkisinin
Saptanması. GAP IV. Tarım Kongresi, 21-23
Eylül, Şanlıurfa, s. 867-873.
Kaynaklar
Anonim, 2002. JMP® Design of Experiments Version
5 Copyright © 2002 by SAS Institute Inc Cary
NC, USA.
Anonim, 2010. Devlet Meteoroloji İşleri Genel
Müdürlüğü, Şanlıurfa Meteoroloji Bölge
Müd. Kayıtları.
Cesurer, L. ve Ünlü, İ., 2001. Farklı Lokasyonlarda
Yürütülen İkinci Ürün Hibrit Mısır
Çeşitlerinin Bazı Bitkisel ve Tarımsal
Özelliklerinin İncelenmesi, KSÜ Fen ve
Mühendislik Derisi, 4(1):138-149.
Coşkun, A., Coşkun, Y., Yıldırım, A. ve Koşar, İ.,
2011a. Bazı At Dişi Mısır Genotiplerinin
Harran Ovası İkinci Ürün Koşullarına
Uyumu. GAP VI. Tarım Kongresi, 09-12
Mayıs, Şanlıurfa, s. 595-600.
Coşkun, A., Coşkun, Y. ve Kara, O., 2011b. Harran
Ovası İkinci Ürün Koşullarında Bazı At Dişi
Mısır Çeşitlerinin Verim ve Verimle İlişkili
Özelliklerinin İncelenmesi. GAP VI. Tarım
Kongresi, 09-12 Mayıs, Şanlıurfa, s. 601606.
Dinç, U., Şenol, S., Sayın, M., Kapur, S. ve Güzel, N.,
1988.
Güneydoğu
Anadolu
Bölgesi
Toprakları (GAT) I. Harran Ovası, TÜBİTAK,
Tarım
Ormancılık
Araştırma
Grubu,
Güdümlü Araştırma Projesi Kesin Sonuç
Raporu, TAOG 534, Adana.
Dok, M., 2005. Harran Ovasında Ana ve İkinci Ürün
Mısır Yetiştiriciliğinde Bazı Mısır Çeşitlerinin
Verim ve Verim Unsurları Üzerine
Araştırmalar. GAP IV. Tarım Kongresi, 21-23
Eylül, Şanlıurfa, s. 861-866.
Erdal, Ş., Pamukçu, M., Ekiz, H., Soysal, M., Savur,
O. ve Toros, A., 2009. Bazı Silajlık Mısır Çeşit
Adaylarının Silajlık Verim ve Kalite
Özelliklerinin
Belirlenmesi.
Akdeniz
Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(1):
75–81.
Gözübenli, H., Konuşkan, Ö. ve Şener, O., 2001.
Hatay Koşullarında İkinci Ürün Olarak
461
Download

(PDF)... - DergiPark