FOSİL VE MERMER
Sacit ÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji
Mühendisliği Bölümü Buca-İZMİR
Bartın Bej Mermer: Karacabük-Safranbolu/Yığlıca Köyü
Litoloji v e Özellikleri
Erken Paleosen-Orta Eosen yaşlı “Bartın Bej” mermeri litolojik olarak fosilli
kireçtaşı şeklinde tanımlanır. Bunlar sarımsı-bej renklerde, orta kalın tabakalı,
yersel olarak masif, biyomikritik kireçtaşları olup, nummulit ve millioid kavkılarından,
kripto-mikrokritalen kalsit mermerlerinden oluşan ve az miktarda kil içeren
kireçtaşlarıdır. Bu kaya birimleri Safronbolu Formasyonu olarak adlandırılan ve
esasen sığ denizel şelf ortamından çökelmiş karbonat istiflerinin en üst resifal
kısımlarında bulunurlar. Tabanda Paleozoyik-Mesozoyik (Geç Kretase) yaşlı kaya
birimleri üzerine uyumsuz olarak gelen karbonat kayaları üst seviyelerde Orta Eosen
yaşlı kaya birimlerine derecelenirler. Bu istif yaklaşık 50m kalınlığındadır.
Örnek, monomineralojik olup, tümüyle kalsit minerallerinden oluşmaktadır. Tane
büyüklüğü oldukça heterojen olan örnekte, kalsit mineralleri birbirine son derece
düzensiz sınırlar boyunca kenetlenmiş olup tümü basınç ikizidir. Basınç ikizlerinde
yeryer bükülmeler gözlenmiştir. Minerallerde zayıf bir yönlenme mevcuttur. Çatlak
dolgularında yer yer kuvars oluşumlarına rastlanmaktadır.
Bartın Bej
Bilecik Gül kurusu Mermer: Bilecik Taşçılar Köyü ve Çukurören köyü
Litoloji v e Özellikleri
Orta Jurasik-Erken Kretase yaşlı Bilecik Pembe ve Gülkurusu mermeri litolojik
olarak kireçtaşıdır. Tabanda bulunan Erken Jurasik yaşlı kumtaşları üzerine
konkordan olarak gelmektedir. Kireçtaşlarının üzerine uyumlu olarak Geç Kretase
yaşlı filiş fasiyesindeki kumtaşı, marn ve kireçtaşları gelmektedir. Pembe ve bej
hamur içinde gül kurusu ve pembe damar mercek ve yama şeklinde gözlenir. Bilecik
pembe mermeri mikritik kalsitten oluşmuş ve kısmen yuvarlaklaşmış, kısmen de
yeniden kristallenmiş intraklast parçaları ve fosil kavkıları kalıntılarından ibaret
olup, bu taneler ince taneli sparit çimento ile bağlanmışlardır.
Örnek mikritik kalsitten oluşmuş ve kısmen yuvarlaklaşmış, kısmende yeniden
kristallenmiş intraklast parçaları ve fosil kavkı kalıntılarından ibaret olup, bu taneler
ince taneli spari çimento ile bağlanmıştır.
Bilecik Gül Kurusu
Burdur Bej Mermer: Burdur-Karamanlı/Bademli Köyü
Litoloji v e Özellikleri
Orta Triyas-Liyas yaşlı “Burdur bej” mermeri litolojik olarak fosilli rekristalize
kireçtaşı şeklinde tanımlanır. Sarımsı bej renkli, yer yer grimsi, orta kalın tabakalı
yerel olarak masif görünümlü olan ve alg fosilleri içeren bu kaya birimleri, Dutdere
kireçtaşı birimi şeklinde adlandırılır. Bu kireçtaşları üst seviyelerde ammoniticorosso fasiyesinde çökelmiş olan kırmızımsı-pembemsi renkli, çörtlü kireçtaşalarına
derecelenirler. Yaklaşık kalınlığı 700 m olan bu kireçtaşı istifinin tabanı tektonik
dokanaklı iken, üst sınırı Üst Kretase yaşlı kaya birimleri ile uyumsuz olarak
belirlenmektedir.
Burdur Bej
Bursa Bej Mermer: Bursa Söğütalan/Killik İncirlipınar-Körekem Köyleri
Litoloji v e Özellikleri
Alt Kretase (Beriasiyen-Valanjiniyen) “Bursa Bej” mermeri litolojik olarak fosilli,
biyomikritik kireçtaşı olarak tanımlanır. Bej sarımsı, grimsi renklerde olan ve orta
tabakalanma gösteren bu kayalar İnatlar kireçtaşı Birimi olarak adlandırılır. Birimin
alt seviyleri pembemsi, kumlu-killi, ammonit fosilli kireçtaşlarından oluşurken, orta
seviyeleri çört kireçtaşlarından oluşur. Üst seviyeleri ise bol mikrofosilli, mikritik
psödo-oolitik kireçtaşlarından oluşmaktadır. Mermer için işletilen üst seviye
kireçtaşları, kripto-mikrokristalen kalsit minerallerinden , mikrofosil kavkılarından,
pellet ve intraklast bileşenlerinden oluşmaktadır. Bu kireçtaşı istifi tabanda Triyas
yaşlı kaya birimleri üzerine gelirken, üst seviyelerde Üst Kretase yaşlı kaya
birimleri tarafından üzerlenmektedir.
Petrografik Özellikleri
Örnek kripto ve mikrokristalin kalsit kristalleri içerisinde sparitleşmiş mikrofosil
kavkı izleri, kriptokristalin kalsitten oluşmuş pellet ve intrakalst içermektedir.
Çatlak ve boşluklarda mikro ve mesokristalen kalsit izlenmiştir.
Bursa Bej
Diyarbakır Bej Mermer: Diyarbakır-Hani/Saklat Köyü
Litoloji v e Özellikleri
Erken Miyosen yaşlı “Diyarbakır Bej” mermeri, litolojik olarak fosilli,
biyomikritik resifal kireçtaşı şeklinde tanımlanır. Beyaz, krem, sarımsı ve
pembemsi renklerde olan ve masif yapılı olan bu kireçtaşı birimleri Fırat
Formasyonu Kireçtaşı Birimi olarark adlandırılırlar. Sparitik, mikromezokristalen kalsit minerallerinden oluşmakta ve bol miktarda alg ve mercan
fosili içeren bu birim, tabanda Orta Eosen Yaşlı kireçtaşı birimleri üzerine
gelirken, üst seviyelerde Erken Miyosen yaşlı kumlu kireçtaşlarına geçiş
gösterir.
Örnek, kriptokristalen kalsit kristalleri içerisinde çok bol miktarda mikrofosil
ve kavkı izleri içermektedir. Ayrıca yer yer makrokristalin ikincil kalsit
kristalleri izlenmiştir.
Diyarbakır Bej
Diyarbakır Pembe Mermer: Diyarbakır-Hazro/Kıramataş Köyü
Litoloji v e Özellikleri
Erken Eosen yaşlı “Diyarbakır Pembe” mermeri, litolojik olarak fosilli, Biyomikritik
Kireçtaşı şeklinde tanımlanır. Sarımsı bej pembemsi ve grimsi renklere sahip olan bu
kireçtaşı birimleri orta kalın tabakalı mostralar verirler. Bol nummulit fosili içeren bu
kireçtaşları Hoya formasyonu olarak adlandırılan kireçtaşı istifinin alt seviyelerini
temsil eder. Bu kaya birimleri üst seviyelerde gri-koyu renkli dolomitik kireçtaşlarına
geçiş gösterirler. Tüm istifi tabanda Erken-Orta Eosen yaşlı killi-dolomitik
kireçtaşları üzerine gelirken , üst seviyelerinde çörtlü kireçtaşları tarafından
üzerlenirler.
Örnek, kripto-mikrokristalin kalsit kristalleri içerisinde çok bol miktarda sparitleşmiş
mikrofosil ve kavkı içermektedir. Yer yerçok az demirhidroksit birikimleri izlenmiştir.
Diyarbakır Pembe
Kastamonu-Eflani Bej Mermer Karabük-Eflani/Esencik Köyü
Litoloji v e Özellikleri
Geç Paleosen-Orta Eosen yaşlı “Eflani Bej” mermeri litolojik olarak fosilli biyomikritik
kireçtaşı şeklinde tanımlanır. Sarımsı bej renkli, orta kalın tabakalı, yersel olarak masif
olan bu kireçtaşları, kripto-mikrokristalen kalsit minerallerinden oluşmakta, bol miktarda
nummulites ve milioides kavkıları ve az miktarda kil içermektedir. Bu kaya birimleri
Safranbolu Formasyonu olarak adlandırılan esasen sığ deniz-şelf ortamında çökelmiş
olan kireçtaşı istifinin resifal üst seviyelerini oluşturmaktadır. Tabanda Paleozoyik ve
Mesozoyik yaşlı kaya birimlerine derecelenir. İstif yaklaşık olarak 50m kalınlığındadır.
Örnek kripto-mikrokristalin içerisnde kalsit kristalelri bol miktarda mikrofosil ve kavkı izleri
içermektedir. Ayrıca eses miktarda glokonit ile az miktarda boşluklarda ikincil kalsit
kristalleri izlenmiştir.
Kastamonu Eflani Bej
Ege Bordo
Ege Kahverengi (Bordo)
Bilecik Pembe
Burdur Badem
Kastamonu-Eflani Bej
Sivrihisar Bej
Toros Siyah
Söğüt Gold (Bej)
Kırklareli Mactra’lı kalker
Diyarbakır Bej
Diyarbakır Pembe
Toros Siyah
Elazığ Sunta
Elazığ Sunta
Diyarbakır Pembe
Diyarbakır Çermik
Akhisar
Lymra mermeri
Lymra mermeri
Lymra Mermeri
Lymra Mermeri
Download

Fosil ve Mermer