BAĞLAŞIKLIK-BAĞDAŞIKLIK-BAĞDAŞTIRMA
BAĞLAŞIKLIK-BAĞDAŞIKLIK-BAĞDAŞTIRMA
 Anlatımda Bağlaşıklık : Bir metinde dil öğelerinin dil bilgisi kurallarına
uyularak yan yana getirilmesine bağlaşıklık denir. Bağlaşıklığa uyulmadığı
takdirde cümle içerisinde anlatım bozukluğu ortaya çıkabilir. Bunlar bazen bir
ekin bazen de bir kelimenin eksikliğinden kaynaklanabilir.
Örnek :
(Y) Bu sabah istasyon onunla karşılaştım. (D) Bu sabah istasyonda onunla karşılaştım.
(Y) Sütü az, çayı hiç sevmem
(D) Sütü az severim, çayı hiç sevmem.
(Y) Sararan yapraklar, dallardan usulca düşüyorlar. (Özne-yüklem uyuşmazlığı)
(Y) Bu tabloları kimse beğenmedi, kıyasıya eleştirdi. (Özne-yüklem uyuşmazlığı)
(Y) Sağlık ve ekonomik alanda çalışmalar yapılıyor. (Tamlama yanlışlığı)
 Anlatımda Bağdaşıklık : Dil öğelerinin ifade ettiği durum ve hususlar
arasındaki anlam bağlantılarına bağdaşıklık denir. Bağdaşıklığa uyulmadığı
takdirde anlamsal olarak anlatım bozuklukları ortaya çıkar.
 Örnek :
(Y) Çam fidanlarını özenle ektiler.
(D) Çam fidanlarını özenle diktiler.
(Y) Annemin dokuduğu patiği beğendim.
(D) Annemin ördüğü patiği beğendim.
(Y) Bir haftalık turistik yerlere gezi düzenleyeceklermiş.
(D) Turistik yerlere bir haftalık gezi düzenleyeceklermiş.
Anlatımda Bağdaştırma : Kelimelerin yeni bir anlam ifade etmek için yan
yana getirilerek oluşturduğu söz gruplarına bağdaştırma denir.
Yaygın olan ifadelerle oluşturulmuş bağdaştırmalara alışılmış bağdaştırma;
birbiriyle uyuşmayan kelimelerden meydana gelen bağdaştırmalara
alışılmamış bağdaştırma denir.
Örnek : Dilsiz hayaller ( Alışılmamış Bağdaştırma )
Dilsiz insan ( Alışılmış Bağdaştırma )
Alışılmış bağdaştırma
sıcak havalar
kara gözler
dilsiz insanlar
ilk göz ağrısı
kilometrelerce yol
sıcak bakışlar
Alışılmamış bağdaştırma
yitik düşler
hayal demeti
dilsiz hayaller
beyaz titreyiş
kilometrelerce özgürlük
bir çakıl taşı gülümseyişi
Anlatımda Bağlam : Kelime, kelime gruplarının ya da cümlelerin metinde
bulunduğu yere bağlı olarak farklı anlamlar kazanmasına bağlam denir.
Örnek : Bugün hava çok soğuk.
Bizi soğuk karşıladı.
Çocuk kara göz, kara kaşlıydı.
Kara günümüzde yanımızda o vardı sadece.
Hâlin gereği, bir cümle veya metinde sözün bağlama uygun bir
şekilde kullanılmasıdır.
Örnek : Güzel bir ev alana “Güle güle oturun.” demek hâlin gereğidir.
Hasta birine “Geçmiş olsun.” demek.
Download

Y - Eba