BOM – ÜRÜN AĞAÇLARI
BÜTÜN BİLGİ İŞLEM YAZILIM DANIŞMANLIK 2012
BOM - ÜRÜN AĞAÇLARI
1- GENEL
1.1.Modülün İşleyişi
Üretim
yapan
firmalar,
üretim
sırasında
farklı
malzemeler
kullanmaktadırlar. Örneğin, otomotiv sektöründe otomobil üretirken motor, şasi
ve dört tekerlek gerekir. Gıda maddeleri sektöründe ise, çikolata üretirken,
şeker, kakao, süt, alüminyum folyo ve paket kağıdı gibi malzemeler kullanılır.
Üretimde kullanılan malzemeler hakkındaki bilgiler, ürün ağaçları ile ifade
edilmektedir. Bir malzeme listesi olan ürün ağacı, ürünü oluşturan
malzemelerin ve hammaddelerin reçetesidir; bir ürünü üretmek için gerekli
olan yarı ürünlerin ve / veya hammaddelerin hangi yapıda ve miktarlarda bir
araya getirilmesi gerektiğini tanımlayan reçete olarak düşünülebilir.
Ürün ağacı tek seviyeli ya da çok seviyeli olabilir. Tek seviyeli ürün ağacı,
bir başlık ve buna bağlı kalemler den oluşur. Başlık ve her bir kalem bir
malzeme kaydını gösterir. Birden fazla sayıda tek seviye ürün ağacı bir araya
geldiğinde çok seviyeli daha karmaşık yapılar oluşturulabilir. Çok seviyeli ürün
ağacında ilk seviyede kalem olarak bir yarı mamul, ikinci seviyede başlık olarak
yeni bir ürün ağacını ifade eder.
1.2.Tanımlamalar
Ürün Ağacı : Ürün Ağacı, bir mamulü üretmek için gerekli olan hammadde
ve/veya yarı mamullerin hangi hiyerarşik yapı ve miktarlarda bir araya
getirilmesi gerektiğini tanımlayan reçeteler olarak düşünülebilir.
Kalemler : Ürün ağacı aracılığıyla başka malzemelere bağlı olan malzemeler.
Bunlar hammadde veya ara mamul veya yarı mamul olabilir; örneğin, bir
tekerlek ya da lastik.
Ürün : Başka bir malzemeye kalem olarak bağlanmayan malzeme, örneğin,
otomobil.
Ara Ürün (Yarımamül) : Öğelerden oluşan bir malzeme, örneğin, tekerlek.
Tekerlek, jant, lastik ve pek çok vidadan oluşur.
Hammadde : Başka öğelerden oluşmayan malzeme, örneğin, lastik.
CANIAS sisteminde, Ürün Ağacı olarak adlandırılan yapılar, değişik
sektörlerde, malzeme listesi, reçete ve parça listesi olarak adlandırılmaktadır.
IAS standart sistemi, geliştirmede esneklik sağlamaktadır. Bir veya birden fazla
parçadan oluşan her malzeme, sistemde ayrı bir ürün ağacı olarak tutulmakta
ve böylelikle aynı parçayı kullanan farklı yarı ürünlerin ve / veya ürünlerin ürün
ağaçları çok daha kısa sürede oluşturulabilmektedir . Ürün ağacı oluştururken,
“referans ürün ağacı” kullanabilme özelliği de bu süreci son derece kısaltmakta
ve doğru veri girişini sağlamaktadır. Referans ürün ağacı kopyalanarak ürün
ağaçları çoğaltılabilir.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 1 / 17
1.3.Diğer Modüllerle İlişki
Bir ürün ağacının içerdiği temel veriler, üretim planlama ve kontrol, MRP
adıyla bilinen malzeme ihtiyaç planlaması, maliyetlendirme, satın alma, ve
envanter yönetimi gibi sistemin diğer ana uygulamaları için bir girdi
oluşturmaktadır.
Ürün ağaçları, Envanter yönetimi ve Üretim Planlamasında merkezi bir rol
oynamaktadır. Ürün ağaçlarında yer alan ürünlerin ve yarı ürünlerin yapısıyla
ilgili bilgiler, üretimden satışa kadar her alanda kullanılmaktadır.
Ürün ağaçları bilgilerini sistem içinde kullanan modüller şunlardır:
- Malzeme ihtiyaç Planlaması
- Ürün Maliyetlendirme
- İş (üretim) Emirleri
- Envanter Yönetimi
- Satış
2- İŞLEMLER
2.1.BOMT01 – Ürün Ağaçları
IAS ürün ağaçları veri girişi uygulaması ürün ağacı modülünün temel
uygulamasıdır. Ürün ağaçları burada oluşturulur, değiştirilir ve kullanılır. Bu
bölüm, IAS ürün ağaçları veri girişi kullanımındaki temelleri göstermektedir,
örneğin, ürün ağacı oluşturma, ürün ağacında değişiklik yapma, ürün ağacı
silme, ürün ağacı alternatifleri oluşturma ve referans ile ürün ağacı oluşturma.
Resim-1
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 2 / 17
Yeni bir ürün ağacı oluşturmak için yeni(artı) butonuna basılır. Eğer
varolan bir kayıt seçilip artı butonuna basılırsa seçilen ürün ağacının
özelliklerini referans alarak yeni ürün ağacı oluşturabilirsiniz.
Resim-2
Firma Kodu: Maksimum üç haneli numerik veya alfanumerik Firma kodunu
ifade eder. Destek Tablosu IASBAS001 'den büyüteç yardımı ile seçebilirsiniz.
Tesis : İki haneli numerik veya alfanumerik Tesis kodunu ifade eder. Destek
Tablosu IASBAS005 'den büyüteç yardımı ile seçebilirsiniz.
ÜA Kategorisi : IASBOM001 destek tablosundan seçilerek ürün ağacının
kategorisini belirleyebilirsiniz.
Resim-3
Malzeme No : Ürün ağacı verileri girilecek olan malzeme BAST03 Malzeme
Ana Kayıtlarından seçilir.
Ürün Ağacı No: Malzeme numarasının seçilmesi ile buraya malzeme adı ile
aynı olarak otomatik akar.
Alternatif No : Ürün ağacı kategorilerinde seçilen kategoriye göre, buraya
alternatif ürün ağacı numarası girilmelidir.Ürün ağacı kategorisi standart
seçilmiş ise “00” yazılmalı, ürün ağacı kategorisi alternatif olarak seçildiyse
01'den 99'a kadar bir alternatif numara belirlenebilir.
Tarih: Ürün ağacı kaydının yapılacağı tarihi belirtir. Otomatik olarak bugünün
tarihi ekranda belirir.
Referans Al : Referans alınıp yeni bir kayıt oluşturuluyor ise bu çek otomatik
atılı olarak ekrana gelecektir.
Yukarıdaki verilerin girilmesi ile birlikte sağ üstteki onaylama butonuna
basıldığında , ürün ağacı bilgileri ekranına geçilecektir. İptal butonuna
basıldığında kayıt işlemi iptal edilir ve ürün ağaçları listesi ana ekranına geri
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 3 / 17
dönülür.
Resim-4
Firma : Ürün ağacının ilişkili olduğu firmanın kodudur. Üzerinde değişiklik
yapılamaz.
Tesis : Ürün ağacının ilişkili olduğu tesisin kodudur. Üzerinde değişiklik
yapılamaz.
Ürün Ağacı No : Ürün ağacını özel olarak ifade eden numaradır. Benzer ürün
ağacı tanımlamaları dışında, malzeme numarası ile aynı olarak tanımlanır.
Malzeme No : Ürün ağacı tanımlanacak malzemenin numarası girilir. Benzer
tipte bir ürün ağacı oluşturulmak isteniyorsa, şablon tanımı için malzeme
numarası alanına ‘*’ girilir.
Alternatif No : Bu alana alternatif ürün ağacı oluşturulacağı durumlarda 0’dan
büyük değerler (01 ile 99 arası) girilir. Sadece alternatif numarasını
değiştirerek farklı ürün ağaçları yaratılabilir.
Açıklama : Ürün ağacına kısa açıklama girilir. Malzeme ana kayıtları’ndan
malzeme ile girilmiş olan açıklama gelir.
Geçerlilik Başlangıç : Ürün ağacının geçerli olduğu başlangıç tarihi girilir.
Geçerlilik başlangıç tarihi, ürün ağacının oluşturulduğu tarih olarak bu alana
yazılır.
Geçerlilik Bitiş : Ürün ağacının geçerli olduğu bitiş tarihi girilir. Geçerlilik bitiş
tarihi sistemin son tarihi olarak bu alana yazılır. Eğer, ürün ağacı statüsü tarihe
göre takip yapılmasına izin veriyorsa, ürün ağacının değiştirildiği gün,
değişimden önceki ürün ağacının geçerlilik bitiş tarihi olarak atanır. Aynı
zamanda, yeni ürün ağacının da başlangıç tarihi olur.
Minimum Parti Büyüklüğü : Ürün ağacının geçerli olduğu üretim miktarının
en küçük değerini ifade eder.
Maksimum Parti Büyüklüğü : Ürün ağacının geçerli olduğu üretim miktarının
en büyük değerini ifade eder.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 4 / 17
Temel Miktar : Ürün ağaçları baz alınan temel miktar üzerinden oluşturulur.
Daha sonra elemanlar tanımlanırken bu baz alınan miktar için kaç tane eleman
gerektiği tanımlanır. Temel miktara onun katları biçiminde sayılar yazılarak,
elemanlar için miktar tanımlaması yapılırken ondalıklı sayılar yerine tam sayılar
girilebilmesi sağlanır.
Birim: Temel Miktarın birimini gösterir. Malzemenin stok birimi olup malzeme
ana kayıtlarından gelir. Malzeme için tanımlanan birimler tablosundan seçim
yapılarak başka bir birimle değiştirilebilir.
Açıklama : Ürün Ağacının açıklamasını içermektedir.
Ürün Ağaçları, alternatif verilerek tanımlanacağı gibi, parti miktarlarına
göre de alternatif ürün ağaçları oluşturulabilir. Örneğin; 1 ile 10000 lik parti için
“00” alternatifli ürün ağacı kullanılırken, 10000 ile “01” numaralı alternatif ürün
ağacı tanımlanabilir.
BOM grafiği : Bu buton a tıklanarak ürün ağacına ait grafik izlenebilir.
Resim-5
Grafikte görülen elamanlar üzerine tıklanarak her biri ile ilgili özellikler
sağ taraftaki alanlarda görülebilmektedir. Ayrıca grafik üzerinden seçilen
objeyle ilgili olarak ekranın üst tarafındaki butonlar yardımı ile silme ve
değişiklik işlemleri yapılabilmektedir. Yine burada bulunan artı butonu ile ürün
ağacına yeni kalem eklemek mümkündür.
Ekrandaki tabloya (Resim-4)ürün ağacına ait elemanlar girilir ve her bir
eleman a çift tıklanarak eleman detayı ekranına geçilir.İnsert tuşuna basılarak
ürün ağacına istenildiği kadar eleman(hammadde/yarımamül) eklenebilir.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 5 / 17
Eleman Kopyala : Bu butona tıklanarak eleman kopyala ekranına geçilir.
Buradaki amaç içinde bulunduğumuz ürün ağacına farklı ürün ağaçlarındaki
elemanları hızlıca kopyalayabilmektir.
Resim-6
Detay butonuna basarak elemanların detay ekranına geçilir.
Kalem No : Ürün ağacı elemanının listedeki sıra numarasını gösterir.
Statü : Elemanın statüsünü gösterir. Elemanın statüsüne bağlı olarak elemanın
ne gibi özelliklere sahip olduğu ekranda görülebilir. Ekranda görülen Envanter
Yönetimi, Satış, Sabit Miktar, İhtiyaç Planlaması, Maliyetlendirme, Değişken
Boyut, Malzeme Girişi, Tekrarlanma Kontrolü, Yan Ürün, İş Emirleri,
Mühendislik Tasarımı, Çözülüm Sonu ve Yazdır alanlarındaki işaretler, elemanın
statüsünün tanımlandığı IASBOM005 destek tablosundan gelir. Kullanıcı burada
tipte belirlenmiş özelliklerin bazılarında değişiklik yapma imkanına sahiptir. Bu
değişiklik tipte bir değişikliğe sebebiyet vermez. Sadece bu ürün ağacına özgü
kalır.
Eleman No : Ürün ağacı kaydı yapılacak ürünü oluşturan alt kalemlerin
malzeme numarası girilir. BAST03 malzeme ana kayıtlarından kayıtlar
görüntülenir.
Alternatif : Eğer tanımlanan elemanın da ürün ağacı varsa, ürün ağacı analizi
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 6 / 17
veya çözülümü sırasında bu elemanın sahip olduğu hangi alternatif ürün
ağacının kullanılacağı belirtilir.
Miktar: Ürün ağacı elemanının kullanım miktarı girilir.
Birim: Elemanın kullanım miktarının birimi girilir. Elemanın malzeme ana
kayıtlarında tanımlanan stok birimi bu alana otomatik aktarılır.
Fire Oranı : Malzeme ürün ağacı içerisinde kullanıldığı sürece, kullanım
miktarının belli bir oranı fire olabilir. Bu fire miktarının sadece bu ürün veya yarı
mamulün üretimi esnasında oluşması önemlidir. MRP ürün ağacını çözerken her
bir elemanın tanımlı fire miktarını göz önüne alarak, fire kadar daha fazla
miktarda ihtiyaç miktarı çıkarır.
Yan Ürün Katsayısı : Ürün ağacı kalemi bir yan ürün ise, ürün miktarının
yüzde kaçının yan ürün olarak çıkacağı bilgisinin tanımlandığı yerdir.
Sabit Miktar : Tanımlanan ürün ağacı, elemanların kullanım miktarı belli bir
katsayı ile çarpılarak başka bir ürünün ürün ağacı olarak kullanılacaksa bu
alana bilgi girişi yapılabilmektedir. Ürün ağacı tanımlanmamış, ancak burada
tanımlanan ürünün ürün ağacının aynı elemanlarına sahip bir ürün için iş emri
açılırken, iş emrinde kullanılacak malzemelerin listesi tanımlı bu ürün
ağacından kopyalanarak alınabilir.
Açıklama : Malzeme ana kayıtlarından malzemenin kısa açıklaması bu alana
otomatik gelir.
Boyut 01,Boyut 02,Boyut 03: Bazı malzemeler, numaraları değişmeden ürün
ve yarı mamuller içinde farklı boyutlarda kullanılabilirler. Bu özellikteki
malzemelerin ürün ve yarı mamul içerisindeki kullanımları boyutları girilerek
ifade edilebilir. Malzeme boyutları, boyut 01, boyut 02 ve boyut 03 alanlarına
girilir.
Birim : Boyutların tanımlandığı birim girilir.
Boyut Katsayısı : Formül hesaplamalarına ek bir katsayı olarak tanımlanır.
Formül Kodu : Elemanın kullanım oranının boyutları cinsinden ifade edileceği
durumlarda, bu hesaplamanın yapılacağı formül kodu girilir.
Açıklama : Ürün ağacı elemanı ile ilgili detaylı açıklamalar girilir.
Bir ürün ağacında elemanlar sekmesinden genel sekmesine geçtiğiniz
zaman ekran görüntüsü aşağıdaki gibi olacaktır. (Resim-7)
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 7 / 17
Resim-7
Ürün Ağacı Tipi (Kategorisi) : Ürün ağacının tipini gösterir. Sistem içerisinde
tanımlı ürün ağacı tipleri vardır.(Standart,Benzer,Alternatif,Değişken)Ürün ağacı
tipleri ile ilgili açıklama, IASBOM001 destek tablosunda belirtilmiştir.
Ürün Ağacı Çeşidi (Tipi) : Ürün ağacının hangi amaçla kullanılacağını ifade
eder.IASBOM003 numaralı destek tablosundan seçilerek doldurulur.
Eleman No : Ürün ağacının kategorisinde tanımlı referans eleman aralığını
gösterir. Referans eleman aralığı ile ilgili açıklama IASBOM001 destek
tablosunda belirtilmiştir.
Oransal Miktar : Ürün ağacı temel miktarına bağlı olarak tanımlanamayan
ürün ağacı elemanları için baz alınabilecek ikinci bir temel miktardır. Ürün
ağacındaki bazı elemanların kullanım miktarları burada tanımlı temel birime
göre tanımlanmıştır. (örn: boyama işleminde kullanılacak su ve dolayısıyla
boya, boyanacak kumaşın metresine bağlı olmadığı için başka bir temel birime
bağlı olarak ürün ağacında tanımlanabilmelidir.)
Tasarım Bölümü : Ürün ağacı ile ilişkili olan tasarım bölümü girilir.
IASBOM007 tablosundan seçim yapılarak doldurulur.
Ürün Ağacı Statüsü : Ürün ağacının statüsü girilir. Ürün ağacı statüsü ile ilgili
açıklama IASBOM004 destek tablosunda belirtilmiştir.
Çizim No : Malzemenin çizim numarasını gösterir. Malzeme ana kayıtlarında
tanımlı olan değer gelir.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 8 / 17
Boyut : Malzemenin boyutları bilgisini gösterir. Malzeme ana kayıtlarında
tanımlı olan değer gelir.
Müşteri No : Müşteri siparişine bağlı olarak ürün ağacı oluşturulduğu
durumlarda müşteri numarası girilir.
Açıklama : Ürün ağacı ile ilgili uzun açıklama girilir.
Sil : Ürün ağacı silinmiş statüsüne alınır. Daha sonra silindi statüsündeki ürün
ağaçları BOMT01 ana ekranında listelenerek sistemden tamamen silinebilir.
2.2.BOMT03 – Malzeme Değiştirme
Genellikle, ürün ağaçlarında toplu değişiklikler yapılması, sistem içinde
karışıklıklara yol açabilmektedir. Buna önlem olarak, öğe değiştirme
uygulamasının yardımıyla toplu değişiklikler kolaylıkla yapılabilmektedir. Bir
öğe, kullanıldığı ürün ağaçlarının tümünde ya da belirtilen listedeki istenen
ürün ağaçlarında, başka bir öğeyle değiştirilebilir. Belirtilen tarihten itibaren,
eski öğenin geçerliliği kalkar.
Resim-8
Firma Kodu : Değiştirilmesi istenen elemanın tanımlı olduğu firma kodu girilir.
IASBAS001 (Firma) destek tablosundan seçilir,zorunlu doldurulması gereken
alandır.
Tesis : Değiştirilmesi istenen elemanın tanımlı olduğu tesis kodu girilir.
IASBAS005 (Tesis Yeri) destek tablosundan seçilir,zorunlu doldurulması
gereken alandır.
Malzeme : Ürün açacında değişiklik yapılması istenen malzeme kodu girilir.
BAST03 malzeme ana kayıtları ekranından seçim yapılır.
Alternatif : Değişiklik yapılması istenen ürün ağacı alternatifi girilir.
Parça no : Değiştirilmesi istenen elemanın malzeme kodu girilir. BAST03
Malzeme ana kayıtları ekranından seçim yapılır.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 9 / 17
Tarih : Değişimin geçerli olacağı tarihin başlangıcı girilir.
Açıklama : Değiştirilmesi istenen elemanın açıklaması girilir.
Yeni bölümünde,
Malzeme : Değiştirilecek elemanın yerine kullanılacak malzemenin kodu girilir.
Açıklama : Değiştirilecek elemanın yerine kullanılacak malzemenin açıklaması
girilir.
Değişiklik yapılması istenen ürün ağacı elemanları listeden seçilir.
Değiştir : Bu buton ile seçilen ürün ağaçlarına seçim bölümünde tanımlanan
parça no yerine, yeni bölümünde tanımlanan malzeme yerleştirilir.
Yeni malzeme, belirtilen tarihten itibaren eski malzeme yerine kullanılır. O
tarih, ürün ağacının seçim bölümünde tanımlanan tarihtir. MRP, iş emirleri ve
maliyetlendirme işlemlerinde bu tarih göz önüne alınır ve işlemin yapıldığı
tarihe göre eski malzeme veya yeni malzeme kullanılır.
Kapat : Kapat butonu ile eleman değiştirme ekranından çıkılır.
2.3.BOMT06 – Çeşit Anahtarı
Bu uygulama kullanılarak, varyant tanımlamaları yapabilir ve daha sonra
bu tanımlanan varyant şablonunu, ürün ağaçları ve rotalar ile ilişkilendirilebilir.
Böylece varyant lı ürünlerinizin her biri için ayrı ayrı ürün ağaçları ve rotalar
tanımlamak yerine tek bir ürün ağacı ve rota hazırlayarak işlem kalabalığından
kurtulmuş olursunuz. Tanımlanan bir şablon istenildiği kadar malzeme için
kullanılabilir.
Varyant şablonunu tanımlarken şablona ait özellikler ve özelliklere ait
seçenekler tanımlayabilirsiniz. Tam olarak belli olmayan özelliklerin değişken
olduğu belirtilerek işlem esnasında (üretim, satış vs.) o özelliğe ait değer
girilebilir. Ör: Seyyar elektrik prizi ürettiğimizi düşünelim. Fiş ile priz arasındaki
kablo uzunluğuna değişken deyip üretime başlarken yada satarken kablonun
boyunu belirtebiliriz. Prizin 2 li 3 lü olması ve topraklı yada normal olması ise
diğer seçeneklerden bazılarıdır.
Resim-9
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 10 / 17
Bu ekranda yeni çeşit anahtarı tanımlanabilir, değiştirilebilir ve silinebilir.
Ayrıca tanımlanan çeşit anahtarları ürün ağaçı elemanları ile ve rota
operasyonları ile ilişkilendirilebilir.
Yeni bir varyant tanımlaması yapmak için artı butonuna basılır.
Resim-10
Firma : Çeşit anahtarının tanımlandığı firmayı ifade eder.
Çeşit anahtarı : Çeşit anahtarı kodunu ifade eder.
Tarih : Anahtarın tanımlanacağı tarih girilir.
Referans : Bir önceki ekranda seçilen kayıt referans alınarak yeni kayıt
oluşturulduğunda bu çek otomatik atılı olarak gelir.
Resim-11
Çeşit : Çeşit anahtarı adını ifade eder.
Çeşit açıklama : Çeşit anahtarı açıklamasını ifade eder.
Ekran ismi : Kullanılan çeşit anahtarına göre, seçeneklerin seçilebilmesi için
özel ekranlar tanımlanması gerekebilir. Bu durumlarda gerekli ekranlar
tanımlanır ve hangi çeşit anahtarı ile hangi ekran ilişkisinin kurulacağı bu
alanda belirtilir.
Tarih aralığı : Tanımlanan çeşit anahtarının hangi tarih aralığında geçerli
olacağının bilgisi bu alana girilir.
Notlar Sekmesi : Çeşit anahtarı için uzun açıklama girilebilir.
Açıklama : Bu buton ile açılan ekranda çeşit anahtarı için farklı dillerde
açıklamalar tanımlanabilir.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 11 / 17
Yukarıdaki ekranda görülen tabloda(Resim-11) PRIZ çeşit anahtarı için
tipi,fiş sayısı ve kablo uzunluğu özellikleri görülmektedir. Dikkat edilirse kablo
uzunluğu
değişken olarak işaretlenmiştir. Değişken olarak işaretlenen
özelliklere seçenek tanımlanamaz. Diğer durumda olan özelliklerin
seçeneklerine ise ekrandaki “detay” butonu ile ulaşulabilir. Tablodan Kesikkorniş
özelliğini seçip “detay” butonuna tıklandığında aşağıdaki ekran açılır.
Resim-12
Seçilen özelliğe ait seçenekler bu ekranda tanımlanır.
Kullan butonu ile tanımlanmış olan varyant şablonunu (çeşit anahtarını) ürün
ağacı elemanları ile ve rota operasyonları ile ilişkilendirmek üzere kullanılır.
Hangi çeşit anahtarı için işlem yapılması gerekiyor ise seçili konuma getirilerek
Kullan butonuna basılır ve aşağıdaki ekran açılır.
Resim-13
Bu ekrana seçmiş olduğmuz çeşit anahtarının ilişkili olduğu malzemeler
listelenir. Buraya malzemelerin listelenebilmesi için BAST03 malzeme ana
kayıtları detayında teknik sekmesindeki varyant çeki atılmış olmalı ve hemen
yanındaki alana da çeşit anahtarının girilmiş olması gerekmektedir. Buradan
hangi malzemenin ürün ağacı yada rotası için ilişkilendirme yapılacaksa o
malzeme seçilmeli ve sayfanın üstünde yeralan butonlardan ilgili olan butona
tıklanmalıdır.
2.4.BOMT08 – Ürün Ağaçlarına Parça Ekleme
Bu uygulama kullanılarak, ekranda listelenen ürün ağaçları arasından seçim
yapılıp tek bir elemanı (hammadde / yarımamül) bu seçilen ürün ağaçlarına
ekleyebilmek mümkündür. Bu ekleme sırasında eklenen eleman, aynı zamanda
rota operasyonları ile (ilk, son, belli bir işmerkezindeki operasyon veya
operasyon açıklamasına göre) de ilişkilendirilir.
Eğer varolan bir kayıt işaretlenip “Yeni” tuşuna basılırsa referans alınıp yeni bir
kayıt oluşturulabilir.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 12 / 17
Resim-14
Ekranın üst tarafındaki arama kriterlerine göre ürün ağaçları listelenir.
Ekranın orta kısmında sol tarafta eklenecek olan elemana ait özellikler belirtilir.
Sağ tarafta ise eklenen elemanın rotalardaki hangi operasyon ile
ilişkilendirileceği belirtilir. Listelenen bu ürün ağaçları arasından hangilerine
eleman eklenmek isteniyorsa tablodan seçilerek Ekle butonuna basılır ve işlem
gerçekleşmiş olur. Eğer eklenecek olan eleman için birden fazla stok yeri
tanımlı ise ara bir ekran açılarak hangisinin seçileceği kullanıcıya sorulur.
Firma : Maksimum üç haneli numerik veya alfanumerik firma kodunu ifade
eder. Destek Tablosu IASBAS001 'den (Firma) seçilir.
Tesis : İki haneli numerik veya alfanumerik tesis kodunu ifade eder. Destek
Tablosu IASBAS005 'den seçilir.
Ürün Ağacı No : Ürün Ağacı numarasına göre aramayı sağlar.
Malzeme No : Malzeme bazında varolan ürün ağaçlarının aranmasını sağlar.
BAST03 malzeme ana kayıtları tablosundan seçilir.
Alternatif : Sistemde tanımlı ürün ağacının alternatiflerinden biri girilerek
sadece o ürün ağacının aratılması sağlanır.
Bölüm : Ürün ağacı kaydını gerçekleyen tasarım bölümleri bazında aratım
yapılabilir. IASBOM007 Destek tablosundan seçilir.
Kategori : Ürün ağacı kategorileri bazında aratma yapılabilir. IASBOM001
Destek tablosundan seçilir.
Tip : Ürün ağacı tipleri bazında aratma yapılabilir. IASBOM003 Destek
Tablosundan seçilir.
Statü : Ürün ağacı statüleri bazında aratma yapılabilir. IASBOM004 Destek
tablosundan seçilir.
Açıklama : Ürün ağacı açıklaması bazında aratma yapılabilir.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 13 / 17
Tarih : Ürün ağacının oluşturulduğu tarihe göre arama yapılmasını sağlar.
Aşağıdaki kriterler eklenecek eleman ile ilgili kriterlerdir.
Eklenecek parça : Ürün ağaçlarına eklenecek olan parçanın adıdır. Malzeme
ana kayıtlarında seçilir.
Açıklama : Ürün ağaçlarına eklenecek olan parçanın açıklamasıdır. Malzeme
ana kayıtlarında seçilebilir.
Kalem alternatifi : Ürün ağaçlarına eklenecek olan parçanın eleman girişi
esnasında belirtilen alternatif numarasıdır. Boş bırakıldığı taktirde ürün
ağacındaki ile aynı değeri alır.
Kalem tipi (Elm.Stat.) : Eklenecek elemanın statüsünü belirler. IASBOM005
eleman statüleri destek tablosundan seçilir.
Miktar : Eklenecek olan parçanın miktarı ve birimi girilir.
Ürün ağacında varsa ekleme : Eklenecek olan malzeme eğer ürün ağacında
var ise bu çek atılı olduğu durumda ikinci kez eklenmez.
İlişkilendirilecek operasyon : Eklenecek olan elemanı rota operasyonları ile
ilişkilendirebilmek için 4 değişik seçenek mevcuttur. İlk operasyon, son
operasyon, iş merkezindeki operasyon, açıklaması girilen operasyon. Burada iş
merkezindeki operasyon seçeneği seçildiğinde ekrana işmerkezi girişinin
yapılabileceği bir alan gelir. Buraya iş merkezi girildiği taktirde o iş merkezi
üzerindeki operasyon ile ilişkilendirme gerçekleşmiş olur. Benzer şekilde
operasyon açıklaması seçilince sol tarafta açıklamanın girilebileceği bir alan
açılır. Buraya operasyon açıklaması girildiğinde açıklamadan hangi operasyon
olduğu bulunur ve ilişkilendirme bu operasyon ile gerçekleştirilir.
Ekle butonu ile tüm kriterler girilip tablodan eklenecek ürün ağaçları
seçildikten sonra bu butona basılırsa işlemi başlatmış olursunuz.
3- RAPORLAR
3.1. BOMT02 – Malzeme Kullanım Raporu
CANIAS malzeme kullanım raporu uygulaması ile, ürün ağaçları
incelenebilir ve hammadde ve yarımamüllerin, alternatif ürün ağaçları dahil
hangi ürün ağaçlarında kullanıldıkları araştırılabilir. Bu uygulamada veriler
yalnızca gösterilir, değiştirilemez.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 14 / 17
Resim-15
3.2. BOMT05 – Ürün Ağacı Seviyeleri Listesi
Seviye seviye ürün ağacı listesi ürün ağacının her kademesinin kendi
içinde ayrı ayrı listelendiği bir rapordur.
Resim-16
Ürün Ağacı No : Ürün ağacı seviyeleri listesine ulaşılmak istenen ürün ağacı
numarası girilir.
Malzeme : Ürün ağacının tanımlı olduğu malzemenin kodu girilir. BAST03
malzeme ana kayıtları ekranından seçilir.
Tarih : Ürün ağaçlarının geçerli olduğu tarih girilir.
Miktar : Ürün ya da yarı mamulün kaç birimi için ürün ağacı seviye listesindeki
elemanlarının listeleneceği girilir. Alt malzeme kullanım miktarları, verilen
miktarla çarpılarak (eğer sabit miktar özelliğine sahip değillerse) hesaplanır.
Miktarların değişimiyle, (eğer varsa) ürün ağaçlarının alternatifleri de listelenir.
Maksimum Seviye Sayısı (en çok düzey sayısı) : Malzemenin ürün
ağacındaki kaçıncı alt düzeye kadar taranacağını ifade eder.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 15 / 17
Otomatik Açılım : Otomatik açılım işareti yok ise, ürün ağacı çözülürken
kullanıcıya her düzeyde hangi alternatifin kullanılacağı sorulur. Otomatik açılım
işareti var ise, ve malzeme ana kayıtları’nda malzeme için alternatif işareti var
ise, kullanıcıya sadece ilk düzey için alternatif sorulur. Daha sonraki düzeyler
için standart ürün ağaçları çözülür. Otomatik açılım işareti var ise ve malzeme
ana kayıtları’nda malzeme için alternatif işareti yok ise standart ürün ağacı
çözülür. Bu işlem sırasında eleman alternatifleri göz önüne alınır. Ürün ağaçları
çözülürken, ürün ağacı eleman tipinde "Çözülüm sonlansın" işareti olan
elemanların yanına "*" işareti konur. Bu sayede listeden bu elemanın
çözülemeyeceği anlaşılır.
4- DESTEK TABLOLARI
Resim-17
BAST01 Ana uygulamalar uygulamasından BOM butonuna tıklanınca ürün
ağaçları ile ilgili destek tabloları ekrana listelenir. Yukarıdaki ekranda adları
görülen bu tablolar üzerinde her türlü ekleme silme ve güncelleme işlemleri
yapılabilir.
– IASBOM001 : Bir malzeme için değişik koşullarda, kullanılan malzemeler
ve / veya miktarları değişim gösterebilir. Bu durumda, her koşulda geçerli
olan ürün ağaçları "Alternatif Ürün Ağacı" seçeneği ile yaratılabilmektedir.
– IASBOM002 : Bu tabloda hangi malzeme tipi ile hangi ürün ağacı
kategorisinin kullanılabileceği tanımlanır.
– IASBOM003 : Kullanıcılar tarafından ürün ağaçlarının farklı çeşitlerde
(bakım, tasarım, üretim vb.) yaratılmasına ve gruplandırılmasına olanak
sağlanmasıdır.
– IASBOM004 : Kullanıcılar, parametrik olarak ürün ağacı statüleri
yaratarak, ürün ağaçlarının sistemin "Rota", "MRP", "Maliyetlendirme"
gibi diğer uygulamaları ile ilişkilerini kontrol etme olanağına sahiptirler.
– IASBOM005 : Kullanıcı tarafından parametrik olarak farklı ürün ağacı
eleman (kalem) tipleri yaratılarak, değişik özellikte öğeler bir ürün ağacı
yapısı altında tanımlanabilir. Öğe tiplerinde yapılacak çeşitlemelerde,
öğelerin sistem genelindeki kullanımlarını belirlemek (maliyetlendirmeye
katılsın mı? , MRP işlevi tarafından dikkate alınsın mı ?), sağlıklı veri
girişini sağlamak amacıyla yineleme ve boyut yapmak, üretim ve tasarım
aşamasında farklı öğeler kullanmak, sabit miktar tanımlamak gibi pek
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 16 / 17
çok olanak kullanıcı tarafından tanımlanabilir.
– IASBOM007 : Tasarım bölümleri destek tablosunda, firma ve tesis
bazında mühendislik bölümleri tanımlanır. Bu sayede, ürün ağaçları
oluşturulurken ürün ağacından hangi mühendislik bölümünün sorumlu
olduğu girilir.
– IASBOM008 : Ürün ağacında, boyutları cinsinden ifade edilen kalemlerin
ürün içerisindeki toplam kullanım miktarları hesaplanmak istendiğinde,
özel formüllere gereksinim duyulabilir. Canias'ta, kullanıcı tarafından
tanımlanan değişkenlerle hacim, yüzey, ağırlık, vb. birimler için formül
tanımlama olanağı sağlanmaktadır. Ürün ağacında malzemelerin
altındaki, boyutları cinsinden ifade edilen elemanların toplam kullanım
miktarlarının hesaplanması için, özel formüller tanımlanır.
Bütün Bilgi İşlem Yazılım Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. 2012
Sayfa 17 / 17
Download

bom – ürün ağaçları