HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON
PAZARI OLARAK
ÇİN HALK CUMHURİYETİ
TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER
GENEL VE SEKTÖREL BİLGİLER
İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ
AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ
ŞUBAT 2014
İÇİNDEKİLER
I. ÇİN HALK CUMHURİYETİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER................................... 3
Giriş ........................................................................................................................ 3
Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeler ................................................................. 4
Nüfus Yapısı ........................................................................................................... 5
İdari Yapı................................................................................................................. 7
Bölgesel Politika ve Dış Siyaset .............................................................................. 8
Sanayi ..................................................................................................................... 9
Ekonomi ................................................................................................................ 10
Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgeleri ...................................................... 12
Dış Ticaret Politikası ve Tarife Dışı Engeller ..................................................... 12
Dış Ticaret Alanında Faaliyet Gösteren Kurumlar ............................................. 13
Perakende ve Hazır Giyim Pazarı ......................................................................... 13
Ulaştırma ve Lojistik .............................................................................................. 15
Çin Halk Cumhuriyeti İş Kültürünün Temel Noktaları ............................................ 16
Çalışma Uygulamaları ....................................................................................... 16
İş İlişkileri ........................................................................................................... 16
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar ..................................................................... 16
II. ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN DIŞ TİCARETİ ....................................................18
Yıllar İtibariyle Genel İhracat ve İthalat ................................................................. 18
En Çok İhraç Edilen Ürünler.................................................................................. 18
En Çok İthal Edilen Ürünler ................................................................................... 19
En Çok İhracat Yapılan Ülkeler ............................................................................. 19
En Çok İthalat Yapılan Ülkeler .............................................................................. 20
III.ÇİN’İN HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ ....................................22
Çin’in Hazırgiyim ve Konfeksiyon Dış Ticareti ...................................................... 22
Çin’in En Çok Hazırgiyim ve Konfeksiyon İthalatı Yaptığı Ülkeler ......................... 23
Çin’in En Çok İthal Ettiği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ürünleri ............................... 24
Çin’in Tekstil Dış Ticareti....................................................................................... 25
IV. TÜRKİYE – ÇİN HALK CUMHURİYETİ DIŞ TİCARET İLİŞKİLERİ ....................26
Türkiye - Çin Halk Cumhuriyeti Genel Dış Ticareti ............................................... 26
Türkiye’nin Genel Ticaretinde Çin Halk Cumhuriyeti’nin Yeri ................................ 31
Türkiye’nin Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ticaretinde Çin Halk Cumhuriyeti’nin Yeri 32
Türkiye – Çin Halk Cumhuriyeti Hazırgiyim ve Konfeksiyon Dış Ticareti .............. 34
V. FAYDALI ADRESLER ..........................................................................................39
VI. YARARLANILAN KAYNAKLAR .........................................................................41
2
HAZIR GİYİM VE KONFEKSİYON PAZARI OLARAK
ÇİN HALK CUMHURİYETİ
I. ÇİN HALK CUMHURİYETİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER
Giriş
Çin Halk Cumhuriyeti, Asya’nın doğu ve güneydoğusunda 9.571.300
km ’lik bir alana yayılan dünyanın en büyük ülkelerinden biridir. Sınır komşuları
Moğolistan, Rusya, Tacikistan, Kırgızistan, Kazakistan, Afganistan, Pakistan,
Hindistan, Nepal, Bhutan, Burma, Laos, Vietnam ve Kuzey Kore’dir. Ülkenin
doğusunda düzlükler, deltalar ve tepeler; batısında ise yüksek platolar ve
çöller hâkimdir.
2
Arazinin geniş bir coğrafyaya yayılmış olması dolayısıyla, güneyde tropik
iklimden kuzeyde yarı-arktik iklime kadar farklı hava koşulları hüküm
sürmektedir. Çin'in doğusunda Doğu Çin Denizi ve güneydoğusunda Güney
Çin Denizi yer almaktadır. Çin anakarasının toplam sahil uzunluğu 18 bin
km’den fazladır.
Çin, çok geniş dağlık bölgelere sahip olan bir ülkedir. Dağlık bölgeler,
tüm ülkenin yüzölçümünün üçte ikisini oluşturur. Ülke’de çok sayıda nehir
bulunmaktadır. Havza yüzölçümleri 1.000 kilometrekareyi aşan nehirlerin
sayısı 1.500’den fazladır. Denize dökülen nehirlerin havzalarının yüzölçümü,
ülkenin toplam kara yüzölçümünün % 64’ünü oluşturmaktadır.
Ülkenin büyük çoğunluğu kuzeye özgü Mandarin Çincesi (Putonghua)
konuşurken başta Kantonca olmak üzere çeşitli yerel şiveler mevcuttur. Han
Çinlileri, konuşma Çincesinin çok farklı çeşitlerini konuşmaktadırlar.
Çincenin en büyük alt grubu "Mandarin Çincesi" olup, dünyadaki var
olan diller arasında en fazla konuşulan dildir. Mandarin tabanlı dil de,
Putonghua diye bilinmekte ve Beijing (Pekin) telaffuzu ile okullarda
öğretilmekte olup, ülkenin tamamının resmi dilidir.
Çin’in 5.000 yıla kadar uzanan köklü bir tarihi geçmişi vardır. Çin
uygarlığı tarih boyunca gözle görünür bir devamlılık sergilemiştir. Bu bölgede,
bir imparator etrafında bilinen en büyük siyasi birleşme M.Ö. 221 yılında Qin
Hanedanı imparator Qin Shi Huang Di zamanında gerçekleşmiştir. Tarih
boyunca pek çok birleşme, bölünme ve hanedan çatışmalarına sahne olan
Çin’de imparatorluk sistemi 1911’de sona ermiştir.
3
1911-1949 dönemini içine alan siyasi güç çatışmaları, Mao Zetung’un 1
Ekim 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi ile son
bulmuştur. Bu tarihe kadar ülkeyi yöneten Çan Kay-Şek'in yönetimden
isimlerle Tayvan'a kaçması, günümüzde hala süren Tayvan sorununun da
başlangıcı olmuştur. 1949-1976 yılları arasında ülkede Mao Zetung’un mutlak
siyasi hâkimiyeti, ekonomik ve sosyal gelişmelerde etkili olmuştur.
Mao 1976 yılında ölmüştür. Bunu izleyen 80’li yıllar boyunca ülkede
siyasi tutuculuk devam etse de, ekonomik olarak dışa açılma çabaları
başlatılmıştır. 1989 yılındaki Tiananmen Meydanı olayları, 1991 yılı sonunda
Sovyetler Birliği’nin sona ermesi ve dünya ekonomik konjonktüründe güçlenen
“serbest piyasa anlayışı” Çin’i kendi bünyesinde bazı reformlar yapmaya
zorlamıştır.
Bu çerçevede 1992 yılında Çin Komünist Partisi’nin 14. Ulusal
Kongresi’nde ülkede “Sosyalist Piyasa Ekonomisi” tesis edilmesi kabul
edilmiştir. Ayrıca 1997 yılında Hong Kong’un ve 1999 yılında Makao’nun Çin’e
dâhil olması ve bu ülke bünyesinde “Özel İdari Bölge” statüsü kazanmaları
Çin’in bölgedeki önemini bir kat daha artırmaktadır.
Bugün Çin, dünya ekonomik sistemine entegre olmak üzere çaba
göstermekte ve bu doğrultuda dışa açılma ve piyasa ekonomisine geçiş
yönünde önemli, ama ihtiyatlı adımlar atmaktadır. GATT’nin 1947’deki
kurucusu ve fikir babalarından biri olan Çin, 1950’de ayrıldığı sisteme 11
Kasım 2001 tarihinde geri dönmüş bulunmaktadır.
Çin’in GATT/WTO sistemine dönmesi, hem kendisi hem de uluslararası
alandaki partnerleri açısından önemli avantajlar doğurmuş ve ülke
ekonomisinin daha da güçlenmesine katkıda bulunmuştur.
Temel Sosyal ve Ekonomik Göstergeler
Çin, 1,3 milyarı aşan nüfusu ve 3,9 trilyon dolara ulaşan dış ticaret
hacmi ile dünya ölçeğinde büyük bir ticari güç ve önde gelen ülkelerden biridir.
Aşağıda verilen temel sosyal ve ekonomik göstergeler, gerek Çin ekonomisinin
gücünü, gerekse ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğunu ortaya
koymaktadır.
Resmi Adı
Çin Halk Cumhuriyeti
Başkenti
Pekin (Beijing)
Yüzölçümü
9.561.000 km²
4
Kara Sınırları
22.117 km
Kıyı Uzunluğu
14.500 km
Nüfus
1,36 milyar (2013 tahmini)
Nüfus Dağılımı
Erkek % 51
Kadın % 49
Nüfus Artış Hızı
% 0,46 (2013 tahmini)
Ortalama Yaşam Süresi
Erkek 72,8 )
Kadın 77,1
Para Birimi
Yuan (Renminbi)
GSYİH Büyüme Hızı
% 7,7 (2013 tahmini)
Kişi Başına Milli Gelir (s.a.p.)
$ 9.500 (2013 tahmini)
İşsizlik Oranı
% 6,6 (2013 tahmini)
İhracat
$ 2,050 milyar (2012)
İhracatta Başlıca Ürünler
İthalat
İthalatta Başlıca Ürünler
Elektrik-elektronik, hazırgiyim, tekstil,
demir-çelik ürünleri, optik ve medikal
ürünler
$ 1,818 milyar (2012)
Makine ve aksamı, petrol, çeşitli
madenler, metaller, plastik
Nüfus Yapısı
Çin, dünyada en çok nüfusa sahip ülkedir. 2013 yılı tahminlerine göre
Çin’in toplam nüfusu 1,36 milyar civarında olup, dünyanın toplam nüfusunun
% 20’sini oluşturmaktadır. Çin ayrıca dünyada nüfus yoğunluğunun nispeten
fazla olduğu ülkelerden biridir (ortalama nüfus yoğunluğu km2’de 140 kişi).
Ancak Çin’in nüfus dağılımı orantılı değildir; doğuda fazla, batıda ise azdır.
Yoğun nüfusa sahip olan doğu kıyısında km2’ye 400’den fazla kişi, orta
kesimde km2’ye 200’den fazla kişi düşerken nüfusun az olduğu batı kesimde
bulunan yayla bölgelerinde km2’ye 10’dan daha az kişi düşmektedir.
Günümüzde, Çin nüfusunun ortalama yaşam süresi yaklaşık 75 yaşına kadar
yükselmiştir. (Erkek 72,8, kadın 77,1 yaş).
5
Uygulanan politikalar sonucunda nüfus azalarak da olsa artmaya devam
etmektedir. Nüfus içerisinde yaşlıların gençlere oranı giderek artmaktadır.
Nüfusun %91,6’sını Han kökenli Çinliler, %16,7’sini ise aralarında Uygurların
da bulunduğu diğer azınlıklar oluşturmaktadır. 2011 yılı itibariyle ilk kez
kentsel-şehirlerde yaşayan nüfus sayısı kırsal kesimde yaşayanların sayısını
geçmiş bulunmaktadır. Kentsel nüfus toplamı 700 milyonu aşarak toplam
nüfusun (1,36 milyar kişi) %53’üne ulaşmıştır.
Ülkedeki en önemli dinler Konfüçyanizm, Taoizm ve Budizm’dir. Bunları
Müslümanlık ve Hıristiyanlık takip etmektedir. Etnik olarak Çin’li olan çoğunluk
Budizm, Taoizm ve Hıristiyanlık arasında bölünmüş olup; Müslümanlık daha
çok Uygur, Hui, Kazak, Kırgız, Tatar ve Özbek azınlıklar arasında yayılmıştır.
Çin’in dev nüfusu bazı açılardan avantajlar sağlarken, bazı konularda da
ülke idaresini zorlaştırmaktadır. 1980’lerde yürürlüğe giren “her aileye tek
çocuk” politikası, resmi nüfus artışını yavaşlatmış olsa da, kayıt dışı doğumlar
eklendiğinde Çin nüfusunun daha yüksek çıkması beklenmektedir. Nüfusun
içinde bulunduğumuz yüzyılın ortalarına kadar artış göstermesi ve 1,6 milyar
dolaylarında stabilize olması beklenmektedir. Diğer yandan, tek çocuk
politikası beraberinde genç nüfus oranının azalmasını ve Çin halkının
yaşlanmasını getirmiştir. 1990 yılında 65 yaş üstü nüfus, toplam nüfusun
% 9’unu oluştururken, 2030 yılında bu oranın % 22 seviyesine çıkması
beklenmektedir. Bu da sosyal sigorta ve emeklilik fonlarına ülke
ekonomisinden daha fazla pay ayrılmasını gerektirecektir.
Çin'de kentleşme sürecinin hızlanmasıyla birlikte orta gelirli nüfusun
beklenenden daha hızlı artarak, toplumun gelişmesinde önemli bir güç haline
geleceği beklenmektedir. Bu durum kentlerdeki toplumsal yapının yanında,
siyasi, ekonomik ve kültürel gelişmelerin yapısını da derinden etkileyecektir.
Gelecek on yıl içinde yaklaşık yetmiş milyon kişinin iş gücüne katılacağı
öngörülmüştür. Bu kitlenin yarattığı baskının, yüksek büyüme oranlarını
önümüzdeki dönemde de zorunlu kılacağı düşünülmektedir. Çin’in gelişme
yolunda önündeki en büyük engellerinden birisi bu nüfusun ihtiyaçlarını
karşılayacak altyapının olmayışıdır. Bu eksikliğin giderilmesi amacı ile yoğun
yatırımlar yapılmaktadır.
Ülkede son yıllarda yaşanan hızlı ekonomik gelişmeyle birlikte, yeni
ekonomik ve toplumsal problemler gündeme gelmektedir. Bu problemlerden
biri de bölgesel gelişme farklarının ortaya çıkması ve gelir dağılımının
bozulmasıdır. Ayrıca şehirleşme ve işsizlik sorunu da artmaktadır.
6
İdari Yapı
Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası’na göre, Çin’deki idari yapı esas olarak
şöyle düzenlenmiştir:
1.
Tüm ülke eyaletlere, özerk bölgelere ve doğrudan doğruya
merkeze bağlı şehirlere,
2.
Eyaletler ve özerk bölgeler, özerk illere, ilçelere ve şehirlere,
3. İlçeler, özerk ilçeler ve şehirlere, nahiyelere, azınlık etnik grupların
toplu halde yaşadıkları nahiyelere ve kasabalara ayrılmıştır.
Özerk bölgeler, özerk iller ve özerk ilçeler, azınlık etnik grupların özerklik
uyguladıkları mahallelerdir. Devlet gerekli gördüğü zaman özel idari bölgeler
kurabilir.
Şu anda Çin’de merkeze doğrudan bağlı 4 şehir, 23 eyalet, 5 özerk
bölge ve 2 özel bölge olmak üzere eyalet düzeyinde 34 idari kuruluş
bulunmaktadır. Bu şehirlerden en önemli ikisi olan Pekin ve Şanghay ile ticaret
ve sanayi açısından gelişmiş bir eyalet olan Guandong ile ilgili bilgiler aşağıda
verilmektedir.
Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’dir (Beijing). Nüfusu 15
milyonun üzerinde olan Pekin, Kuzey Çin Ovası’nın kuzeybatı kenarında
bulunmaktadır.
Pekin, uzun yıllardan beri ülkenin başkenti konumundadır. Başta Liao
Hanedanı olmak üzere sırasıyla Jin, Yuan, Ming ve Qing hanedanlarının ve
Çin Cumhuriyeti’nin ilk döneminin başkenti olmuş ve sırasıyla Zhongdu, Dadu,
Beiping ve Beijing olarak adlandırılmıştır.
1928 yılında kurulan Pekin, merkeze doğrudan bağlı bir şehirdir. Pekin’in
yüzölçümü 16,8 bin kilometrekaredir. Pekin yalnızca Çin’in siyasi merkezi
değil, aynı zamanda kültür, bilim, eğitim merkezi ve önemli ulaşım kavşağıdır.
Şehir ayrıca turistik özellikler de taşımaktadır. Pekin’in ünlü turistik ve tarihi
yerleri arasında Çin Seddi, Yasak Kent, Gök Tapınağı, Ming Hanedanının 13
İmparator Mezarı, Yazlık Saray ve Xiangshan Parkı sıralanmaktadır.
Çin’in en önemli kentlerinden Şanghay, Yangtze Nehri’nin denize
döküldüğü Doğu Çin’in deniz kıyısının ortasında yer almaktadır. Şanghay, çok
eskiden deniz sahilinde bir balıkçı köyü iken 1927 yılında şehir olarak
yapılanmış ve Çin’in merkeze doğrudan bağlı dört büyük şehrinden biri
durumuna gelmiştir. Şehrin yüzölçümü 5.800 km2 ve nüfusu yaklaşık 14 milyon
kişidir. Şanghay, Çin sanayinin kalbinin attığı, ticaret ve finans merkezi ile bilim
ve teknoloji üssü olması dolayısıyla yalnız Çin’in değil dünyanın da en büyük
şehirlerinden biri konumundadır.
7
Yaklaşık 86 milyon nüfusa sahip olan Guangdong Eyaleti, Hong Kong ve
Tayvan’a yakın olmanın sağladığı avantajla, bu bölgelerden teknoloji ve
sermaye akışının yoğun olduğu önemli bir üretim alanı olmuştur. Eyalette yer
alan Pearl River Delta Ekonomik Alanı (PRD) eyaletin üretim merkezi
durumundadır ve eyaletteki toplam üretimin büyük bölümü bu bölgede
gerçekleştirilmektedir.
Ülke
ihracatının
üçte
biri
Guangdong’dan
gerçekleştirilmektedir ve bu payıyla da eyalet, ülkede ilk sırada yer almaktadır.
Ayrıca, Guandong eyaleti ülkenin tüketim malları perakende satışından önemli
bir pay almaktadır.
Guangdong, hafif sanayi üretiminde güçlüdür. Hafif sanayi üretimi,
eyaletteki toplam sanayi üretiminin yarısını oluşturmaktadır. Üretilen başlıca
ürünler; televizyon, elektrikli fanlar, buzdolabı, hazır giyim ürünleri, bisiklet,
oyuncak, ayakkabı ve elektronik ürünlerdir. Bu ürünlerin en çok ihraç edildiği
eyalet Guandong’dur. Guangdong eyaletinde son yıllarda ağır sanayiye, yeni
ürünlere ve yüksek teknoloji ürünlerine yönelinmektedir. Eyaletin şehirlerinden
Shenzhen’de yeni ve yüksek teknoloji sanayi üretimi, şehirdeki toplam sanayi
üretiminin %40’ını oluşturmaktadır. Ayrıca Shenzhen’de ar-ge harcamaları da
eyalette en yüksek düzeydedir.
Bölgesel Politika ve Dış Siyaset
Günümüzde Çin dış politikasının en önemli konusu, ABD ile ilişkilerdir.
ABD iş dünyası, günümüzün gelişmekte olan en büyük pazarı Çin’de büyük
fırsatlar görmekte, ülke yönetimi ise Çin’in dünya güç dengesini değiştirecek
ölçüde güçlenmesine karşı politikalar üretmeye çalışmakta ve DTÖ
üyeliğinden
doğan
yükümlülüklerin
yerine
getirilmesi
için
baskı
uygulamaktadır.
Çin-ABD ilişkilerinde zaman zaman parlayan bir sorun da Tayvan
meselesidir. 1949 yılından bu yana ana kıtadan bağımsızlığı savunan, de facto
bir yönetimin başta olduğu Tayvan, adanın kendisine bağlı olduğunu savunan
Çin tarafından ilhak edilme ihtimaline karşın, ABD’nin askeri ve siyasi
koruması altındadır. ABD’nin pozisyonu, mevcut durumun korunması yönünde
olsa da bu üçlü arasında gerginlik zaman zaman tırmanmaktadır.
Çin ile Japonya arasında tarihsel nedenlerden kaynaklanan sorunlar
dönemsel olarak gündeme gelse de, iki ülkenin ekonomik bağları oldukça
güçlüdür. Kuzey ve Güney Kore ile ilişkilerde ise ibre giderek değişmekte ve
Güney Kore ile ilişkiler sıkılaşmaktadır. Bunda ekonomik bağlar kadar
geçmişte benzer şekilde Japon işgaline maruz kalmanın psikolojik etkisi de rol
oynamaktadır.
ASEAN (Güneydoğu Asya ülkeleri Birliği) üyesi bazı ülkelerle de Güney
Çin Denizi’nde bulunan Spratly adaları üzerindeki egemenlik iddiaları
8
yüzünden sürtüşmeler yaşanmaktadır. 2012 yılında Çin ile Japonya arasında
Doğu Çin Denizinde bulunan Diayu adalarının egemenliği konusunda başlayan
kriz henüz çözüme ulaşmadığından iki ülke arası siyasi ve ekonomik ilişkileri
olumsuz etkilemektedir. Çin Halk Cumhuriyeti’nin Rusya ile ilişkilerinde ise
ekonomik ilişkilerden ziyade siyasi ilişkiler öne çıkmaktadır.
Sanayi
Dünyanın hızla büyüyen ekonomilerinden birine sahip olan Çin,
1970’lerin sonundan itibaren uygulanan sanayileşme programları sonucunda
büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. 1980’lerin başlarında Çin, hafif sanayinin
gelişimini özendirici bir politika izlemiştir. Bunun sonucunda, hafif sanayi
kollarındaki büyüme hızlı olmuştur. Sanayinin hızlı bir şekilde büyümesi
sonucunda, ülkede, enerji, petrol, demir-çelik, kömür kaynaklarında, ulaşım ve
iletişim sektörlerinde bir sıkıntı yaşanmaya başlanmıştır. Bunun sonucunda,
1990’dan sonra yatırımlar bu sektörlere yönlendirilmiştir. Çin’de bankaların
devlete ait olması, devletin belirlediği sektörlere kaynak aktarımını da mümkün
kılmıştır.
Günümüzde, Çin sanayii pek çok sektörde yetkinliğe ulaşmış
durumdadır. Modern metalürji, madencilik ve enerji ekipmanları, uçak yapımı,
otomobil üretimi, büyük makina parçaları, döküm, uzay sanayi, büyük enerji
devreleri, elektronik, iletişim ekipmanları, ölçüm araçları gibi alanlar, son
dönemde Çin ekonomisinin faaliyet gösterdiği başlıca alanlar arasında
sayılmaktadır. Çin, halen madencilik, enerji santrali, metalürji, akaryakıt,
kimyasallar, otomotiv ve gemi yapımı konularında tamamen kendi teknik
imkânlarına dayanmaktadır.
Öte yandan, Çin’de üniversite-sanayi işbirliğine de büyük önem
verilmektedir. “Çin’in Silikon Vadisi” olarak bilinen “Zhongguancun Vadisi”,
otuzdan fazla üniversitenin yanı sıra çoğu yüksek teknoloji üretimi yapan
firmalara ait olmak üzere 200 civarında araştırma kuruluşuna da ev sahipliği
yapmaktadır. Dikkati çeken diğer bir husus ta, yüksek teknoloji alanında başı
çeken firmaların çoğunun Pekin Üniversitesi ve Tsinghua Üniversitesi gibi belli
başlı Çin üniversitelerinin yan kuruluşları olmalarıdır.
Diğer yandan, Çin’in sanayi gelişimiyle ilgili dikkate alınması gereken
diğer bir husus ta, son yıllarda özellikle işgücü maliyetlerinin düşüklüğü
sayesinde küresel pazarlara hâkim olan Çin’in ihracat sektörlerinin, son
dönemde ülkede işgücü maliyetlerinin artmasının yanı sıra asgari ücret
yasasının yeniden düzenlenmesi sonucu artan üretim maliyetlerinden olumsuz
etkilenmekte oluşudur.
9
Ekonomi
Dünya nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturan Çin Halk Cumhuriyeti,
bütün dünya ülkelerinin ilgiyle izledikleri ve sıkça hakkında konuştukları bir
ülke konumundadır. Ülkelerin, Çin üzerinde bu denli yoğunlaşmasının en
önemli ekonomik nedeni, Çin ekonomisindeki gelişmeler ile ülkelerin bazı
ürünler açısından Çin ile rekabet güçlüğü yaşamalarıdır.
1949 yılında, Komünist Parti ve Mao Zedong öncülüğünde Halk
Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ilan edilmesinden sonra uzun yıllar kapalı bir
ekonomi yapısı gösteren Çin, uyguladığı merkezi planlı ekonomi politikasıyla
istikrarı sağlamış, ancak büyüme ve refah artışında önemli sorunlar
yaşamıştır. Bu politikaların sürdürülemeyeceğinin anlaşılmasından sonra,
1980’lerin başında kolektif tarım uygulamasını durdurmuş ve özel teşebbüse
yeniden izin vermiştir.
Yaptığı reformlarla Çin ekonomisine damgasını vuran Deng Xiaoping’in
“Bazı kişiler ve bölgeler önce zenginleşsin, sonunda toplumun tümü
zenginleşecektir.” sözü ise, 1980 sonrası dönemdeki değişim sürecini açıkça
ifade etmektedir. Nitekim 1997’deki ölümüne kadar Xiaoping, Çin’de değişimin
öncülüğünü yapmıştır. Xiaoping döneminde Çin, hem askeri ve ekonomik
alanda gelişmeyi başarmış, hem de reformist hareketler sonucunda önemli
ölçüde zenginleşmiştir.
Merkezi planlamadan ayrıldığı 1978 yılından bu yana Çin, yılda ortalama
%10 oranında büyümektedir. Özellikle ülkenin doğu kıyıları hissedilir ölçüde bir
gelişme göstermektedir. Ancak ekonomik büyümenin hızı istikrarlı değildir.
Tüketim eğilimi artmakta, fiyatlar yükselmekte, yabancı yatırımlar ve şehirde
kişi başına düşen gelir artmaktadır. Bazı gözlemciler Çin’in resmi olarak
açıklanandan çok daha hızlı büyüdüğünü öne sürmektedir. Reform döneminde
ekonomik büyüme, kıyı bölgelerinde çok daha hızlı gerçekleşmiştir.
1980’li yıllar ve 1990’ların başında Guangdong eyaleti genel olarak Pearl
Nehri Deltası, en hızlı büyüyen bölge olmuştur. Bu bölge sermaye, teknoloji ve
müteşebbis becerilerini, komşusu olan Hong Kong’dan almıştır. 1990’lı yıllarda
yine Fujian ve Guangdong bölgesi Tayvan kaynaklı yatırımlara konu olmuştur.
1990 yılından bu yana Çin’deki Tayvan kaynaklı yatırımların 100 milyar doları
geçtiği düşünülmektedir.
Kuzey doğudaki Shandong eyaleti ise Japonya ve Güney Kore kaynaklı
yatırımlara ev sahipliği etmiştir. Son olarak resmi otoritelerin dikkati
“Ejderhanın Başı” sayılan Yangtzhe Deltası’nın geliştirilmesinde, yani Şanghay
bölgesinde yoğunlaşmıştır. Bu çabalar sırasında, doğudaki gelişmelerin batı
bölgelerine ve ülkenin iç kısımlarına sıçraması beklentileri, henüz
gerçekleşmemiştir.
10
Büyük bir ülke olan Çin, son yirmi yılda gerçekleştirdiği reformlarla
dünya ekonomisinin en önemli güçlerinden biri haline gelmiştir. Çin’in bu
atılımının temelinde ise ekonomik büyümedeki belirgin başarısı yatmaktadır.
Şu anda Çin, dünyanın en büyük ihracatçıları arasında yer almaktadır. Döviz
rezervleri ve bütçe fazlası rekor düzeydedir; ayrıca çarpıcı şekilde dış yatırım
çeken bir ülke konumundadır. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)'ne üyeliğinin
ardından, Çin’de yeni bir dönem başlamıştır. Bu yeni dönemde, özel sektör
yatırımları artmış; ancak, devlet ekonomideki tekelini ve bireyler üzerindeki sıkı
denetimini sürdürmeye devam etmiştir. Çin’in DTÖ üyeliği sonrasında ihracatı
ve ekonomik büyümesi hızlanmış, bu gelişme diğer ülkeleri tehdit eder hale
gelmiştir.
Ekonomideki patlama, büyük bir enerji açığını da beraberinde
getirmektedir. Çin, ABD'nin ardından en büyük ikinci petrol tüketicisiyken,
kömür üretim ve tüketiminde ise ilk sırada yer almaktadır. Dışarıdan enerji
ithaline milyarlarca dolar harcayan ülkenin, bu alandaki en büyük yatırımı ise
25 milyar dolara mal olması beklenen Üç Vadi Barajı hidroelektrik santrali
projesidir.
Ülkenin kalkınma yolunda pazarlarını yabancı sermayeye açması ve dış
ticaretini arttırması, genelde ulaştırma altyapısı daha gelişmiş olan doğu ve
kıyı kesimlerinde refah seviyesinin iç ve batı bölgelere kıyasla daha çok
artmasına yol açmıştır. Bu bağlamda özellikle kentler ve kırsal kesim arasında
fark belirgindir. Kırsal kesimin gelir seviyesi tahıl fiyatlarının artış göstermesi,
merkezi hükümetin kırsal bölgeleri kalkındırma politikası çerçevesinde vergi
yükünü azaltması gibi etmenlerle ciddi oranlarda artış gösterse de; kırsal
kesim ile kent merkezleri arasındaki gelir seviyesi dengesizliği
giderilememiştir. Kentsel ve kırsal kesimler arasında oluşan ekonomik uçurum,
ülkenin en önemli toplumsal sorunlarından biri haline gelmiş durumdadır.
Son dönemde açıklanan veriler, dünyanın ikinci büyük ekonomisine
sahip Çin’de yılın ilk yarısında yaşanan yavaşlamanın yerini toplarlanmanın
aldığını göstermektedir. Bu çerçevede 2013 yılının ilk 3 çeyrek döneminde
sırasıyla % 7,7, % 7,5 ve % 7,8 büyüyen Çin ekonomisinde 2013 yıl genelinde
ise % 7,7 büyüme kaydedilmiştir. Çin ekonomisi 2012 yılında da % 7,7
büyümüştü. Çin İstatistik İdaresi’ne göre, 2013 yılında GSYH % 7,7 artarken,
kişi başına milli gelir ise 4.880 dolara yükseldi.
Böylelikle Çin ekonomisi, küresel bazda en büyük rakipleri ABD,
Japonya ve Avrupa Birliği'nden çok daha hızlı büyümeye 2013 yılında da
devam etmiş olurken, yüne de yakın zamana kadar çift haneli rakamlarla
büyüyen Çin ekonomisinde son yıllardaki yavaşlama da dikkatlerden
kaçmamaktadır. Çin ekonomi yönetimi son dönemde temel hedeflerinin
ekonomiyi ihracata olan bağımlılığından kurtarıp iç tüketimi artırmak olduğunu
ifade etmektedir. 2013 yılında Çin genelinde sanayi üretimi % 9,7 artarken,
ülke genelindeki perakende satışlarda ise % 13,1 artış olduğu belirtilmektedir.
11
Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgeleri
“Özel Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgeleri”, Çin’in dışa açılan
bölgelerinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Halen Çin genelinde irili ufaklı
5000 civarında Özel Ekonomik Bölge (Special Economic Zone) mevcuttur. Çin
özel ekonomik bölgeleri, Hindistan ve Vietnam gibi ülkeler tarafından da model
alınarak uygulanmıştır.
Bilindiği gibi dışa açılan bir kentte mükemmel altyapı tesislerinin
kurulması, uluslararası standarda uygun bir yatırım ortamı yaratmaktadır.
Çin’de yabancı sermayeyi çekmek ve kullanmak yoluyla yüksek ve yeni
teknoloji sektörü başta olmak üzere modern sanayi yapısı oluşurken, kentler
ve civarlarında dış ekonomi ve ticareti geliştiren önemli bölgeler ortaya
çıkmıştır.
1988 yılında Çin Devlet Konseyi ilk kez olarak dışa açılan 14 sahil
kentinde devlet düzeyindeki Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgeleri’nin
kurulmasını onayladı. Bu 14 kent şunlardır: Dalian, Qinhuandao, Tianjin,
Yantai, Qingdao, Lianyungan, Nantong, Minhang, Hongqiao, Caohejing,
Ningbo, Fuzhou, Guangzhou ve Zhanjiang. Bunlardan başka, Suzhou
kentindeki sanayi bölgesi, Jinqiao İhracat Ürünleri İmalatçılığı Bölgesi, Ningbo
Daxie Ekonomi ve Teknoloji Kalkınma Bölgesi, Xiamen Haicang Yatırım
Bölgesi ve Hainan Yangpu Kalkınma Bölgesi’nde ekonomik ve teknolojik
kalkınma bölgeleriyle ilgili politikanın uygulanması, Çin Devlet Konseyi
tarafından onaylanmıştır.
Dışa açılan bölgelerin önemli bir kısmını oluşturan devlet düzeyindeki
“Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgeleri”nin çoğunluğu, eyaletler ile özerk
bölgelerin merkez kentlerinde ve dışa açılan sahil kentleri ile dışa açılan diğer
kentlerden ayrılan bir bölgede bulunmaktadır. Bu bölgelerde uluslararası
standarda uygun yatırım ortamı yaratmak için, her açıdan mükemmel altyapı
tesisleri inşa edilmiş ve yabancı sermayeyi çekmek yoluyla başta yüksek ve
yeni teknoloji sektörü olmak üzere modern sanayi yapısı oluşturulmuştur. Bu
nedenle “Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgeleri” de, bulundukları kentler
ve komşu bölgelerin dış ekonomik ve ticari gelişmesini sağlayan önemli
bölgelerdir.
Dış Ticaret Politikası ve Tarife Dışı Engeller
Çin ticaret politikasında çeşitli tarife ve tarife dışı uygulamalar mevcuttur.
Tarife dışı uygulamalar gerek merkezi hükümet, gerekse bölgesel düzeyde
yürütülmektedir. Çin dış ticaret politikasının en önemli handikaplarının başında
kuralların şeffaf ve anlaşılır olmamakla birlikte sık değişmesi ile birlikte
uygulamaların her zaman tutarlı çizgide bulunmaması ve sübjektif yorumlara
açık olması yer almaktadır.
12
Çin’de uygulanan tarife dışı engellerin başında sübvansiyonlar
gelmektedir. Merkezi hükümetin yanı sıra bölgesel yönetimler de çeşitli
teşvikler verdiklerinden ülke içindeki sübvansiyonları tek tek sıralamak oldukça
zordur, örneğin düşük fiyatlı enerji ve hammadde gibi ihracatta dolaylı teşvikler
uygulanmaktadır. Devlet şirketleri pek çok banka kredisini tercihli oranlarla
kullanmaktadır. Diğer teşvikler; vergi teşvikleri, özel ekonomik bölgelerdeki
firmalar için ek imtiyazların yanı sıra Çin’in bazı alanlarda nakit teşvikler
uygulamaya devam ettiği de görülmektedir. Ayrıca ihracatta vergi iadesi de
uygulanmaktadır.
Bu çerçevede diğer tarife dışı bir uygulama da rekabet bozucu
uygulamalar olup 1993 yılında yürürlüğe giren ve haksız rekabeti önleyen bir
kanuna rağmen halen sorun teşkil edebilmektedir. Bu durum ithal ürünlerin
piyasa girişi ile yabancı yatırımların üretim maliyetini yükseltici etkide
bulunabilmektedir. Genel olarak Çin’in dış ticaret işlemlerinde açıklık ilkesinin
yaygınlaştırılması ve ticari kuralların uygulanmasının ülke çapında standart
hale getirilmesinin zor olacağı düşünülmektedir. Buna rağmen özellikle sanayi
ürünlerinin ithalat mevzuatı ve uygulamalarının basitleştirilmesi konusunda
önemli gelişmeler kaydedilmiştir.
Dış Ticaret Alanında Faaliyet Gösteren Kurumlar
Çin Halk Cumhuriyeti’nde dış ticaret alanındaki yetkili kurumlar, bu
konunun uzun dönem planlamalarını da yapan ve Devlet Konseyi’ne bağlı
çalışan Devlet Planlama Komisyonu ile Devlet Ekonomik Komisyonu’dur. Diğer
etkili kuruluşlar, Özel Ekonomik Bölgeler Bürosu, Devlet İthalat ve İhracat
Ürünleri Denetleme İdaresi, Gümrükler Genel İdaresi, Çin Seyahat ve Turizm
Bürosu, Çin Uluslararası Ticareti Teşvik Konseyi olarak sayılabilir.
Çin Halk Cumhuriyeti, dünya nüfusunun yaklaşık % 20’sini
barındırmaktadır. Bu büyüklükteki bir ülkenin küresel ekonomi ile bütünleşmesi
hem Çin hem de dünya ülkeleri için dengeleri değiştirmekte ve özellikle küresel
ticaret kompozisyonunda büyük bir dönüşümü beraberinde getirmektedir. Son
25 yılda Çin Komünist Partisi tarafından kademeli olarak uygulanan reform
süreci, 2001 yılında ülkenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olması ile ivme
kazanmış ve uluslararası ekonomide kartların yeniden dağıtılmasına yol
açmıştır.
Perakende ve Hazır Giyim Pazarı
Diğer ülkeler ile kıyaslandığında Çin Halk Cumhuriyeti, kişi başına düşen
milli gelir bakımından halen orta-alt sıralarda yer alan bir konumdadır. 2013
yılında kişi başına düşen milli gelir ortalaması tahminen (s.a.p.) 9.500 bin
doların biraz üzerinde olarak hesaplanmıştır. Bu rakamı 1,3 milyar ile
çarptığımızda Çin Halk Cumhuriyeti’nin ne kadar büyük bir pazar olduğu
13
görülmektedir. 2010 yılında dünya ekonomisinin % 9’unu tek başına üreten
Çin’in, 2020 yılında bu oranı % 19’a yükseltmesi beklenmektedir. Yine halen
Çin genelinde 650 milyon kişi kentlerde ikamet ederken, 2020 yılında ise Çin
genelinde nüfusun % 60’ını oluşturan 850 milyon insanın kentlerde yaşayacağı
öngörülmektedir.
Çin hükümeti, son dört yılda görülen yüksek büyüme oranının gelecekte
sürdürülmesinin zor olacağını öngörmekte ve iç tüketimin önümüzdeki on yılda
büyümenin motoru olabileceğini düşünmektedir. Bu nedenle iç tüketimi
arttırabilmek için 11. Beş Yıllık Plan’larında bir dizi önlemlere yer vermiştir.
Mevcut sosyal güvenlik ve sağlık sisteminin Çin Halk Cumhuriyeti
vatandaşlarının gelirlerini harcamaktansa tasarruf etmeye yönelttiği
düşünülmektedir. Bu nedenle, Çinli tüketicilerin daha iyi bir sosyal güvenlik ve
sağlık sistemine kavuştukları zaman geleceğe güvenle bakacakları ve
harcanabilir gelirlerinin daha yüksek bir kısmını tüketime yönlendireceklerine
inanılmaktadır.
A.B.D. nüfusunun ortalama yaşı 37, İngiltere’nin 39 iken, Çin Halk
Cumhuriyeti nüfusunun yaş ortalaması 33’tür. 35 yaşın altındaki insanların
ebeveynlerine nazaran daha açık ve rahat, yeni şeyleri denemeye eğilimli
olduğu bilinen bir gerçektir.
Çin Halk Cumhuriyeti’nde eyaletler arasında kişi başına düşen milli gelir
bakımından önemli farklılıklar vardır. En zengin bölge Zhejiang ile en fakir
bölge Guizhou arasında 6 kat fark bulunmaktadır. Kişi başına düşen milli gelir
bakımından en zengin bölgeler Pearl nehri ve Yangtze nehri deltaları ile
doğuda bulunan kıyı şeridi ve Bohai bölgesidir. En zengin altı bölge olan
Şanghay, Pekin, Tianjin, Zhejiang, Guangdong ve Jiangsu nüfusun %19’una
sahip olmasına rağmen, milli gelirin %36’sına sahiptir. İç kesimler ve Çin Halk
Cumhuriyeti’nin batısı, doğusuna göre daha fakirdir. Ancak Çin hükümeti
bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak için iç kesimlere ciddi miktarda
yatırım yapmaktadır.
Çin Halk Cumhuriyeti perakende pazarı dünyada A.B.D ve Japonya’nın
ardından büyüklük olarak üçüncü sıradadır. Önümüzdeki yıllarda perakende
sektörünün çift haneli olarak büyümeye devam edeceği tahmin edilmektedir.
Öte yandan, Çinli tüketicilerin gelirleri arttıkça gıda dışı ürünlere yaptıkları
harcamalar da artmaktadır.
Çin Halk Cumhuriyeti’nin çok büyük olması; birçok fırsat sunmasının
yanında lojistik anlamında birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Resmi
rakamlara göre Çin’de 660 şehir bulunmaktadır. Çin perakende piyasasına
hitap etmek isteyen perakendecilerin yüzlerce şehirde binlerce dağıtım noktası
kurması gerekmektedir.
14
Çin perakende pazarı 1980’li yıllarda dönüşmeye başlamıştır. 10-15 yıl
içinde çok katlı mağazalar, süper-marketler, hiper-marketler gibi tüm modern
formattaki mağazalar açılmıştır.
Çinli erkek tüketiciler ile kadın tüketiciler arasında satın alma
davranışları arasında önemli farklar vardır. Erkekler alışverişe ve fiyat
karşılaştırması yapmaya daha az vakit harcarlar ve güven duydukları
markalardan alışveriş yapmaya devam ederler. Aynı yerden alışveriş yapmak
yaygındır.
Bilindiği gibi dünyanın en büyük tekstil ve hazır giyim imalatçısı ve
ihracatçısı olan Çin, son yıllarda artan milli gelir ve refah düzeyiyle birlikte
büyüyen ve zenginleşen orta ve üst sınıfın artan ihtiyaçları ve harcamalarına
paralel olarak hazır giyim harcamalarında da ciddi artışlar meydana
gelmektedir. Büyüyen ve zenginleşen yeni orta ve üst sınıf, özellikle Avrupa
menşeli üst düzey ve lüks markalara rağbet etmekte olup, bu markaların
Çin’de açılan mağazalarında satılan ürünlerine Avrupa’daki fiyatlarının çok
üstünde bedeller ödemekten kaçınmamaktadır.
Bu arada, gelir düzeyi hızla artan Çinlilerin Avrupa imajına sahip olması
dolayısıyla “Made in Turkey” etiketini de giderek daha fazla tercih ettiği
belirtilmektedir. Çin pazarını yakından tanıyan uzmanlar ve işadamları, Çin’de
Türk markalarının mağazalaşmaya başladığını, Türk modacıların tasarladığı
koleksiyonların satışının arttığını, asıl gelişimin Avrupa markaları için üretim
yapan Türk hazır giyim firmaları tarafından sağlandığını belirtmektedir.
Çin’deki hızlı büyümeyle halkın gelir düzeyinin de artmasına paralel dünyaca
ünlü markaların bu ülkedeki mağaza sayısı da hızla artmakta olup krizle birlikte
bir çok marka, Avrupa’da mağaza sayısını azaltırken Çin’de mağaza sayısını
artırmaktadır.
Öte yandan, Çinliler’in Avrupa menşeli ve Türk malı ve özellikle markalı
ürünlere yoğun talebi olduğu da ifade edilmektedir. Marka giyinmek isteyen
Çinlilerin farklı ürün istediği için ithalata yöneldiğini ifade eden uzmanlar,
Çinlilerin aldıkları üründe Avrupa imajını görmek istediklerini, Made in Turkey
ya da Made in Italy etiketi istediklerini belirtmektedirler.
Ulaştırma ve Lojistik
Çin lojistik sektörü yeni yeni gelişmektedir. Altyapıda en büyük eksiklik
ulaşım ve haberleşmede duyulmaktadır. Toplam ulaştırma altyapısı dünya
çapında büyüklüğe sahip olsa da, araziye ve nüfusa oranla yetersiz
kalmaktadır. Çin’de, hâlihazırdaki ulaşım altyapısının, talebin ancak %60’ına
cevap verebildiği tahmin edilmektedir. Limanlar ve demiryolları talebe cevap
verememektedir. Havayolu taşımacılığı, malzeme, ileri teknoloji ve eğitimli
personel eksikliği içindedir.
15
Lojistik ağı genelde kıyı bölgelerinde yoğunlaşmıştır; iç bölgelerde ise
hükümetin çabalarına rağmen büyük yatırımlara ihtiyaç vardır. Buna karşın,
ülke ekonomisinin topyekun bir gelişme içerisinde olması dolayısıyla, lojistik
sektörünün de önümüzdeki dönemde gelişmesi ve küresel standartları
yakalaması beklenmektedir. Her yıl %20 büyümesi beklenen sektördeki
iyileşme, tüm ticari aktiviteler için bir verimlilik sağlayacak ve ülke ekonomisi
üzerinde olumlu yönde bir çarpan etkisi olacaktır. Büyük potansiyel arz eden
bir sektörün uluslararası arenadaki etki alanı da genişleyecektir. Bu doğrultuda
Çin Hükümeti sektöre büyük önem vermekte ve gelişimini desteklemektedir.
Ülkenin DTÖ yükümlülükleri uyarınca dağıtım kanallarını yabancılara açması
da, sektörün küresel lojistik ağıyla bütünleşmesine ivme kazandırmaktadır.
Çin Halk Cumhuriyeti İş Kültürünün Temel Noktaları
Çin Halk Cumhuriyeti ile başarılı bir şekilde iş yapmanın en önemli
şartlarından birisi Çin sosyal ve iş kültürünü anlamak ve buna uygun
davranışlar sergilemektir. ÇHC pazarında başarılı olmak için dikkat edilmesi
gereken unsurlar aşağıda özetlenmektedir.
Çalışma Uygulamaları
Çin Halk Cumhuriyeti ile iş yaparken dakiklik son derece önemlidir. Çinli
iş ortaklarınızı bekletmek doğru olmaz, zamanında randevu yerinde olunması
gerekmektedir. Çinli işadamları herhangi bir iş yapmadan önce muhataplarını
çok yakından ve detaylı bir şekilde tanımayı isteyeceklerdir. Tanımadıkları ve
güven duymadıkları kişilerle iş yapmayı pek tercih etmezler.
Toplantı odasına hiyerarşik olarak daha yukarda olan kişi önce girmekte
ve görüşmeye başlamaktadır. Çinli işadamlarının sıcak, misafirperver tavrı, iş
anlamında da mutlaka pozitif bir sonuç alacağınız anlamına gelmemektedir.
İş İlişkileri
Kartvizitlerin bir tarafı İngilizce diğer tarafının ise Çince yazılmış olması
gerekmektedir. Kartvizitin Çinli bir işadamına verilirken Çince yazılmış yüzü
yukarda ve iki el ile tutularak uzatılmasında fayda vardır. Çinli iş adamının
kartvizit alındıktan sonra bir süre incelenip masanın üzerine bırakılabilir.
Kartviziti arka cebe yerleştirmek çok büyük saygısızlık olarak algılanacaktır. İş
toplantısı esnasında alçak gönüllü ve sabırlı olmak, başarıya ulaşmak için etkili
olacaktır. Toplantılar öncellikle kişisel sohbetler ile açılır; daha sonra iş
konuşmaya geçilmektedir.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Sürekli göz teması kurmaya özen gösterilmelidir. Gözleri kaçırmak
güvensizlik olarak algılanacaktır. Çinli işadamına Mr. veya Madam ile beraber
16
soyadlarını kullanarak hitap edilmesi uygun olur. Çinli iş adamının muhatapları
konuşurken başını sallaması söylenenleri kabul ettiğinin değil; dinlediğinin
işaretidir. Doğrudan olumsuz ifadeler kullanmak kaba bir davranış olarak kabul
edildiğinden “hayır” demektense “belki” ya da “bunu düşüneceğim” demek
daha makul karşılanmaktadır.
17
II. ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN DIŞ TİCARETİ
Yıllar İtibariyle Genel İhracat ve İthalat
Çin 2012 yılı itibariyle 3 trilyon 868 milyar dolar değerinde dış ticaret
hacmine sahiptir. 2012 yılında genel ihracat 2 trilyon 50 milyar dolar ve genel
ithalat 1,8 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
Çin hâlihazırda dünyanın en büyük ihracatçı ülkesi olarak
sıralanmaktayken ithalatta ABD’nin ardından ikinci sırada yer almaktadır.
2008 ile 2012 yılları arasını kapsayan beş yıllık süreçte Çin’in dış
ticaretine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda izlenebilir:
ÇİN'İN GENEL DIŞ TİCARETİ
Birim:1000 $
YILLAR
İHRACAT
YILLIK
DEĞİŞİM
(%)
İTHALAT
YILLIK
DEĞİŞİM
(%)
2008
1.430.693.066
-
1.132.562.161
-
2009
1.201.646.758
-16,0
1.005.555.225
-11,2
2010
1.577.763.751
31,3
1.396.001.565
38,8
2011
1.898.388.435
20,3
1.743.394.866
24,9
2012
2.050.052.889
8,0
1.817.648.763
4,3
Kaynak: Trademap/ITC - Şubat 2013
En Çok İhraç Edilen Ürünler
2012 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’nin en fazla ihraç ettiği ürünler Fasıl
85 kapsamındaki elektrikli makina ve cihazlar, Fasıl 84’te yer alan makinalar,
kazanlar ve nükleer reaktörler, Fasıl 61 kapsamındaki örme giyim eşyası ve
aksesuarları, Fasıl 94 kapsamındaki mobilyalar, yatak takımları, şilteler, şilte
destekleri, yastıklar ve benzeri doldurulmuş mefruşat; tarifenin başka yerinde
belirtilmeyen veya yer almayan lambalar ve aydınlatma cihazları; ışıklı panolar,
ışıklı isim tabelaları ve benzerleri; prefabrik yapılar ile Fasıl 90’da yer alan
optik alet ve cihazlar, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol ayar alet ve cihazları ile
tıbbi veya cerrahi cihazlar gibi ürünlerdir.
Çin’in 2012 yılında en fazla ihraç ettiği ürünlere ilişkin rakamsal bilgiler
aşağıdaki tabloda verilmektedir.
18
ÇİN'İN EN ÇOK İHRAÇ ETTİĞİ ÜRÜNLER
İLK 5 ÜRÜN GRUBU / 2012
Birim: 1.000 $
FASIL NO
TANIM
DEĞER
85
ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR
487.462.307
84
MAKİNALAR, KAZANLAR, NÜKLEER REAKTÖRLER
376.002.094
61
ÖRME GİYİM EŞYASI VE AKSESUARLARI
87.059.741
94
MOBİLYALAR, YATAK TAKIMLARI, ŞİLTELER, ŞİLTE DESTEKLERİ, YASTIKLAR VB
DOLDURULMUŞ MEFRUŞAT, TARİFENİN BAŞKA YERİNDE BELİRTİLMEYEN VEYA
YER ALMAYAN LAMBALAR VE AYDINLATMA CİHAZLARI VS
77.904.042
90
OPTİK ALET VE CİHAZLAR, FOTOĞRAF , SİNEMA, ÖLÇÜ KONTROL, AYAR ALET
VE CİHAZLARI, TIBBI VEYA CERRAHİ CİHAZLAR
72.816.793
Kaynak: Trademap/ITC - Şubat 2013
En Çok İthal Edilen Ürünler
Çin’in en çok ithal ettiği ürünlerin başında Fasıl 85’de yer alan elektrikli
makina ve cihazlar gelmektedir. Fasıl 27 kapsamındaki mineral yakıtlar ve
yağlar, Fasıl 84 altında yer alan makinalar, kazanlar ve nükleer reaktörler,
Fasıl 26 kapsamındaki metal cevherleri, cüruf ve kül ile Fasıl 90 kapsamındaki
optik alet ve cihazlar, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol ayar alet ve cihazları ile
tıbbi veya cerrahi cihazlar ise diğer en fazla ithal edilen ürünler olarak
sıralanmaktadır.
ÇİN'İN EN ÇOK İTHAL ETTİĞİ ÜRÜNLER
İLK 5 ÜRÜN GRUBU / 2012
Birim: 1.000 $
FASIL NO
TANIM
DEĞER
85
ELEKTRİKLİ MAKİNA VE CİHAZLAR
381.520.999
27
MİNERAL YAKITLAR VE YAĞLAR
313.066.988
84
NÜKLEER REAKTÖR, KAZANLAR, MAKİNELER VB.
181.960.039
26
METAL CEVHERLERİ, CÜRUF VE KÜL
133.727.965
90
OPTİK ALET VE CİHAZLAR, FOTOĞRAF , SİNEMA, ÖLÇÜ KONTROL, AYAR ALET
VE CİHAZLARI, TIBBI VEYA CERRAHİ CİHAZLAR
106.145.649
Kaynak: Trademap/ITC - Şubat 2014
.
En Çok İhracat Yapılan Ülkeler
2012 yılı verilerine göre Çin Halk Cumhuriyeti’nin en çok ihracat
gerçekleştirdiği ülke ABD olmuştur. Hong Kong, Japonya, Güney Kore ve
Almanya, ABD’yi takip etmektedir.
19
2012 yılı kayıtlarına göre Çin’in en çok ihracat yaptığı ilk 20 ülkeye
toplam ihracatın % 75,7’si yönlenmiş durumdadır. 2012 yılında Çin’in en
önemli 20 ihracat pazarından 17 tanesine yönelik ihracat % 2,3 ile % 31
arasında değişen oranlarda artmışken Almanya (% 9,4), Hollanda (% 1) ve
Hindistan’a (% 5,5) yönelik ihracat azalmıştır.
Türkiye Çin’in en fazla ihracat yaptığı 27’inci ülkedir. 2012 yılında bu
ülkeden Türkiye’ye yönelik ihracat % 0,2 oranında azalmış ve 15,6 milyar dolar
seviyesinde gerçekleştirilmiştir.
En fazla ihracat yapılan ilk 20 ülkeye ilişkin veriler aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
ÇİN'İN EN ÇOK İHRACAT YAPTIĞI ÜLKELER
Birim:1.000 $
2011
ABD
HONG KONG
JAPONYA
GÜNEY KORE
ALMANYA
HOLLANDA
HİNDİSTAN
İNNGİLTERE
RUSYA FEDERASYONU
SİNGAPUR
AVUSTRALYA
TAYVAN
MALEZYA
ENDONEZYA
VİETNAM
BREZİLYA
TAYLAND
BAE
KANADA
MEKSİKA
İLK 20 ÜLKE TOPLAMI
325.010.988
267.983.737
148.268.708
82.920.308
76.399.999
59.499.691
50.536.416
44.122.055
38.903.018
35.570.137
33.910.013
35.109.073
27.886.048
29.220.944
29.091.568
31.836.677
25.694.604
26.812.848
25.266.590
23.975.906
1.418.019.328
2012
352.632.716
323.638.485
151.735.073
87.710.727
69.186.785
58.929.177
47.745.207
46.308.165
44.072.785
40.875.276
37.768.617
36.787.624
36.527.632
34.295.054
34.222.180
33.421.364
31.219.532
29.576.469
28.126.997
27.521.323
1.552.301.188
DEĞİŞİM %
PAY %
8,5
20,8
2,3
5,8
-9,4
-1,0
-5,5
5,0
13,3
14,9
11,4
4,8
31,0
17,4
17,6
5,0
21,5
10,3
11,3
14,8
9,5
17,2
15,8
7,4
4,3
3,4
2,9
2,3
2,3
2,1
2,0
1,8
1,8
1,8
1,7
1,7
1,6
1,5
1,4
1,4
1,3
75,7
İLK 20 ÜLKENİN TOP. PAYI
74,7
75,7
TÜRKİYE
15.613.705
15.589.451
-0,2
0,8
1.898.388.435
2.050.052.889
8,0
100,0
DÜNYA TOPLAMI
Kaynak: Trademap/ITC - Şubat 2013
En Çok İthalat Yapılan Ülkeler
2012 yılında Çin’in en çok ithalat gerçekleştirdiği ülkelerin başında,
Japonya gelmektedir. Güney Kore, ABD, Tayvan ve Almanya, Japonya’yı takip
etmektedir.
20
Çin’in en çok ithalat yaptığı 20 ülkenin 13’ünden gerçekleşen ithalat
% 0,3 ile % 39 arasında değişen oranlarda artarken yedi ülkeden yapılan
ithalat ise % 0,6 ile % 17,9 arasında değişen oranlarda azalmıştır.
Türkiye, Çin’in en fazla ithalat yaptığı 54’üncü ülke olarak
sıralanmaktadır. Türkiye’den 2012 yılında 3,5 milyar dolar ithalat yapılmıştır.
Çin’in en fazla ithalat yaptığı 20 ülke ve Türkiye’ye ait veriler, aşağıdaki
tabloda yer almaktadır.
ÇİN'İN EN ÇOK İTHALAT YAPTIĞI ÜLKELER
Birim:1.000 $
JAPONYA
G. KORE
ABD
TAYVAN
ALMANYA
AVUSTRALYA
MALEZYA
S. ARABİSTAN
BREZİLYA
G. AFRİKA CUM.
RUSYA FED.
TAYLAND
ANGOLA
ENDONEZYA
SİNGAPUR
İRAN
FRANSA
KANADA
İSVİÇRE
ŞİLİ
İLK 20 ÜLKE TOPLAMI
İLK 20 ÜLKENİN TOP. PAYI
TÜRKİYE
DÜNYA TOPLAMI
2011
194.567.856
162.716.843
123.124.010
124.910.647
92.726.220
82.667.477
62.136.640
49.467.520
52.386.750
32.095.190
40.362.600
39.039.796
24.922.180
31.337.084
28.139.649
30.332.973
22.078.793
22.167.123
27.287.232
20.578.293
1.263.044.876
72,4
2012
177.883.358
168.559.006
133.782.813
132.201.370
92.037.540
84.607.007
58.268.251
54.902.945
52.067.196
44.616.483
44.003.404
38.486.663
33.492.628
32.017.152
28.550.652
24.918.093
24.240.638
23.255.542
22.879.648
20.637.592
1.291.407.981
DEĞİŞİM %
-8,6
3,6
8,7
5,8
-0,7
2,3
-6,2
11,0
-0,6
39,0
9,0
-1,4
34,4
2,2
1,5
-17,9
9,8
4,9
-16,2
0,3
2,2
PAY %
9,8
9,3
7,4
7,3
5,1
4,7
3,2
3,0
2,9
2,5
2,4
2,1
1,8
1,8
1,6
1,4
1,3
1,3
1,3
1,1
71,0
71,0
3.123.228
3.522.088
12,8
0,2
1.743.394.866
1.817.648.763
4,3
100,0
Kaynak: Trademap/ITC -Şubat 2013
21
III.ÇİN’İN HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ
Çin’in Hazırgiyim ve Konfeksiyon Dış Ticareti
2008 – 2012 yılları arası beş yıllık dönemde Çin’in hazırgiyim ve
konfeksiyon dış ticareti incelendiğinde 2010 yılından itibaren hem ihracat hem
de ithalatta artış göze çarpmaktadır. Çin’in hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatı
2009 yılında %9,9 azaldıktan sonra % 20,1, % 17,8 ve % 3,8 oranlarında
artmıştır.
Öte yandan Çin’in hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatı 2009 yılında
% 19,6 oranında azalmışken 2010, 2011 ve 2012 yıllarında üst üste sırasıyla
% 32,1, % 59,3 ve % 10,5 oranında artmıştır.
Değer olarak 2012 yılı sonunda Çin’in hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatı
172,3 milyar dolar, ithalatı ise 4,4 milyar dolar olmuştur.
ÇİN'İN HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON DIŞ TİCARETİ
Birim 1000 ABD $
YILLAR
İHRACAT
DEĞİŞİM
%
İTHALAT
DEĞİŞİM
%
2008
130.143.729
-
2.355.492
-
2009
117.296.063
-9,9
1.892.803
-19,6
2010
140.816.641
20,1
2.500.310
32,1
2011
165.911.728
17,8
3.982.711
59,3
2012
172.285.438
3,8
4.402.144
10,5
Kaynak: Trademap / ITC
2012 yılında dünyada en fazla hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatı
gerçekleştiren ülkeler arasında Çin 4,4 milyar dolar ithalat değeri ve %1’lik pay
ile 21.sırada yer almaktadır.
22
DÜNYA HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON İTHALATÇILARI
ARASINDA ÇİN - 2012
ÜLKE
İTHALAT - 1000 $
% PAY
1
A.B.D
93.409.936
21,6
2
ALMANYA
38.004.321
8,8
3
JAPONYA
35.897.787
8,3
4
İNGİLTERE
25.929.037
6,0
5
FRANSA
22.910.509
5,3
6
İTALYA
16.039.718
3,7
7
HONG KONG
15.584.853
3,6
8
İSPANYA
14.230.956
3,3
9
HOLLANDA
10.890.754
2,5
10
KANADA
9.880.085
2,3
11
RUSYA FED.
9.467.690
2,2
12
BELÇİKA
9.090.112
2,1
13
B.A.E
8.215.514
1,9
14
AVUSTRALYA
6.759.721
1,6
15
G.KORE
6.481.393
1,5
16
İSVİÇRE
5.960.119
1,4
17
AVUSTURYA
5.726.674
1,3
18
DANİMARKA
4.777.545
1,1
19
VİETNAM
4.469.482
1,0
20
İSVEÇ
4.416.201
1,0
21
ÇİN
4.402.144
1,0
433.408.920
100,0
DÜNYA TOPLAMI
Kaynak: ITC - Trademap / 2013
Çin’in En Çok Hazırgiyim ve Konfeksiyon İthalatı Yaptığı Ülkeler
2012 yılı itibariyle Çin’in en fazla hazırgiyim ve konfeksiyon ithal ettiği ilk
10 ülke İtalya, K.Kore, Vietnam, Türkiye, G.Kore, Bangladeş, Japonya, Hong
Kong, Endonezya ve Romanya olarak sıralanmaktadır.
23
ÇİN'İN EN ÇOK HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON İTHALATI YAPTIĞI ÜLKELER
Birim:1000 $
2011
2012
DEĞİŞİM %
PAY %
İTALYA
646.859
755.971
16,9
17,2
K.KORE
414.730
439.975
6,1
10,0
VİETNAM
200.896
270.211
34,5
6,1
TÜRKİYE
200.007
227.785
13,9
5,2
G.KORE
192.432
198.674
3,2
4,5
BANGLADEŞ
146.263
184.907
26,4
4,2
JAPONYA
165.881
155.098
-6,5
3,5
HONG KONG
159.648
144.093
-9,7
3,3
ENDONEZYA
107.014
135.616
26,7
3,1
ROMANYA
118.152
129.228
9,4
2,9
İLK 10 ÜLKE TOPLAMI
2.351.882
2.641.558
12,3
60,0
DÜNYA TOPLAMI
3.982.711
4.402.144
10,5
100,0
Kaynak: Trademap / ITC
Türkiye, 227,8 milyon dolarlık değer ve %5,2’lik pay ile Çin’nin en çok
hazırgiyim ve konfeksiyon ithal ettiği dördüncü ülke konumundadır. Çin’in
Türkiye’den yaptığı hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatı 2012 yılında bir önceki
yıla kıyasla %13,9 oranında artmıştır.
Çin’in En Çok İthal Ettiği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ürünleri
2012 yılında Çin’in ithal ettiği hazırgiyim ve konfeksiyon ürünleri
incelendiğinde, dünyadan en fazla 6203 G.T.İ.P başlıklı Erkekler ve erkek
çocuklar için takım elbiseler, takımlar, ceketler,'blazerler, pantolonlar, askılı ve
üst ön parçalı tulumlar, kısa 'pantolonlar ve şortlar (yüzme kıyafeti hariç) ithal
ettiği tespiti yapılmıştır.
En çok ithal ettiği diğer ürünler olarak, kadınlar ve kız çocukları için
dokuma kumaştan takım elbiseler, takımlar, ceketler, blazerler, etekler,
pantolonlar, kazaklar ve süveterler, kadın ve kız çocuklar için mantolar,
kabanlar, kolsuz ceketler, pelerinler ile erkek ve erkek çocuklar için paltolar,
mantolar, kolsuz ceketler, anoraklar olarak sıralanmaktadır.
24
ÇİN'İN EN ÇOK İTHAL ETTİĞİ HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ
2012
Birim 1000 $
GTİP BAŞLIĞI
DEĞER $
PAY
6203
ERKEKLER VE ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN TAKIM ELBİSELER, TAKIMLAR,
CEKETLER,'BLAZERLER, PANTOLONLAR, ASKILI VE ÜST ÖN PARÇALI TULUMLAR,
KISA 'PANTOLONLAR VE ŞORTLAR (YÜZME KIYAFETİ HARİÇ) :
TANIM
717.258
16,3
6204
KADINLAR VE KIZ ÇOCUKLAR İÇİN TAKIM ELBİSELER, TAKIMLAR,
CEKETLER,BLAZERLER, ELBİSELER, ETEKLER, PANTOLON ETEKLER,
PANTOLONLAR, ASKILI VE ÜST ÖN PARÇALI TULUMLAR, KISA PANTOLONLAR VE
ŞORTLAR (YÜZME KIYAFETLERİ HARİÇ):
603.671
13,7
6110
KAZAKLAR, SÜVETERLER, HIRKALAR, YELEKLER VE BENZERİ EŞYA (ÖRME) :
398.473
9,1
6202
KADIN VE KIZ ÇOCUKLAR İÇİN MANTOLAR, KABANLAR, KOLSUZ CEKETLER,
PELERİNLER, ANORAKLAR (KAYAK CEKETLERİ DAHİL), RÜZGARLIKLAR VE BENZERİ
EŞYA (62.04 POZİSYONUNDAKİLER HARİÇ) :
294.620
6,7
6201
ERKEKLER VEYA ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN PALTOLAR, KABANLAR, KOLSUZ
CEKETLER, PELERİNLER, ANORAKLAR (KAYAK CEKETLERİ DAHİL), RÜZGARLIKLAR
VE BENZERİ EŞYA (62.03 POZİSYONUNDAKİLER HARİÇ):
284.161
6,5
4.402.145
100,0
ÇİN'İN TOPLAM KONFEKSİYON İTHALATI
Kaynak: ITC - Trademap
Çin’in Tekstil Dış Ticareti
2009 yılında %11,3 oranında azalan Çin tekstil ihracatı, 2010 yılında
yükselişe geçerek %33,4 oranında artışla 456,8 milyar dolar olmuştur. 2011
yılında ise Çin’in tekstil ihracatı %27,4 oranında artarak 72,3 milyar dolara
ulaşmış ancak 2012 yılında %1,3’lük düşüş neticesinde 71,4 milyar dolara
gerilemiştir.
Çin’in tekstil ithalatı ise 2009 yılında kaydedilen %12,2’lik düşüşün
ardından 2010 ve 2011 yıllarında peş peşe %36,2 ve %24,2’lik oranlarda
artmış ve 33,5 milyar dolara kadar yükselmiştir. 2012 yılında ise Çin’in tekstil
ithalatı bir önceki yıla kıyasla %8,5 oranında artarak 36,3 milyar dolara
yükselmiştir.
ÇİN'İN TEKSTİL DIŞ TİCARETİ
Birim 1000 ABD $
YILLAR
İHRACAT
DEĞİŞİM
%
İTHALAT
DEĞİŞİM
%
2008
47.971.774
-
22.541.165
-
2009
42.542.068
-11,3
19.782.530
-12,2
2010
56.762.719
33,4
26.946.974
36,2
2011
72.304.192
27,4
33.468.106
24,2
2012
71.369.022
-1,3
36.313.853
8,5
Kaynak: Trademap / ITC
25
IV. TÜRKİYE – ÇİN HALK CUMHURİYETİ DIŞ TİCARET İLİŞKİLERİ
Türkiye - Çin Halk Cumhuriyeti Genel Dış Ticareti
Çin Halk Cumhuriyeti Türkiye için hem genel anlamda hem de
hazırgiyim ve konfeksiyon sektörü açısından bakıldığında oldukça önemli bir
ticari partnerdir.
İki ülke arasındaki genel dış ticaret hacmi (genel ihracat + ithalat) 2013
yılında 28,3 milyar dolar civarında gerçekleşmiştir. 2013 yılı itibarıyla Çin Halk
Cumhuriyeti, Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı 238 ülke içerisinde 11. sırada
yer alırken, en fazla ithalat yaptığı 238 ülke içerisinde ise 2. sırada yer
almaktadır. İki ülke arasındaki ticaret, Çin Halk Cumhuriyeti lehine gelişim
göstermektedir.
2013 yılında 151,9 milyar dolar değerinde gerçekleşen Türkiye genel
ihracatında, Çin Halk Cumhuriyeti’nin 3,6 milyar dolar ile % 2,4’lük bir payı
bulunmaktadır. 2013 yılında Türkiye’nin genel ihracatı 2012 yılına kıyasla %
0,4 oranında gerilerken, Çin Halk Cumhuriyeti’ne ihracat % 27,1 oranında
artmıştır. Dolayısıyla Çin Halk Cumhuriyeti’nin Türkiye genel ihracatından
aldığı pay, 2012 yılında % 1,9 iken, 2013 yılında % 2,4’e yükselmiştir.
İthalat söz konusu olduğunda, 2013 yılında 251,7 milyar dolar değerinde
olan Türkiye genel ithalatında, Çin Halk Cumhuriyeti’nden yapılan 24,7 milyar
dolarlık ithalatın payı, % 9,8 olarak hesaplanmaktadır. 2013 yılında 2012 yılına
kıyasla Çin Halk Cumhuriyeti’nden ithalat % 15,9 oranında artmış, bu oran
aynı dönemde Türkiye’nin genel ithalatında görülen % 6,4 oranındaki artıştan
fazla olduğu için, Çin Halk Cumhuriyeti’nin Türkiye genel ithalatından aldığı
pay % 9’dan % 9,8’e yükselmiştir.
Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti ile dış ticareti içerisinde, hazırgiyim ve
konfeksiyon ticaretine baktığımızda ise; 2013 yılında 28,3 milyar dolar olan
Türkiye-Çin Halk Cumhuriyeti dış ticaret hacminin 951,4 milyon dolar ile %
3,4’lük kısmını hazırgiyim ve konfeksiyon dış ticaretinin oluşturduğu
görülmektedir. Bu rakamın ise 895,3 milyon dolar ile ağırlıklı kısmını Çin Halk
Cumhuriyeti’nden yapılan hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatı oluşturmaktadır.
Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti ile dış ticaretini, hazırgiyim ve
konfeksiyon ticaretiyle birlikte değerlendiren bir tablo, aşağıda yer almaktadır.
26
TÜRKİYE - ÇİN HALK CUMHURİYETİ TİCARİ İLİŞKİLERİ
Birim: $
2012
2013
DEĞİŞİM
YILLIK
YILLIK
%
2.833.255.270
3.602.108.522
27,1
152.461.736.556
151.868.550.560
-0,4
1,9
2,4
21.295.241.830
24.686.553.789
15,9
236.545.140.909
251.650.560.072
6,4
9,0
9,8
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NE HAZIRGİYİM
VE KONFEKSİYON İHRACATI
48.454.410
56.120.679
15,8
TÜRKİYE HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON
İHRACATI
15.753.400.255
17.166.571.728
9,0
0,3
0,3
860.955.081
895.299.487
4,0
2.502.472.382
2.971.396.450
18,7
34,4
30,1
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NE İHRACAT
TÜRKİYE GENEL İHRACAT
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NİN PAYI %
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NDEN İTHALAT
TÜRKİYE GENEL İTHALAT
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NİN PAYI %
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NİN PAYI %
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NDEN HAZIRGİYİM
VE KONFEKSİYON İTHALATI
TÜRKİYE HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON
İTHALATI
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NİN PAYI %
Kaynak Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
2008 yılından 2013 yılı sonuna kadarki altı yıllık süreçte Türkiye’nin Çin
Halk Cumhuriyeti’ne genel ihracatına bakıldığında, ihracatın düzenli bir artış
halinde olduğu görülmektedir. Bu altı yıllık süreçte Çin Halk Cumhuriyeti’ne
ihracatımız yıllık ortalama % 20,8 oranında artış göstermiş olup, 2010 yılında
görülen % 41,9 oranındaki artış en yüksek oranlı artış olarak kaydedilmiştir.
2013 yılında ise Çin Halk Cumhuriyeti’ne ihracatımız % 27,1 oranında artmış
ve 3,6 milyar dolar seviyesine yükselmiştir.
2008 yılından 2013 yılı sonuna kadar olan süreçte, Türkiye ile Çin Halk
Cumhuriyeti arasında dış ticarete ilişkin veriler, aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
27
TÜRKİYE
İYE - Çİ
ÇİN HALK CUMHURİYETİ
İ
İ DIŞ
Ş TİCARETİ
İ
İ
Birim: $
GENEL İHRACAT
YILLAR
YILLIK
DEĞİŞİM (%)
GENEL İTHALAT
YILLIK
DEĞİŞİM (%)
2008
1.437.203.856
15.658.210.407
2009
1.599.139.388
11,3
12.676.572.760
-19,0
2010
2.269.175.473
41,9
17.180.806.446
35,5
2011
2.466.316.097
8,7
21.693.335.513
26,3
2012
2.833.255.270
14,9
21.295.241.830
-1,8
2013
3.602.108.522
27,1
24.686.553.789
15,9
Kaynak Ekonomi Bakanlığı
ğı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
Çin Halk Cumhuriyeti’nden yaptığımız
yaptığ
ğ
ithalata baktığımızda
ğ
ğımızda ise 2009 ve
2012 yıllarında ithalatın sırasıyla % 19 ve % 1,8 oranlarında gerilediği
gerilediğ
görülürken, diğer
ğer yıllar ise artış
ğ
artışlar
ş
kaydedilmiş
ş ve 2008 yılında 15,7 milyar
dolar seviyesindeki ithalatın 2013 yılı sonu itibariyle 24,7 milyar dolar
seviyesine yükseldiği görülmüş
örülmüştür.
ştür. Söz konusu 6 yıllık dönemde ithalat yıllık
ortalama % 11,4 oranında artmıştır.
artmış
TÜRKİ
TÜRKİYE
- ÇİN
İ HALK CUMHURİYETİ
İ
İ DIŞ
Ş TİCARETİ
İCARETİ
2008 - 2013 YILLIK
25.000.000.000
20.000.000.000
ABD $
15.000.000.000
10.000.000.000
5.000.000.000
GENEL İHRACAT
GENEL İTHALAT
28
Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti’ne ihracatı tüm maddeler itibariyle
incelendiğinde, 2013 yılında en fazla ihraç edilen mamullerin başında 25 15
GTİP başlıklı mermer, traverten, ekosin, su mermeri ve kireçli taşların geldiği
görülmektedir. Bu ürün grubundaki ihracat, Çin Halk Cumhuriyeti’ne
gerçekleştirilen toplam ihracatın % 27,1’ini oluşturmaktadır. 26 10 GTİP
başlıklı Krom cevherleri ve konsantreleri ile 26 03 GTİP başlıklı bakır
cevherleri ve konsantreleri diğer önde gelen ihracat kalemlerindendir.
Çin Halk Cumhuriyeti’ne en fazla ihraç edilen ilk on ürünün iki tanesinde
ihracatta düşüş gözlenirken, diğer sekiz üründe ihracatta artışlar
kaydedilmiştir. İlk on ürün grubu içerisinde ihracatı en çok artan ürün % 202,2
oranında artış görülen 26 01 GTİP başlıklı demir cevherleri ve konsantreleridir.
İlk on ürün grubu içerisinde hazırgiiym ve konfeksiyon ürünleri yer
almamaktadır.
İki ülke arasındaki genel ticaret, ithal edilen ürünler detayında
incelendiğinde ise, 85 17 GTİP başlıklı telefon cihazları, ses, görüntü veya
diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazların, 2013 yılında en
çok ithal edilen ürün grubu olduğu görülmektedir. Bu ürün grubunu sırasıyla 84
71 GTİP başlıklı otomatik bilgi işlem mak. ve bunlara ait birimler, manyetik ve
optik okuyucular ile 85 29 GTİP başlıklı sadece ve esas itibariyle 85 25 ile 85
28 pozisyonlarında yer alan cihazlara mahsus aksam ve parçalar takip
etmektedir.
Çin Halk Cumhuriyeti’nden en çok ithal edilen ilk 10 ürün grubu
içerisinde hazırgiyim ve konfeksiyon ürünleri yer almamakta olup, tek tekstil
ürünü ise 54 02 GTİP başlıklı sentetik filament iplikleridir. Bu ürün grubunda
ithalat 2013 yılında bir önceki yıla kıyasla % 1,9 oranında artmış ve 447,1
milyon dolar seviyesine yükselmiştir.
Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti’ne en fazla ihraç ettiği mamuller ile bu
ülkeden en fazla ithal ettiği ürünlerin birer listesi aşağıda yer almaktadır.
29
TÜRKİYE'DEN ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NE GENEL İHRACAT
EN FAZLA İHRAÇ EDİLEN İLK 10 ÜRÜN
Birim:ABD $
GTİP
BAŞLIĞI
2012
KAPSAM
2012 / 2013
TOPLAMDA
DEĞİŞİM %
PAY %
2013
2515
MERMER VE TRAVERTEN, EKOSİN, SU MERMERİ,
KİREÇLİ TAŞLAR
779.837.016
977.425.526
25,3
27,1
2610
KROM CEVHERLERİ VE KONSANTRELERİ
360.392.410
422.567.187
17,3
11,7
2603
BAKIR CEVHERLERİ VE KONSANTRELERİ
267.623.116
405.729.622
51,6
11,3
2840
BORATLAR; PEROKSİBORATLAR (PERBORATLAR)
231.406.426
224.788.357
-2,9
6,2
2616
KIYMETLİ METAL CEVHERLERİ VE KONSANTRELERİ
63.822.663
184.059.054
188,4
5,1
2607
KURŞUN CEVHERLERİ VE KONSANTRELERİ
102.631.700
154.331.119
50,4
4,3
2528
TABİİ BORATLAR VE BUNLARIN KONSANTRELERİ
82.985.403
109.509.565
32,0
3,0
2601
DEMİR CEVHERLERİ VE KONSANTRELERİ
26.813.858
81.040.169
202,2
2,2
2810
BOR OKSİTLERİ, BORİK ASİTLER
38.555.081
55.320.008
43,5
1,5
2608
ÇİNKO CEVHERLERİ VE KONSANTRELERİ
62.845.977
46.638.061
-25,8
1,3
İLK 10 ÜRÜN TOPLAMI
2.016.913.650
2.661.408.668
32,0
73,9
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NE GENEL İHRACAT
2.833.255.270
3.602.108.522
27,1
100,0
İLK 10 ÜRÜNÜN TOPLAMDA PAYI %
71,2
73,9
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
TÜRKİYE'NİN ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NDEN GENEL İTHALATI
EN FAZLA İTHAL EDİLEN İLK 10 ÜRÜN
Birim:ABD $
2012 / 2013 TOPLAMDA
GTİP
BAŞLIĞI
8517
8471
8529
2012
2013
KAPSAM
TELEFON CİHAZLARI, SES, GÖRÜNTÜ VEYA DİĞER
BİLGİLERİ ALMAYA VEYA VERMEYE MAHSUS DİĞER
CİHAZLAR
OTOMATİK BİLGİ İŞLEM MAK. BUNLARA AİT BİRİMLER;
MANYETİK VEYA OPTİK OKUYUCULAR, VERİLERİ KODA
DÖNÜŞ…
SADECE VEYA ESAS İTİBARİYLE 85.25 İLA 85.28
POZİSYONLARINDA YER ALAN CİHAZLARA MAHSUS
AKSAM VE PARÇALAR
DEĞİŞİM %
PAY %
1.651.361.116
2.440.792.796
47,8
9,9
1.612.857.668
1.820.150.485
12,9
7,4
468.267.932
770.280.617
64,5
3,1
5402
SENTETİK FİLAMENT İPLİKLERİ (DİKİŞ İPLİĞİ HARİÇ)
(PERAKENDE OLARAK SATILACAK HALE GETİRİLMEMİŞ)
438.698.824
447.111.382
1,9
1,8
8502
ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİM (ELEKTROJEN) GRUPLARI VE
ROTATİF ELEKTRİK KONVERTÖRLERİ
354.237.621
396.280.988
11,9
1,6
8402
BUHAR KAZANLARI, KIZGIN SU KAZANLARI
195.378.874
354.453.098
81,4
1,4
9405
DİĞER AYDINLATMA CİHAZLARI, IŞIKLI PANOLAR, IŞIKLI
TABELALARI VE BENZER EŞYA VE BU EŞYANIN AKSAM VE
256.764.080
353.918.281
37,8
1,4
307.541.983
349.205.427
13,5
1,4
338.401.388
343.063.428
1,4
1,4
261.431.078
287.056.904
9,8
1,2
İLK 10 ÜRÜN TOPLAMI
5.884.940.564
7.562.313.406
28,5
30,6
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NDEN GENEL İTHALAT
21.295.241.830
24.686.553.789
15,9
100,0
İLK 10 ÜRÜNÜN TOPLAMDA PAYI %
27,6
30,6
8414
9503
8504
HAVA VEYA VAKUM POMPALARI, HAVA VEYA DİĞER GAZ
KOMPRESÖRLERİ, FANLAR, ASPİRATÖRÜ OLAN HAV.
MAH. DAVLUMBAZLAR
ÜÇ TEKERLEKLİ BİSİKLETLER, SKUTERLER, OYUNCAK
BEBEKLER, DİĞER OYUNCAKLAR, KÜÇÜLTÜLMÜŞ
MODELLER
ELEKTRİK TRANSFORMATÖRLERİ, STATİK
KONVERTÖRLER (ÖRNEĞİN; REDRESÖRLER) VE
ENDÜKTÖRLER
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
30
Türkiye’nin Genel Ticaretinde Çin Halk Cumhuriyeti’nin Yeri
2013 yılında Türkiye’den dünyanın dört bir yanında 238 ülkeye 151,9
milyar dolarlık ihracat ve yine 238 ülkeden 251,7 milyar dolarlık ithalat
yapılmıştır. Çin Halk Cumhuriyeti en fazla ihracat yapılan ülkeler
sıralamasında ilk on ülkenin hemen ardından gelmekte ve on birinci sırada yer
almaktadır. Çin Halk Cumhuriyeti’ne 2013 yılında % 27,1 artışla 3,6 milyar
dolarlık ihracat yapılmıştır. Bu ülkenin Türkiye genel ihracatından aldığı pay %
2,4’tür.
İthalat boyutuna baktığımızda ise, dünyanın en önemli tedarikçilerinden
olan Çin Halk Cumhuriyeti’nin, 2013 yılında Türkiye’nin en çok ithalat yaptığı
ülkeler arasında Rusya’nın ardından 2. sırada yer aldığını görmekteyiz. Söz
konusu dönemde Çin Halk Cumhuriyeti’nden yapılan ithalat % 15,9 oranında
artmış ve 24,7 milyar dolara yükselmiştir. Genel ithalatta Çin Halk
Cumhuriyeti’nden yapılan ithalatın payı % 9,8 düzeyindedir.
Çin Halk Cumhuriyeti’nin Türkiye genel ihracatında ve ithalatında yerini
gösteren tablolar aşağıda verilmektedir.
TÜRKİYE'NİN EN FAZLA İHRACAT YAPTIĞI ÜLKELER
Birim:ABD $
ÜLKELER
ALMANYA
IRAK
İNGİLTERE
RUSYA FEDERASYONU
İTALYA
2012
2013
2012 / 2013
DEĞİŞİM %
TOPLAMDA
PAY %
13.123.904.630
10.822.143.970
8.694.303.798
6.680.585.930
6.372.518.950
13.706.979.741
11.958.852.545
8.777.301.416
6.966.989.105
6.720.577.208
4,4
10,5
1,0
4,3
5,5
9,0
7,9
5,8
4,6
4,4
6.198.536.529
5.604.232.368
8.174.607.156
3.717.345.194
9.921.602.401
6.378.947.084
5.623.305.766
4.967.635.521
4.337.677.600
4.193.949.501
2,9
0,3
-39,2
16,7
-57,7
4,2
3,7
3,3
2,9
2,8
İLK 10 ÜLKE TOPLAMI
79.309.780.926
73.632.215.487
-7,2
48,5
11 - ÇİN HALK CUMHURİYETİ
2.833.255.270
3.602.108.522
27,1
2,4
152.461.736.556
151.868.550.560
-0,4
100,0
FRANSA
A.B.D.
B.A.E.
İSPANYA
İRAN
TÜRKİYE'NİN TOPLAM İHRACATI
İLK 10 ÜLKENİN TOPLAMDA PAYI %
52,0
48,5
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
31
TÜRKİYE'NİN EN FAZLA İTHALAT YAPTIĞI ÜLKELER
Birim:ABD $
2012 / 2013 TOPLAMDA
2012
2013
ÜLKELER
RUSYA FEDERASYONU
ÇİN HALK CUMHURİYETİ
ALMANYA
İTALYA
A.B.D.
İRAN
İSVİÇRE
FRANSA
İSPANYA
HİNDİSTAN
DEĞİŞİM %
PAY %
26.625.286.056
21.295.241.830
21.400.613.808
13.559.677.563
14.130.546.105
11.964.778.631
4.304.863.872
8.664.846.647
6.107.987.361
5.843.637.676
25.063.530.259
24.686.553.789
24.184.949.648
13.097.232.862
12.596.182.702
10.383.153.946
9.677.656.112
8.188.907.456
6.416.653.077
6.367.869.095
-5,9
15,9
13,0
-3,4
-10,9
-13,2
124,8
-5,5
5,1
9,0
10,0
9,8
9,6
5,2
5,0
4,1
3,8
3,3
2,5
2,5
İLK 10 ÜLKE TOPLAMI
133.897.479.549
140.662.688.946
5,1
55,9
TÜRKİYE'NİN TOPLAM İTHALATI
236.545.140.909
251.650.560.072
6,4
100,0
İLK 10 ÜLKENİN TOPLAMDA PAYI %
56,6
55,9
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
Türkiye’nin Hazırgiyim ve Konfeksiyon Ticaretinde Çin Halk
Cumhuriyeti’nin Yeri
Türkiye, ITC Trademap verilerine göre, 2012 yılında 461,5 milyar dolar
tutarındaki dünya hazırgiyim ve konfeksiyon ticaretinde % 3,4’lük payı ile 8. en
büyük tedarikçidir. Benzer şekilde, 262,6 milyar dolar değerinde dünya tekstil
ticaretinde ise yine % 3 payı ile 10. büyük tedarikçi durumundadır. Uluslararası
pazarlarda en önemli tekstil ve konfeksiyon tedarikçilerinden biri olan
Türkiye’nin tekstil ve konfeksiyon ticaretini incelediğimizde Çin Halk
Cumhuriyeti’nin öneminin artmakta olduğu görülmektedir.
Türkiye’nin hazırgiyim ve konfeksiyon dış ticaretine ilişkin 2013 yılı
verilerine göre Çin Halk Cumhuriyeti; Türkiye’nin en fazla hazırgiyim ve
konfeksiyon ihraç ettiği ülkeler arasında 37. sırada yer almaktadır. 2013 yılında
Çin Halk Cumhuriyeti’ne yapılan hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatı, 2012
yılına kıyasla % 15,8 oranında artarak 56,1 milyon dolara yükselmiştir. Çin
Halk Cumhuriyeti’ne yapılan hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatının Türkiye
toplam hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatından aldığı pay % 0,3’tür.
2013 yılında Türkiye’nin hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatında ilk on
ülke ile Çin Halk Cumhuriyeti’nin konumunu gösteren tablo aşağıda
verilmektedir.
32
TÜRKİYE'NİN EN FAZLA HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON
İHRAÇ ETTİĞİ ÜLKELER
Birim:ABD $
2012
2013
2012 / 2013
DEĞİŞİM %
TOPLAMDA
PAY %
3.400.554.858
2.188.190.845
1.413.231.442
1.015.475.388
835.355.495
702.202.560
411.425.672
490.734.298
448.516.894
375.371.987
3.678.083.923
2.152.129.963
1.499.304.440
1.112.256.929
902.721.209
703.321.898
574.160.747
495.024.292
443.277.282
407.206.567
8,2
-1,6
6,1
9,5
8,1
0,2
39,6
0,9
-1,2
8,5
21,4
12,5
8,7
6,5
5,3
4,1
3,3
2,9
2,6
2,4
11.281.059.439
11.967.487.250
6,1
69,7
48.454.410
56.120.679
15,8
0,3
TÜRKİYE'NİN TOPLAM
KONFEKSİYON İHRACATI
15.753.400.255
17.166.571.728
9,0
100,0
İLK 10 ÜLKENİN TOPLAMDA PAYI %
71,6
69,7
ÜLKELER
ALMANYA
İNGİLTERE
İSPANYA
FRANSA
HOLLANDA
İTALYA
IRAK
DANİMARKA
A.B.D.
BELÇİKA
İLK 10 ÜLKE TOPLAMI
37 - ÇİN HALK CUMHURİYETİ
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
Ülkeler bazında Türkiye’nin hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatına
baktığımızda ise, Çin Halk Cumhuriyeti’nin 2013 yılında en çok ithalat yapılan
ülke konumunda olduğunu görmekteyiz. Çin Halk Cumhuriyeti’nden hazırgiyim
ve konfeksiyon ithalatı 2013 yılında bir önceki yıla kıyasla % 4 oranında
artarak 895,3 milyon dolara yükselmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti’nin toplam
hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatından aldığı pay % 30,1’dir.
Hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatında Çin Halk Cumhuriyeti’ni sırasıyla
Bangladeş, İtalya, Mısır ve Hindistan takip etmektedir.
Türkiye’nin hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatında, Çin
Cumhuriyeti’nin yerini gösteren istatistiki tablo aşağıda verilmektedir.
Halk
33
TÜRKİYE'NİN EN FAZLA HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON
İTHAL ETTİĞİ ÜLKELER
Birim:ABD $
ÜLKELER
ÇİN HALK CUMHURİYETİ
BANGLADEŞ
İTALYA
MISIR
HİNDİSTAN
VİETNAM
KAMBOÇYA
İSPANYA
FAS
ROMANYA
2012
2013
2012 / 2013
TOPLAMDA
DEĞİŞİM %
PAY %
860.955.081
541.101.719
139.202.852
91.840.154
105.181.111
61.684.626
34.109.963
55.574.185
41.980.296
32.879.192
895.299.487
785.370.203
151.462.734
141.053.844
114.361.198
73.101.379
63.317.997
60.127.902
54.491.290
42.184.331
4,0
45,1
8,8
53,6
8,7
18,5
85,6
8,2
29,8
28,3
30,1
26,4
5,1
4,7
3,8
2,5
2,1
2,0
1,8
1,4
İLK 10 ÜLKE TOPLAMI
1.964.509.179
2.380.770.365
21,2
80,1
TÜRKİYE'NİN TOPLAM
KONFEKSİYON İTHALATI
2.502.472.382
2.971.396.450
18,7
100,0
İLK 10 ÜLKENİN TOPLAMDA PAYI %
78,5
80,1
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
Türkiye – Çin Halk Cumhuriyeti Hazırgiyim ve Konfeksiyon Dış
Ticareti
Türkiye’den Çin Halk Cumhuriyeti’ne hazırgiyim ve konfeksiyon
ihracatına yıllar bazında baktığımızda, 2008’den 2013 yılı sonuna kadarki
dönemde ihracatın yıllık ortalama % 43,1 oranında arttığı görülmektedir. Söz
konusu altı yıllık dönemde ihracat sadece 2012 yılında % 5,4 oranında
azalmış, diğer yıllar ise yüksek oranlarda artış göstermiştir. Böylece 2008
yılında sadece 11,1 milyon dolar değerindeki hazırgiyim ve konfeksiyon
ihracatı 2013 yılı sonu itibariyle yaklaşık beş katına çıkmış ve 56,1 milyon
doları bulmuştur.
2008 yılından 2013 yılı sonuna kadar Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti
ile hazırgiyim ve konfeksiyon ticaretine ilişkin veriler, aşağıdaki tablodan
izlenebilir.
34
TÜRKİYE
İ
- ÇİN
İİN HALK CUMHURİ
CUMHURİYETİ
İ
İ HAZIRGİYİM
İ İ VE KONFEKSİYON
İİYON TİCARETİ
Tİİ
İ
Birim: $
YILLAR
HAZIRGİ
HAZIRGİYİM
İ VE
KONFEKSİ
KONFEKSİYON
İHRACATI
YILLIK
DEĞİŞİM (%)
HAZIRGİYİM
İ İM VE
KONFEKSİYON
İYON
İTHALATI
YILLIK
DEĞİŞİM (%)
2008
11.049.946
2009
21.924.828
98,4
581.048.520
65,4
2010
29.588.945
35,0
943.909.675
62,4
2011
51.228.904
73,1
1.172.225.399
24,2
2012
48.454.410
-5,4
860.955.081
-26,6
2013
56.120.679
15,8
895.299.487
4,0
351.294.678
Kaynak Ekonomi Bakanlığı
ğı Bilgi Sistemi / Şubat
Ş
2014
2008-2013
2013 yıllarına Türkiye’nin hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatı
açısından bakıldığında
ğında ise en önemli partner konumundaki Çin Halk
Cumhuriyeti’nden ithalatın sadece 2012 yılında % 26,6 oranında azaldığı
azaldığ
görülmüş,
ş diğer
ğer yıllar ise % 4 ila % 65,4 arasında değişen
ğ
değ
ğ şşen oranlarda artış
artışlar
ş
kaydedilmiştir.
ştir. Söz konusu altı yıllık dönemde ithalatın yıllık ortalama artış
oranı % 25,9 olarak hesaplanmaktadır.
hesaplanmaktadır. 2011 yılında 1,2 milyar dolar
seviyesine yaklaşarak
şarak rekor kıran hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatı 2012
yılında ciddi şşekilde düşmüş
şşmüş,
ş, 2013 yılını ise sadece % 4 oranında artış
artışla
ş 895,3
milyon dolar seviyesinde kapatmıştır.
kapatmış
TÜRKİYE
İYE - ÇİN
İ HALK CUMHURİYETİ
İ
İ HAZIRGİYİM
İ İM VE KONFEKSİYON
KONFEKSİ
TİCARETİ
2008 - 2013 YILLIK
1.200.000.000
1.000.000.000
ABD $
800.000.000
600.000.000
400.000.000
200.000.000
HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON
İHRACATI
HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON
İTHALATI
-
2013 yılında Türkiye’den Çin Halk Cumhuriyeti’ne en fazla ihraç edilen
hazırgiyim ve konfeksiyon mamullerinin başında
başş
62 03 GTİP
İP
İ başlıklı
baş
ş
erkekler
35
ve erkek çocukları için dokuma takım elbiseler, ceketler, blazerler, pantolonlar,
tulumlar ve şortlar gelmektedir. Çin Halk Cumhuriyeti’ne yapılan hazırgiyim ve
konfeksiyon ihracatının % 18,4’lük kısmını oluşturan bu ürünlerin ihracatı,
2012 yılına kıyasla % 14,6 oranında artarak 10,3 milyon doları geçmiştir.
63 02 GTİP başlıklı yatak çarşafı, masa örtüsü ve tuvalet ve mutfak
bezleri, 62 04 GTİP başlıklı bayan dokuma takım, takım elbise, ceket ve
benzeri giysiler, 63 04 GTİP başlıklı diğer mefruşat eşyaları ve 61 09 GTİP
başlıklı örme tişörtler, fanilalar, atletler ve kaşkorseler, diğer en fazla ihraç
edilen hazırgiyim ve konfeksiyon mamulleridir.
Aşağıdaki tabloda, Türkiye’den Çin Halk Cumhuriyeti’ne en fazla ihraç
edilen hazırgiyim ve konfeksiyon mamulleri ile bu ürün gruplarının toplam
ihracattaki payları verilmektedir.
TÜRKİYE'DEN ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NE HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON İHRACATI
EN FAZLA İHRAÇ EDİLEN İLK 10 ÜRÜN
Birim:ABD $
2012 / 2013
TOPLAMDA
DEĞİŞİM %
PAY %
10.321.835
14,6
18,4
4.974.189
9.058.545
82,1
16,1
KADINLAR VE KIZ ÇOCUK İÇİN TAKIM ELBİSE, TAKIM,
CEKET, BLAZER, ELBİSE, ETEK, PANTOLON ETEK,
VB.(YÜZME KIY. HARİÇ)
4.886.854
7.520.126
53,9
13,4
6304
DİĞER MEFRUŞAT EŞYASI (94.04
POZİSYONUNDAKİLER HARİÇ)
7.175.798
5.623.405
-21,6
10,0
6109
TİŞÖRTLER, FANİLALAR, ATLETLER, KAŞKORSELER
VE DİĞER İÇ GİYİM EŞYASI (ÖRME)
5.276.575
4.425.558
-16,1
7,9
6110
KAZAK, SÜVETER, HIRKA, YELEK VB. EŞYA (ÖRME)
2.238.722
3.195.489
42,7
5,7
2.316.881
2.550.944
10,1
4,5
2.259.882
2.228.386
-1,4
4,0
2012
GTİP
BAŞLIĞI
KAPSAM
6203
ERKEKLER VE ERKEK ÇOCUK İÇİN TAKIM ELBİSE,
TAKIM, CEKET, BLAZER, PANTOLON, TULUM VE ŞORT
(YÜZME KIYAFETLERİ HARİÇ)
9.007.771
6302
YATAK ÇARŞAFI, MASA ÖRTÜLERİ, TUVALET VE
MUTFAK BEZLERİ
6204
6104
6115
KADIN VE KIZ ÇOCUK İÇİN TAKIM ELBİSE, TAKIM,
CEKET, BLAZER, ETEK, PANTOLON, TULUM VE ŞORT
(ÖRME)(YÜZME KIY. HARİÇ)
KÜLOTLU ÇORAPLAR,TAYTLAR, KISA VE UZUN
KONÇLU ÇORAPLAR, SOKETLER (VARİS ÇORAPLARI
DAHİL) VE PATİK ÇORAPLAR
2013
6205
ERKEKLER VE ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN GÖMLEKLER
1.369.549
1.963.011
43,3
3,5
6206
KADINLAR VE KIZ ÇOCUKLAR İÇİN BLUZLAR,
GÖMLEKLER VE GÖMLEK-BLUZLAR
1.501.036
1.883.946
25,5
3,4
İLK 10 ÜRÜN TOPLAMI
41.007.257
48.771.245
18,9
86,9
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NE HAZIRGİYİM VE
KONFEKSİYON İHRACATI
48.454.410
56.120.679
15,8
100,0
İLK 10 ÜRÜNÜN TOPLAMDA PAYI %
84,6
86,9
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
2013 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’ne en çok ihraç edilen ilk on
hazırgiyim ve konfeksiyon ürününün üçünde ihracat % 1,4 ila % 21,6 arasında
36
değişen oranlarda gerilemeler görülmüş, diğer yedi kalemde ise ihracat % 10,1
ila % 82,1 arasında değişen oranlarda artmıştır.
İlk on ürün grubunda ihracatı en çok artış gösteren ürün grubu, 2013
yılında % 82,1 artışın görüldüğü 63 02 GTİP başlıklı yatak çarşafı, masa
örtüsü ile tuvalet ve mutfak bezleridir. Bu ürün grubunda ihracat 5 milyon
dolardan 9,1 milyon dolar düzeyine çıkmış ve Çin Halk Cumhuriyeti’ne
gerçekleştirilen toplam hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatında payı % 16,1’e
yükselmiştir.
Aynı dönemde, en çok ihraç edilen ilk on hazırgiyim ve konfeksiyon
ürünü içerisinde ihracatı en çok düşüş gösteren hazırgiyim ve konfeksiyon
ürün grubu ise % 21,6 gerilemenin kaydedildiği 63 04 GTİP başlıklı diğer
mefruşat eşyaları olmuştur.
Çin Halk Cumhuriyeti’nden hazırgiyim ve konfeksiyon ithalatına
bakıldığında ise, Türkiye’nin bu ülkeden en fazla ithal ettiği konfeksiyon
ürünlerinin başında 62 10 GTİP başlıklı plastik, kauçuk, sıvanmış, emdirilmiş
elyaftan hazırgiyim eşyalarının geldiği görülmektedir. Bu ürün grubunda ithalat
2013 yılında % 18,6 oranında artarak 189 milyon dolara çıkmıştır. Bu ürün
grubunun Çin Halk Cumhuriyeti’nden toplam hazırgiyim ve konfeksiyon
ithalatındaki payı % 21,1’dir.
Çin Halk Cumhuriyeti’nden ithal edilen diğer önemli hazırgiyim ve
konfeksiyon ürünleri ise sırasıyla 61 10 GTİP başlıklı örme kazak, süveter,
hırka ve yelekler; 62 02 GTİP başlıklı kadın ve kız çocukları için dokuma
manto, kaban, kolsuz ceket, pelerin, anoraklar ve rüzgarlıklar; 62 01 GTİP
başlıklı erkek ve erkek çocukları için dokuma palto, kaban, kolsuz ceket,
pelerin, anoraklar ve rüzgarlıklar ile 62 04 GTİP başlıklı kadınlar ve kız
çocuklar için dokuma takım elbiseler, ceketler, blazerler, elbiseler, etekler ve
pantolon eteklerdir.
Anılan dönemde en çok ithal edilen ilk on üründen üçünde ithalat % 2,5
ila % 29,2 arasında değişen oranlarda düşerken; diğer yedi ürün grubunda ise
% 1 ila % 31,3 arasında değişen oranlarda artışlar görülmüştür.
% 31,3 artışın kaydedildiği 62 12 GTİP başlıklı sütyenler, korseler, korse
kemerler, pantolon askıları, çorap bağları, jartiyerler vb. eşyalar, ithalatı en çok
artış gösteren ürün grubu olurken; % 29,2 düşüşün kaydedildiği 61 16 GTİP
başlıklı örme eldivenler ise söz konusu dönemde ithalatı en çok düşüş
gösteren ürün grubu olmuştur.
2013 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’nden Türkiye’ye en fazla ithal edilen
hazırgiyim ve konfeksiyon mamulleri aşağıdaki tablodan izlenebilir.
37
TÜRKİYE'NİN ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NDEN HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON İTHALATI
EN FAZLA İTHAL EDİLEN İLK 10 ÜRÜN
Birim:ABD $
GTİP
BAŞLIĞI
KAPSAM
6210
PLASTİK, KAUÇUK SIVANMIŞ, EMDİRİLMİŞ ELYAFTAN
HAZIR GİYİM EŞYASI
6110
KAZAK, SÜVETER, HIRKA, YELEK VB. EŞYA (ÖRME)
6202
6201
6204
KADIN VE KIZ ÇOCUK İÇİN MANTO, KABAN, KOLSUZ
CEKET, PELERİN, ANORAKLAR (KAYAK CEKETLERİ
DAHİL), RÜZGARLIKLAR
ERKEK VEYA ERKEK ÇOCUK İÇİN PALTO, KABAN,
KOLSUZ CEKET, PELERİN, ANORAK (KAYAK
CEKETLERİ DAHİL), RÜZGARLIKLAR
KADINLAR VE KIZ ÇOCUK İÇİN TAKIM ELBİSE, TAKIM,
CEKET, BLAZER, ELBİSE, ETEK, PANTOLON ETEK,
VB.(YÜZME KIY. HARİÇ)
2012
2012 / 2013
TOPLAMDA
DEĞİŞİM %
PAY %
2013
159.403.447
189.005.141
18,6
21,1
93.452.908
96.052.666
2,8
10,7
75.218.889
87.410.794
16,2
9,8
71.020.063
69.274.630
-2,5
7,7
58.407.170
58.966.263
1,0
6,6
6116
ELDİVEN (ÖRME)
74.671.012
52.870.002
-29,2
5,9
6307
DİĞER HAZIR EŞYA (ELBİSE PATRONLARI DAHİL)
32.640.148
42.454.984
30,1
4,7
6214
ŞALLAR, EŞARPLAR, FULARLAR, KAŞKOLLAR,
PEÇELER, DUVAKLAR VB EŞYA
28.832.492
33.160.834
15,0
3,7
23.137.752
30.371.805
31,3
3,4
34.693.148
27.183.365
-21,6
3,0
6212
6203
SÜTYEN, KORSE, KORSE KEMER, PANTOLON ASKISI,
ÇORAP BAĞI, JARTİYER VB. EŞYA VE BUNLAR İÇİN
PARÇALAR
ERKEKLER VE ERKEK ÇOCUK İÇİN TAKIM ELBİSE,
TAKIM, CEKET, BLAZER, PANTOLON, TULUM VE
ŞORT (YÜZME KIY. HARİÇ)
İLK 10 ÜRÜN TOPLAMI
651.477.029
686.750.484
5,4
76,7
ÇİN HALK CUMHURİYETİ'NDEN
HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON İTHALATI
860.955.081
895.299.487
4,0
100,0
İLK 10 ÜRÜNÜN TOPLAMDA PAYI %
75,7
76,7
Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi / Şubat 2014
38
V. FAYDALI ADRESLER
T.C. PEKİN BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ
(TURKISH EMBASSY, TRADE COUNSELLOR)
Adres: Dong Wu Jie 9, Sun Li Tun 100600 Beijing
Tel: (86) (10) 65 32 38 46
Fax: (86) (10) 65 32 32 68
Web sitesi : http://beijing.emb.mfa.gov.tr/
ÇİN HALK CUMHURİYETİ ANKARA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ
Adres: Uğur Mumcu Cad, No.72, 06700 Gaziosmanpaşa, ANKARA
Tel: 0-312-4377107
Fax: 0-312-4466762
Web sitesi : http://tr.mofcom.gov.cn/
ÇİN HALK CUMHURİYETİ İSTANBUL BAŞKONSOLOSLUĞU
Adres: Memduhpaşa Yalısı Kireçburnu Mah. Mısırlı Cad. Sarıyer, İSTANBUL
Tel: :212-2992634 / 212-2992188
Fax: 212-2992633 / 2992187
Web sitesi: http://istanbul.china-consulate.org/tur/
ÇİN DIŞ TİCARET VE EKONOMİK İŞBİRLİĞİ BAKANLIĞI (MOFTEC)
(MINISTRY OF FOREIGN TRADE & ECONOMIC COOPERATION)
Adres: 2 Dong Chang An Avenue Beijing 100731 CHINA
Tel : 86.10. 65198114
Fax: 86.10.65198962, 65002387
Asya İşleri Dairesi (Türkiye ile ilgili Daire)
Tel : 86.10.65198743, 65198753, 65198759
Fax : 65198903
Web sitesi : www.english.mofcom.gov.cn
ÇİN ULUSAL TEKSTİL KONSEYİ
(CHINA NATIONAL TEXTILE COUNCIL)
Adres:12 East Chang An Street Beijing 100742 CHINA
Tel : 86.10.63081114
Uluslararası İşbirliği Asya Dairesi
Tel: 86.10.63081240, 63081214
Fax : 86.10.65136020
Web sitesi : www.ctei.gov.cn/cntac/e_xhjj.asp
39
ÇİN ULUSAL HAFİF SANAYİ KONSEYİ
(CHINA NATIONAL COUNCİL OF LIGHT INDUSTRY)
Adres : 22B Fuwai Dajie Beijing 100833 CHINA
Tel : 86.10.68396114 (santral)
Uluslararası İşbirliği Bölümü
Tel : 86.10.68396327
Fax: 86.10.68396351
Web sitesi : www.clii.com.cn/english
ÇİN TEKSTİL İTHALAT VE İHRACAT TİCARET ODASI
(CHINA CHAMBER OF COMMERCE FOR IMPORT & EXPORT OF TEXTILES)
Adres : No.1 Taijichang Toutiao Beijing 100005 CHINA
Tel: 86.10.65232812, 65232810
Fax: 86.10.65133904, 65136202
Web sitesi : www.ccct.org.cn
ÇİN ULUSLARARASI TİCARET ODASI (CCOIC)
(CHINA CHAMBER OF INTERNATIONAL COMMERCE)
Adres : 1 Fuxingmenwai Street Beijing 100860 CHINA
Uluslararası İlişkiler Bölümü, Asya İşleri Dairesi
Tel : 86.10.68533204, 68523420, 68573556,
Fax : 86.10.68511370
Exhibition Department
Fax : 68533684, 68511370
Web sitesi : www.english.ccpit.org
ÇİN ULUSLARARASI FUAR MERKEZİ (CCPIT’ye bağlı kuruluş)
(CHINA INTERNATIONAL EXHIBITION CENTRE (CIEC)
Adres : 6 East Beisanhuan Road Beijing 100028 CHINA
Tel: 86.10.64664433 (santral), 64671751
Fax: 86.10.64676811
The Overseas Exhibition Department
Tel: 86.10.64664433/5012, 5004 Fax: 86.10.64671381
The Exhibition Construction Department
Tel: 86.10. 64668603, 69246253
Fax: 86.10.69244277
Web sitesi : www.ciec-expo.com/cms/template/index_en.html
TÜRK-ÇİN TİCARET ODASI
Adres: Adres: Andaç Sok 10, Yeşilköy-34800 İSTANBUL
Tel: 212-6626252
Fax: 212-6630154
E-mail: [email protected]
40
VI. YARARLANILAN KAYNAKLAR
•
ITC Trademap Uluslararası Ticaret İstatistik Sitesi. www.trademap.org
•
T.C. Ekonomi Bakanlığı Bilgi Sistemi.
•
CIA The World Factbook, Country Profiles, China.
•
Çin Halk Cumhuriyeti’nin Genel Ekonomik Durumu ve Türkiye ile
Ekonomik-Ticari İlişkileri Raporu, T.C. Pekin Büyükelçiliği Ticaret
Müşavirliği, 2011.
•
Country Briefings: China, The Economist,
http://www.economist.com/countries/China
•
Doing Business in China, www.communicaid.com
•
National Bureau of Statistics of China, http://www.stats.gov.cn
•
Retail Opportunities In China, OC & Strategy Consultants
•
Ülke Rehberi: Çin, BBCTURKISH.com
İTKİB Genel Sekreterliği
AR & GE ve Mevzuat Şubesi
Şubat 2014
_____________________________________________________________
* İTKİB Genel Sekreterliği kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.
41
Download

şubat 2014 - İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri