Kullanıcı elkitabı
Internet
tabanlı tekstil
eğitim
laboratuvarı
Proje ortakları
2
İçindekiler
Gereksinimler;
Moodle yazılımının temelleri;
Kullanıcı arayüzüne genel bir bakış;
Örnek bir modülün öğrenimi için yazılımın
kullanılması;
Kendini sınama testlerinin kullanılması;
3
Gereksinimler
4
Sanal öğrenim ortamını bir hizmet olarak kullananlar için gereksinimler
İnternet erişimi olan herhangi bir cihaz üzerinde tarayıcı ile içeriğe erişilebilir ve
kullanılabilir.
Tarayıcı dışında sisteminizde Adobe Reader X veya uyumlu bir PDF okuyucu da
bulunmalıdır.
DİKKAT: Sistem Google Chrome tarayıcısı ile tam uyumlu değildir. Özellikle öğretmen
veya yönetici olarak sitede düzenleme modunda işlem yapılırken problemlere
rastlanabilir. Tümleşik HTML editörü (WYSIWYG) düzgün görüntülenenmemektedir.
Kendi sanal öğrenim ortamını kurmak için gereksinimler
Donanım


Disk alanı: En az 160MB boş alan yazılımın kendisini kurmak için gereklidir. Bu
gereksinim yüklemek istediğiniz öğrenim materyali miktarına göre artabilmektedir. ETex-Lab’ı tüm materyali ile kurmak için (HD videolar hariç) 7 GB’lık bir disk alanı tüm
ihtiyaçları karşılayabilmektedir.
Hafıza: 1GB veya daha fazla RAM önerilir. Hafıza ihtiyacını tespit ederken, Moodle’ın
her 1 GB RAM ile en fazla 20 senkron kullanıcıyı destekleyebildiği prensibini göz
önünde bulundurmak gerekir.
Yazılım




Web sunucu. Öncelikli olarak Apache veya Internet Information Server (IIS).
[PHP] -Minimum gerekli versiyon 5.3.2 dir. Ayrıca Moodle’ın çalışması için pek çok PHP
uzantısına da ihtiyaç duyulmaktadır. Lütfen Moodle kurulum dökümanlarına bakınız.
Moodle; lütfen kurulumu için http://moodle.org adresindeki dökümantasyona bakınız.
Moodle veritabanı olarak MySQL, MSSQL, PostgreSQL veya Oracle kullanabilmektedir,
bu veritabanlarından birisinin de sistemde kurulu olması gerekmektedir.
Adobe Reader X veya uyumlu başka bir PDF okuyucu.
5
Moodle’ın temelleri
6
E-TEX-LAB’ın arka planda kullandığı sanal öğrenim ortamı Moodle üzerine kuruludur.
Moodle, sanal sınıflar oluşturmak için tüm gereken araçları içinde barındıran güçlü bir
e-Learning aracıdır.
Moodle ücretsiz olarak indirilebilmektedir. Ayrıca kurulum ve kullanım sırasında ihtiyaç
duyulacak konulara bakılabilecek iyi bir dökümantasyona sahiptir. Tüm bunlara
http://moodle.org adresinden erişilebilmektedir.
7
E-TEX-LAB sanal öğrenim motoru olarak Moodle kullanmaktadır. Proje içerisinden
geliştirilen tüm içerik SCORM standartlarına uygun olarak Moodle ile entegre
edilmiştir. Böylece geliştirilen öğrenim materyali SCORM standartlarını kullanan başka
sanal eğitim ortamlarına veya o ortamlardan E-TEX-LAB ortamına aktarılabilmektedir.
Moodle sanal bir sınıf oluşturmak için gereken tüm araçları sağlamaktadır: içerik
yönetimi, çevrimiçi sınavlar, sözlük veritabanı, wiki, anketler, forum ve chat gibi iletişim
araçları bu araçların en önde gelenleridir.
Kullanılan sanal öğrenim/öğretim ortamında, gerçek hayatta ki öğrenci-öğretmen
ilişkisini kurmak için, farklı yetkilere sahip kullanıcılar bulunmaktadır. Sistemdeki farklı
rollere sahip kullanıcılar şöyle özetlenebilir:
a) yöneticiler
b) öğretmenler
c) öğrenciler
Yönetici sistemde işlem yapmak için tüm yetkilere sahip kullanıcılardır. Bu yetkiler
platformun yönetimini, kullanıcı ekleme-çıkarma, sınıf oluşturma-silme gibi işlemleri
içermektedir.
Daha az yetkiye sahip bir kullanıcı türü olan öğretmenler ise, kurs (ders)
oluşturabilmekte fakat yönetici gibi başkalarının oluşturduğu sınıf ve kurslara
müdahale edememektedir. Yetkisi sadece kendi oluşturduğu içerik veya yöneticinin
ona yetki verdiği diğer içerikler üzerinde geçerlidir.
Öğrenci ise sistemdeki en düşük yetkilere sahip kullanıcı türüdür. Genellikle yetkileri,
içeriği erişmek, kendisine atanan ödevleri yüklemek, sınavlara girmek gibi işlemlerle
sınırlıdır.
Sistemde içerikler eklendikten sonra, ilk yapılması gereken sistemi kullanacak kişileri
tespit etmek ve yukarıda bahsedilen rollere uygun olarak yetkilendirmelerini
yapmaktır.
8
Kullanıcı arayüzüne genel bir
bakış
9
Yukarıdaki şekilde kullanıcı giriş ekranı gösterilmektedir. Kullanıcıların siteyi kullanmak
için giriş yapmaları gerekmektedir. Giriş yapmadan önce sağ üst kısımda bulunan dil
seçimi bölümünden tercih edilen dilin seçilmesi kullanıcının sistemi daha kolay
kullanmasını sağlayacaktır.
Eğer kullanıcı giriş bilgilerini unutmuşsa, parola hatırlatma sayfası ile bu bilgiler tekrar
elde edilebilir. Yukarıdaki ekranda gösterilen bilgilerden herhangi birisi girilerek, yeni
bir parola üretmek için gereken adımların e-mail adresinize gelmesiniz sağlayabilirsiniz.
E-mail’inize gönderilecek olan link’e tıklayarak yeni bir parola belirleyebilirsiniz.
10
Giriş ekranı ve parola hatırlatma ile ilgili anlatılan adımlar tüm kullanıcı türleri için
aynıdır. Bundan sonraki adımlarda anlatılanlar ise, aksi belirtilmediği sürece, sadece
yönetici yetkisine sahip kullanıcılar içindir.
Moodle ortamı ilk kurulduğunda sistemde sadece yönetici kullanıcısı olacaktır. Yönetici
giriş yaparak, yeni kullanıcılar ekleyebilir. Yönetici kullanıcının yapacağı ilk işlerden bir
tanesi genelde yeni kullanıcı olarak öğrencileri eklemek olacaktır. Böylece, daha sonra
eklenen derslerin ve içeriğin, öğrenci ekranında nasıl göründüğünü test edebilecektir.
Yönetici “Yeni Kullanıcı Ekle ” linkine tıkladıktan sonra yukarıda gösterilen ekrana
yönlendirilir. Kullanıcı bilgilerinin girildiği bu ekranda kırmızı ile belirtilen alanların
doldurulması zorunludur. Bu ekranda dikkat edilmesi gereken konu, kullanıcıya verilen
11
yeni parolanın kolay tahmin edilemeyecek bir bilgi olmasıdır. Bunun için oluşturulacak
parolanın sadece harflerden değil, harf, noktalama işaretleri ve sayılardan oluşan bir
birleşim olması daha uygundur.
Kullanıcıları oluşturduktan sonra dersleri oluşturmaya başlayabiliriz. Bunun için önce
ders kategorileri eklenmelidir. E-Tex-Lab dersleri dört dilde olacağı için, dersleri dört
dile (kategoriye) göre ayırıyoruz. Daha sonra sol tarafta bulunan gezinti menüsünden
“Ders ekle/düzenle” linkine tıklayarak veya kategoriler ekranında gösterilen düğmeye
tıklayarak, yeni bir ders ekleyebiliriz.
12
Ders ayarları tüm dersler için bir şablon niteliğindedir ve dikkatli doldurulmalıdır. Yarlar
yapılıp, ders eklendikten sonra, dersin hala boş olduğu görülecektir. Çünkü ders sadece
içeriğin eklenebileceği bir şablondan ibarettir. Derse eklenebilecek içerik türleri
çeşitlidir, örneğin videolar, metinler ve aktiviteler gibi. İçerik ekleyebilmek için önce, sol
taraftaki menüden yeni eklenen dersi seçmeli ve düzenleme modu aktif hale
getirilmelidir. Aksi halde düzenleme araçlarına ders sayfasında erişilemez.
Eklenen dersi pek çok kısma (üniteye) ayırabilirsiniz. Her üniteye farklı içerikler ve
aktiviteler eklenebilmektedir. Yukarıda verilen örnekte derse ait çeşitli üniteler
eklendiği görülmektedir. Her ünite içinde açıklama sayfaları, videolar gibi farklı içerikler
bulunabilmektedir.
13
Ünitelere eklenebilinen, açıklama sayfaları daha çok metin tabanlı içeriği sunmak
içindir. Sayfa eklemek için sayfaya ait bir ad, açıklama ve içeriğin girilmesi
gerekmektedir. Eklenen içerik başka sayfalara linkler, resimler ve tablolar içerebilir.
Ayrıca resimde gösterilen HTML editörü kullanılarak video ve ses dosyaları dahi içeriğe
kolayca eklenebilmektedir.
Ünitelere ait içerikler girildikten sonra, ünitelerde bulunan bilgileri sınayan test
sınavları (quiz’lerde) derse eklenebilir. Yukarıdaki şekilde hangi menü aracılığıyla
eklenebileceği gösterilmektedir.
14
Sınav eklenirken, ilk önce sınavın hangi şartlarda, kimler tarafından doldurulabileceği
gibi üst bilgiler tanımlanıyor.
Bu ayarlar yapıldıktan sonra, sınav soruları girilebilir. Bunun için “Sınav Düzenle”
düğmesine tıklanmalıdır. Alternatif olarak, her zamanki gibi, soldaki menü üzerinden de
gidilerek soru ekleme sayfasına gelinebilir.
15
Derse ait test eklemenden önce, testin türü ve tarzı ile ilgili bazı seçimler yapılmalıdır.
Ekranda gösterilen pencere, “Yeni soru ekle” düğmesine bastıktan sonra karşınıza
gelecek ve soru tipi (çoktan seçmeli, doğru/yanlış v.b.) ile ilgili bir seçim yapmanız
istenecektir. Örnekte, soru tipi olarak çoktan seçmeli seçilmiştir, bu soru tipinde
kullanıcı kendisine sunulan yanıtlardan bir veya bir kaçını aynı anda seçebilmektedir.
Dolayısıyla bir sorunun birden fazla doğru yanıtı olduğu testlerde bu soru tipinin
seçilmesi uygun olacaktır.
“Yeni Soru Ekle” ekranında soru tipi dışında doldurulması gereken alanlar, sorunun adı,
detaylı açıklaması, doğru yanıt(lar) ve öğrencinin soruya verdiği yanıta göre alacağı
puanlardır.
16
Dersler yukarıda bahsedilen şekilde içerikleri ve testleri ile hazırlandıktan sonra, dersi
hangi öğrencilerin alacağı belirlenmelidir. Bunun için sol menüden, dersin altından,
“Katılımcılar” linkine tıklanır. Eğer bu dersle bazı öğrenciler ilişkilendirilmişse, bu
öğrenciler linke tıklandıktan sonra ortada listelenecektir. Bu liste başlangıçta boş
olacağı için, “Bütün katılımcılar” başlığının yanındaki “Düzenle” düğmesine tıklayarak,
kullanıcı ekleme/silme ekranı kullanılmalıdır.
Gelen ekranda “Kullanıcıları kat (Enrol users)” linkine tıklayarak, sistemdeki kayıtlı
öğrencilerden seçim yaparak bu dersle seçili öğrencileri ilişkilendirebiliriz.
17
Öğrenciler eklendikten sonra, her öğrencinin e-Tex-Lab üzerindeki aktivitelerini
izleyebilir ve neler yaptığını, ne zaman yaptığını görüntüleyebiliriz.
Öğrencinin aktivitelerinin raporlandığı sayfalar, dilenirse yönetici tarafından verilecek
yetkiyle, herkes tarafından da görüntülenebilir.
Yukarıdaki ekranda seçilen bir öğrencinin site üzerinde gerçekleştirdiği aktivitelerin bir
listesi görüntülenmektedir.
18
Öğrenci aktivitelerinin izlenmesinin en önemli kısımlarından birisi, öğrencinin derslerin
sonunda katıldığı test sınavlarındaki başarımın takip edilebilmesidir.
Öğrencilere uygulanan tüm testler, oldukça detaylı olarak, soru soru
incelenebilmektedir. Böylece öğrencinin hangi sorularda başarılı, dolayısıyla hangi
konularda daha iyi, hangilerinde kötü olduğu takip edilebilmektedir.
19
Sonuçlar öğrenci bazlı incelenebildiği gibi, tüm sınıfında hangi alanlarda daha iyi
yanıtlar verdiği ve hangi konularda yetersiz olduğu da ayrıca incelenebilmektedir.
Örneğin, sonuçlara bakarak bir öğretmen, tüm öğrencilerin başarısız olduğu ortak
sorular varsa, bu sorular veya ilgili oldukları konuların içerikleri ile ilgili güncellemeler
yapabilir ve böylece öğrenim sistemini bir adım öteye götürebilmektedir.
Bir sonraki ekranda soru soru alınan puanlar da incelenebilmektedir.
20
Yönetici olarak ders ekleme, içerik ekleme, dersin katılımcıları belirleme gibi
işlemlerden sonra, içerikleri öğrenci gözüyle görme ve kullanma ile ilgili kısımlara
geçiyoruz. Başlarken, öğrenciler içeriklere erişmek için kendilerine verilen kullanıcı adı
ve parola ile siteye giriş yapmak zorundadırlar. Siteye giriş yaptıktan sonra öğrenci
yönetici veya öğretmen tarafından katıldığı derslere ve içeriklerine erişebilmektedir.
E-Tex-Lab dört farklı dilde aynı içeriği sunduğu için öğrenci görmek istediği içeriği diliyle
beraber seçmelidir. Örneğin “Elyaf Testleri” tamamen Türkçe bir ders iken, “Fiber
tests” bu dersin İngilizce karşılığıdır.
21
Öğrenci derslere ait ünitelerden, üniteye ait tüm içeriklere erişebilmektedir. Örneğin
yukarıda gösterilen derse ait içerik sayfasıdır.
Derslere ait video’larda öğrenci tarafından ünite içerik listesinden erişilebilen başka bir
içerik türüdür.
22
Öğrenci içeriklerle ilişkili testlere katılabilir, test sonuçlarını dilediğin zaman
görüntüleyebilir ve inceleyebilir.
23
Örnek bir modülün öğrenilmesi
için yazılımın kullanılması
24
Siteye giriş yapan kullanıcı içeriklere tüm internet tarayıcılarını kullanarak erişebilir. Fakat,
yönetimsel araçların kullanılması için Google CHROME dışındaki tarayıcılardan birisi
kullanılmalıdır. Giriş yapan öğrenci aşağıdaki menü seçeneklerine sahip olacaktır.
Gezinti paneli
Kullanıcı derslere, ünitelere ve diğer tüm içeriklere erişmek için bu panel üzerindeki linkleri
kullanabilir. Tarayıcının geri-ileri gibi gezinti düğmelerini kullanmak yerine bu menüdeki linkleri
kullanmak yazılımın daha sağlıklı çalışmasını sağlayacaktır.
İçerik paneli
Sol taraftaki gezinti paneli üzerinde tıklanan linklere ait içerikler, sayfanın ortasında, yani içerik
panelinde gösterilir.
İçeriği yakınlaştırma/uzaklaştırma:
Bunun için tarayıcının yakınlaştırma/metin büyütme (zoom) özellikleri kullanılabilir.
Favoriler:
Öğrenciler bazı sık erişmek istedikleri içerikleri favori listelerine ekleyebilirler. Bunun için
tarayıcının favorilere/sık kullanılanlara ekle özelliğinden faydalanılması gerekmektedir.
İçerik türleri:
Sayfalar:
Öğrencilerin okuyabileceği materyali içermektedirler. Genelde sayfalar içinde sadece metinler
ve resimler bulunmaktadır.
PDF:
25
Öğrencinin içeriği PDF olarak görmesine ve dilerse bilgisayarına kaydetmesine olanak sunan
içerik türüdür.
Video:
Derslerde anlatılan testlerin yapılışının video olarak gösterilmesini sağlayan içerik türüdür.
Teorik olarak öğrenilen dersin, pratik uygulamasını yapmak açısından oldukça faydalıdır.
Değerlendirme testleri/quiz’ler:
Bir modülün öğrenilmesi, değişiklik ünitelerden derslerin kavranılması ile mümkündür.
Programı kullanan kişi değişik standartları birbirinden farklı yollarla analiz etme ve öğrenme
imkanına sahiptir. Örneğin bir içeriği sadece metinden öğrenebileceği gibi, başka bir içeriği
daha once anlatıldığı şekilde videolardan da öğrenebilmektedir.
Öğrenme süreci tamamen kişiye bağlıdır ve kişinin tek başına gerçekleştirmesine uygundur.
Sistem kullanıcının kendi başına sorumluluk almasına, istediği içeriği, istediği zaman görmesine
izin vermektedir. Ayrıca sistem kullanıcı içeriğin farklı türlerine de istediği zaman erişmesine
izin vermektedir (video, metin, pdf v.b.).
Ayrıca kullanıcı dilediği zaman bilgi seviyesini sınama testleri ile değerlendirebilme şansına
sahiptir.
26
Kendini sınama testlerinin
kullanılması
27
Öğrenme sürecinin son adımı, program yoluyla elde edilen yeterliliklerin değerlendirilmesi ve
sınanmasıdır. Bunun için kullanıcı her modülün sonunda bulunan mini quiz’lerle kendisini test
edebilir. Kullanıcı bu testleri istediği sırada ve sayıda gerçekleştirebilir. Değişik seçimlere
tıklayarak ve yanıtları kontrol ederek, kullanıcı yanıtlar ile ilgili geri bildirim alma şansına
sahiptir. Böylece hem değişik yanıtları öğrenebilip, hem de kendi yanlışlarını görebilecektir.
28
İletişim
Almanya
BSW - Bildungswerk der Sachsischen Wirtschaft gGmbh
Web: http://www.bsw-ggmbh.de
Kişi: Uwe Hoppe
Email: uwe.hoppe[at]bsw-mail.de
Tel: +49 351 425 02 69
Portekiz
CITEVE
Web: http://www.citeve.pt
Kişi: José Neto
Email: jneto[at]citeve.pt
Tel: +351 252 300 300
CITEVE
Web: http://www.citeve.pt
Kişi: Paulo Mendes
Email: pmendes[at]citeve.pt
Tel: +351 252 300 300
Türkiye
Gaziantep Üniversitesi
Web: http://www.gantep.edu.tr
Kişi: Yahya AĞIR
Email: agir[at]gantep.edu.tr
Tel.: +90 (342) 317 17 00
Gaziantep Paylaşımcı İş Adamlar Derneği (GAPGIAD)
Web: http://www.gapgiad.org.tr
Kişi: Celalettin Demireli
Email: info[at]gapgiad.org.tr
Tel.: +90 (342) 215 25 52
Kilis 7 Aralık Üniversitesi
Web: http://www.kilis.edu.tr
Kişi: Murat PALA
Email: pala[at]kilis.edu.tr
Tel.: +90 (348) 814 26 66
HACI SANİ KONUKOĞLU ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ
Web: http://www.konukoglu.k12.tr
Kişi: Abdullah Ibili
Email: ibiliabdullah[at]hotmail.com
Tel.: +90 (342) 220 68 29
29
Download

Users Guide - Gaziantep Üniversitesi