Àçÿðáàéúàíäà èñòåùñàë åäèëÿí
ÿðçàã ìÿùñóëëàðû äàõèëè òÿëÿáàòû
òàì øÿêèëäÿ þäÿìÿëèäèð
2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè
ÿëàãÿëÿðè äàùà äà ýåíèøëÿíèá
Þëêÿìèç ìöõòÿëèô ñôåðàëàð öçðÿ èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè
ãàéäàäà ÿìÿêäàøëûüû óüóðëà äàâàì åòäèðèá,
áåéíÿëõàëã àëÿìäÿêè éåðèíè ìþùêÿìëÿíäèðèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìÿí ùåñàá åäèðÿì êè, 2014-úö èëäÿ âÿ
îíäàí ñîíðàêû èëëÿðäÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôû èëÿ áàüëû äàùà äà
áþéöê èøëÿð ýþðöëÿúÿêäèð. Áþéöê ïðîãðàìëàðûìûç, ïëàíëàðûìûç âàðäûð
Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èãòèñàäè èñëàùàòëàðûí, ùÿì÷èíèí èíêèøàô ìîäåëèíèí äàâàìëû âÿ ñÿìÿðÿëè îëìàñûíûí ÿí áàðèç ñöáóòó ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ åäèëìèø íàèëèééÿòëÿðäèð. Áåëÿ êè, èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 3
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, 2013-úö èë Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè
ñèéàñÿòèíäÿ áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã øÿðàèòèíäÿ áþéöê
óüóðëàðëà éàääà ãàëûá. Áåëÿ êè, èéóí àéûíäà “Øàùäÿíèç”
Êîíñîðñèóìó ãàçûí Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ ÷àòäûðûëìàñû ôóíêñèéàñûíû éåðèíÿ éåòèðìÿê ö÷öí Òðàíñ-Àäðèàòèê (ÒÀÏ) ãàç
êÿìÿðè ëàéèùÿñèíè ñå÷èá. ÒÀÏ ùàçûðäà èñòèñìàð îëóíàí...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ “Ùîëúèì” øèðêÿòèíèí
ñÿäðè âÿ áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Áåðíàð Ôîíòàíà èëÿ ýþðöøöá
Àâðîïàíûí éåíè åíåðæè õÿðèòÿñèíè
ôîðìàëàøäûðàúàã ëàéèùÿ - “Øàùäÿíèç-2”
Ñèðð äåéèë êè, 2013-úö èë Àçÿðáàéúàí òàðèõèíÿ ùÿðòÿðÿôëè âÿ
ñöðÿòëè èíêèøàô äþâðö êèìè äàõèë îëäó. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó áàøà âóðäóüóìóç 2013-úö èëäÿ äÿ ìöùöì íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðäè. Áåëÿ êè, ñîñèàë, èãòèñàäè, ìÿäÿíè ñàùÿëÿðäÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö, ìöùöì ñèéàñè-ùöãóãè èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèç äåìîêðàòèê èíêèøàô éîëóíäà...
Áàõ ñÿh. 5
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
çÿíýèí èðñèíè ÿêñ åòäèðÿí èêè
úèëääÿí èáàðÿò “Ùåéäÿð ßëèéåâ.
Ìöñòÿãèëëèéèìèç ÿáÿäèäèð”
÷îõúèëäëèéèíèí åëìè-áèáëèîãðàôèê
ýþñòÿðèúèñè ÷àï åäèëèá
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) Ìÿðêÿçè Åëìè
Êèòàáõàíàñû Öìóììèëëè ëèäåð, ýþðêÿìëè ñèéàñè âÿ äþâëÿò õàäèìè...
Áàõ ñÿh. 2
Àêàäåìèê Úÿëàë ßëèéåâ “Êîìïéóòåð áèîëîýèéàñû âÿ
áèîèíôîðìàòèêà” æóðíàëûíûí ðåäàêñèéà ùåéÿòèíèí öçâö ñå÷èëèá
Äöíéà øþùðÿòëè àëèì, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) ùÿãèãè öçâö, ÀÌÅÀ-íûí Áîòàíèêà Èíñòèòóòóíóí áèîëîæè ìÿùñóëäàðëûüûí ôóíäàìåíòàë ïðîáëåìëÿðè øþáÿñèíèí ìöäèðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Úÿëàë ßëèéåâ Àâñòðàëèéàäà íÿøð îëóíàí “Êîìïéóòåð áèîëîýèéàñû âÿ áèîèíôîðìàòèêà”
æóðíàëûíûí ðåäàêñèéà ùåéÿòèíèí öçâö ñå÷èëèá. ÀÌÅÀ-äàí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áóíóíëà ÿëàãÿäàð æóðíàëûí áàø ðåäàêòîðó Æàäå ÌàêÝèë òÿðÿôèíäÿí äàõèë îëìóø ìÿêòóáäà
Áàõ ñÿh. 2
äöíéà øþùðÿòëè àëèìèí ôÿàëèééÿòèíèí...
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí 2014-úö èëèí “Ñÿíàéå èëè”
åëàí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû
èìçàëàíìûø Ñÿðÿíúàì þëêÿìèçèí
ðåýèîíóí ñÿíàéå ìÿðêÿçèíÿ
÷åâðèëìÿñèíè òÿìèí åäÿúÿêäèð
Éàíâàðûí 22-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Äàâîñäà “Ùîëúèì” øèðêÿòèíèí ñÿäðè âÿ áàø èúðà÷û äèðåêòîðó
Áåðíàð Ôîíòàíà èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ “Ùîëúèì” øèðêÿòèíèí Àçÿðáàéúàíäà óüóðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè ãåéä îëóíóá,
éåíè ñåìåíò çàâîäóíóí òèêèíòèñèíèí ùîëäèíã
èëÿ þëêÿìèç àðàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èøèíÿ õèäìÿò åòäèéè áèëäèðèëèá.
Ñþùáÿò çàìàíû Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñâå÷ðÿ
àðàñûíäà ãàðøûëûãëû èíâåñòèñèéàëàðûí ÿùÿìèééÿòè ãåéä îëóíóá, áóíóí èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðè-
ìèçèí äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñèíÿ òþùôÿ âåðäèéè áèëäèðèëèá.
Ýþðöøäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâè áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Áèëýÿ Õàãàíûí “Åé òöðê! Òèòðÿ, þçöíÿ äþí, ñÿí þçöíÿ äþíÿíäÿ áþéöê îëóðñàí!” äåéèìè èëÿ ñàíêè õåéèð-äóà àëàí
“Òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéè. Ãëîáàë èíòåãðàñèéàíûí Àâðàñèéà ìîäåëè” êèòàáû ùàããûíäà äöøöíúÿëÿðèìè áþëöøìÿê ãÿðàðûìà
ìîíîãðàôèéà èëÿ èëê òàíûøëûüûìäàúà ýÿëäèì. Òÿêúÿ îíà ýþðÿ
éîõ êè, ìöÿëëèôè äîñòóìóç, Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, ôÿëñÿôÿ äîêòîðó
Úàâàíøèð Ôåéçèéåâ îëàí íÿøðè...
Áàõ ñÿh. 6
“Úÿáùÿ”÷èëÿð òÿðÿôèíäÿí éàçûëìûø “XALQ CßBÙßSÈNÈN
“ÉURD” ÙßQÈQßTLßRÈ” êèòàáû ùàçûðêè ÀÕÚÏ
ñÿäðèíèí þç ïàðòèéàñûíà õÿéàíÿòëÿðèíèí öñòöíö à÷ûð
Ìèëëè Ìÿúëèñèí òÿùëöêÿñèçëèê
âÿ ìöäàôèÿ êîìèòÿñèíèí
èúëàñû êå÷èðèëèá
Éàíâàðûí 22-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Ìÿúëèñèíèí òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ìöäàôèÿ êîìèòÿñèíèí èúëàñû
êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñäà ÿââÿëúÿ êîìèòÿíèí éàç ñåññèéàñûíäà ãàíóíâåðèúèëèê èøëÿðè ïëàíû òÿñäèãëÿíèá. Êîìèòÿíèí ñÿäðè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ äåéèá êè,
òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ìöäàôèÿ êîìèòÿñè...
Áàõ ñÿh. 3
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíäÿ ýþðöø îëóá
Éàíâàðûí 22-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô
Òàëûáîâ Àâðîïà Øóðàñû
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Àâðîïà Øóðàñû Öçâ
Äþâëÿòëÿðè Òÿðÿôèíäÿí...
Áàõ ñÿh. 2
Áàùàð Ìóðàäîâà: Àçÿðáàéúàí
ùÿì ÍÀÒÎ, ùÿì äÿ Àâðîïà
Èòòèôàãû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûíû
äàùà äà èíòåíñèâëÿøäèðèð
...Áó èëèí ÿââÿëèíäÿ úÿíàá Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
Áðöññåëÿ ñÿôÿðè, îðàäà êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð âÿ ùÿìèí ýþðöøëÿð íÿòèúÿñèíäÿ òîõóíóëàí ìÿñÿëÿëÿð, ìöçàêèðÿ åäèëÿí ïðîáëåìëÿð, òÿðÿôäàøëàð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí...
Áàõ ñÿh. 5
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè
Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá. Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè,
èúëàñäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Êîíñòèòóñèéàñûíûí 130-úó ìàääÿñèíèí ÂÛ ùèññÿñèíÿ âÿ “Êîíñòèòóñèéà
Ìÿùêÿìÿñè ùàããûíäà”...
Áàêûäà Äöíéà Ýþìðöê
Òÿøêèëàòûíûí Àâðîïà
ðåýèîíó öçðÿ ìèëëè òÿäðèñ
ìÿðêÿçëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí
áèðèíúè êîíôðàíñû êå÷èðèëèð
Áåéíÿëõàëã Ïðîêóðîðëàð
Àññîñèàñèéàñûíûí áàø
ìöøàâèðè, Áþéöê Áðèòàíèéà
Êðàëëûüûíûí ïðîêóðîðó
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿäèð
Ìÿäÿíèééÿò Íàçèðëÿðèíèí
ÂÛÛÛ Èñëàì Êîíôðàíñûíäà
Àçÿðáàéúàí Èñëàì ìÿäÿíè
ñòðàòåýèéàñûíûí èúðàñû öçðÿ
Ìÿøâÿðÿò÷è Øóðàéà öçâ ñå÷èëèá
Éàíâàðûí 22-äÿ Áàêûäà
Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí Àâðîïà ðåýèîíó öçðÿ
ìèëëè òÿäðèñ ìÿðêÿçëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí áèðèíúè...
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ
îëàí Áåéíÿëõàëã Ïðîêóðîðëàð Àññîñèàñèéàñûíûí áàø
ìöøàâèðè, Áþéöê Áðèòàíèéà
Êðàëëûüûíûí ïðîêóðîðó...
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè,
2013-úö èë ö÷öí Èñëàì ìÿäÿíèééÿòèíèí ïàéòàõòû ñå÷èëìèø Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí
Ìÿäèíÿ øÿùÿðèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 4
Òöðê äöíéàñû ö÷öí ñèñòåìëè èäåîëîæè áàõûø âÿ éà
Úàâàíøèð Ôåéçèéåâèí éåíè êèòàáû ùàããûíäà ãåéäëÿðèì
ßëè Êÿðèìëè ìàëèééÿ
ôûðûëäàãëàðû èëÿ ÀÕÚÏ-íèí
ïóëëàðûíû íåúÿ ìÿíèìñÿéèá?..
Ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿ õàëãûíûí ìàðàãëàðûíà ãàðøû õÿéàíÿòêàð ìþâãå òóòàí, ìàëèééÿ ãàðøûëûüûíäà äþâëÿò ìÿíàôåéèíè ñàòàí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñè àíàëîæè “õàðàêòåðè” 2013-úö èëèí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ íöìàéèø åòäèðäè. Äàùà äÿãèã äåñÿê, àíòèàçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí ÿëèíäÿ îéóíúàüà ÷åâðèëÿí, îíëàðûí ñèôàðèøè èëÿ ìèëëè ìàðàãëàðû ùÿäÿôÿ àëàí ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðè ö÷öí ÿí ÿñàñû õàðèúäÿí ýÿëÿí èàíÿëÿð èäè êè, ìÿùç áó ïóëëàð ñîíäà åëÿ äöøÿðýÿäàõèëè ñàâàøûí ÿñàñ ñÿáÿáëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëäè. Ùÿð çàìàí îëäóüó êèìè, áó äÿôÿ äÿ “ïóëó áþëÿ áèëìÿéÿíëÿð” éåíèäÿí
áèð-áèðèëÿðèíè õÿéàíÿòäÿ èòòèùàì åòìÿéÿ áàøëàäûëàð. Òÿáèè êè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí áó “èø ïðèíñèïè” àðòûã àäÿò ùàëûíû àëûá. ×öíêè èëëÿðäèð õàëãûìûçà, äþâëÿòèìèçÿ õÿéàíÿò
åäÿí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò òÿìñèë÷èëÿðè...
Áàõ ñÿh. 7
...Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ
þëêÿ èãòèñàäèééàòû ñöðÿòëÿ...
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 3
2
www.yeniazerbaycan.com
23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Äàâîñäà
“Àèðáóñ Ýðîóï Ûíòåðíàòèîíàë” øèðêÿòèíèí áàø
èúðà÷û äèðåêòîðó Æàí Ïéåð Òàëàìîíè èëÿ ýþðöøöá
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
éàíâàðûí 22-äÿ Äàâîñäà Ôðàíñàíûí “Àèðáóñ Ýðîóï Ûíòåðíàòèîíàë” øèðêÿòèíèí áàø
èúðà÷û äèðåêòîðó Æàí Ïéåð Òàëàìîíè èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ôðàíñà àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèéè áèë-
äèðèëèá, èãòèñàäè ñàùÿäÿ, î úöìëÿäÿí êîñìîñ ñÿíàéåñè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûìûçûí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿí ìÿìíóíëóã èôàäÿ
îëóíóá.
Ñþùáÿò çàìàíû Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã
ãóðóìëàðû èëÿ “Àèðáóñ Ýðîóï Ûíòåðíàòèîíàë”
øèðêÿòè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ “Ñwèññ Ðå” øèðêÿòè àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Éàíâàðûí 22-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Äàâîñäà “Ñwèññ
Ðå” øèðêÿòèíèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð öçðÿ ñÿäðè
Ìàðòèí Ïàðêåð èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ “Ñwèññ Ðå” øèðêÿòè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíà äàèð ìÿ-
ñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá. Þëêÿìèçäÿ ñûüîðòà
áàçàðûíûí èíêèøàôû, òÿáèè ôÿëàêÿòëÿðäÿí ñûüîðòàëàíìà, èãëèìèí òÿñèðè íÿòèúÿñèíäÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿ áàø âåðÿúÿê ùàäèñÿëÿðèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èëÿ áàüëû ñûüîðòàíûí òÿøêèëèíÿ äàèð ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí âÿ
Èñðàèë Ïðåçèäåíòè Øèìîí Ïåðåñèí ýþðöøö îëóá
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
Àâðîïà Éåíèäÿíãóðìà âÿ Èíêèøàô Áàíêûíûí
ïðåçèäåíòè Ñóìà ×àêðàáàðòè èëÿ ýþðöøöá
Éàíâàðûí 22-äÿ Äàâîñäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí âÿ Èñðàèë Äþâëÿòèíèí Ïðåçèäåíòè Øèìîí
Ïåðåñèí ýþðöøö îëóá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë àðà-
ñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí
åëì, òÿùñèë, êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ùàçûðêû âÿçèééÿòè âÿ
ïåðñïåêòèâëÿðè ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Èñðàèëèí
Áàø íàçèðè Áåíéàìèí Íåòàíéàùó èëÿ ýþðöøöá
Éàíâàðûí 22-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Äàâîñäà
Àâðîïà Éåíèäÿíãóðìà âÿ Èíêèøàô Áàíêûíûí ïðåçèäåíòè Ñóìà ×àêðàáàðòè èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíäà ñîí âàõòëàð
ýåäÿí ïðîñåñëÿð, èãòèñàäè èíêèøàô, ãåéðèíåôò ñåêòîðóíà ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ÿëäÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
éàíâàðûí 22-äÿ Äàâîñäà Èñðàèë Äþâëÿòèíèí Áàø íàçèðè Áåíéàìèí Íåòàíéàùó èëÿ
ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñðàèë àðàñûíäà
èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè,
î úöìëÿäÿí èãòèñàäè,
ùÿðáè ÿìÿêäàøëûã âÿ
äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿðëÿ
áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
åäèëÿí íàèëèééÿòëÿð, èøñèçëèéèí âÿ éîõñóëëóüóí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû âÿ êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿäÿí ìÿìíóíëóã
áèëäèðèëèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ
Àâðîïà Éåíèäÿíãóðìà âÿ Èíêèøàô Áàíêû
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí áóíäàí ñîíðà
äà óüóðëà èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèê èôàäÿ îëóíóá.
Áàêûäà Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí Àâðîïà ðåýèîíó öçðÿ ìèëëè Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû
òÿäðèñ ìÿðêÿçëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí áèðèíúè êîíôðàíñû êå÷èðèëèð
Àëè Ìÿúëèñèíäÿ ýþðöø îëóá
Éàíâàðûí 22-äÿ Áàêûäà Äöíéà Ýþìðöê
Òÿøêèëàòûíûí Àâðîïà ðåýèîíó öçðÿ ìèëëè òÿäðèñ
ìÿðêÿçëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí áèðèíúè êîíôðàíñû èøÿ
áàøëàéûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, êîíôðàíñäà Àçÿðáàéúàí äà äàõèë îëìàãëà 42 èøòèðàê÷û âÿ 5 ìöøàùèäÿ÷è þëêÿíèí, áèð ñûðà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèðëÿð.
Êîíôðàíñûí à÷ûëûøûíäà Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí Àâðîïà ðåýèîíó öçðÿ ñÿäð ìöàâèíè,
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Ýþìðöê Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Àéäûí ßëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê þëêÿìèçäÿ ýþìðöê õèäìÿòèíèí èíêèøàôûíäàí, áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿí, êîíôðàíñûí
ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Áèëäèðèëèá êè, Äöíéà
Ýþìðöê Òÿøêèëàòû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, Àçÿðáàéúàí ýþìðöéöíöí ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè, êàäðëàðûí ïåøÿêàðëûã ñÿâèééÿñèíèí àðòûðûëìàñû ïðèîðèòåò ìÿñÿëÿëÿðäèð. Àçÿðáàéúàí
Ýþìðöê Õèäìÿòèíèí òÿøÿááöñö èëÿ êå÷èðèëÿí âÿ
Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòû òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíÿí áó êîíôðàíñ ãàðøûäà äóðàí ùÿäÿôëÿðÿ ÷àòìàüà éàðäûì åäÿúÿê. Äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ýþì-
ðöê ñàùÿñèíèí èíêèøàôûíà áþéöê
äÿñòÿê âåðèëäèéèíè ãåéä åäÿí Àéäûí ßëèéåâ âóðüóëàéûá êè, 2011úè èëäÿ Áàêûäà Äöíéà Ýþìðöê
Òÿøêèëàòûíûí Ïîòåíñèàëûí Ýöúëÿíäèðèëìÿñè öçðÿ ðåýèîíàë îôèñè
à÷ûëûá, 2003-úö èëäÿ èñÿ Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíäà òÿøêèëàòûí
Ðåýèîíàë Òÿäðèñ Ìÿðêÿçè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá.
Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí
Ïîòåíñèàëûí Ýöúëÿíäèðèëìÿñè
öçðÿ äèðåêòîðó Åðèê Êèê, Äöíéà
Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí Ïîòåíñèàëûí Ýöúëÿíäèðèëìÿñè öçðÿ Àâðîïà ðåýèîíàë îôèñèíèí ðÿùáÿðè
Âèòàëè Ìèêåëàäçå ÷ûõûø åäÿðÿê ýþìðöê ñàùÿñèíäÿ êàäðëàðûí ïåøÿêàðëûã ñÿâèééÿñèíèí àðòûðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíäÿí, êîíôðàíñûí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûáëàð. Áèëäèðèëèá êè, êîíôðàíñ èíñàí ðåñóðñëàðûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí ãàáàãúûë òÿúðöáÿíè þéðÿíìÿê ö÷öí òÿøêèë
îëóíóá.
Èëê ñåññèéàäà “Ýþìðöê ïåøÿêàðëûüû âÿ áàúàðûãëàð”, “Ìèëëè èíñàí ðåñóðñëàðûíûí èíêèøàôû âÿ
òÿäðèñ ñòðàòåýèéàëàðû: èø÷è ùåéÿòèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, áàúàðûãëàð âÿ ôÿàëèééÿò”, “Ìèëëè òÿëèìòÿäðèñ ïðîãðàìëàðû”, “Ìèëëè Òÿäðèñ Ìÿðêÿçè òÿñèñ
åäèëÿðêÿí èíôðàñòðóêòóð âÿ òÿøêèëàòè ÷ÿòèíëèêëÿð”
âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà òÿãäèìàòëàð îëóá, ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Éàíâàðûí 24-äÿê äàâàì åäÿúÿê êîíôðàíñ
ö÷ ñåññèéàäàí - “Àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð âÿ ýþìðöê
òÿäðèñè öçðÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè”, “Ýþìðöê òÿäðèñèíäÿ ãàáàãúûë éàíàøìàëàð”, “Êîíôðàíñûí íÿòèúÿëÿðè âÿ ýÿëÿúÿéÿ àïàðàí éîë, éåêóí ñÿíÿäèí
ùàçûðëàíìàñû” áþëìÿëÿðèíäÿí èáàðÿòäèð.
Éàíâàðûí 22-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ Àâðîïà Øóðàñû Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí Àâðîïà Øóðàñû Öçâ Äþâëÿòëÿðè Òÿðÿôèíäÿí Þùäÿëèêëÿðèí Éåðèíÿ Éåòèðèëìÿñè
öçðÿ Êîìèòÿñèíèí ùÿììÿðóçÿ÷èëÿðè Ïåäðî
Àãðàìóíò âÿ Úîçåô Äåáîíî Ãðåõ èëÿ ýþðöøöá.
Áó áàðÿäÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ãîíàãëàðû ñàëàìëàéàí Àëè Ìÿúëèñèí
Ñÿäðè Àçÿðáàéúàíûí 2001-úè èëäÿí Àâðîïà
Øóðàñûíûí òàìùöãóãëó öçâö îëäóüóíó õàòûðëàäàðàã äåéèá êè, þòÿí èëëÿð ÿðçèíäÿ þëêÿìèç èëÿ Àâðîïà Øóðàñû àðàñûíäà ñûõ ÿìÿêäàøëûã ãóðóëóá, ãàðøûéà ãîéóëàí þùäÿëèê-
ëÿð óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëèá. Àçÿðáàéúàíûí òÿðêèá ùèññÿñè îëàí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû èëÿ äÿ Àâðîïà Øóðàñû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä îëäóüóíó
áèëäèðÿí Àëè Ìÿúëèñèí
Ñÿäðè Àâðîïà Éåðëè âÿ
Ðåýèîíàë Ùàêèìèééÿòëÿð
Êîíãðåñèíäÿ Íàõ÷ûâàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
òÿìñèë îëóíäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè
ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà Àâðîïà Øóðàñû ãàðøûñûíäà ýþòöðöëÿí þùäÿëèêëÿðèí èúðàñûíûí
òÿìèí åäèëäèéèíè áèëäèðèá âÿ áåëÿ ñÿôÿðëÿðèí
ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè
îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ñÿìèìè ãÿáóëà âÿ õîø ìöíàñèáÿòÿ
ýþðÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðÿí ùÿììÿðóçÿ÷èëÿð Ïåäðî Àãðàìóíò âÿ Úîçåô Äåáîíî Ãðåõ Íàõ÷ûâàíà èëê äÿôÿ ñÿôÿð åòäèêëÿðèíè âÿ áóíäàí ìÿìíóíëóãëàðûíû èôàäÿ
åäèáëÿð. Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà áèð ñûðà ýþðöøëÿð êå÷èðÿúÿêëÿðèíè
áèëäèðÿí ãîíàãëàð ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñè ö÷öí ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó
ãåéä åäèáëÿð.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
çÿíýèí èðñèíè ÿêñ åòäèðÿí èêè
úèëääÿí èáàðÿò “Ùåéäÿð ßëèéåâ.
Ìöñòÿãèëëèéèìèç ÿáÿäèäèð” ÷îõúèëäëèéèíèí
åëìè-áèáëèîãðàôèê ýþñòÿðèúèñè ÷àï åäèëèá
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ)
Ìÿðêÿçè Åëìè Êèòàáõàíàñû Öìóììèëëè ëèäåð, ýþðêÿìëè
ñèéàñè âÿ äþâëÿò õàäèìè Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí èðñèíè
ÿêñ åòäèðÿí èêè úèëääÿí èáàðÿò “Ùåéäÿð ßëèéåâ. Ìöñòÿãèëëèéèìèç ÿáÿäèäèð” ÷îõúèëäëèéèíèí åëìè-áèáëèîãðàôèê ýþñòÿðèúèñèíè ùàçûðëàéàðàã “Øÿðã-Ãÿðá” íÿøðèééàòûíäà ÷àï
åòäèðèá.
ÀÌÅÀ-íûí Ìÿðêÿçè Åëìè Êèòàáõàíàñûíäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áèáëèîãðàôèê ýþñòÿðèúèíèí 1-úè úèëäèíäÿ “Ùåéäÿð ßëèéåâ. Ìöñòÿãèëëèéèìèç ÿáÿäèäèð” ÷îõúèëäëèéèíäÿ ÿêñ îëóíìóø ñèéàñè, èúòèìàè âÿ ñîñèàë ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê ìàòåðèàëëàð “Äþâëÿò÷èëèê, ìöñòÿãèëëèê âÿ äåìîêðàòèéà”, “Ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèê”, “Îðäó ãóðóúóëóüó”, “Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè”, “Èãòèñàäèééàò”, “Íåôò ñòðàòåýèéàñû”, “Àãðàð ñèéàñÿò”, “Åëì âÿ
òÿùñèë”, “Ìÿäÿíèééÿò, ÿäÿáèééàò, äèë, èíúÿñÿíÿò”, “Áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ èäìàí”, “Òèáá âÿ ñÿùèééÿ”, “Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð”, “Ãàäûí âÿ àèëÿ”, “Óøàã âÿ ýÿíúëÿð” áþëìÿëÿðèíäÿ, 2-úè úèëäèíäÿ èñÿ “Äöíéà àçÿðáàéúàíëûëàðû”,
“Äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð”,
“Òàðèõ âÿ òàðèõè ùàäèñÿëÿð”, “Àçÿðáàéúàíûí øÿùÿðëÿðè âÿ
áþëýÿëÿðè” áþëìÿëÿðèíäÿ òÿãäèì åäèëèð.
ßí éàõûí âÿ øàíëû òàðèõèìèçèí àðàøäûðûëìàñû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ äöùàñûíûí Àçÿðáàéúàí òàðèõèíäÿêè òÿêðàðñûç õèäìÿòëÿðèíè þéðÿíìÿê ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí áèáëèîãðàôèê
ýþñòÿðèúèäÿ, åéíè çàìàíäà, Öìóììèëëè ëèäåðèí ñÿùùÿòè
èëÿ áàüëû ìöòÿìàäè Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíè ìÿëóìàòëàíäûðàí Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí Ìÿòáóàò Õèäìÿòèíèí ìÿëóìàòëàðûíà äà õöñóñè áþëìÿäÿ éåð âåðèëèá.
Êöëëèééàòûí áóðàõûëûøûíà ìÿñóë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí ñîíóíúó úèëääÿ ÿêñ îëóíàí
“Àçÿðáàéúàíäà ìöñòÿãèë äþâëÿò÷èëèéè éàðàäàí âÿ éàøàäàí - Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãàäèð ñèéàñÿòèäèð” âÿ áèáëèîãðàôèê ýþñòÿðèúèíèí ùàçûðëàíìàñû ëàéèùÿñèíèí ðÿùáÿðè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿíèí “ÕÕ ÿñðèí ãöäðÿòëè ñèéàñè ëèäåðè” ìÿãàëÿëÿðè äÿ áèáëèîãðàôèê ýþñòÿðèúèäÿ õöñóñè éåð òóòóð.
ÀÌÅÀ ðÿéàñÿò ùåéÿòèíèí ãÿðàðû èëÿ ÷àï îëóíàí áèáëèîãðàôèê ýþñòÿðèúèíèí åëìè ðåäàêòîðó àêàäåìèê Èñà Ùÿáèááÿéëè, òÿðòèá÷è-ìöÿëëèôè ôèëîëîýèéà öçðÿ åëìëÿð äîêòîðó
Àéáÿíèç ßëèéåâà-Êÿíýÿðëèäèð.
Àêàäåìèê Úÿëàë ßëèéåâ “Êîìïéóòåð
áèîëîýèéàñû âÿ áèîèíôîðìàòèêà” æóðíàëûíûí
ðåäàêñèéà ùåéÿòèíèí öçâö ñå÷èëèá
Äöíéà øþùðÿòëè
àëèì, Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ)
ùÿãèãè öçâö, ÀÌÅÀíûí Áîòàíèêà Èíñòèòóòóíóí áèîëîæè ìÿùñóëäàðëûüûí ôóíäàìåíòàë ïðîáëåìëÿðè
øþáÿñèíèí ìöäèðè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Úÿëàë ßëèéåâ Àâñòðàëèéàäà íÿøð
îëóíàí “Êîìïéóòåð áèîëîýèéàñû âÿ áèîèíôîðìàòèêà” æóðíàëûíûí ðåäàêñèéà ùåéÿòèíèí öçâö ñå÷èëèá.
ÀÌÅÀ-äàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áóíóíëà ÿëàãÿäàð æóðíàëûí áàø ðåäàêòîðó Æàäå ÌàêÝèë òÿðÿôèíäÿí äàõèë îëìóø ìÿêòóáäà äöíéà øþùðÿòëè àëèìèí ôÿàëèééÿòèíèí
áó ñàùÿíèí ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíà áþéöê äÿñòÿê îëàúàüû
ãåéä åäèëèá.
Àêàäåìèê Úÿëàë ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿëÿ êå÷ÿí ÿñðèí 70-úè èëëÿðèíäÿí áèîëîæè ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ áèîëîýèéà èëÿ éàíàøû, ðèéàçèééàò âÿ êîìïéóòåð åëìëÿðè ñàùÿëÿðèíäÿí äÿ ìöòÿõÿññèñëÿðèí úÿëá åäèëìÿñèíÿ áàøëàíûëûá, Àçÿðáàéúàíäà éåíè òÿäãèãàò èñòèãàìÿòëÿðèíèí, î
úöìëÿäÿí ðèéàçè âÿ êîìïéóòåð áèîëîýèéàñû âÿ áèîèíôîðìàòèêàíûí áöíîâðÿñè ãîéóëàðàã ÿñàñëû ñóðÿòäÿ èíêèøàô
åòäèðèëèá.
Áèîëîýèéàäà èíòåãðàòèâ éàíàøìàëàðûí äöíéàäà èëê
òÿøÿááöñêàðëàðûíäàí áèðè àêàäåìèê Úÿëàë ßëèéåâ
îëóá. Áó åëìè èõòèñàñëàðûí âÿùäÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàäà èëê äÿôÿ áèîëîýèéà âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí
áèð ÷îõ íÿçÿðè âÿ ïðàêòèêè ìÿñÿëÿëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ ðèéàçè ìåòîäëàðäàí âÿ êîìïéóòåð òåõíîëîýèéàñûíäàí èñòèôàäÿ åòìÿê ìöìêöí îëóá. Áó èñòèãàìÿòäÿ èõòèñàñëàøìûø àçÿðáàéúàíëû àëèìëÿð ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ âÿ îíóí
ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà (Áèðëÿøìèø Êðàëëûã, ÀÁØ, Éàïîíèéà, Ïàêèñòàí, Îìàí, Òöðêèéÿ âÿ ñ.) áþéöê óüóðëàð ãàçàíûð, Àçÿðáàéúàíû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìñèë
åäèðëÿð.
Áó óüóðëàðûí íÿòèúÿñè êèìè 2008-úè èëäÿ Áàêû øÿùÿðèíäÿ àêàäåìèê Úÿëàë ßëèéåâèí 80 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð
îëóíìóø “Áèîèíôîðìàòèêà: ìþâúóä âÿçèééÿò âÿ ýÿëÿúÿê ïåðñïåêòèâëÿð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ
êå÷èðèëèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170)
Àçÿðáàéúàíäà èñòåùñàë åäèëÿí ÿðçàã ìÿùñóëëàðû
äàõèëè òÿëÿáàòû òàì øÿêèëäÿ þäÿìÿëèäèð
Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí ðåýèîíàë
òÿëèì ìÿðêÿçëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí
Û êîíôðàíñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû Ôÿõðè õèéàáàíû
âÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèáëÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìÿí ùåñàá åäèðÿì êè, 2014-úö èëäÿ âÿ îíäàí ñîíðàêû èëëÿðäÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí
èíêèøàôû èëÿ áàüëû äàùà äà áþéöê èøëÿð ýþðöëÿúÿêäèð. Áþéöê ïðîãðàìëàðûìûç, ïëàíëàðûìûç âàðäûð
Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èãòèñàäè èñëàùàòëàðûí, ùÿì÷èíèí èíêèøàô ìîäåëèíèí äàâàìëû âÿ ñÿìÿðÿëè îëìàñûíûí ÿí
áàðèç ñöáóòó ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô ñàùÿñèíäÿ ÿëäÿ åäèëìèø
íàèëèééÿòëÿðäèð. Áåëÿ êè, èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò ÷îõ ãûñà çàìàíäà þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäà ÿñàñëû êåéôèééÿò äÿéèøèêëèêëÿðèíèí
áàø âåðìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá. Ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàíäà èãòèñàäèééàòûí ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíäà áþéöê ÷ÿêèéÿ ìàëèê îëàí
êÿíä òÿñÿððöôàòû äà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð.
Äþâëÿò ÿðçàüà îëàí äàõèëè òÿëÿáàòûíû ÿñàñÿí þç ïîòåíñèàëû âÿ èìêàíëàðû ùåñàáûíà
þäÿéÿ áèëìÿñè ö÷öí ðåýèîíëàðäà èíôðàñòðóêòóð ñàùÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû, åéíè çàìàíäà, êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì èñëàùàòëàð
ðåàëëàøäûðûá âÿ áó ïðîñåñ äàâàì åäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, éàíâàðûí 9-äà Íàçèðëÿð
Êàáèíåòèíèí 2013-úö èëèí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ 2014-úö èëäÿ
ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø
èúëàñûíäàêû ÷ûõûøû çàìàíû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ àãðàð áþëìÿíèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí äþâëÿòèí ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí áèðè îëäóüóíó áèëäèðèá: “ßëáÿòòÿ,
êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôû ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí äåéÿ áèëÿðÿì êè, ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð. Êå÷ÿí èë êÿíä
òÿñÿððöôàòû òÿõìèíÿí 5 ôàèç àðòìûøäûð.
Àíúàã ïîòåíñèàë äàùà äà áþéöêäöð.
Ìÿí ùåñàá åäèðÿì êè, 2014-úö èëäÿ âÿ
îíäàí ñîíðàêû èëëÿðäÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôû èëÿ áàüëû äàùà äà áþéöê èøëÿð ýþðöëÿúÿêäèð. Áþéöê ïðîãðàìëàðûìûç, ïëàíëàðûìûç âàðäûð. Ùÿì ñòðóêòóð
õàðàêòåðëè èñëàùàòëàð, èäàðÿ÷èëèêäÿ òÿêìèëëÿøìÿ ýåòìÿëèäèð. Èíäè ñóáñèäèéàëàðëà áàüëû éåíè òÿêëèôëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèð.
ßëáÿòòÿ êè, äþâëÿò èíâåñòèñèéàëàðû, èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè, õöñóñèëÿ, ñóâàðìà èëÿ áàüëû îëàí ëàéèùÿëÿð ùåñàá åäèðÿì êè, êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôûíà
éåíè òÿêàí âåðÿúÿêäèð. Ñàùèáêàðëûüà
Êþìÿê Ìèëëè Ôîíäóíóí õÿòòè èëÿ ÿí áþéöê âÿñàèò ôåðìåðëÿðÿ âåðèëèð. Áó èë äÿ
áó, äàâàì åòäèðèëÿúÿêäèð”.
Áåëÿëèêëÿ, àãðàð ñàùÿäÿ èíôðàñòðóêòóð
ëàéèùÿëÿðèíèí äàâàìëûëûüû þëêÿìèçäÿ êÿíä
òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôûíà ìöñáÿò òÿñèðèíè
ýþñòÿðèá. Íÿòèúÿäÿ, 2013-úö èëäÿ äÿ êÿíä
òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëäàðëûüû éöêñÿê îëóá
(òÿõìèíÿí 5 ôàèç). Ðÿãÿìëÿðëÿ èôàäÿ åòñÿê, þòÿí èë äåêàáðûí 1-íÿ êèìè ãàðüûäàëû
äà äàõèë îëìàãëà 2961,8 ìèí òîí òàõûë,
992,7 ìèí òîí êàðòîô, 1204,3 ìèí òîí òÿðÿâÿç, 42,6 ìèí òîí ïàìáûã, 839,7 ìèí òîí
ìåéâÿ âÿ ýèëÿìåéâÿ, 429,7 ìèí òîí áîñòàí ìÿùñóëëàðû, 152,5 ìèí òîí öçöì,
180,8 ìèí òîí øÿêÿð ÷óüóíäóðó, 18,1 ìèí
òîí äÿí ö÷öí ýöíÿáàõàí, 3,5 ìèí òîí òöòöí, 567,5 òîí éàøûë ÷àé éàðïàüû òîïëàíûá,
äèðè ÷ÿêèäÿ 452,1 ìèí òîí ÿò, 1669,6 ìèí
òîí ñöä, 1279,6 ìèëéîí ÿäÿä éóìóðòà âÿ
16,5 ìèí òîí éóí èñòåùñàë îëóíóá. Äÿéÿð
èôàäÿñèíäÿ áèòêè÷èëèê ìÿùñóëëàðûíûí èñòåùñàëû 4 ôàèç, ùåéâàíäàðëûã ìÿùñóëëàðûíûí èñòåùñàëû 5,5 ôàèç âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí
öìóìè ìÿùñóëó 4,8 ôàèç àðòûá.
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, åòèáàðëû ÿðçàã òÿ-
ìèíàòû ùÿð áèð þëêÿíèí èãòèñàäè ñàáèòëèéèíèí
âÿ ñîñèàë äàéàíûãëûëûüûíûí áàøëûúà øÿðòèäèð.
Ìÿùç áó àìèë úÿìèééÿòèí ùÿð áèð öçâöíöí ÿñàñ ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíà îëàí òÿëÿáàòûíûí òàì þäÿíèëìÿñè ö÷öí äàâàìëû
òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè çÿðóðè
åäèð. Õöñóñèëÿ, ñîí èëëÿð äöíéàäà åíåðæè
äàøûéûúûëàðûíûí ãèéìÿòèíèí êÿñêèí àðòìàñû, àïàðûúû þëêÿëÿðèí ìàëèééÿ áàçàðûíäà
áàø âåðÿí íåãàòèâ ìåéèëëÿð, ùàáåëÿ ÿùàëèíèí ñàéûíûí ÷îõàëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ ÿðçàã
ìÿùñóëëàðûíà îëàí òÿëÿáàòûí éöêñÿëìÿñè,
èãëèì äÿéèøêÿíëèéè, ñó åùòèéàòëàðûíûí ìÿùäóäëóüó âÿ ñ. ÿñàñ ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíûí
äöíéà áàçàðëàðûíäà ãèéìÿòëÿðèí àðòìàñûíà ñÿáÿá îëóá, áÿçè þëêÿëÿðäÿ ÿðçàã ãûòëûüû àðòûã ðåàë òÿùëöêÿéÿ ÷åâðèëèá. Áó áàõûìäàí Àçÿðáàéúàíäà ÿùàëèíèí åòèáàðëû ÿðçàã òÿìèíàòû äþâëÿòèí èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí
áàøëûúà èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë
åäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿðêèá ùèññÿëÿðèíäÿí áèðè îëàí ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéè ìöÿééÿí êåéôèééÿò ñòàíäàðòëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿùàëèíèí ãèäà ìÿùñóëëàðûíà
îëàí òÿëÿáàòûíûí ôàñèëÿñèç, óçóíìöääÿòëè
âÿ äàéàíûãëû øÿêèëäÿ þäÿíèëìÿñèíè òÿìèí
åäÿí òÿäáèðëÿð êîìïëåêñèäèð. Àçÿðáàéúàíäà ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô ïðîãðàìëàðûíäàí èðÿëè ýÿëÿí âÿçèôÿëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè, ôåðìåðëÿðÿ ìàëèééÿ âÿ òåõíèêè äÿñòÿéèí ýþñòÿðèëìÿñè, ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû,
ðåýèîíëàðäà èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôûíà âÿ ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíûí èñòåùñàëûíà
ìöñáÿò òÿñèð åäèá. Õöñóñÿí äÿ, “20082015-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ÿùàëèíèí ÿðçàã ìÿùñóëëàðû èëÿ åòèáàðëû òÿìèíàòûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìû” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð áó ñàùÿíèí èíêèøàôûíà ÿùÿìèééÿòëè òÿñèð ýþñòÿðèá. Äþâëÿò
Ïðîãðàìûíäà ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíûí èñòåùñàëûíûí àðòûðûëìàñû, ÿùàëèíèí òÿùëöêÿñèç âÿ
êåéôèééÿòëè ÿðçàã ìÿùñóëëàðû èëÿ òÿìèí åäèëìÿñè, ÿðçàã òÿìèíàòû ñèñòåìèíèí èíñòèòóñèîíàë èíêèøàôûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ñàùèáêàðëûã ìöùèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ
äèýÿð èñòèãàìÿòëÿðäÿ òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñè
íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ãàðøûéà ãîéóëàí âÿçèôÿëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ö÷öí þëêÿäÿ ñÿ-
ìÿðÿëè èñòåùñàë âÿ ñàòûø èíôðàñòðóêòóðóíóí
éàðàäûëìàñû, ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíûí êåéôèééÿòèíÿ íÿçàðÿò ñèñòåìèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ñàùÿëÿðè öçðÿ äÿ ÿñàñëû èñëàùàòëàð
ðåàëëàøäûðûëûá. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ãåéä åòäèéè êèìè, ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ áþéöê àääûìëàð àòûëûá, èäõàëäàí
àñûëûëûüûìûç àçàëûá: “Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ÿñàñ ÿðçàã ìÿùñóëëàðû èñòåùñàë åäèëèð, áÿçè ìÿùñóëëàðûí èñòåùñàëû
òÿëÿáàòûìûçû òàì þäÿéèð, áÿçè ñàùÿëÿðäÿ
ùÿëÿ êè, èäõàëäàí àñûëûéûã. Àíúàã, áèëäèéèíèç êèìè, ìÿí áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû äÿôÿëÿðëÿ þç ôèêèðëÿðèìè áèëäèðìèøäèì. Áó
ýöí äÿ äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ÿñàñ ÿðçàã ìÿùñóëëàðû
òàì øÿêèëäÿ þç òÿëÿáàòûìûçû òÿìèí åòìÿëèäèð. Éÿíè, áèçäÿ èñòåùñàë îëóíàí ÿðçàã
ìÿùñóëëàðû òàì øÿêèëäÿ òÿëÿáàòûìûçû òÿìèí åòìÿëèäèð. Áèç áóíà éàõûíëàøûðûã âÿ
÷àëûøìàëûéûã êè, íþâáÿòè 5 èë ÿðçèíäÿ,
áÿëêÿ äÿ îíäàí äà òåç áèð ìöääÿòäÿ 3úö ðåýèîíàë èíêèøàô Ïðîãðàìûíûí èúðàñû
áàøà ÷àòàíäà àðòûã ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéè
èëÿ áàüëû îëàí áöòöí ìÿñÿëÿëÿð þç ùÿëëèíè òàïñûí”.
Áåëÿëèêëÿ, èíòåíñèâ ìåòîäëàðà ÿñàñëàíàí àãðàð ñåêòîðóí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà
éþíÿëÿí ñèéàñÿò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò äÿñòÿéè òÿäáèðëÿðè, ãóø÷óëóã
âÿ ùåéâàíäàðëûã êîìïëåêñëÿðèíèí, èíòåíñèâ
áàü÷ûëûã òÿñÿððöôàòëàðûíûí, èñòèõàíàëàðûí âÿ
ìÿùñóëëàðûí ñàõëàíûëìàñû ö÷öí ñîéóäóúó
àíáàð èíôðàñòðóêòóðóíûí èíøàñû þç íÿòèúÿñèíè âåðèá, êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí
èñòåùñàëûíûí âÿ èõðàúûíûí àðòìàñûíà, èäõàëäàí àñûëûëûüûí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àçàëìàñûíà, ÿðçàã ìàëëàðûíûí ãèéìÿòëÿðèíèí
ñàáèòëÿøìÿñèíÿ ñÿáÿá îëóá. Áó ýöí þëêÿäÿ ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû èñòèãàìÿòäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí ìÿíòèãè íÿòèúÿñè îëàðàã,
Àçÿðáàéúàíäà þçÿë ñåêòîð äà äèíàìèê èíêèøàô åäèð êè, áó äà þç íþâáÿñèíäÿ ãåéðèíåôò èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðèð. Èëê íþâáÿäÿ, äàõèëè áàçàðûí ðÿãàáÿò
ãàáèëèééÿòëè ìÿùñóëëàðëà òÿìèíàòû âÿòÿíäàøëàðûí þëêÿäÿ èñòåùñàë îëóíàí ÿí éöêñÿê êåéôèééÿòëè ìÿùñóëëàðëà òÿìèí åäèëìÿñèíè ÿñàñëàíäûðûð. Ëàêèí êÿíä òÿñÿððöôàòû-
íûí, åìàë ñÿíàéåñèíèí ñöðÿòëè èíêèøàôû åéíè çàìàíäà, èñòåùñàë åäèëÿí ìÿùñóëëàðûí
êåéôèééÿò âÿ êÿìèééÿòúÿ ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè îëìàñû âÿ õàðèúè áàçàðëàðà ÷ûõà áèëìÿñèíè ëàáöäëÿøäèðèð. Îíà ýþðÿ äÿ, ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè ìÿùñóëëàðûí èñòåùñàëûíûí
àðòûðûëìàñû ÿí âàúèá ïðèîðèòåòëÿðäÿí áèðèíÿ
÷åâðèëèá.
Áóíäàí áàøãà, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí, òàõûë÷ûëûã öçðÿ èðè ôåðìåð
òÿñÿððöôàòëàðûíûí éàðàäûëìàñû ïðîñåñè äÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áó ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ùÿì äÿ òàõûë àíáàðû, ùåéâàíäàðëûã êîìïëåêñè, áèòêè éàüëàðû èñòåùñàëû çàâîäó âÿ
àãðîñåðâèñèí éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû çàìàíû ÿñàñÿí ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿ éåðëè ñàêèíëÿðèí
èøëÿ òÿìèí îëóíìàñûíà þíÿì âåðèëèð. Àðòûã
Àüúàáÿäè âÿ Áåéëÿãàí ðàéîíëàðûíäà ïèëîò
òàõûë÷ûëûã òÿñÿððöôàòû éàðàäûëûá. Íþâáÿòè
àääûì îëàðàã Úÿëèëàáàä, Øàìàõû âÿ Ùàúûãàáóë ðàéîíëàðûíäà äà òàõûë÷ûëûã òÿñÿððöôàòëàðûíûí éàðàäûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ çÿðóðè
èøëÿðÿ áàøëàíûëûá. Î úöìëÿäÿí, ìåëèîðàñèéà âÿ èððèãàñèéà ëàéèùÿëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ îí
ìèíëÿðëÿ ùåêòàð òîðïàã ñàùÿñèíèí äþâðèééÿéÿ áóðàõûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Øÿìêèð÷àé ñó àíáàðûíûí òèêèíòèñèíèí áó èë áàøà
÷àòìàñû èñÿ ãÿðá çîíàñûíäà êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí âåðÿúÿê.
Áóíóíëà éàíàøû, êÿíä òÿñÿððöôàòû òåõíèêàñûíûí àëûíìàñû âÿ Àçÿðáàéúàíäà èñòåùñàëû èëÿ áàüëû êîíêðåò òÿêëèôëÿð ùàçûðëàíûð.
Ãåéä îëóíàíëàð èñÿ, þëêÿìèçäÿ ÿñàñ ÿðçàã ìÿùñóëëàðû èëÿ þçöíöòÿìèíåòìÿ ñÿâèééÿñèíè éöêñÿëäèá. Ùàçûðäà þëêÿ ÿùàëèñèíèí èñòèôàäÿ åòäèéè áèð ÷îõ ÿñàñ ãèäà ìÿùñóëëàðû Àçÿðáàéúàíäà èñòåùñàë îëóíóð.
Õöñóñèëÿ ñîí èëëÿðäÿ éåíè à÷ûëàí ìöÿññèñÿëÿð ùåñàáûíà ñöä âÿ ÿò ìÿùñóëëàðûíûí,
ìåéâÿ-òÿðÿâÿç êîíñåðâ âÿ øèðÿëÿðèíèí èñòåùñàë ýöúëÿðè, î úöìëÿäÿí áàçàðà òÿãäèì îëóíàí ìÿùñóë ÷åøèäëÿðè ÿùÿìèééÿòëè
äÿðÿúÿäÿ àðòûá. Öìóìèëèêäÿ, ñîí 10 èëäÿ
þëêÿäÿ ÿðçàã òÿùëöêÿñèçëèéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëäèëÿí òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ áèòêè÷èëèê ìÿùñóëëàðû 3,1, ùåéâàíäàðëûã
ìÿùñóëëàðû 3,4, ÿò èñòåùñàëû 1,6, ñÿíàéå
öñóëó èëÿ ãóø ÿòè èñòåùñàëû 4,6, éóìóðòà èñòåùñàëû 1,8, ñöä èñòåùñàëû 1,5, òàõûë èñòåùñàëû èñÿ 1,4 äÿôÿ àðòûá. Áó èëäÿ äÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû èñòåùñàë÷ûëàðûíà äþâëÿò äÿñòÿéè
äàâàì åòäèðèëìÿêëÿ éàíàøû, áèð ñûðà òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áåëÿ êè, ñóáñèäèéàëàðûí âåðèëìÿñè ïðîñåñèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè, êÿíä òÿñÿððöôàòûíäà èíòåíñèâ ìåòîäëàðûí òÿòáèãèíèí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû, ñûüîðòàëàíìà ìåõàíèçìèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû, åêîëîæè òÿìèç
êÿíä òÿñÿððöôàòû âÿ ÿðçàã ìÿùñóëëàðûíûí
èñòåùñàëûíûí òÿøâèãè, ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðà ÿñàñëàíàí èðè òÿñÿððöôàòëàðûí éàðàäûëìàñû ïðèîðèòåòëÿð ñûðàñûíäàäûð. Åéíè
çàìàíäà, êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðûíûí
èñòåùñàëû âÿ åìàëûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëÿúÿê, ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèãè éîëó èëÿ ìþâúóä àãðîåìàë ìöÿññèñÿëÿðèíèí
èñòåùñàë ýöúöíöí àðòûðûëìàñû âÿ áó ñàùÿäÿ éåíè ìöÿññèñÿëÿðèí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
ÑÅÂÈÍÚ
Ìÿäÿíèééÿò Íàçèðëÿðèíèí ÂÛÛÛ Èñëàì Êîíôðàíñûíäà
Àçÿðáàéúàí Èñëàì ìÿäÿíè ñòðàòåýèéàñûíûí èúðàñû
öçðÿ Ìÿøâÿðÿò÷è Øóðàéà öçâ ñå÷èëèá
Ìèëëè Ìÿúëèñèí òÿùëöêÿñèçëèê âÿ
ìöäàôèÿ êîìèòÿñèíèí èúëàñû êå÷èðèëèá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, 2013-úö èë ö÷öí Èñëàì ìÿäÿíèééÿòèíèí ïàéòàõòû ñå÷èëìèø Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí Ìÿäèíÿ øÿùÿðèíäÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Ìÿäÿíèééÿò Íàçèðëÿðèíèí ÂÛÛÛ Èñëàì Êîíôðàíñû êå÷èðèëèð.
Éàíâàðûí 23-äÿ áàøà ÷àòàúàã êîíôðàíñäà þëêÿìèçè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì íàçèðè ßáöëôÿñ Ãàðàéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè òÿìñèë åäèð.
Ìÿäÿíèééÿò âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, êîíôðàíñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìÿäÿíèééÿò
íàçèðëÿðèíèí “Äèàëîãóí âÿ ñöëùöí èíêèøàôû íàìèíÿ Èñëàì äöíéàñûíäà ìÿäÿíè ùöãóãëàðûí èíêèøàôû” ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè
ìàñà”ñû êå÷èðèëèá. Áóíäàí ÿëàâÿ, Èñëàì Äöíéàñûíûí Ìÿäÿíèééÿò Ñòðàòåýèéàñûíûí öçâ þëêÿëÿð òÿðÿôèíäÿí òÿòáèã åäèëìÿñèíÿ
äàèð ùÿìèí þëêÿëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí âÿ áàø äèðåêòîðóí
ùåñàáàòû äèíëÿíèëèá. Êîíôðàíñûí éàíâàðûí 22-äÿ êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà Àçÿðáàéúàí Èñëàì ìÿäÿíè ñòðàòåýèéàñûíûí èúðàñû öçðÿ
Ìÿøâÿðÿò÷è Øóðàéà öçâ ñå÷èëèá.
Éàíâàðûí 22-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí
òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ìöäàôèÿ êîìèòÿñèíèí èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñäà ÿââÿëúÿ êîìèòÿíèí éàç
ñåññèéàñûíäà ãàíóíâåðèúèëèê èøëÿðè ïëàíû òÿñäèãëÿíèá.
Êîìèòÿíèí ñÿäðè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ äåéèá êè, òÿùëöêÿñèçëèê âÿ
ìöäàôèÿ êîìèòÿñè éàç ñåññèéàñûíäà ïàðëàìåíòÿ áàõûëìàñû
ö÷öí èêè éåíè ãàíóí ëàéèùÿñè
òÿãäèì åäÿúÿê. Áèëäèðèëèá êè, “Ñèëàùëû ãöââÿëÿð âÿ áàøãà ñèëàùëû
áèðëÿøìÿëÿð ùàããûíäà”, “Ùÿðáè ãóëëóã÷óëàðûí ñòàòóñó ùàããûíäà” éåíè ãàíóí ëàéèùÿëÿðè ùàçûðëàíûð. Ùÿð èêè ëàéèùÿ èëÿ áàüëû
ÿëàãÿäàð ãóðóìëàð ìöñáÿò ðÿé âåðèá.
Ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû ÷ûõûø åäÿí äåïóòàòëàð òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ìöäàôèÿ ñàùÿñèíäÿ ìþâúóä ãàíóíâåðèúèëèéèí ìîíèòîðèíãèíè àïàðàí ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíè, êîìèòÿíèí ÿëàãÿäàð ãóðóìëàðëà ÿìÿêäàøëûüûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíè, åëÿúÿ äÿ ýÿëÿúÿêäÿ áÿçè ùöãóãè ñÿíÿäëÿðÿ ÿëàâÿ âÿ äÿéèøèêëèêëÿð îëóíìàñûíû òÿêëèô åäèáëÿð.
Èúëàñäà “Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ ùþ-
êóìÿòëÿðè àðàñûíäà òÿùëöêÿñèçëèê öçðÿ
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà” Ñàçèøèí òÿñäèã
åäèëìÿñèíÿ äàèð ãàíóí ëàéèùÿñèíÿ äÿ áàõûëûá. Áèëäèðèëèá êè, þòÿí èëèí íîéàáðûíäà
Àíêàðàäà èìçàëàíàí Ñàçèøÿ ÿñàñÿí òÿðÿôëÿð ãöââÿäÿ îëàí ìèëëè ãàíóíâåðèúèëèêëÿðèíÿ âÿ òÿðÿôäàð ÷ûõäûãëàðû áåéíÿëõàëã
ìöãàâèëÿëÿðÿ óéüóí îëàðàã òðàíñìèëëè úèíàéÿòêàðëûã, õöñóñèëÿ äÿ òåððîð÷óëóã, ìöòÿøÿêêèë úèíàéÿòêàðëûã, ãàíóíñóç ìèãðàñèéà, èíñàí àëâåðè, íàðêîòèê âàñèòÿëÿðèí,
ïñèõîòðîï ìàääÿëÿðèí âÿ îíëàðûí ïðåêóðñîðëàðûíûí ãàíóíñóç äþâðèééÿñè èëÿ áàüëû
úèíàéÿòëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ ÿìÿêäàø-
ëûã åäÿúÿê.
Äàùà ñîíðà “Àâðîïà Øóðàñûíûí “Òåððîð÷óëóüóí ãàðøûñûíûí
àëûíìàñû ùàããûíäà” Êîíâåíñèéàñûíûí òÿñäèã åäèëìÿñè áàðÿäÿ”
ãàíóí ëàéèùÿñèíÿ áàõûëûá. Áèëäèðèëèá êè, ñÿíÿä 2005-úè èëèí ìàéûíäà Âàðøàâàäà èìçàëàíûá. Èíäèéÿäÿê þëêÿìèç áó ñàùÿäÿ ÁÌÒ-íèí
15-ÿ éàõûí ñÿíÿäèíè ðàòèôèêàñèéà
åäèá. Áóíà áàõìàéàðàã, äöíéàäà òåððîð òÿùëöêÿñèíèí àðòìàñû âÿ
úîüðàôèéàñûíûí
ýåíèøëÿíìÿñè
äþâëÿòëÿðèí áó èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿòè ýöúëÿíäèðìÿñèíè çÿðóðè
åäèð. Àçÿðáàéúàí äà åðìÿíè òåððîðóíäàí
ÿçèééÿò ÷ÿêÿí þëêÿ êèìè äöíéàäà òåððîð÷óëóüóí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðäÿ, òÿäáèðëÿðäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäèð. Þëêÿìèç áó
Êîíâåíñèéàéà äà õöñóñè áÿéàíàòëà ãîøóëóð. Áó áÿéàíàòà ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðèíäÿ Êîíâåíñèéàíûí ìöääÿàëàðûíûí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ ùÿìèí ÿðàçèëÿð èøüàëäàí àçàä åäèëÿíÿäÿê òÿìèíàò âåðìèð.
Ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà ùÿð èêè ñÿíÿä
òÿñäèãëÿíìÿñè ö÷öí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ïëåíàð
èúëàñûíà òþâñèéÿ îëóíóá.
Éàíâàðûí 22-äÿí 24-äÿê Áàêûäà Äöíéà Ýþìðöê Òÿøêèëàòûíûí (ÄÝÒ) ðåýèîíàë òÿëèì ìÿðêÿçëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí Û êîíôðàíñû êå÷èðèëèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèð áàøëàíàíà ãÿäÿð êîíôðàíñ
èøòèðàê÷ûëàðû Ôÿõðè õèéàáàíà ýåäèá, îðàäà õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû
âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû çèéàðÿò åäèá, Îíóí
ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè åùòèðàìëà éàä åäèëèá, îíóí ìÿçàðû þíöíÿ òÿð
÷è÷ÿêëÿð ãîéóëóá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû
Àçÿðáàéúàíûí àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ
úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè
åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðëàðû öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöá,
“ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà Øÿùèäëÿð Õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ
øÿùÿðèìèçäÿ ýþðöëÿí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ÿòðàôëû
ìÿëóìàò âåðèëèá.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäèáëÿð.
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè
Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéà
Ìÿùêÿìÿñè Ïàëàòàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí
ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀúà áèëäèðèáëÿð êè, èúëàñäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí 130-úó ìàääÿñèíèí ÂÛ ùèññÿñèíÿ âÿ “Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíóí 7.1-úè ìàääÿñèíÿ ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìöëêè Ìÿúÿëëÿñèíèí 467-úè ìàääÿñèíèí øÿðù åäèëìÿñè èëÿ áàüëû 2 ñàéëû Áàêû
Èíçèáàòè-Èãòèñàäè Ìÿùêÿìÿñèíèí ìöðàúèÿòèíÿ áàõûëàðàã èúðààòà ãÿáóë åäèëìÿñè ùàããûíäà ãÿðàðäàä ÷ûõàðûëûá.
Ìöðàúèÿòÿ ìàùèééÿòè öçðÿ, òÿðÿôëÿðèí èøòèðàêû èëÿ Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïëåíóìóíóí ôåâðàëûí 20-íÿ òÿéèí åäèëìèø èúëàñûíäà áàõûëàúàã.
Áåéíÿëõàëã Ïðîêóðîðëàð Àññîñèàñèéàñûíûí
áàø ìöøàâèðè, Áþéöê Áðèòàíèéà Êðàëëûüûíûí
ïðîêóðîðó Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿäèð
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëàí Áåéíÿëõàëã
Ïðîêóðîðëàð Àññîñèàñèéàñûíûí áàø ìöøàâèðè,
Áþéöê Áðèòàíèéà Êðàëëûüûíûí ïðîêóðîðó õàíûì
Åëèçàáåò Ùîó éàíâàðûí
22-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà
ýÿëÿðÿê
õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè àíûëûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàã Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéè âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðëàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð äöçöá, “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Áàø Ïðîêóðîðëóüóí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Åëèçàáåò Ùîó ÿäëèééÿ íàçèðè,
Áåéíÿëõàëã Ïðîêóðîðëàð Àññîñèàñèéàñûíûí ñåíàòîðó âÿ ôÿõðè
öçâö Ôèêðÿò Ìÿììÿäîâ âÿ áàø ïðîêóðîð Çàêèð Ãàðàëîâ èëÿ
ýþðöøëÿð êå÷èðÿúÿê, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàíäà àïàðûëàí ìÿùêÿìÿ-ùöãóã èñëàùàòëàðû, õöñóñèëÿ ìöàñèð èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ òÿúùèç îëóíìóø éåíè ïðîêóðîðëóã âÿ ìÿùêÿìÿ èíôðàñòðóêòóðó, î úöìëÿäÿí Àëè Ìÿùêÿìÿ, Éàñàìàë Ðàéîí Ìÿùêÿìÿñè âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðîêóðîðëóüóíóí ôÿàëèééÿòèíèí ìöàñèðëÿøäèðèëìÿñèíÿ
äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí èúðàñû ãàéäàñûíäà èíøà åäèëìèø
Áàø ïðîêóðîð éàíûíäà Êîððóïñèéàéà ãàðøû Ìöáàðèçÿ Èäàðÿñèíèí éåíè áèíàñû èëÿ òàíûø îëàúàã.
Áóíäàí ÿëàâÿ, ãîíàüûí ðåýèîíëàðà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
àïàðûëìûø ãóðóúóëóã èøëÿðè âÿ ùöãóã ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí
ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð éàðàäûëìûø øÿðàèòëÿ éàõûíäàí òàíûø îëàúàüû áèëäèðèëèð.
Å.Ùîóíóí Áåéíÿëõàëã Ïðîêóðîðëàð Àññîñèàñèéàñûíûí
Àçÿðáàéúàíäàí îëàí ÷îõñàéëû öçâëÿðè èëÿ ýþðöøö äÿ íÿçÿðäÿ
òóòóëóá.
4
www.yeniazerbaycan.com
23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí 2014-úö èëèí “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû
èìçàëàíìûø Ñÿðÿíúàì þëêÿìèçèí ðåýèîíóí ñÿíàéå ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿñèíè òÿìèí åäÿúÿêäèð
Èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðè
Øàùèí Ìóñòàôàéåâ www.yaï.org.az
ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Øàùèí ìöÿëëèì, ùå÷ øöáùÿñèç
êè, þëêÿäÿ “Ñÿíàéå èëè”íèí åëàí
åäèëìÿñè äþâëÿò áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí áó ñàùÿéÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿòèí äàùà áèð òÿçàùöðöäöð.
Ñÿíàéåëÿøìÿíèí ñöðÿòëÿíìÿñèíäÿ “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòè áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíèçè þéðÿíìÿê ìàðàãëû îëàðäû.
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿ
èãòèñàäèééàòû ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð âÿ
áó ñèéàñÿòèí áàøëûúà ìÿãñÿäè êèìè
ùÿð áèð âÿòÿíäàøûí ðèôàùû äàâàìëû
îëàðàã éöêñÿëèð. Õöñóñèëÿ ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè, þëêÿìèçèí äèíàìèê
èíêèøàôû äöíéà ìèãéàñûíäà ãëîáàë èãòèñàäè áþùðàí ôîíóíäà òÿìèí åäèëèð.
Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè, “Ãëîáàë Ðÿãàáÿò Ãàáèëèééÿòè Èíäåêñè” ùåñàáàòûíà
ÿñàñÿí äöíéà þëêÿëÿðèíèí ðÿãàáÿò
ãàáèëèééÿòëèëèéè ðåéòèíãèíäÿ Àçÿðáàéúàí 39-úó éåðè òóòóð âÿ àðäûúûë îëàðàã
5 èëäèð êè, ÌÄÁ ìÿêàíûíäà þç ëèäåðëèê
ìþâãåéèíè ãîðóéóá ñàõëàéûð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ìöâàôèã Ôÿðìàíû èëÿ íþâáÿòè
ìÿðùÿëÿäÿ þëêÿìèçèí äàéàíûãëû èíêèøàô èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿí åäÿí
“Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø”
Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñû òÿñäèã åäèëìèøäèð. Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíûí ÿñàñ
ùÿäÿôëÿðèíäÿí áèðè ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí, õöñóñèëÿ, ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôû âÿ àäàìáàøûíà äöøÿí
ãåéðè-íåôò èõðàúûíûí àðòûðûëìàñûäûð.
Ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè, áó ýöí
Àçÿðáàéúàí ñÿíàéåíèí ñöðÿòëè èíêèøàôû ö÷öí ýöúëö ïîòåíñèàëà âÿ áó ñàùÿäÿ çÿíýèí ÿíÿíÿëÿðÿ ìàëèêäèð. Ùÿëÿ ÕÛÕ ÿñðèí èêèíúè éàðûñûíäà Áàêûäà
íåôò èñòåùñàëûíûí ýåíèøëÿíìÿñè éàëíûç
íåôò ñåêòîðóíóí äåéèë, äèýÿð ñàùÿëÿðèí äÿ èíêèøàôûíà èìêàí éàðàòìûøäû.
Àçÿðáàéúàíäà ñÿíàéåëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí ÿñàñû èñÿ þòÿí ÿñðèí 70-80úè èëëÿðèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåé-
ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñè îëàðàã ñîí
10 èëäÿ þëêÿäÿ ñÿíàéåíèí èíêèøàôû éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãÿäÿì
ãîéìóøäóð. Áó äþâðäÿ þëêÿ
ñÿíàéåñèíÿ 40 ìèëéàðä ìàíàòäàí ÷îõ èíâåñòèñèéà éàòûðûëìûø, ñÿíàéåíèí ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè âÿ ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ
úàâàá âåðÿí ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè ñÿíàéåíèí éàðàäûëìàñû
òÿäáèðëÿðè ðåàë íÿòèúÿëÿð âåðìèøäèð. Áåëÿ êè, ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ Ñóìãàéûò Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêû, Íàõ÷ûâàí àâòîìîáèë, áÿðê ìÿèøÿò òóëëàíòûëàðûíûí
éàíäûðûëìàñû, Ãàðàäàü ìåòàë
êîíñòðóêñèéàëàð, Ýÿäÿáÿé ãûçûë-ìèñ åìàëû, Ýÿíúÿ àëöìèíèóì,
Ìèíýÿ÷åâèð åëåêòðîí àâàäàíëûãëàðû
íèøëÿíäèðÿúÿêäèð. Áó áàõûìäàí, ØÿðãÃÿðá âÿ Øèìàë-Úÿíóá áåéíÿëõàëã
íÿãëèééàò äÿùëèçè öçðÿ àâòîìîáèë âÿ
äÿìèð éîëëàðûíûí òèêèíòèñè âÿ éåíèäÿí
ãóðóëìàñûíû, Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ äÿìèð
éîëóíóí âÿ Õÿçÿð ñàùèëèíäÿ ÿí èðè ëèìàíûí èíøàñû ëàéèùÿëÿðèíè õöñóñèëÿ
ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Þëêÿäÿ éàðàäûëìûø âÿ ùàçûðäà öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóí 70 ôàèçè ùÿúìèíäÿ îëàí ñòðàòåæè
âàëéóòà åùòèéàòëàðû äà ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíäà ÿùÿìèééÿòëè àìèëëÿðäÿí îëìàãëà, èðè ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûð.
Øöáùÿñèç êè, ñîí èëëÿðäÿ éàðàäûëìûø ÿëâåðèøëè áèçíåñ âÿ èíâåñòèñèéà
ìöùèòè þëêÿäÿ èãòèñàäè ôÿàëëûüûí, î
úöìëÿäÿí, ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíûí
áàøëûúà øÿðòëÿðèíäÿí áèðè îëìóøäóð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óçàãýþðÿí ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñè îëàðàã ñîí 10 èëäÿ þëêÿäÿ ñÿíàéåíèí èíêèøàôû éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãÿäÿì ãîéìóøäóð. Áó äþâðäÿ
þëêÿ ñÿíàéåñèíÿ 40 ìèëéàðä ìàíàòäàí ÷îõ èíâåñòèñèéà éàòûðûëìûø, ñÿíàéåíèí ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè âÿ ìöàñèð
òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè ñÿíàéåíèí éàðàäûëìàñû òÿäáèðëÿðè ðåàë íÿòèúÿëÿð âåðìèøäèð
çàâîäëàðû, Ãàðàäàü ñåìåíò çàâîäóíóí éåíè èñòåùñàë õÿòòè, “Àçáåíòîíèò”
ìöÿññèñÿñè, Ãÿáÿëÿ ïèàíî, “Ì-Ëèíå”,
ÀÇÌÄÔ, “ÅÌÁÀWÎÎÄ” ìåáåë ôàáðèêëÿðè, Èìèøëè øÿêÿð, Ìàñàçûð äóç çàâîäëàðû, Ãÿáÿëÿ âÿ Õà÷ìàçäà êîíñåðâ, Àüúàáÿäè ñöä ìÿùñóëëàðû, Îüóç
ãàðüûäàëû åìàëû âÿ ãëöêîçà èñòåùñàëû
ìöÿññèñÿëÿðè, åëÿúÿ äÿ, åíåðýåòèêà,
ìàøûíãàéûðìà, ãèäà, ìÿèøÿò úèùàçëàðû, òèêèíòè ìàòåðèàëëàðû âÿ äèýÿð ñàùÿ-
Àçÿðáàéúàíäà ñÿíàéåëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí ÿñàñû èñÿ þòÿí ÿñðèí 7080-úè èëëÿðèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø âÿ ìÿùç Îíóí ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿðè ñàéÿñèíäÿ ýöúëö ñÿíàéå ïîòåíñèàëû ôîðìàëàøäûðûëìûøäûð
äÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø âÿ
ìÿùç Îíóí ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿðè ñàéÿñèíäÿ ýöúëö ñÿíàéå ïîòåíñèàëû ôîðìàëàøäûðûëìûøäûð. Áó äþâðäÿ íåôò ìàøûíãàéûðìàñû êîìïëåêñè, Äÿðèí Þçöëëÿð, ìÿèøÿò êîíäèñèîíåðëÿðè, ðàäèî-ãóðàøäûðìà, åëåêòðîí-ùåñàáëàìà ìàøûíëàðû çàâîäëàðû âÿ äèýÿð èðè ìöÿññèñÿëÿð íÿèíêè ðåñïóáëèêàíûí, ùÿòòà
êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí áó ñÿíàéå ìÿùñóëëàðûíà îëàí òÿëÿáàòûíûí áþéöê ùèññÿñèíè þäÿéèð, ùÿì÷èíèí, áèð ÷îõ õàðèúè þëêÿëÿðÿ èõðàú îëóíóðäó. Áóíóíëà
éàíàøû, íåôò ñÿíàéåñè ö÷öí ìöòÿõÿññèñëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíäà Àçÿðáàéúàí äöíéàäà òàíûíìûø ìÿðêÿçëÿðäÿí áèðè èäè. Ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿ “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñû âÿ òðàíñìèëëè ëàéèùÿëÿðèí èúðàñû èëÿ áàøëàíìûø óüóðëó âÿ äöøöíöëìöø íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè íåôò-ãàç ñÿíàéåñè èëÿ éàíàøû, äèýÿð ñÿíàéå ñàùÿëÿðèíèí äÿ
èíêèøàôûíà òÿêàí âåðìèøäèð. Åéíè çàìàíäà, “ßñðèí ìöãàâèëÿñè” íåôò-ãàç
âÿ îíóíëà ÿëàãÿëè ñàùÿëÿðäÿ éöêñÿê
èõòèñàñëû ìöòÿõÿññèñëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíà, ñÿíàéåíèí êàäð òÿìèíàòûíûí
éàõøûëàøìàñûíà çÿìèí éàðàòäû.
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óçàãýþðÿí
èõðàúû 5 äÿôÿ, ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿñàñ ôîíäëàð 3,9 äÿôÿ àðòìûø âÿ
46,8 ìèëéàðä ìàíàòà ÷àòìûøäûð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äèâåðñèôèêàñèéà ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñè êèìè, ñîí èëëÿðäÿ ãåéðèíåôò ñÿíàéåñèíèí àðòûì òåìïè ñÿíàéåíèí íåôò ñåêòîðóíóí àðòûì òåìïèíè
öñòÿëÿìèøäèð.
Áöòöí ãåéä îëóíàíëàðëà áÿðàáÿð,
ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ãëîáàë ðÿãàáÿòèí ýöúëÿíìÿñè, þëêÿìèçèí äèíàìèê èíêèøàôûíûí äàâàì
åòäèðèëìÿñè ìþâúóä òÿáèè-èãòèñàäè ðåñóðñëàðà ñþéêÿíÿí éöêñÿê ÿëàâÿ äÿéÿð éàðàäàí ñÿíàéå ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàôûíûí äàùà äà ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíè
çÿðóðè åäèð. Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè, àðòûã
Ñóìãàéûò Êèìéà Ñÿíàéå, Áàëàõàíû
Ñÿíàéå âÿ Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð
ëÿðäÿ éöçëÿðëÿ ìöàñèð ñÿíàéå ìöÿññèñÿñè èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèøäèð.
Òÿêúÿ 2013-úö èë ÿðçèíäÿ Áàêûíûí
Ãàðàäàü ðàéîíóíäà Ýÿìèãàéûðìà,
Ãàçàõäà ñåìåíò, Ñóìãàéûòäà ïîëàä
áîðó, Äàøêÿñÿíäÿ ãûçûë, Ãÿáÿëÿäÿ
øÿðàá çàâîäëàðû, Ñóìãàéûòäà òåêñòèë
ïàðêû, Ùàúûãàáóëäà ñåðàìèê ïëèòÿëÿð,
Àáøåðîíäà êàðòîí ãàáëàð èñòåùñàëû
ìöÿññèñÿëÿðè, Úÿíóá Åëåêòðèê Ñòàíñèéàñû äà äàõèë îëìàãëà 30-äàí ÷îõ
ìöàñèð ñÿíàéå ìöÿññèñÿñè èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèø, 90-äàí àðòûã ñÿíàéå
ìöÿññèñÿñèíèí òèêèíòèñè èñÿ äàâàì
åòäèðèëèð âÿ íþâáÿòè èëëÿðäÿ èñòèôàäÿéÿ
âåðèëÿúÿêäèð. Ãåéä åäèëÿíëÿðëÿ éàíàøû, þëêÿìèçäÿ ÿââÿëëÿð ìþâúóä îëìàìûø ìöäàôèÿ, êîñìèê âÿ àëòåðíàòèâ
åíåðæè ñÿíàéå ñàùÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñûíû õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð.
Éåíè âÿ ìöàñèð ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñû íÿòèúÿñèíäÿ 2003-2012-úè èëëÿðäÿ ÿëàâÿ äÿéÿð
ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíäÿ 2,2 äÿôÿ, î
úöìëÿäÿí ãåéðè-íåôò åìàëû ñÿíàéåñèíäÿ 2,3 äÿôÿ àðòìûøäûð. Ñÿíàéå
ìÿùñóëóíäà ÿëàâÿ äÿéÿðèí õöñóñè
÷ÿêèñè 53,5 ôàèçäÿí 78 ôàèçÿ, öìóìè
äàõèëè ìÿùñóëóí ñòðóêòóðóíäà ñÿíàéåäÿ éàðàäûëìûø ÿëàâÿ äÿéÿðèí ïàéû
40,4 ôàèçäÿí 50 ôàèçÿ éöêñÿëìèøäèð.
Ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñè ìÿùñóëëàðûíûí
Ïàðêëàðûíûí éàðàäûëìàñû èøëÿðè ùÿéàòà
êå÷èðèëèð, àðòûã Ñóìãàéûò Êèìéà Ñÿíàéå Ïàðêûíäà 2 ðåçèäåíò ãåéäèééàòà àëûíìûøäûð. Åëÿúÿ äÿ, Ýÿíúÿ âÿ
Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðëÿðèíäÿ, Áàêûíûí
Ãàðàäàü ðàéîíóíäà äà ìöàñèð ñÿíàéå øÿùÿðúèêëÿðèíèí éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ùå÷ øöáùÿñèç êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí 2014-úö èëèí “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû èìçàëàíìûø Ñÿðÿíúàì ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíû ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðäÿí áèðè êèìè ìöÿééÿí åòìÿêëÿ, ñÿíàéåëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñèíè,
þëêÿìèçèí ðåýèîíóí ñÿíàéå ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿñèíè òÿìèí åäÿúÿêäèð.
- Àçÿðáàéúàíäà ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíû øÿðòëÿíäèðÿí àìèëëÿð
ùàíñûëàðäûð?
- Èëê íþâáÿäÿ, þëêÿìèçäÿêè ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèéè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Äèýÿð ìöùöì àìèë îëàðàã,
éóõàðûäà áèëäèðèëäèéè êèìè, ñîí èëëÿðäÿ
éàðàäûëìûø ýöúëö ñÿíàéå ïîòåíñèàëûíû ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿðäè.
Éåíè ãåéðè-íåôò ñÿíàéå ñàùÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû ö÷öí êàðáîùèäðîýåí
åùòèéàòëàðû èëÿ éàíàøû, äÿìèð ôèëèçè, ãûçûë, ìèñ, àëóíèò âÿ äèýÿð çÿíýèí òÿáèè
åùòèéàòëàð äà ÷îõ ìöùöì àìèëäèð.
Äöíéàíûí ÿí èðè åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíäÿí
îëàí “Øàùäÿíèç-2”, ÒÀÍÀÏ âÿ ÒÀÏ
ëàéèùÿëÿðèíèí ðåàëëàøäûðûëìàñû ùÿëÿ
óçóí èëëÿð þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà, õöñóñèëÿ, ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿêäèð. Ùÿì÷èíèí, ñîí èëëÿðäÿ
åíåðæè èíôðàñòðóêòóðóíóí ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë èøëÿð ýþðöëìöø, 2300 ìåãàâàòäàí ÷îõ éåíè
ýåíåðàñèéà ýöúö éàðàäûëìûøäûð. Áóíóíëà éàíàøû, àëòåðíàòèâ âÿ áÿðïà îëóíàí ìÿíáÿëÿð ùåñàáûíà åíåðæè èñòåùñàëûíûí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð
äàâàì åòäèðèëèð. Áöòöí áóíëàð èñÿ, ñÿíàéåíèí åòèáàðëû åíåðæè òÿúùèçàòûíäà
ÿùÿìèééÿòëè îëàúàãäûð. Åéíè çàìàíäà, þëêÿäÿ ìöàñèð íÿãëèééàò èíôðàñòðóêòóðóíóí éàðàäûëìàñû éåðëè ìÿùñóëëàðûí, åëÿúÿ äÿ, ñÿíàéå ìÿùñóëëàðûíûí
õàðèúè áàçàðëàðà ÷ûõûøûíû äàùà äà ýå-
ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õàðèúè þëêÿëÿðèí
àïàðûúû óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿ òÿùñèë àëìûø àçÿðáàéúàíëû ýÿíúëÿðèí ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíäà äà áþéöê ðîëó îëàúàãäûð. Ùåñàá åäèðÿì êè, ãåéä åäèëÿíëÿð âÿ äèýÿð àìèëëÿð ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí ïîòåíñèàë èìêàíëàðûíûí ðå-
ñÿíàéåñèäèð. Áó ñàùÿíèí èíêèøàôû 4
çàâîääàí èáàðÿò îëàúàã âÿ òàì èñòåùñàë çÿíúèðèíèí ãóðóëìàñû íÿçÿðäÿ
òóòóëàí Àçÿðáàéúàí Ïîëàä Èñòåùñàë
Êîìïëåêñè èëÿ éàíàøû, Ýÿíúÿäÿ 2-úè
àëöìèíèóì èñòåùñàë õÿòòèíèí, àëöìèíèóì éàðûìôàáðèêàò èñòåùñàëû ìöÿññè-
“Ãëîáàë Ðÿãàáÿò Ãàáèëèééÿòè Èíäåêñè” ùåñàáàòûíà ÿñàñÿí äöíéà þëêÿëÿðèíèí ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëèëèéè ðåéòèíãèíäÿ Àçÿðáàéúàí 39úó éåðè òóòóð âÿ àðäûúûë îëàðàã 5 èëäèð êè, ÌÄÁ ìÿêàíûíäà þç ëèäåðëèê ìþâãåéèíè ãîðóéóá ñàõëàéûð
àëëàøäûðûëìàñûíû âÿ ýÿëÿúÿêäÿ îíóí
äàâàìëû èíêèøàôûíû òÿìèí åäÿúÿêäèð.
- Àçÿðáàéúàíäà ñÿíàéå ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðè áàðÿäÿ íÿ äåéÿðäèíèç?
- Èëê îëàðàã ãåéä åäèì êè, ýÿëÿúÿê
èëëÿðäÿ äÿ ñÿíàéåíèí ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè ñèéàñÿòè äàâàì åòäèðèëÿúÿêäèð.
Áóíóíëà ÿëàãÿäàð îëàðàã, ñÿíàéåíèí
èííîâàñèéàëàð ÿñàñûíäà èíêèøàôû, ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè,
åíåðæè ñÿìÿðÿëèëèéèíèí àðòûðûëìàñû ÿñàñ
èñòèãàìÿòëÿð êèìè ãÿáóë îëóíìóøäóð.
Åéíè çàìàíäà, ìþâúóä òÿáèè âÿ èãòèñàäè ðåñóðñëàðûí òÿñÿððöôàò äþâðèééÿñèíÿ úÿëá åäèëìÿñè, ÿíÿíÿâè ñÿíàéå
ñàùÿëÿðè èëÿ éàíàøû, éåíè èñòåùñàë ñàùÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû ñàùÿñèíäÿ àðäûúûë òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿêäèð.
Áó ñèéàñÿòÿ óéüóí îëàðàã, þëêÿíèí
ðåýèîíëàðûíäà ñÿíàéå ïîòåíñèàëûíûí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàíûëàúàãäûð.
Íþâáÿòè ìÿðùÿëÿäÿ ñÿíàéåíèí
èíêèøàôûíûí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí
áèðè äÿ áó ñàùÿäÿ äþâëÿò äÿñòÿéèíèí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèäèð. Áó áàõûìäàí
ñÿíàéå ïàðêëàðûíûí éàðàäûëìàñû ñàùÿñèíäÿ çÿðóðè èøëÿð ñöðÿòëÿíäèðèëÿúÿêäèð.
Åëÿúÿ äÿ, ñàùèáêàðëûüà äþâëÿò
äÿñòÿéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, î úöìëÿäÿí, ýöçÿøòëè ìàëèééÿ ðåñóðñëàðûíà
÷ûõûøûí, ìààðèôëÿíäèðìÿíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã
ö÷öí äàùà ÿëâåðèøëè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû äà þëêÿäÿ ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôûíà òþùôÿñèíè âåðÿúÿêäèð.
- Øàùèí ìöÿëëèì, ùàíñû ñÿíàéå
ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàôû äàùà ïåðñïåêòèâëè ùåñàá îëóíóð?
- Èëê íþâáÿäÿ ãåéä åäèì êè, Àçÿðáàéúàí ö÷öí ÿíÿíÿâè íåôò-ãàç åìà-
ñÿëÿðèíèí òèêèíòèñè õöñóñè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäÿúÿêäèð.
Éåíè íåôò âÿ ãàç åìàëû çàâîäëàðûíûí, ìöõòÿëèô ÷åøèääÿ ïîëèìåðëÿð èñòåùñàë åäÿúÿê íåôò-êèìéà âÿ Ñóìãàéûò Êàðáàìèä çàâîäëàðûíûí èíøàñû íåôòêèìéà âÿ êèìéà ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôûíû ñöðÿòëÿíäèðìÿêëÿ, öìóìèëèêäÿ ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí âÿ ÿëàãÿäàð ñàùÿëÿðèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðÿúÿêäèð.
Îíó äà ãåéä åäèì êè, ãàðøûäàí
ýÿëÿí èëëÿð ö÷öí ïåðñïåêòèâëè ñàùÿëÿð
ùåñàá îëóíàí ìàøûíãàéûðìà ñÿíàéåñè, õöñóñèëÿ äÿ, íåôò ìàøûíãàéûðìàñû ñàùÿñèíäÿ èñòåùñàë ÷åøèäëÿðèíèí âÿ ùÿúìèíèí àðòûðûëìàñû, Áàêû
Ýÿìèãàéûðìà Çàâîäóíóí ôÿàëèééÿòèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿêäèð.
Éåíè ñåìåíò èñòåùñàëû ýöúëÿðèíèí
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñû, ìåòàë êîíñòðóêñèéàëàðûí, ñåðàìèê ïëèòÿëÿðèí, êèìéà ñÿíàéåñè èëÿ ÿëàãÿëè òèêèíòè ìàòåðèàëëàðûíûí èñòåùñàëû òèêèíòè ìàòåðèàëëàðû
ñÿíàéåñèíèí äèíàìèê èíêèøàôûíà èìêàí âåðÿúÿêäèð. Íþâáÿòè èëëÿðäÿ àãðàð
ñÿíàéåíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ïîòåíñèàë èìêàíëàðäàí äàùà
ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ éåðëè õàììàëà ÿñàñëàíàí êÿíä òÿñÿððöôàòû
ìÿùñóëëàðû åìàëûíûí àðòûðûëìàñûíà
íàèë îëóíàúàã êè, áó äà þëêÿ ÿùàëèñèíèí ãèäà ñÿíàéåñè ìÿùñóëëàðûíà îëàí
òÿëÿáàòûíû äàùà äîëüóí þäÿìÿêëÿ éàíàøû, èõðàú ïîòåíñèàëûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäàúàãäûð.
Åëÿúÿ äÿ, éöíýöë ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà õöñóñè þíÿì âåðèëÿúÿê âÿ
éåðëè õàììàëà ÿñàñëàíàí ñÿíàéå
ìöÿññèñÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû äÿñòÿêëÿíÿúÿêäèð.
Ãåéä îëóíàíëàðëà éàíàøû, éåíè
ñàùÿëÿð êèìè êîñìèê âÿ ìöäàôèÿ ñÿ-
Ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ Ñóìãàéûò Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêû, Íàõ÷ûâàí àâòîìîáèë, áÿðê ìÿèøÿò òóëëàíòûëàðûíûí
éàíäûðûëìàñû, Ãàðàäàü ìåòàë êîíñòðóêñèéàëàð, Ýÿäÿáÿé ãûçûë-ìèñ åìàëû, Ýÿíúÿ àëöìèíèóì, Ìèíýÿ÷åâèð
åëåêòðîí àâàäàíëûãëàðû çàâîäëàðû, Ãàðàäàü ñåìåíò çàâîäóíóí éåíè èñòåùñàë õÿòòè, “Àçáåíòîíèò” ìöÿññèñÿñè, Ãÿáÿëÿ ïèàíî, “Ì-Ëèíå”, ÀÇÌÄÔ, “ÅÌÁÀWÎÎÄ” ìåáåë ôàáðèêëÿðè, Èìèøëè øÿêÿð, Ìàñàçûð äóç çàâîäëàðû, Ãÿáÿëÿ âÿ Õà÷ìàçäà êîíñåðâ, Àüúàáÿäè ñöä ìÿùñóëëàðû, Îüóç ãàðüûäàëû åìàëû âÿ ãëöêîçà èñòåùñàëû ìöÿññèñÿëÿðè, åëÿúÿ äÿ, åíåðýåòèêà, ìàøûíãàéûðìà, ãèäà, ìÿèøÿò úèùàçëàðû, òèêèíòè ìàòåðèàëëàðû âÿ
äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ éöçëÿðëÿ ìöàñèð ñÿíàéå ìöÿññèñÿñè èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèøäèð
Áóíóíëà éàíàøû, ìöâàôèã äþâëÿò äÿñòÿéè ìåõàíèçìëÿðè âÿ èíñòèòóòëàðû (ÀÇÏÐÎÌÎ, Àçÿðáàéúàí Èíâåñòèñèéà
Øèðêÿòè, Ñàùèáêàðëûüà Êþìÿê Ìèëëè
Ôîíäó âÿ ñ.) ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà
þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿêäèð.
Þëêÿäÿ ôîðìàëàøìûø éöêñÿê èõòèñàñëû êàäð ïîòåíñèàëû, õöñóñèëÿ “ãàðà
ãûçûë”ûí “èíñàí êàïèòàëû”íà ÷åâðèëìÿñè
ëû ñÿíàéåñèíèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðäÿí áèðè îëàðàã ãàëàúàãäûð. Áóíóíëà áÿðàáÿð áèëäèéèíèç êèìè, ãåéðèíåôò ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôû Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿíäèð.
Ïåðñïåêòèâëè ñàùÿëÿðäÿí áèðè éåðëè
õàììàëà ÿñàñëàíàí ìåòàëëóðýèéà
íàéåëÿðèíèí èíêèøàôûíà, àëòåðíàòèâ
åíåðæè èñòåùñàëûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèëÿúÿêäèð.
Áöòöí áóíëàð èñÿ, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìöÿééÿí åòäèéè ìöùöì âÿçèôÿëÿðèí óüóðëó èúðàñûíû,
ìöàñèð, èííîâàòèâ, ðÿãàáÿòãàáèëèééÿòëè âÿ èõðàúéþíöìëö ñÿíàéåíèí ôîðìàëàøìàñûíû òÿìèí åäÿúÿêäèð.
5
www.yeniazerbaycan.com
23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170)
Áàùàð Ìóðàäîâà: Àçÿðáàéúàí ùÿì ÍÀÒÎ, ùÿì äÿ Àâðîïà
Èòòèôàãû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûíû äàùà äà èíòåíñèâëÿøäèðèð
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñÿäð ìöàâèíè, Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Èäàðÿ
Ùåéÿòèíèí öçâö Áàùàð Ìóðàäîâàíûí
ÑßÑ ÒÂ-éÿ ìöñàùèáÿñè:
- Áàùàð õàíûì, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí Áðöññåëÿ ñÿôÿðè âÿ öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíëà Àâðîïà Èòòèôàãû (ÀÈ) àðàñûíäàêû ìþâúóä ìöíàñèáÿòëÿðè íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Áó èëèí ÿââÿëèíäÿ úÿíàá Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí Áðöññåëÿ ñÿôÿðè, îðàäà
êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð âÿ ùÿìèí ýþðöøëÿð íÿòèúÿñèíäÿ òîõóíóëàí ìÿñÿëÿëÿð, ìöçàêèðÿ
åäèëÿí ïðîáëåìëÿð, òÿðÿôäàøëàð àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí ñÿâèééÿñè âÿ ñ. áàðÿäÿ
àïàðûëàí ôèêèð ìöáàäèëÿñè áèçÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí ùÿì ÍÀÒÎ, ùÿì äÿ Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûíû äàùà äà èíòåíñèâëÿøäèðìÿêäÿäèð.
Áó, þëêÿìèçèí ýåòäèêúÿ ýåîñèéàñè, ýåîñòðàòåæè ìþâãåéèíÿ óéüóíäóð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áó òÿøêèëàòëà áèçèì ÿìÿêäàøëûüûìûçûí ñÿâèééÿñè èìêàí âåðèð êè, áóíäàí
ñîíðà äà áó ùÿäÿôëÿðÿ äîüðó äàùà ñöðÿòëè, äèíàìèê áèð øÿêèëäÿ èðÿëèëÿéÿê. Úÿíàá
Èëùàì ßëèéåâèí ùÿì Àâðîïà Èòòèôàãûíûí
Úÿíóáè Ãàôãàç öçðÿ õöñóñè íöìàéÿíäÿñè Ôèëèï Ëåôîðòëà, ùÿì äÿ ÍÀÒÎ-íóí áàø
êàòèáè Ðàñìóññåíëÿ êå÷èðäèéè ýþðöøäÿ
Àçÿðáàéúàíûí áó ãóðóìëà äà ÿëàãÿëè ôÿàëèééÿòèíèí ìöñáÿò äÿéÿðëÿíäèðèëìÿñè, þëêÿìèçèí ðîëóíóí ýåòäèêúÿ àðòìàñû âÿ õöñóñèëÿ, ßôãàíûñòàíëà áàüëû ïðîáåìëÿðèí,
éÿíè, ãîøóíëàðûí ßôãàíûñòàíäàí ÷ûõàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí öçÿðèíÿ ýþòöðäöéö þùäÿëèêëÿðèí ùÿð èêè òÿðÿôè
ãàíå åòäèéè âÿ áóíäàí ñîíðà ùÿìèí ìÿñÿëÿëÿðÿ äàùà ÷îõ åùòèéàú îëäóüóíóí
âóðüóëàíìàñû âÿ ñ. ÿìÿêäàøëûüûí ýåòäèêúÿ ýåíèøëÿíÿúÿéèíÿ èøàðÿäèð. Úÿíóáè
Ãàôãàçäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí ýåòäèêúÿ àðòàí ðîëó, ëèäåð äþâëÿòÿ
÷åâðèëìÿñè, èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ùÿðáè èìêàíëàðûíûí ýåòäèêúÿ áó ñòàíäàðòëàðà äàùà
óéüóí ýÿëìÿñè áèçè ÷îõ ñåâèíäèðèð. Àçÿðáàéúàí îðäóñóíóí ÍÀÒÎ ñòàíäàðòëàðûíà
óéüóíëàøìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àòûëàí àääûìëàð âÿ áó ñàùÿäÿêè ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíìÿñè áóíäàí ñîíðà äà èíòåíñèâëÿøÿúÿê. Äöøöíöðÿì êè, áó ñÿôÿð çàìàíû
ùÿìèí ãóðóìëàðûí ðÿñìèëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà ñþéëÿäèêëÿðè ôèêèðëÿðèí äÿ
÷îõ áþéöê ÿùÿìèééÿòè âàðäûð. Ùåñàá åäèðÿì êè, 2014-úö èëèí ÿââÿëèíäÿ êå÷èðèëÿí
áó ýþðöø ùÿð èêè òÿøêèëàòëà ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí çàìàíûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí ìàðàãëàðûíûí òÿëÿá åòäèéè ñÿâèééÿéÿ óéüóí îëäóüóíó ýþñòÿðèð.
- ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí àìåðèêàëû ùÿìñÿäðè Úåéìñ Óîðëèê Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàí ãîøóíëàðûíûí òÿìàñ õÿòòèíäÿêè ýÿðýèíëèêäÿí
íàðàùàò îëäóüóíó áèëäèðèá. Àìåðèêàëû ùÿìñÿäð þç øÿõñè “Òwèòòåð”
ñÿùèôÿñèíäÿ áèëäèðèá êè, òÿìàñ õÿòòèíäÿ çîðàêûëûã âÿ ýÿðýèíëèê ìöíàãèøÿíèí äàíûøûãëàð éîëó èëÿ íèçàìëàíìàñû öçðÿ ñÿéëÿðÿ ìÿíôè òÿñèð
åäèð. Ñèç áó áàðÿäÿ íÿ äöøöíöðñöíöç?
- ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí àìåðèêàëû ùÿìñÿäðè Úåéìñ Óîðëèêèí áèð ìöääÿò
ÿââÿë ÷îõ úèääè, ìöñáÿò ÷àëàðëû ôèêèðëÿðè
âàð èäè. Áåëÿúÿ, ìÿí îíóí áó íèêáèíëèéèíèí íÿéÿ ÿñàñëàíäûüûíû, íÿäÿí ãàéíàãëàíäûüûíû áàøà äöøÿ áèëìèðäèì. Äöøöíöðÿì êè, áó úöð úèääè èíñàíëàð, ôèãóðëàð èñòÿð íèêáèí ðóùëó, èñòÿðñÿ äÿ áÿäáèí ðóùäà
îëàí ôèêèðëÿðèíè èôàäÿ åäÿðêÿí ùÿääÿí àðòûã úèääè îëìàëû âÿ þë÷öëö, ÷ÿð÷èâÿëè ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿëèäèðëÿð, êè ñîíðàäàí áåëÿ ùàäèñÿëÿð çàìàíû íÿ îíëàð, íÿ äÿ êè,
îíëàðûí ôÿàëèééÿòèíè, à÷ûãëàìàëàðûíû, áÿéàíàòëàðûíû ýþçëÿéÿí èíñàíëàð ìÿéóñ îëìàñûíëàð.
- Áèëäèéèíèç êèìè, àðòûã “Ìèëëè øóðà”
äàõèëèíäÿ ïàð÷àëàíìàëàð, ãàðøûäóðìàëàð ñÿíýèìÿê áèëìèð. Áó
ÿðÿôÿäÿ ãóðóì äàõèëèíäÿ äàùà áèð
Êîîðäèíàñèéà øóðàñûíûí éàðàäûëìàñû, ñèçúÿ, íÿ äåìÿêäèð?
- Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí áóíäàí ñîíðàêû
ôÿàëèééÿòèíäÿ ùàíñûñà óüóðó ãàçàíàúàüûíû íÿ ìÿí, íÿ äÿ áàøãà áèðèñè äöøöíìöð. ßëáÿòòÿ, íÿòèúÿñèçëèéèí þçö äÿ áèð
íÿòèúÿäèð. Àììà áó íÿòèúÿñèçëèê âÿ áóíóí íÿòèúÿ ùåñàá îëóíìàñû ìöõàëèôÿòÿ
ùå÷ íÿ âÿä åòìèð. Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí,
õöñóñèëÿ îíëàð àðàñûíäà áó ýöí ÷îõ à÷ûã
ìöáàðèçÿ ìöñòÿâèñèíÿ êå÷ìèø ìöíàñèáÿòëÿðè ùÿð çàìàí ìþâúóä èäè. Áó, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû ö÷öí ñèðð äåéèëäè.
Îíà ýþðÿ äÿ, áó ýöíÿ ãÿäÿð ùÿìèí èíñàíëàðûí âÿ îíëàðûí úÿìëÿøäèéè áó ãóðóìëàðûí áèð-áèðèíèí àðäûíúà èôëàñà óüðàìàñû ùå÷ êÿñäÿ òÿÿúúöá äîüóðìàéûá,
ÿêñèíÿ ùàìû áóíó ãàíóíàóéüóí áèð íÿòèúÿ êèìè ãÿáóë åäèð. Äöøöíöðÿì êè,
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû ùàãëû îëàðàã þëêÿìèçèí èíêèøàô éîëóíà èíàíûðëàð.
- Ñîí îëàðàã, Ìèëëè Ìÿúëèñèí éàç
ñåññèéàñûíûí ýöíäÿëèéèíäÿ äóðàí
ìÿñÿëÿëÿð ùàããûíäà íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Áèëäèéèíèç êèìè, éàíâàðûí 15-äÿí åòèáàðÿí êîìèòÿëÿð þç ôÿàëèééÿòëÿðèíè áÿðïà
åäèáëÿð. Áó àéûí ñîíóíà êèìè èñÿ áöòöí
êîìèòÿëÿðäÿ éàç ñåññèéàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèê èøëÿðè ïëàíûíà äàõèë îëóíàúàã ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíàúàã. Ñîíäà èñÿ ùÿìèí ñÿíÿä òÿñäèã ö÷öí ïàðëàìåíòèí éàç
ñåññèéàñûíûí áèðèíúè ïëåíàð èúëàñûíà òþâñèéÿ îëóíàúàã. Ùàë-ùàçûðäà áó ìÿñÿëÿëÿð
öçÿðèíäÿ èøëÿð ýåäèð. Åëÿúÿ äÿ, þòÿí ñåññèéàäàí ãàëàí ãàíóíâåðèúèëèê èøëÿðè ïëàíûíäà éåð àëìûø ãàíóí ëàéèùÿëÿðè áóðà
äàõèë åäèëÿúÿê.
Àâðîïàíûí éåíè åíåðæè õÿðèòÿñèíè
ôîðìàëàøäûðàúàã ëàéèùÿ - “Øàùäÿíèç-2”
Þòÿí èë ùÿì þëêÿ äàõèëèíäÿ, ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè
ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøäûðûëìàñû ìèëëè èíêèøàôû ñöðÿòëÿíäèðìÿêëÿ éàíàøû, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã
ÿëàãÿëÿðèíèí ÿùàòÿ äàèðÿñèíèí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ äÿ ìöùöì òþùôÿëÿð âåðìèø îëäó
Ñèðð äåéèë êè, 2013-úö èë Àçÿðáàéúàí
òàðèõèíÿ ùÿðòÿðÿôëè âÿ ñöðÿòëè èíêèøàô äþâðö êèìè äàõèë îëäó. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó áàøà âóðäóüóìóç 2013-úö èëäÿ äÿ ìöùöì
íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðäè. Áåëÿ êè, ñîñèàë, èãòèñàäè, ìÿäÿíè ñàùÿëÿðäÿ ÿùÿìèééÿòëè òÿäáèðëÿð ýþðöëäö,
ìöùöì ñèéàñè-ùöãóãè èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèç äåìîêðàòèê èíêèøàô éîëóíäà ãÿòèééÿòëÿ èðÿëèëÿìÿéÿ äàâàì åòäè âÿ Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã ìþâãåéè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäè. Öìóìèëèêäÿ, þòÿí èëäÿ ÿëäÿ åäèëÿí
íàèëèééÿòëÿðè øÿðòëÿíäèðÿí ìöùöì ôàêòîðëàðäàí áèðè äÿ ñÿìÿðÿëè ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè îëäó. Ùÿì þëêÿ äàõèëèíäÿ,
ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ìèëëè èíêèøàôû ñöðÿòëÿíäèðìÿêëÿ
éàíàøû, þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí
ÿùàòÿ äàèðÿñèíèí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ äÿ ìöùöì òþùôÿëÿð âåðìèø îëäó.
Áó êîíòåêñòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí ñÿìÿðÿëèëèéèíè àíëàìàã ö÷öí ðåàëëàøäûðûëàí ëàéèùÿëÿðÿ àéðû-àéðûëûãäà íÿçÿð
éåòèðìÿê ìÿãñÿäÿìöâàôèãäèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, áó áàõûìäàí 2013-úö èëèí ÿí
éàääàãàëàí âÿ óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíäÿí áèðè êèìè äåêàáðûí 17-äÿ Áàêûäà “Øàùäÿíèç-2” öçðÿ éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí
èìçàëàíìàñû ìÿðàñèìèíè ãåéä åòìÿê
îëàð. “Øàùäÿíèç-2”íèí òÿñäèã åäèëìÿñè ëàéèùÿíèí àðòûã ðåàëëàøäûðûëìà ìÿðùÿëÿñèíÿ
ãÿäÿì ãîéìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àâðîïàäà
éåíè åíåðæè õÿðèòÿñè ôîðìàëàøäûðàúàã áó
ëàéèùÿ åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè êîíòåêñòèíäÿ
ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèéÿ
ìöùöì ñòðàòåæè òþùôÿäèð. Òÿêúÿ ëàéèùÿíèí
ÿùÿìèééÿòèíÿ íÿçÿð éåòèðìÿê áóíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè,
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñè Àçÿðáàéúàí âÿ
Ýöðúöñòàí ÿðàçèñè áîéóíúà Úÿíóáè Ãàôãàç áîðó êÿìÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ
õèäìÿò åòìÿêëÿ Òðàíñ-Àíàäîëó âÿ
Òðàíñ-Àäðèàòèê ãàç áîðó êÿìÿðëÿðèíèí òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ïëàíëàðûí ðåàëëàøìàñûíà
òÿêàí âåðÿúÿê, Àâðîïàéà éåíè ãàç äÿùëèçè à÷àúàã. Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 26 ñóàëòû ãóéóíóí ãàçûëìàñû, ùÿì÷èíèí êþðïö èëÿ
áèðëÿøäèðèëÿúÿê èêè ïëàòôîðìàíûí òèêèíòèñè,
Ñÿíýÿ÷àëäà èñÿ éåíè òåõíèêè åìàë âÿ
êîìïðåññîð ãóðüóëàðûíûí èíøàñû íÿçÿðäÿ
òóòóëóð. Íÿãë îëóíàúàã ãàç Ýöðúöñòàí,
Òöðêèéÿ, Éóíàíûñòàí, Áîëãàðûñòàí, Èòàëèéà
âÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿ ìèëéîíëàðëà èñòåùëàê÷ûíû òÿìèí åäÿúÿêäèð. Èëê ãàçûí Àâðîïàéà
2019-úó èëäÿ ÷àòäûðûëìàñû ïëàíëàøäûðûëûð.
1999-úó èëäÿ êÿøô îëóíàí “Øàùäÿíèç”
éàòàüûíûí èøëÿíèëìÿñèíèí áèðèíúè ìÿðùÿëÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 2006-úû èëäÿí Ýöðúöñòàí
âÿ Òöðêèéÿéÿ ãàç èõðàú åäèëèð. “Øàùäÿíèç”
éàòàüûíûí èøëÿíèëìÿñèíèí èêèíúè ìÿðùÿëÿñè
âÿ “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè ëàéèùÿëÿðè èñÿ
äöíéàíûí íåôò-ãàç ñÿíàéåñèíäÿ èíäèéÿ
ãÿäÿð ùÿéàòà êå÷èðèëìèø ÿí áþéöê âÿ ìöðÿêêÿá òÿøÿááöñëÿðäÿí ùåñàá îëóíóð.
Îíó äà âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð êè, áåéíÿëõàëã ìÿòáóàò âÿ íöôóçëó åêñïåðòëÿð
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíè ÕÕÛ ÿñðèí åíåðæè
òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ ìöùöì òþùôÿëÿð âåðÿúÿê
ÿñàñ ñòðàòåæè ïðîéåêò êèìè äÿéÿðëÿíäèðèáëÿð. Åéíè çàìàíäà, äöíéà èúòèìàèééÿòè âÿ
àïàðûúû ìèëëè äþâëÿòëÿð áó ùàäèñÿíè îëäóãúà éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð. Ìÿñÿëÿí,
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ
êîìèññàðû Ýöíòåð Îòòèíýåð Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ÒÀÏ ëàéèùÿñèíè òàì äÿñòÿêëÿäèéèíè,
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíèí éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí èìçàëàíìàñûíûí ñÿìÿðÿëè
ÿìÿêäàøëûã ö÷öí éåíè èìêàíëàð à÷äûüûíû
âóðüóëàéûá: “Àçÿðáàéúàí 2011-úè èëäÿ
âåðäèéè âÿäèíÿ ñàäèã ãàëàðàã “Úÿíóá”
ãàç äÿùëèçèíèí èúðàñûíà áàøëàéûð. Çàìàí êå÷äèêúÿ áèç ýþðÿúÿéèê êè, áó ëàéèùÿ äÿ äèýÿð óçóíìöääÿòëè ëàéèùÿëÿð
êèìè õöñóñè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿúÿêäèð. Ëàêèí ýÿëÿúÿéèí èíêèøàôûíû òÿìèí
åäÿí ñèéàñè òÿìÿë áó ýöí ãîéóëóð”.
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ êîìèññàðû ÿëàâÿ åäèá êè, éàõûí êå÷ìèøäÿ áÿçèëÿðè áó ëàéèùÿíè ìöìêöíñöç
ëàéèùÿ àäëàíäûðûáëàð: “Ëàêèí èëê äÿôÿ äåéèëäèð êè, áó ðåýèîíäà ìöìêöíñöç ùåñàá åäèëÿí ëàéèùÿëÿð òÿðÿôäàøëàðûí
ÿìÿêäàøëûüû íÿòèúÿñèíäÿ óüóðëà áàøà
÷àòäûðûëûð. Áèðèíúèñè, Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí íåôò áîðó êÿìÿðè, èíäè èñÿ “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè. Ãÿðàð Àâðîïàíûí
ãàç ìÿíáÿëÿðèíèí øàõÿëÿíäèðèëìÿñèíÿ
õèäìÿò åäÿúÿêäèð âÿ Ãàôãàç èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðè ìþùêÿìëÿíäèðÿúÿêäèð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, “Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñè ìöùöì ýåîñòðàòåæè ìàðàãëàðûí èôàäÿ÷èñè îëìàã åòèáàðèëÿ õöñóñèëÿ äÿ Àâðî-
ïàäà ïåðñïåêòèâ åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí ãàðàíòû êèìè ÷ûõûø åäÿúÿê. Áó, ùÿì÷èíèí, òÿðÿôäàøëàð àðàñûíäà ïðàãìàòèê
èãòèñàäè ìàðàãëàðûí óçëàøäûðûëìàñû âÿ
äèâåðñèôèêàñèéàñûíà ÿñàñëàíûð. “Øàùäÿíèç-2” öçðÿ éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí
èìçàëàíìàñû ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó ìÿñÿëÿéÿ
õöñóñè îëàðàã òîõóíàðàã ãåéä åäèá êè,
“Øàùäÿíèç-2” äöíéàíûí ÿí èðè åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíäÿí áèðèäèð: “Áó ëàéèùÿ åíåðæè
òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ åíåðæèíèí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè ëàéèùÿñèäèð. Áó òàðèõè ëàéèùÿäÿ
èøòèðàê÷û äþâëÿò âÿ øèðêÿòëÿðèí ýåíèø
ÿìÿêäàøëûüû òÿìèí åäèëÿúÿêäèð”.
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, “Øàùäÿíèç-2” öçðÿ
éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí èìçàëàíìàñû
ìþâúóä õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ôîíóíäà, åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè êîíòåêñòèíäÿ òàðèõè íÿòèúÿ êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëìÿëèäèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿí Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2013-úö èëèí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ
2014-úö èëäÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ
ùÿñð îëóíìóø èúëàñûíäà áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû âóðüóëàéûá
êè, áó òàðèõè íàèëèééÿòäèð, òàðèõè ãÿëÿáÿìèçäèð: “Áó ëàéèùÿ ÕÕÛ ÿñðèí ëàéèùÿñèäèð. Áó ëàéèùÿ Àçÿðáàéúàíà áþéöê äèâèäåíäëÿð ýÿòèðÿúÿêäèð - ùÿì èãòèñàäè,
ùÿì ñèéàñè. Þëêÿìèçèí íöôóçó, áèçèì
èãòèñàäè ýöúöìöç àðòàúàãäûð”.
Ñàäàëàíàíëàð öìóìèëèêäÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí ñàùèá
îëäóüó çÿíýèí åíåðæè åùòèéàòëàðûíäàí ñÿìÿðÿëè øÿêèëäÿ èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ áåéíÿëõàëã
ìèãéàñäà åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí
åäèëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéàí áàøëûúà
àêòîðëàðäàí áèðè êèìè ÷ûõûø åäèð. Þëêÿìèç
ìèëëè äþâëÿò÷èëèê ïðèíñèïëÿðèíÿ ìöâàôèã îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ïðàãìàòèê âÿ ðàñèîíàë
ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ ìèãéàñûíà ýþðÿ ðåýèîíàë, ÿùÿìèééÿòèíÿ ýþðÿ èñÿ ãëîáàë õàðàêòåðëè òðàíñìèëëè ëàéèùÿëÿðèí ìÿðêÿçè îéóí÷óñó ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åòìÿêäÿäèð. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, Õÿçÿð äÿíèçèíÿ õàðèúè ñÿðìàéÿäàðëàðû èëê äÿôÿ äÿâÿò åòìÿêëÿ óçóíìöääÿòëè ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüûí ñàüëàì òÿìÿëèíè àòàí Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû îëìàäàí áó ýöí ðåýèîíäà ùå÷ áèð ñòðàòåæè
ëàéèùÿ ýåð÷ÿêëÿøäèðèëÿ áèëìÿç. Áó äà Àçÿðáàéúàíûí äöíéà äþâëÿòëÿðèíèí ñòðàòåæè
ÿìÿêäàøëûãëàð ïåðñïåêòèâèíäÿ êÿñá åòäèéè
þíÿìè àéäûí øÿêèëäÿ ÿêñ åòäèðèð. Ìÿùç
“Øàùäÿíèç-2” öçðÿ éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí èìçàëàíìàñû äà þëêÿìèçèí ðåýèîíàë
âÿ áåéíÿëõàëã åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíà, åëÿúÿ äÿ, éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà
ìöùöì òþùôÿëÿð âåðäèéèíè ýþñòÿðèð...
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Âåðýè áîðúëàðûíûí ìÿáëÿüè àçàëûð
Çåéíàëàáäèí Ìÿììÿäçàäÿ: Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí Âåðýè áîðúëàðûíûí àëûíìàñû èøèíèí òÿøêèëè
èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò áàçàñû éàðàäûëûá âÿ ùÿìèí âåðýè
þäÿéèúèëÿðè ìöâàôèã ìåéàðëàð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ðèñê ãðóïëàðû öçðÿ áþëöøäöðöëöá
Þòÿí èë Àçÿðáàéúàí
èãòèñàäèééàòûíäà âÿ âåðýè
ñèñòåìèíäÿ ìöñáÿò òåíäåíñèéàëàð äàâàì åäèá
âÿ ñàáèòëèê íöìàéèø îëóíóá. Âåðýè îðãàíëàðûíäà
èäàðÿåòìÿ
ñèñòåìèíèí
áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà
óéüóíëàøäûðûëìàñû, âåðýèëÿðèí êþíöëëö þäÿíèëìÿñè
ñèñòåìèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ùöãóãëàðûíûí åòèáàðëû
ãîðóíìàñûíûí
òÿìèí
îëóíìàñû, âåðýèäÿí éàéûíìà ùàëëàðû èëÿ ìöáàðèçÿíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ
âåðýè áîðúëàðûíûí éàðàíìàñûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè èøëÿð ýþðöëöá. Áöòöí áóíëàð
èñÿ þç íþâáÿñèíäÿ âåðýè áîðúëàðûíûí
àçàëìàñûíà äà þç òÿñèðèíè ýþñòÿðèá.
Áóíó ÊÈÂ-ÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí Âåðýè áîðúëàðûíûí
àëûíìàñû èøèíèí òÿøêèëè èäàðÿñèíèí ðÿèñè Çåéíàëàáäèí Ìÿììÿäçàäÿ äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, 2014-úö èëèí 1
éàíâàð òàðèõèíÿ âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí
äþâëÿò áöäúÿñèíÿ îëàí áîðúëàðûíûí
ìÿáëÿüè 2012-úè èëèí éàíâàð àéûíûí 1íÿ îëàí ìÿáëÿüè èëÿ ìöãàéèñÿäÿ
23,8 ôàèç, 2013-úö èëèí éàíâàð àéûíûí
1-íÿ îëàí ìÿáëÿüè èëÿ ìöãàéèñÿäÿ
èñÿ 9,0 ôàèç àçàëûá. Èë ÿðçèíäÿ 227
ìèí 480 áîðúëó âåðýè þäÿéèúèñèíèí
âåðýè áîðúëàðû òàìàìèëÿ ëÿüâ åäèëèá.
Úàðè èëèí 1 éàíâàð òàðèõèíÿ áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí öìóìè âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ñàéûíäà õöñóñè ÷ÿêèñè úÿìè
3,4 ôàèç òÿøêèë åäèá.
Çåéíàëàáäèí Ìÿììÿäçàäÿ áèëäèðèá êè, þòÿí èë âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí
äþâëÿò áöäúÿñèíÿ éàðàíìûø áîðúëàðûíûí þäÿíèëìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñè
ìÿãñÿäèëÿ âåðýè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí
ÿìëàêûí ñèéàùûéà àëûíìàñû áàðÿäÿ
60 ìèí 700 ñàéäà ãÿðàð à÷ûëûá âÿ áó
ãÿðàðëàðûí 86,8 ôàèçè áîðúëàð ëÿüâ
åäèëäèéè ö÷öí áàüëàíûá. 2013-úö èë ÿðçèíäÿ ÿìëàêûí ñèéàùûéà àëûíìàñû áà-
ðÿäÿ à÷ûëìûø ãÿðàðëàð öçðÿ 58,1 ìèëéîí ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ âÿñàèòèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí åäèëèá: “Áóíóíëà éàíàøû, þòÿí èë âåðýè
þùäÿëèêëÿðèíè ãàíóíâåðèúèëèêëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø ìöääÿòäÿ éåðèíÿ
éåòèðìÿéÿí 454 áîðúëó âåðýè þäÿéèúèñèíäÿ êå÷èðèëìèø îïåðàòèâ âåðýè
íÿçàðÿòè òÿäáèðëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ 286
áîðúëó âåðýè þäÿéèúèñèíäÿ ãàíóí
ïîçóíòóñó àøêàð åäèëèá, ùÿì÷èíèí,
îíëàð áàðÿñèíäÿ 78,3 ìèí ìàíàò
ìÿáëÿüèíäÿ ìàëèééÿ ñàíêñèéàñû
âÿ èíçèáàòè úÿðèìÿ òÿòáèã îëóíóá.
Êå÷èðèëìèø òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ
òÿòáèã åäèëìèø ìàëèééÿ ñàíêñèéàëàðû âÿ èíçèáàòè úÿðèìÿëÿðèí 89,4 ôàèçèíèí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè
òÿìèí îëóíóá. Ýþñòÿðèëÿí äþâð ÿðçèíäÿ áîðúëó ôèçèêè øÿõñëÿðèí áîðúëàðû öçðÿ òÿëÿáèí îíëàðûí ìöëêèééÿòèíäÿ îëàí àâòîíÿãëèééàò âàñèòÿëÿðèíÿ éþíÿëäèëìÿñè ïðîñåñè äàâàì
åòäèðèëèá”.
Èäàðÿ ðÿèñèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, åéíè çàìàíäà, ùöãóãè øÿõñëÿðäÿ òÿñèñ÷è êèìè ÷ûõûø åäÿí ôèçèêè øÿõñëÿðèí
áîðúëàðûíûí ùÿìèí ùöãóãè øÿõñëÿðäÿêè ïàéëàðûíäàí òóòóëìàñû ìÿãñÿäèëÿ
66 áîðúëó ôèçèêè øÿõñÿ ãàðøû ìÿùêÿìÿëÿðäÿ èääèàëàð ãàëäûðûëûá: “Ùÿìèí
èääèàëàð öçðÿ 49 èø öçðÿ áîðú ìÿáëÿüèíèí ùöãóãè øÿõñèí ÿìëàêûíäà-
êû ïàéûíà éþíÿëäèëìÿñè
áàðÿäÿ ãÿòíàìÿ ÷ûõàðûëûá âÿ 8 èø öçðÿ áîðú
ìÿáëÿüè þäÿíèëäèéèíäÿí ìöâàôèã ìÿùêÿìÿ
ãÿðàðäàäû ãÿáóë îëóíóá. Áîðú ìÿáëÿüëÿðèíèí ãåéä åäèëÿí ìÿíáÿëÿðÿ
éþíÿëäèëìÿñè
áàðÿäÿ ýþðöëìöø òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ ùöãóãè øÿõñëÿðäÿ òÿñèñ÷è
(ïàé÷û) êèìè ÷ûõûø åäÿí
1224 áîðúëó ôèçèêè øÿõñ
öçðÿ 1.022,5 ìèí ìàíàò
ìÿáëÿüèíäÿ áîðúëàðûí
äþâëÿò áöäúÿñèíÿ þäÿíèëìÿñè òÿìèí åäèëèá”.
“Áèç þç ôÿàëèééÿòèìèçäÿ ùÿð áèð
áîðúëó âåðýè þäÿéèúèñèíÿ ôÿðäè éàíàøìàüà ÷àëûøûðûã. Áó ñàùÿäÿ ñÿìÿðÿëèëèéèí òÿìèí îëóíìàñû ö÷öí
èëê íþâáÿäÿ, âåðýè áîðúóíóí éàðàíìà ñÿáÿáëÿðè àðàøäûðûëûð, ùÿìèí áîðúóí þäÿíèëìÿñè èëÿ áàüëû
âåðýè þäÿéèúèñèíèí èìêàíëàðû äÿéÿðëÿíäèðèëèð âÿ áîðúóí éþíÿëäèëìÿñè ö÷öí ìÿíáÿëÿð äÿãèã ìöÿééÿí åäèëèð. Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí
Âåðýè áîðúëàðûíûí àëûíìàñû èøèíèí
òÿøêèëè èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí áîðúëó
âåðýè þäÿéèúèëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò
áàçàñû éàðàäûëûá âÿ ùÿìèí âåðýè
þäÿéèúèëÿðè ìöâàôèã ìåéàðëàð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ðèñê ãðóïëàðû öçðÿ
áþëöøäöðöëöá”, - äåéÿí Çåéíàëàáäèí Ìÿììÿäçàäÿ ÿëàâÿ åäèá êè,
áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò áàçàñûíûí éàðàäûëìàñû âåðýè
áîðúóíóí þäÿíèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
äàùà òåç íÿòèúÿ âåðÿ áèëÿúÿê ìåòîäëàðûí ñå÷èëìÿñèíÿ, áîðúëó âåðýè þäÿéèúèëÿðèíèí ìöâàôèã ðèñê ãðóïëàðûíà
àéðûëìàñû èñÿ ùÿìèí þäÿéèúèëÿð öçðÿ
ýþðöëìöø âÿ ýþðöëÿúÿê èøëÿðÿ íÿçàðÿòèí äàùà äà åôôåêòèâ øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ êþìÿêëèê åäÿúÿê.
Áó ìÿëóìàòëàð Âåðýèëÿð Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ùÿð àé éåíèëÿíÿðÿê éåðëè
âåðýè îðãàíëàðûíà òÿãäèì åäèëèð.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Úÿíóáè Ãàôãàçäà
ÿí áþéöê âÿ ÿí ýöúëö ñèéàñè òÿøêèëàòäûð
Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòëàðûíûí éûüûíúàãëàðû êå÷èðèëèð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
(ÉÀÏ) Äàøêÿñÿí ðàéîí òÿøêèëàòû ÿðàçè
èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòëàðûíûí ùåñàáàò éûüûíúàãëàðû êå÷èðèëèð. Ùÿð èë îëäóüó êèìè,
áó èë äÿ ðàéîí òÿøêèëàòûíäà èëê ïàðòèéà
òÿøêèëàòëàðûíûí éûüûíúàãëàðûíà úèääè
ùàçûðëûã ýþðöëöá. ßââÿëúÿäÿí òÿäáèðëÿð ïëàíû ùàçûðëàíûá, ÿðàçè èëê ïàðòèéà
òÿøêèëàòëàðûíäà éûüûíúàã êå÷èðèëÿúÿê
ýöíëÿð ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá, òîïëàíòûëàðûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèëè ö÷öí
ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòëàðûíà àèäèééÿòè öçðÿ ìåòîäèêè òþâñèéÿëÿð âÿ òÿëèìàòëàð âåðèëèá.
Áåëÿ éûüûíúàãëàðäàí áèðè äÿ äöíÿí
Äàøêÿñÿí ðàéîíóíóí Ãóø÷ó ÿðàçè èëê
ïàðòèéà òÿøêèëàòûíäà êå÷èðèëèá.
Þíúÿ Ãóø÷ó ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ô.Ùÿñÿíîâóí þòÿí èëäÿ
ýþðöëÿí èøëÿðÿ äàèð ùåñàáàò õàðàêòåðëè
ìÿðóçÿñè äèíëÿíèá. Î, äåéèá êè, þëêÿäÿ
ãàçàíûëàí áöòöí óüóðëàðäà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí áþéöê ðîëó âàð:
“Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëó
äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòè õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíìÿêäÿäèð. Êÿíäèìèçäÿ ýþðöëÿí òèêèíòè, ãóðóúóëóã,
àáàäëûã èøëÿðè, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äèýÿð
ñîñèàë ëàéèùÿëÿð êÿíä ñàêèíëÿðè òÿðÿôèíäÿí áþéöê ðàçûëûãëà ãàðøûëàíûð, áó,
âÿòÿíäàøëàðûìûçûí Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí ñûðàëàðûíà äàõèë îëìàëà-
ðûíà ñòèìóë âåðèð.
Êÿíäèìèçèí èøûã,
ñó, éîë, ìÿêòÿá âÿ
äèýÿð ñîñèàë ïðîáëåìëÿðè äåìÿê îëàð
êè, þç ùÿëëèíè òàïìûøäûð”.
Ãóø÷ó ÿðàçè èëê
ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè Ô.Ùÿñÿíîâ
ìÿðóçÿñèíäÿ úàðè èë
ÿðçèíäÿ ãàðøûäà äóðàí èøëÿðäÿí äÿ
ñþùáÿò à÷ûá, 2014úö èë ö÷öí ÿðàçè èëê
ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí
ôÿàëèééÿò ïëàíû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
ÉÀÏ Äàøêÿñÿí ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè Ìåéäàíÿëè Éîë÷óéåâ òîïëàíòûäà
÷ûõûø åäÿðÿê áèëäèðèá êè, áó ýöí ïàðòèéàìûç Úÿíóáè Ãàôãàçäà ÿí áþéöê âÿ ÿí
ýöúëö ñèéàñè òÿøêèëàòäûð: “Þòÿí èë þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè
âÿ áó ñèéàñè ùàäèñÿéÿ áåéíÿëõàëã
èúòèìàèééÿòèí âåðäèéè éöêñÿê ãèéìÿò
áèð äàùà òÿñäèã åäèð êè, ÉÀÏ õàëãûí
ïàðòèéàñûäûð, îíóí ñèéàñè èðàäÿñèíèí
âÿ
àðçóëàðûíûí
ýåð÷ÿêëÿøìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Ïàðòèéàìûçûí Ñÿäðè, ìþùòÿðÿì
Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâ ùàããûí-
äà äöíéàíûí òàíûíìûø ñèéàñÿò÷èëÿðè
éöêñÿê ôèêèðëÿð ñÿñëÿíäèðèðëÿð. Àììà
Ïðåçèäåíòèìèçèí ôÿàëèééÿòèíÿ ÿâÿçñèç
ãèéìÿòè Àçÿðáàéúàí õàëãû þòÿí èë
ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ þç ìöäðèê
ñå÷èìè èëÿ áèð äàùà âåðìèøäèð. Ìÿí
èíàíûðàì êè, òÿøêèëàòûìûçûí àïàðäûüû
ýöúëö èäåîëîæè èø ñàéÿñèíäÿ áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí íàìèçÿäëÿðèíÿ åòèìàä
ýþñòÿðèëÿúÿê”.
Äàùà ñîíðà þëêÿìèçäÿ àïàðûëàí
àáàäëûã âÿ éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿí Ì.Éîë÷óéåâèí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó èøëÿðèí óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíè Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà äà ýþðìÿê ìöìêöíäöð. Î äåéèá êè, ñîí èëëÿðäÿ ðàéîíäà ýþðöëÿí áþéöê èøëÿð íÿòèúÿ-
ñèíäÿ ñîñèàë ïðîáëåìëÿð àðàäàí ãàëäûðûëûá, èíñàíëàðûí ýöçÿðàíû äàùà äà éàõøûëàøûá.
Ãóø÷ó ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí
éûüûíúàüûíäà ïàðòèéà ôÿàëëàðû äà ÷ûõûø
åäÿðÿê þòÿí èëäÿ ýþðöëìöø èøëÿðè ãÿíàÿòáÿõø ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð. Ñîíðà 2014úö èë ö÷öí ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí
ôÿàëèééÿò ïëàíû òÿñäèã åäèëèá.
Äàùà ñîíðà ÉÀÏ Äàøêÿñÿí ðàéîí
òÿøêèëàòû Ãóø÷ó ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíäàí ïàðòèéà ñûðàëàðûíà ãÿáóë îëóíàí ýÿíúëÿðÿ öçâëöê âÿñèãÿëÿðè òÿãäèì
îëóíóá.
6
www.yeniazerbaycan.com
23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170)
Òöðê äöíéàñû ö÷öí ñèñòåìëè èäåîëîæè áàõûø âÿ éà
Úàâàíøèð Ôåéçèéåâèí éåíè êèòàáû ùàããûíäà ãåéäëÿðèì
Áèëýÿ Õàãàíûí “Åé òöðê! Òèòðÿ, þçöíÿ äþí,
ñÿí þçöíÿ äþíÿíäÿ áþéöê îëóðñàí!” äåéèìè
èëÿ ñàíêè õåéèð-äóà àëàí “Òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéè. Ãëîáàë èíòåãðàñèéàíûí Àâðàñèéà ìîäåëè”
êèòàáû ùàããûíäà äöøöíúÿëÿðèìè áþëöøìÿê ãÿðàðûìà ìîíîãðàôèéà èëÿ èëê òàíûøëûüûìäàúà
ýÿëäèì. Òÿêúÿ îíà ýþðÿ éîõ êè, ìöÿëëèôè äîñòóìóç, Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, ôÿëñÿôÿ
äîêòîðó Úàâàíøèð Ôåéçèéåâ îëàí íÿøðè ìöòàëèÿ åäÿðêÿí ýþçëÿðèìèí þíöíäÿ ùÿëÿ ýÿíúëèê
èëëÿðèìäÿí áþéöê ùÿâÿñ ýþñòÿðäèéèì òöðê òàðèõèíèí àéðû-àéðû øàíëû ñÿùèôÿëÿðè úàíëàíäû. Ùÿì
äÿ î ñÿáÿáäÿí êè, âàðëûüû èëÿ ýåð÷ÿê òàðèõ éàðàäàí òîïëóìóí öçÿðèíäÿí ÿñðëÿð êå÷äèêäÿí
ñîíðà þç êèìëèéèíè, ìàùèééÿòèíè óíóäàúàã,
óíóòäóðóëàúàã øÿêëÿ ñàëûíìàñûíû äîüóðàí âÿçèééÿòè òÿñÿââöðÿ ýÿòèðäèì.
ßââÿëëÿð äÿ áó áàðÿäÿ äöøöíìöøäöì.
Ìöÿééÿí íÿòèúÿëÿðÿ ýÿëñÿì äÿ, “ùÿð øåéèí áèð ñîíó îëóð” äåéÿðÿê òöðê âàðëûüû èëÿ
áàüëû ïðîñåñëÿðèí áÿëëè ãàíóíàóéüóíëóã
ñèñòåìàòèêàñûíà ÿñàñëàíäûüû íþãòÿñèíäÿ
äàéàíìûøäûì. Òàðèõäÿ èç ãîéìóø õàëãëàð,
îíëàðûí éàðàòäûãëàðû íÿùÿíý èìïåðèéàëàð
îëóá âÿ ÿëàùÿçðÿò çàìàí êå÷äèêúÿ áÿøÿð
úÿìèééÿòè áó ãóðóëóøëàðûí ñûðàäàí ÷ûõìàñûíà øàùèäëèê åäèá. Àììà ùÿð ãàíóíàóéüóíëóãäà äà ìÿíòèãè ýåäèøàòûí ìþâúóäëóüó ïðèíñèïè âàð. Áÿñ, áó ýåäèøàòû äîüóðàí
ìÿòëÿá íÿäÿí èáàðÿòäèð?
ßëáÿòòÿ, áèð ÷îõ ñÿáÿáëÿðè âóðüóëàìàã
ìöìêöíäöð. Çÿííèìúÿ, ÿí áþéöê ñÿáÿá
êèòàáñûçëûã, èäåéàñûçëûãäûð. Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ùÿð áèð èøèí èäåéà áàçàñûíûí èñòèñíàëûëûüû ìÿðàìûíäàí àñûëû îëìàéàðàã îíó ìÿùâÿ ñöðöêëÿéèð. Ãÿðá úÿìèééÿòëÿðèíäÿ ìþâúóä ðåàëëûã ÷îõäàí äÿðê åäèëèá. Íÿçÿðÿ
àëàã êè, èíäèêè Àâðîïà Áèðëèéè áèð ìîäåë êèìè ùàçûðäà ãóðóìà öçâ îëàí äþâëÿòëÿðèí
ñèéàñÿòèíäÿ óçóíìöääÿòëè ùÿäÿô ùàëûíà
ýÿëìÿçäÿí þíúÿ äöøöíúÿëÿðäÿ òÿøÿêêöë
òàïìûø, ÷åøèäëè êèòàáëàð âàñèòÿñèëÿ úÿìèééÿòÿ éåðèäèëìèøäè. Òöðê áèðëèéè ìÿñÿëÿñè
èñÿ ìÿùç âàùèä êîíñåïñèéàñûçëûãäàí çàìàí-çàìàí èäåîëîæè ôàçàéà ãÿäÿì ãîéà
áèëìÿìèø, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ òöðêëÿðèí òîïëóì
îëàðàã äöíéà äöçÿíèíÿ òÿñèðè àêòóàëëàøìàìûøäû. Òàì ÿìèíëèêëÿ ñþéëÿéÿ áèëÿðÿì
êè, ùþðìÿòëè Úàâàíøèð ìöÿëëèìèí ìöÿëëèôè
îëäóüó “Òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéè. Ãëîáàë èíòåãðàñèéàíûí Àâðàñèéà ìîäåëè” êèòàáû, èëê
íþâáÿäÿ, ìÿùç áó òÿñèðè àêòóàëëàøäûðàí,
îíà éåíè ÷àëàðëàð ýÿòèðÿí, úèëàëàéàí äöøöíúÿ ìÿùñóëóäóð. Çÿííèìúÿ, ìöÿëëèô
ãëîáàë èíòåãðàñèéà øÿðàèòèíäÿ òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéèíèí Àâðàñèéà ìîäåëèíè ìöñòÿãèë,
ìöÿééÿí ìÿíàäà àëòåðíàòèâ õàññÿëè ñèñòåì êèìè îðòàéà ãîéìàãëà, ÿñëèíäÿ èíäèéÿäÿê ýåäèëìÿéÿí éîë ö÷öí çÿìèí ôîðìàëàøäûðûð. Ùàããûíäà áÿùñ åòäèéèì êèòàáñûçëûüû àðàäàí ãàëäûðìàã èñòèãàìÿòèíäÿ ìöñòÿñíà ùÿëãÿíè òÿøêèë åäÿí áó éîëóí þéðÿíèëìÿñè åéíè çàìàíäà òöðêëÿðèí òàðèõÿí
ôîðìàëàøìûø äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíäÿêè
ÿäàëÿòëèëèê ïðèíñèïèíÿ ñþéêÿíìÿê, ìÿùç
îíà òàïûíìàã ö÷öí òóòàðëû áàüëàíòûëàð éàðàäûð.
Ìîíîãðàôèéàíûí âàúèá úÿùÿòëÿðèíäÿí
áèðè äÿ éåíè äöíéà äöçÿíèíäÿ òöðê òîïëóìóíóí âàùèä îðãàíèçì ùàëûíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðìÿñè çÿðóðÿòèíèí êîíêðåò ôàêòëàðëà
èñáàòëàíìàñûäûð. Ìÿëóìäóð êè, çàìàíçàìàí òöðêëÿðÿ ìöíàñèáÿò áèðìÿíàëû îëìàéûá âÿ åéíè òåíäåíñèéà éàøàäûüûìûç
äþâð ö÷öí äÿ àêòóàëëûüûíû ñàõëàìàãäàäûð.
Èñëàìè äÿéÿðëÿðèí ïðàêòèê ôÿàëèééÿò ìöñòÿâèñèíäÿ òÿòáèãèíèí óüóðëó ìîäåëèíè îðòàéà ãîéìóø òöðêëÿðèí ñèìàñûíäà äèíèìèç
áèð ÷îõ õöñóñèééÿòëÿðè èëÿ þçöíö ýþñòÿðÿí
ôàíàòèêëèê âÿ åùêàì÷ûëûã êèìè éàíëûø éþíäÿêè òÿãäèìàòëàðäàí ìöÿééÿí ãÿäÿð ñûüîðòàëàíûá, íöìóíÿâè ùÿéàò òÿðçèíèí íîðìàñûíà ÷åâðèëèá. Ìþâúóä àíëàìäà ÿðÿá
èøüàëëàðû íÿòèúÿñèíäÿ éàéûëìûø Èñëàìûí
Îñìàíëû ôÿòùëÿðè èëÿ ýþðöíìÿìèø øÿêèëäÿ
ìþùêÿìëÿíäèéèíè âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð. Çàìàí êå÷äèêúÿ Ãÿðá ùÿìèí ìþùêÿìëÿíìÿíèí ÿñàñûíäà äóðàí ïðèíñèïëÿðÿ ìÿõñóñè ôÿëñÿôè ÷àëàðëàð ýÿòèðÿðÿê îíó
íÿèíêè èäåéàëàøäûðäû, åéíè çàìàíäà, ùÿìèí èäåéàëàðûí íÿòèúÿñèíäÿ öñòöíëöéÿ éèéÿëÿíìÿéè áàúàðäû. Ìþâúóä öñòöíëöêäÿ
èñÿ òöðê÷öëöéÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ áàøëûúà
õÿòò èäè.
Áÿëè, òöðêëÿðèí òàðèõè ñàõòàëàøäûðûëäû,
òöðê ìèëëè êèìëèéè ìÿñÿëÿñè øöáùÿ àëòûíà
àëûíäû âÿ ñàèð õîøàýÿëìÿçëèêëÿð éàøàíäû.
Ãÿðáèí îðòàéà ãîéäóüó ñòðàòåæè éþíòÿì
òöðêëÿðèí éàøàäûãëàðû áÿëëè àðåàëû þç ùàêèìèééÿòè àëòûíäà áèðëÿøäèðÿí êå÷ìèø
ÑÑÐÈ-íèí èäåîëîãëàðû òÿðÿôèíäÿí äàùà äà
äÿðèíëÿøäèðèëäè. Ñàõòà ñîâåò áåéíÿëìèëÿë÷èëèéè ìóñèãèñèíèí íîòëàðû èëÿ àññèìëéàñèéà ïðîñåñëÿðè ýåíèø âöñÿò àëäû. Àïàðûëìûø
“ìÿãñÿäéþíëö” òÿáëèüàòûí íÿòèúÿñèéäè êè,
òöðê ìèëëè êèìëèéè âÿ øöóðó øöáùÿ àëòûíà
àëûíäû.
Áó ñàéàã ìÿíôè ïðîñåñëÿðè þçöíÿìÿõñóñ èíúÿëèêëÿ àíëàäàí Ú.Ôåéçèéåâ òàðèõèí
ìÿíôè éàøàíòûëàðûíûí òÿêðàðëàíìàìàñû
ö÷öí áèð íþâ, ìÿíÿâè èììóíèòåò ôîðìàëàøäûðûð. Ìöÿëëèô òöðê äþâëÿò÷èëèéèíèí ýåíåçèñè ìöñòÿâèñèíäÿ òàðèõè-ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿðèí äèíàìèêàñûíà ýÿòèðäèéè èçàùäà
ýÿëÿúÿéÿ èøûã ñàëûð, áöòþâëöêäÿ àéðû-àéðû
ìöòÿôÿêêèðëÿðèí áàõûøëàðûíäà ôîðìàëàøìûø
òöðê áèðëèéè èäåéàñûíäàêû òÿêàìöëöí ëàáöä
òðàéåêòîðèéàñûíû áþéöê óñòàëûãëà úûçûð.
Òöðê äöíéàñûíûí äöøöíúÿ ñàùèáëÿðèíÿ
ìÿõñóñ áàõûøëàðûí ñèñòåìëÿøäèðèëìÿñèëÿ
îðòàéà ÷ûõàðûëàí áó éàíàøìàíûí þçö áèð
ìîäåëäèð âÿ ìîíîãðàôèéàíûí ìÿõñóñèëèéèíè âóðüóëàìàã áàõûìûíäàí ñîí äÿðÿúÿ
ìöùöì ýþñòÿðèúèäèð.
Öìóìòöðê ìÿäÿíèééÿòèíè ôÿðãëè ñèâèëèçàñèéà íöìóíÿñèòÿê øàõÿëÿíäèðÿí, ìöõòÿëèô ôîðìàëàðûí òÿñíèôàòûíû âåðÿí Ú.Ôåéçèéåâ òöðê÷öëöéöí òöðê âÿ äöíéà õàëãëàðû
ö÷öí ùÿì ìèëëè, ùÿì äÿ öìóìáÿøÿðè ÿùÿìèééÿòèíè Ìàùìóä Êàøüàðëûíûí, Áàùÿääèí
Þýÿëèí, Éóñèô Àê÷óðàíûí, ßëè áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí, ßùìÿä Àüàîüëóíóí, Çèéà Ýþéàëïûí âÿ äèýÿð äöùàëàðûí éàðàäûúûëûüûíà
ÿñàñëàíàðàã ñèñòåìëÿøäèðèð, àéðû-àéðû áàõûøëàðäàí áÿùðÿëÿíÿðÿê ìöãàéèñÿëè òÿùëèëëÿðèëÿ âàùèä èäåéà ïëàòôîðìàñû éàðàäûð.
Ìîíîãðàôèéàíûí ìÿùç áó öñòöí úÿùÿòè
îíó òöðê õàëãëàðû òàðèõèíèí, ñèéàñè äöøöíúÿëÿð ìÿúìóñóíóí, ìÿäÿíèééÿòèíèí, ìÿèøÿòèíèí òÿäðèñè ïðîñåñèíäÿ äÿ ìöñòÿñíà
ìÿíáÿéÿ ÷åâèðèð.
Êèòàáûí ö÷öíúö ôÿñëè “Àâðàñèéàíûí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè âÿ òöðê äþâëÿòëÿðè” àäëàíûð. Ôÿñëèí èëê áþëöìöíäÿêè “Àñèéà âÿ
Àâðîïà: òöðêëÿðèí ýþðöøäöðäöéö äöíéàëàð”
áàøëûüûíäà òöðêëÿðèí ùÿð èêè ãèòÿ àðàñûíäà
îéíàäûüû òàðèõè ðîëóí èíúÿëèêëÿðèíÿ íÿçÿð
ñàëûíäûüû âÿ ìÿùç òöðê òîïëóìóíóí äàøûäûüû ìèññèéàíûí èäåéà íþãòåéè-íÿçÿðäÿí
àâðàñèéà÷ûëûã êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëè îëäóüó âóðüóëàíäûüû ùàëäà, íþâáÿòè ùèññÿäÿ
“Ðóñèéà Àâðàñèéà÷ûëûüû” ñÿðëþâùÿñèíèí éåð
àëìàñû ìàðàã äîüóðóð. Áàøëûã ìÿíÿ
Ú.Ôåéçèéåâèí áèð ìöääÿò þíúÿ ãÿëÿìÿ
àëäûüû, þëêÿìèçèí ÿêñÿð êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíäÿ âÿ õÿáÿð ñàéòëàðûíäà
äÿðú åäèëìèø “Îðõàí Çåéíàëîâ, Ðóñ Àâðàñèéà÷ûëûüû âÿ Òöðê áèðëèéè” ìÿãàëÿñèíè õàòûðëàòäû. Ùÿìèí éàçûäàêû ôèêèðëÿðèí êèòàáäà
äàùà ôóíäàìåíòàë øÿêèëäÿ ÿêñèíè òàïìàñû èëÿ ôîðìàëàøäûðûëàí ìÿíçÿðÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, ðóñ àâðàñèéà÷ûëûüû òöðêëÿðèí ýþðöøäöðäöéö äöíéàëàðû áèð íþâ, ìÿíèìñÿìÿéÿ éþíÿëìèø àâàíòöðàäûð. Ìþâúóä ìÿíèìñÿìÿíèí ðåàë ÿñàñëàðûíäà Û
Ïéîòðóí àìáèñèéàëàðûíäàí òóòìóø 70 èë
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí äà òÿðêèáèíäÿ éàøàäûüû ÑÑÐÈ êàáóñó ìÿðùÿëÿñèíèí áàøëàìàñû âÿ áèòìÿñèíÿäÿê îëàí, àç ãàëà, ùÿð áèð
äåòàë ÿùÿìèééÿòëèäèð. Áó êèìè ìÿãàìëàðà
ýåíèø àéäûíëûã ýÿòèðÿí ìöÿëëèô Ñîâåòëÿð
Áèðëèéèíèí ñöãóòó èëÿ éåíè ôàçàéà ãÿäÿì
ãîéìóø ðóñ àâðàñèéà÷ûëûüûíûí ùàçðêû Ðóñèéàíûí äþâëÿò èäåîëîýèéàñûíäà ìöùöì
ùÿëãÿ îëäóüóíó ÿìèíëèêëÿ âóðüóëàéûð.
Ú.Ôåéçèéåâ äàùà ñîíðà Ãÿðáèí Àâðàñèéà
ñèéàñÿòèíäÿêè èäåîëîæè ìîòèâëÿðè ãàáàðäûð,
“Ãàôãàç âÿ Ìÿðêÿçè Àñèéà ýåîïîëèòèêàñûíäà éåíè èñòèãàìÿòëÿð. Àâðàñèéàíûí
“Òöðê êîíñåíñóñó” ñÿðëþâùÿñè èëÿ öìóìèëÿøäèðìÿ àïàðûð, ÿí áþéöê âÿ úîøüóí ñèéàñÿò îêåàíû îëàðàã äÿéÿðëÿíäèðäèéè Àâðàñèéàíûí òöðê òîïëóìó ö÷öí òàðèõè äîüìàëûã òåëëÿðèíè ñàäàëàéûð. Ùÿì Ðóñèéàíûí,
ùÿì äÿ Ãÿðáèí ìàðàãëàðûíûí ìöôÿññÿë
òÿùëèëèíè âåðÿðÿê ñóâåðåí òöðê äþâëÿòëÿðèíèí áèðëèéèíèí çÿðóðèëèéèíè áþëýÿäÿêè ýåîñèéàñÿòäÿ âàðëûã ôîðìóëó àäëàíäûðûð. Çÿííèìúÿ, èñòÿð åëìè, èñòÿðñÿ äÿ ìÿôêóðÿâè
ìàùèééÿò äàøûéàí áó éàíàøìàíûí àéðûúà
õÿòò êèìè òÿáëèüè âÿ òÿäðèñè ìöñòÿãèëëèéèíèí
23-úö èëèíÿ ãÿäÿì ãîéìóø ýÿíú Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí áþéöê ñèéàñÿò ëàáèðèí-
òèíäÿ äàèì àéàãäà ãàëà, þçöíöí îéóí
ãàéäàëàðûíû äàùà ÿìèíëèêëÿ äèêòÿ åäÿ áèëìÿñè àíëàìûíäà ñîí äÿðÿúÿ âàúèá ìÿãàìäûð.
“Áåéíÿëõàëã ñèéàñÿò âÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãäà áèðëèê éàðàòìàíûí ÿùÿìèééÿòè”. Êèòàáûí áåëÿ àäëàíäûðûëìûø äþðäöíúö ôÿñëè
áàðÿäÿ ñþç à÷àðêÿí îíó ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè, ñîí çàìàíëàð Òöðê äöíéàñûíûí
êîíñîëèäàñèéàñû áàõûìûíäàí áèð ñûðà
þíÿìëè ïðîñåñëÿðÿ øàùèäèê. Òöðê áèðëèéèíè
òÿúÿññöì åòäèðÿí ìöõòÿëèô àäëû ãóðóìëàð
éàðàíûá âÿ îíëàðûí ñàéû àðòìàãäàäûð. Éàäûíûçäàäûðñà, èêè èë þíúÿ Áàêûäà Òöðêäèëëè
Þëêÿëÿðèí âÿ Òîïëóìëàðûí Ìåäèà Áèðëèéè
ôîðìàëàøäû. Ãóðóìóí òÿñèñè 2010-úó èëäÿ
Àíêàðàäà áàø òóòìóø Òöðêäèëëè Þëêÿëÿðèí
âÿ Òîïëóìëàðûí Û Ìåäèà Ôîðóìóíäà à÷ûãëàíàí ïðèíñèïëÿðèí 2011-úè èëäÿ ïàéòàõòûìûçäà ýåð÷ÿêëÿøìèø ÛÛ ôîðóìäà ùÿéàòà
êå÷ìÿñèíèí ÿéàíè íÿòèúÿñèéäè. Ìÿðêÿçè
àïàðàòû Àíêàðàäà éåðëÿøÿí òÿøêèëàò ùàçûðäà óüóðëà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Ùÿì
ìåäèà áèðëèéèíèí éàðàäûëìàñûíäà, ùÿì äÿ
òöðêäèëëè òîïëóìëàðûí áèð-áèðèíÿ éàõûíëàøìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòàí äèýÿð ëàéèùÿëÿðèí
ðåàëëàøìàñûíäà ãàðäàø Òöðêèéÿíèí þíúöë
ðîëóíó õöñóñè âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Àíúàã ðåàë øÿðàèò îíó ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí îëìàäàí áó þíúöëëöéöí ôàéäàëû íÿòèúÿëÿðèíÿ öìèä åòìÿê äåìÿê îëàð, ìöìêöíñöçäöð.
Ñþùáÿòè ìåäèà ìöñòÿâèñèíÿ äàøûìûøêÿí îíó äà ãåéä åäèì êè, òöðêäèëëè þëêÿëÿðèí ìåäèàñû è÷ÿðèñèíäÿ äöíéà ìåäèàñûíà
èíòåãðàñèéà áàõûìäàí ÿí þíúöë ìþâãå
Òöðêèéÿíèí êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíÿ ìÿõñóñäóð. Ãàðäàø þëêÿíèí òÿúðöáÿñèíèí þéðÿíèëìÿñè Àçÿðáàéúàí ö÷öí þíÿìëèäèð. Ëàêèí ùàçûðêû ãëîáàëëàøìà äþâðöíäÿ
ùÿì Òöðêèéÿ ìåäèàñûíûí, ùÿì èúòèìàè,
ùÿì äÿ äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí ÿìÿêäàøëûã
êîíòóðëàðûíà, èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèíÿ
åùòèéàúû ãà÷ûëìàçäûð. Íÿçÿðÿ àëàã êè, äþâëÿòèí ñòðàòåæè ìàðàãëàðû áàõûìûíäàí äà
þíÿìëè ìÿñÿëÿëÿð ìþâúóääóð. Òöðêäèëëè
õàëãëàðûí éàøàäûãëàðû àðåàë êèôàéÿò ãÿäÿð
áþéöêäöð âÿ ùÿìèí àðåàëäà áàø âåðÿíëÿðäÿí äàùà îïåðàòèâ øÿêèëäÿ õÿáÿðäàð îëìàã ïðîñåñëÿðÿ òÿñèð èìêàíëàðû áàõûìûíäàí ìöñòÿñíà äèâèäåíääèð. Ãàðøûëûãëû
ÿìÿêäàøëûã èñÿ ùÿð áèð òöðê òîïëóìóí ãëîáàëëàøàí äöíéàéà èíòåãðàñèéàñûíû, ùå÷
øöáùÿñèç, ñöðÿòëÿíäèðèð. ßñëèíäÿ áöòöí
áóíëàð èñòÿð-èñòÿìÿç àäÿò-ÿíÿíÿ, äèë, äèí
áèðëèéèíÿ, ìÿèøÿò éàõûíëûüûíà ÿñàñëàíàí
îðòàã ìàðàãëàðû ôîðìàëàøäûðûð âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèð.
Êîíñîëèäàñèéàéà ìàíå÷èëèê òþðÿäÿí
ôàêòîðëàðäàí ñþç à÷àðêÿí ãåéä åäèëìÿëèäèð
êè, òöðê õàëãëàðû çàìàí-çàìàí áèð-áèðèíÿ
çèää èúòèìàè-ñèéàñè ôîðìàñèéàëàðäà äà éàøàìàëû îëìóøëàð. Ùàçûðêû äþâðäÿ äÿ òöðê
òîïëóìëàðû àéðû-àéðû ìöñòÿãèë äþâëÿòëÿðèí
òÿðêèáèíäÿäèðëÿð. Ëàêèí äÿéÿðëÿð ïðèíñèï
åòèáàðèëÿ âàùèä òÿáèÿòÿ ìàëèêäèð. Åëÿ áèëèðÿì êè, Ú.Ôåéçèéåâ ìîíîãðàôèéàñûíäà áó
êèìè ìÿãàìëàðûí èíúÿ òÿùëèëèíè âåðìÿêëÿ
ùÿìèí äÿéÿðëÿðèí ìÿüçèíäÿ äàéàíàí èäåéà ïëàòôîðìàñûíûí ùÿéàòèëèéèíèí ãàáàðäûëìàñûíà éþíÿëÿí ìöñòÿñíà èø ýþðöá. Î,
áåéíÿëõàëã àðåíàäà òöðêäèëëè þëêÿëÿð àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðèí ñàüëàì òÿìÿëëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóëìàñû ïðèíñèïèíè, ùÿì÷èíèí, áó
þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí ìèëëÿòëÿðèí àíëàéûø âÿ
äèàëîã, ìÿäÿíè éàõûíëûã êèìè îðòàãëûãëàðà
ñàäèãëèéèíè ÿñàñ òóòàðàã ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòèí àñïåêòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèá. Ìþâúóä õöñóñäà áöòþâ Àçÿðáàéúàí èäåéàñûíû
âàùèä òöðê äöíéàñûíûí òÿðêèá ùèññÿñè îëàðàã þíÿ ÷ÿêÿí ìöÿëëèô òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéèíè áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòèí àâàíãàðäû, áåéíÿëõàëã ùöãóãóí ñóáéåêòè êèìè âóðüóëàìàãëà äöíéà äþâëÿòëÿðèíèí ãëîáàë âÿ ðåýèîíàë ìèãéàñëàðäà êîíñîëèäàñèéàñûíûí
ìÿúáóðèééÿò äåéèë, ñèéàñè çÿðóðÿò àíëàéûøûíà ñþéêÿíìÿñèíèí òöðê òîïëóìó ö÷öí
äÿ êå÷ÿðëèëèéèíÿ àéäûíëûã ýÿòèðèá.
Áèð ãÿäÿð ÿââÿë òöðê áèðëèéèíäÿ Òöðêèéÿ
èëÿ éàíàøû, Àçÿðáàéúàíûí äà ùÿðÿêÿòâåðèúè ãöââÿ îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðäûì.
Ìîíîãðàôèéàíûí “Ñàðñûëìàç òÿìÿëëÿð öçÿðèíäÿ” àäëû áåøèíúè ôÿñëèíäÿ áóíà õöñóñè
äèããÿò éåòèðÿí Ú.Ôåéçèéåâ èêè þëêÿíèí âàùèä ôÿàëèééÿò õÿòòèíè äöíéà òöðê÷öëöéöíöí
úàçèáÿ ìÿðêÿçè àäëàíäûðûá. Áèð ãÿäÿð äÿ
êîíêðåòëÿøäèðñÿì, î áèëäèðèá êè, Òöðêèéÿ
âÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäàêû äîüìàëûã ÿëàãÿëÿðè òöðê äöíéàñûíû èíêèøàô åòäèðÿí ìöíàñèáÿòëÿðèí úàçèáÿ ìÿðêÿçèíè òÿøêèë åäèð.
Ìöÿëëèôèí ùÿìèí ìÿðêÿçèí áþéöê ñèìàëàðû
ñàéûëàí Óëó þíäÿð Ìóñòàôà Êàìàë Àòàòöðêöí âÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
áàõûøëàðûíà ñþéêÿíìÿñè òöðê äöíéàñû ìÿêàíûíûí ýÿëÿúÿê ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ èçàù
âåðìÿê íþãòåéè-íÿçÿðäÿí ìöñòÿñíà ñÿúèééÿ äàøûìàãäàäûð. Ìóñòàôà Êàìàë Àòàòöðê “Åé òöðê ìèëëÿòè! Ñÿí éàëíûç ãÿùðÿìàíëûã âÿ úÿíýàâÿðëèêëÿ äåéèë, ìÿíÿâèééàò âÿ ñèâèëèçàñèéàäà äà èíñàíëûüûí
øÿðÿôèñÿí. ...Éàääàøûíäà ìèíëÿðúÿ èëèí
õàòèðÿñèíè äàøûéàí òàðèõ ñèâèëèçàñèéà
ìÿðùÿëÿñèíäÿ ëàéèã îëäóüóí éåðè ñÿíÿ
áàðìàüû èëÿ ýþñòÿðèð. Îðàéà éöðö âÿ
éöêñÿë. Áó ñÿíèí ö÷öí ùÿì áèð ùàãã,
ùÿì äÿ áèð áîðúäóð” ñþéëÿìÿêëÿ ÷àüûðûø
åòìèøäèñÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâèí “Þçöíöí
éåíè éöêñÿëèø äþâðöíö éàøàéàí ÷àüäàø òöðê äöíéàñû áÿøÿð ñèâèëèçàñèéàñûíà éåíè ìèñèëñèç íöìóíÿëÿð âåðìÿê èãòèäàðûíäàäûð. Áó ýöí þç ñóâåðåíëèéèíè
ÿëäÿ åòìèø áèð ÷îõ òöðê úöìùóðèééÿòëÿðèíèí áó ñûðàéà ãîøóëìàñû òöðê äöíéàñûíûí ýÿëÿúÿéèíÿ èøûãëû öìèäëÿð éàðàäûð.
Èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûí ñûõ
òåëëÿðè èëÿ áèðëÿøìÿéÿ áàøëàìûø òöðê
õàëãëàðû éåíè äöíéàíûí ìöùöì àìèëëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿêäÿäèð” äåìÿñè
áèðýÿ ôÿàëèééÿò íàìèíÿ ñàíêè êàòàëèçàòîð
ðîëóíó îéíàìûøäû. Áó ôèêèðëÿðè öìóìèëÿøäèðÿí, îíëàðû öìóìòöðê ìÿñÿëÿñèíèí èäåéà ìÿíáÿéè îëàðàã ýþðÿí Ú.Ôåéçèéåâ
ãåéä åäèð êè, òöðê äöíéàñû âàùèä êîíñåïñèéàíûí øÿðòëÿðè äàõèëèíäÿ ìèëëè ñèéàñÿòëÿ
áÿøÿðè àìàëëàðà õèäìÿò åäÿí ñèéàñÿòèí
ùàðìîíèéàñûíû òàïà âÿ þç èðàäÿñèíè îðòàéà ãîéàí, éåðèäÿí íöôóçëó ãëîáàë ýöúÿ
÷åâðèëÿ áèëÿð. Çÿííèìúÿ, ìöÿëëèôèí Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ ãàðäàøëûüû òèìñàëûíäà
òöðê äöíéàñûíûí ìöòòÿôèãëÿøìÿñèíèí âàúèáëèéèíè ÿñàñëàíäûðàí äöøöíúÿëÿðè ëàáöä
êîíñîëèäàñèéà ïðèíñèïëÿðèíÿ ùÿðòÿðÿôëè éàíàøìàíûí èôàäÿ îëóíäóüó ìöñòÿñíà íÿçÿðè-êîíñåïòóàë áàõûøäûð.
Íÿùàéÿò, Ú.Ôåéçèéåâ “Òöðê äþâëÿòëÿðè
áèðëèéè. Ãëîáàë èíòåãðàñèéàíûí Àâðàñèéà
ìîäåëè” êèòàáûíûí ñîíóíúó - àëòûíúû ôÿñëèíäÿ ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéèíèí ñòðàòåýèéàñûíûí íÿëÿðäÿí
èáàðÿò îëà áèëÿúÿéè öçÿðèíäÿ äàéàíàðàã,
ÿñëèíäÿ, äèýÿð ôÿñèëëÿðäÿ úûçäûüû òðàéåêòîðèéàäà áèð íþâ, ìÿíòèãè éåêóí, äàùà äîüðóñó êîíêðåò, ùÿäÿôëÿð òàïûð. Ìþâúóä òàïûíòûäà þçöíöí äÿ âóðüóëàäûüû êèìè, äöíéà ìèãéàñûíäà öìóìòöðê òÿøêèëàòëàíìàñûíûí ãëîáàë âÿ áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòèí
ÿñàñ ôóíäàìåíòàë èñòèãàìÿòëÿðèíäÿ ïîçèòèâ òðàíñôîðìàñèéàëàð ïðîñåñèíè ùÿéàòà
êå÷èðÿí éàðàäûúû ãöââÿ êèìè ìåéäàíà
ýÿòèðäèéè òàðèõè-ñèéàñè èìêàíëàðûí ñàäàëàíìàñû õöñóñèëÿ ÿùÿìèééÿòëèäèð. Ùÿìèí
èìêàíëàð ñûðàñûíäà áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèéèí Àâðîïà Èòòèôàãû âÿ ÍÀÒÎ èëÿ éàíàøû, Òöðê Äþâëÿòëÿðè Áèðëèéè äàéàüûíûí
éàðàäûëìàñûíäàí òóòìóø Àâðàñèéàíûí
ãëîáàë ñèéàñè ìÿêàí áöòþâëöéöíö ãàçàíàðàã äöíéàíûí ÿí èíêèøàô åòìèø ðåýèîíóíà ÷åâðèëìÿñèíÿäÿê âóðüóëàäûüû áöòöí
äåòàëëàð ìöÿëëèôèí öìóìÿí Àâðàñèéàíûí
ýÿëÿúÿéèíÿ ìöêÿììÿë åëìè áàõûø îðòàéà
ãîéäóüóíó òÿñäèãëÿéèð.
Ñîíäà îíó äà áèëäèðèì êè, äîñòóìóç,
ôÿëñÿôÿ äîêòîðó ùþðìÿòëè Úàâàíøèð Ôåéçèéåâèí “Òöðê äþâëÿòëÿðè áèðëèéè. Ãëîáàë èíòåãðàñèéàíûí Àâðàñèéà ìîäåëè” àäëû êèòàáû òÿêúÿ Àçÿðáàéúàíûí äåéèë, áöòþâëöêäÿ òöðê
äöíéàñûíûí ùÿéàòûíäà ìöñòÿñíà ùàäèñÿäèð. Òàðèõèí ìöõòÿëèô äþâðëÿðèíäÿ áàø âåðìèø ùàäèñÿ âÿ ïðîñåñëÿðèí òöðê÷öëöê ìàðàãëàðû íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí óçëàøäûðûëäûüû,
ìöêÿììÿë éàíàøìàíûí äîëüóí àíàëèòèê
òÿùëèëëÿðëÿ ÿñàñëàíäûðûëäûüû áåëÿ áèð íÿøðèí
ìÿùç àçÿðáàéúàíëû ìöÿëëèô òÿðÿôèíäÿí ãÿëÿìÿ àëûíìàñû áþéöê þë÷öäÿ òàìàìëàéûúû
ôàêòîðäóð. Áó, î äåìÿêäèð êè, ãëîáàë ïðîñåñëÿðèí ìöùöì àêòîðóíà ÷åâðèëìèø þëêÿìèç, ùÿì÷èíèí, ìÿíñóá îëäóüó òöðê äöíéàñûíäà íÿçÿðè-èäåîëîæè áàçà ôîðìàëàøäûðàí ìÿðêÿç, ôóíäàìåíòàë èäåéàëàð ãàéíàüûäûð. Úàâàíøèð ìöÿëëèìèí ýÿëÿúÿêäÿ áó
äåéèìè äàùà äîëüóí øÿêèëäÿ òÿñäèãëÿéÿí
äÿéÿðëè íöìóíÿëÿðëÿ áèçëÿðè ñåâèíäèðÿúÿéèíÿ òàì ÿìèíÿì. Îíà áó èñòèãàìÿòäÿêè åëìè àõòàðûøëàðûíäà óüóðëàð àðçóëàéûðàì.
ßôëàòóí ÀÌÀØÎÂ,
Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò
Øóðàñûíûí ñÿäðè
Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû
ñÿôèðè Ìÿòáóàò Øóðàñûíäà îëóá
Äöíÿí Áþéöê Áðèòàíèéàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Èðôàí Ñèääèã
Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíäà (ÌØ) îëóá.
Ãîíàüû ñàëàìëàéàí ÌØ ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ îíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè èëÿ áàüëû ýåíèø
ìÿëóìàò âåðèá. ß.Àìàøîâ áèëäèðèá êè, 2003-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí æóðíàëèñòëÿðèíèí Û ãóðóëòàéûíäà þëêÿíèí òàíûíàí, èúòèìàè
ôèêðÿ òÿñèð ýþñòÿðÿí êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí òÿìñèë÷èëÿðè òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëàí Ìÿòáóàò Øóðàñû ìåäèàíûí þçöíöòÿíçèìëÿìÿñèíè ùÿéàòà êå÷èðèð, ìþâúóä õöñóñäà âÿòÿíäàøëàðäàí, àéðû-àéðû èäàðÿ, ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðäàí äàõèë îëàí
øèêàéÿòëÿðè àðàøäûðûð, ãÿðàð âÿ ðÿéëÿð ÷ûõàðûð. Øóðàíûí òÿäáèðëÿðè èúòèìàè ãûíàüà ÿñàñëàíûð. Ãóðóì Û ãóðóëòàéäà ãÿáóë åäèëìèø “Àçÿðáàéúàí Æóðíàëèñòëÿðèíèí Ïåøÿ Äàâðàíûøû Ãàéäàëàðû”íûí ïîçóëìàñû ùàëëàðûíà äàèð òþâñèéÿëÿðèíè âåðèð. Æóðíàëèñò
ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, ñþç âÿ ìÿòáóàò àçàäëûüûíûí ìöõòÿëèô àñïåêòëÿðè èëÿ áàüëû ìöâàôèã îðãàíëàðëà ÿìÿêäàøëûã åäèð,
ìöõòÿëèô òåìàòèê òÿäáèðëÿð ðåàëëàøäûðûð. “Þòÿí îí èëèí òÿúðöáÿñè îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, úÿìèééÿòäÿ Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ìèññèéàñû êèôàéÿò ãÿäÿð äÿðê åäèëèð”, - äåéÿ
ß.Àìàøîâ âóðüóëàéûá.
Ñÿôèð È.Ñèääèã òÿìñèë îëóíäóüó þëêÿíèí Àçÿðáàéúàíà ùÿð
çàìàí áþéöê ìàðàã ýþñòÿðäèéèíè áèëäèðèá. Áó áàõûìäàí, ìåäèà ôÿàëèééÿòèíèí õöñóñè ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû þíÿ ÷ÿêÿí äèïëîìàò áèëäèðèá êè, Áþéöê Áðèòàíèéà Àçÿðáàéúàíäà ñþç âÿ ìÿòáóàò àçàäëûüû èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðÿ äÿñòÿê ýþñòÿðìÿéÿ ùàçûðäûð.
Ýþðöøäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí ìåäèà ãóðóìëàðû âÿ æóðíàëèñòëÿðè
àðàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûüûí äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè èôàäÿ
îëóíóá. Ìþâúóä èñòèãàìÿòäÿêè ìöìêöí ôÿàëèééÿò àñïåêòëÿðè
íÿçÿðäÿí êå÷èðèëèá.
ÉÀÏ Ýÿäÿáÿé ðàéîí òÿøêèëàòûíûí
éàðàíìàñûíûí 21-úè èëäþíöìö ãåéä îëóíóá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿäÿáÿé ðàéîí òÿøêèëàòûíûí éàðàíìàñûíûí 21-úè èëäþíöìö ãåéä åäèëèá. Ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòè èëÿ áèðëèêäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðèí èøòèðàê÷ûëàðû þíúÿ
Óëó þíäÿðèí ðàéîíäàêû Ùåéäÿð ßëèéåâ ïàðêûíäà óúàëäûëìûø
àáèäÿñè þíöíÿ ýöë-÷è÷ÿê äÿñòÿëÿðè ãîéàðàã, Îíóí ÿçèç õàòèðÿñèíè éàä åäèáëÿð.
Èúëàñäà ýåíèø ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Ýÿäÿáÿé ðàéîí
òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ðöñòÿì Íàüûéåâ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí éàðàíìàñûíûí 21-úè èëäþíöìö ìöíàñèáÿòè èëÿ éûüûíúàã èøòèðàê÷ûëàðûíû òÿáðèê åäèá, îíëàðà ñèéàñè ôÿàëèéÿòëÿðèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ïàðòèéàíûí âÿ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí éàðàíìà òàðèõè áàðÿäÿ äàíûøàí Ð.Íàüûéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè,
ÉÀÏ-ûí Ñÿäðè Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëó ñèéàñÿòè èëÿ ðåñïóáëèêàìûçäà, ùÿì÷èíèí, Ýÿäÿáÿé ðàéîíóíäà àïàðûëàí ñöðÿòëè ãóðóúóëóã-àáàäëûã èøëÿðè ùàããûíäà äà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá.
Òÿäáèðäÿ, ùÿì÷èíèí ÉÀÏ Ýÿäÿáÿé ðàéîí òÿøêèëàòû Èñàëû
ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ìèðáÿøèð Ìàíàôîâ, Àëíàáàä
ÿðàçè èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Íàòèã Íàüûéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê
ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø âÿ
öìóìõàëã ïàðòèéàñûíà ÷åâðèëìèø ÉÀÏ-ûí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿìèçèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàðäàí
äàíûøûáëàð.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ýÿäÿáÿé ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
áàø÷ûñûíûí Û ìöàâèíè Ãöäðÿò Ïàøàéåâ äåéèá êè, Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ éàðàäûëàí âÿ ùàçûðäà Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ÉÀÏ ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàí
õàëãûíà õèäìÿò åäèá. Áó ñèéàñÿòè öðÿêäÿí áÿéÿíÿí Ýÿäÿáÿé
ñàêèíëÿðè ÉÀÏ-ûí ñèéàñè õÿòòèíÿ ñàäèãëèê íöìàéèø åòäèðèðëÿð.
Ñîíäà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû àäûíäàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí Ñÿäðè Èëùàì ßëèéåâÿ ìöðàúèÿò ãÿáóë åäèëèá.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Àçÿðáàéúàí-Àðýåíòèíà
ÿëàãÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá
Àçÿðáàéúàíûí Àðýåíòèíàäàêû ñÿôèðè Ìÿììÿä
ßùìÿäçàäÿ áó þëêÿíèí
Ìèëëè Êîíãðåñèíèí Äåïóòàòëàð Ïàëàòàñûíûí ñÿäðè Õóëèàí Äîìèíãåç èëÿ ýþðöøöá.
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà
ýþðÿ, ýþðöøäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû, ãàðøûëûãëû îëàðàã ñÿôèðëèêëÿðèí òÿñèñ
åäèëìÿñè, éöêñÿê ñÿâèééÿëè ñÿôÿðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ñÿíÿäëÿðèí èìçàëàíìàñû ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ
îëóíóá, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, î úöìëÿäÿí ÁÌÒ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíäà ùÿð èêè þëêÿíèí ãåéðè-äàèìè öçâëöéö
ìöääÿòèíäÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûãäàí ìÿìíóíëóã áèëäèðèëèá.
Ùÿì÷èíèí èêè þëêÿ àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, õöñóñèëÿ äÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû, ÿðçàã åìàëû, éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð ñàùÿëÿðèíäÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí ôàéäàëû îëàúàüû âóðüóëàíûá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí âÿ Àðýåíòèíàíûí ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðûíäà ìöâàôèã äîñòëóã ãðóïëàðûíûí ôÿàëèééÿòè âÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëìèø ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà âåðäèéè òþùôÿëÿð ãåéä îëóíóá, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èøèí äàâàì åòäèðèëìÿñè
áàðÿäÿ ðàçûëûã ÿëäÿ åäèëèá.
7
www.yeniazerbaycan.com
23 éàíâàð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 011 (4170)
ßëè Êÿðèìëè ìàëèééÿ ôûðûëäàãëàðû èëÿ
ÀÕÚÏ-íèí ïóëëàðûíû íåúÿ ìÿíèìñÿéèá?..
“Úÿáùÿ”÷èëÿð òÿðÿôèíäÿí éàçûëìûø “XALQ CßBÙßSÈNÈN “ÉURD” ÙßQÈQßTLßRÈ”
êèòàáû ùàçûðêè ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí þç ïàðòèéàñûíà õÿéàíÿòëÿðèíèí öñòöíö à÷ûð
Ùÿð çàìàí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿ
õàëãûíûí ìàðàãëàðûíà ãàðøû õÿéàíÿòêàð
ìþâãå òóòàí, ìàëèééÿ ãàðøûëûüûíäà äþâëÿò
ìÿíàôåéèíè ñàòàí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñè àíàëîæè “õàðàêòåðè” 2013-úö èëèí
ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ äÿ íöìàéèø åòäèðäè. Äàùà äÿãèã äåñÿê, àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
äàèðÿëÿðèí ÿëèíäÿ îéóíúàüà ÷åâðèëÿí, îíëàðûí ñèôàðèøè èëÿ ìèëëè ìàðàãëàðû ùÿäÿôÿ
àëàí ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðè ö÷öí ÿí
ÿñàñû õàðèúäÿí ýÿëÿí èàíÿëÿð èäè êè, ìÿùç
áó ïóëëàð ñîíäà åëÿ äöøÿðýÿäàõèëè ñàâàøûí ÿñàñ ñÿáÿáëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëäè.
Ùÿð çàìàí îëäóüó êèìè, áó äÿôÿ äÿ “ïóëó áþëÿ áèëìÿéÿíëÿð” éåíèäÿí áèð-áèðèëÿðèíè
õÿéàíÿòäÿ èòòèùàì åòìÿéÿ áàøëàäûëàð.
Òÿáèè êè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí áó “èø
ïðèíñèïè” àðòûã àäÿò ùàëûíû àëûá. ×öíêè èëëÿðäèð õàëãûìûçà, äþâëÿòèìèçÿ õÿéàíÿò åäÿí
ðàäèêàë ìöõàëèôÿò òÿìñèë÷èëÿðè þç äöøÿðýÿñè äàõèëèíäÿ áåëÿ áèð-áèðëÿðèíÿ ãàðøû åéíè
ìþâãåäÿ îëóðëàð. Âÿ íÿèíêè éàëíûç áèð-áèðèèëÿðèíÿ, ùÿòòà þç ëèäåðëÿðè ñàéäûãëàðû èíñàíà, òÿìñèë îëóíäóãëàðû ïàðòèéàéà õÿéàíÿòëÿ éàíàøûðëàð. Áó úöð äàâðàíûøëàðûí ÿí
áàðèç íöìóíÿñè èñÿ ùàçûðêè ÀÕÚÏ ñÿäðè
ßëè Êÿðèìëèíèí “ñèéàñè ôÿàëèééÿòèäèð”.
ÀÕÚÏ ñÿäðè ßëè Êÿðèìëèíèí þç ïàðòèéàñû äàõèëèíäÿ ùàíñû ÿìÿëëÿðëÿ ìÿøüóë îëìàñû “XALQ CßBÙßSÈNÈN “ÉURD” ÙßQÈQßTLßRÈ” àäëû êèòàáäà à÷ûã-àøêàð
ýþñòÿðèëèð. Êèòàá Àçÿðáàéúàí Õàëã Úÿáùÿñè Ïàðòèéàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí 07 èéóë
2002-úè èë òàðèõëè ãÿðàðûíà ÿñàñÿí íÿøð
åäèëèá. Ãåéä åäÿê êè, “ÕÀËà ÚßÁÙßÑÈÍÈÍ “ÉÓÐÄ” ÙßÃÈÃßÒËßÐÈ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úÿáùÿñè Ïàðòèéàñû äàõèëèíäÿêè
“Éóðä” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ïîçóúóëóã ôÿàëèééÿòèíè éîõëàéàí Õöñóñè Êîìèññèéàíûí ùåñàáàòû” ÀÕÚÏ Àëè Ìÿúëèñèíèí 03 ñåíòéàáð
2000-úè èë òàðèõëè ãÿðàðûíà ÿñàñÿí éàðàäûëìûø Õöñóñè Êîìèññèéàíûí èêè èëÿ éàõûí
ìöääÿòäÿ òîïëàäûüû ñÿíÿäëÿðÿ ÿñàñÿí
ùàçûðëàíìûø ùåñàáàòû âÿ ÀÕÚÏ ìÿðêÿçè
îðãàíëàðûíûí “Éóðä”ëà áàüëû ãÿáóë åòäèéè
ãÿðàðëàð òîïëóñóäóð.
Áó êèòàáäà äà þç ÿêñèíè òàïìûø èòòèùàìëàðäàí áèðèíúèñè âÿ ÿí ÿñàñû ìàëèééÿ
ìÿñÿëÿëÿðè èëÿ áàüëûäûð. Ìÿñÿëÿí, òîïëóäà
ýþñòÿðèëèð êè, 1998-úè èëäÿ ÀÕÚÏ ñÿäðè
ßáöëôÿç Åë÷èáÿéèí ñÿðÿíúàìû èëÿ “òÿøêèëàòûí äöøäöéö ìàëèééÿ áþùðàíûíûí ñÿáÿáëÿðèíè àðàøäûðìàã ö÷öí” êîìèññèéà
éàðàäûëûá. Êîìèññèéà öçâëÿðèíèí àðàéûøûíäàí: “ÀÕÚÏ ñÿäðè Åë÷èáÿé Áàêûéà äþíÿíäÿí ñîíðà “Éóðä” áèðëèéèíèí þçáàøûíàëûüûíûí ùÿääèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿ
áèëìèøäè. Áó ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíè äèããÿòëÿ àðàøäûðûð âÿ îëà áèëÿúÿê ôÿñàäëàðûí ãàðøûñûíû àëìàüà ÷àëûøûðäû. Òÿøêèëàòûí îíñóç äà ìÿùäóä îëàí ìàëèééÿ âÿçèééÿòèíè éîõëàìàã ö÷öí 4 íÿôÿðäÿí
èáàðÿò þçÿë áèð êîìèññèéà éàðàòìûøäû.
Êîìèññèéàíûí òÿðêèáèíäÿ Çþùðàá Àáäóëëàéåâ, Øàìèë Ãóëèéåâ, Öëâè Ùÿêèìîâ, Åë÷èí Ïàøàéåâ âàð èäè. Êîìèññèéà êîíêðåò áèð ìÿáëÿüèí (95.000 ÀÁØ
äîëëàðû) ãàçàíú ýÿòèðìÿñè âÿ õÿðúëÿíìÿñè àðäûúûëëûüûíû èçëÿäè âÿ áó ïóëóí ö÷
íÿôÿðÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëäèéèíè àðàøäûðäû.
ßëäÿ åäèëÿí ãàçàíúûí íåúÿ õÿðúëÿíäèéèíè àðàøäûðàðêÿí ìÿëóì îëäó êè, Ñåéìóð àäëû áèð øÿõñ, ßëèéåâ ôàìèëèéàëû äèýÿð øÿõñ âÿ ùÿìèí êîìèññèéàíûí öçâö
Ç.Àáäóëëàéåâ áèð ìöääÿò ùÿìèí ãàçàíúû äîüðóäàí äà òÿøêèëàòûí õÿçèíÿñèíÿ òÿùâèë âåðìèø âÿ ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí Û
ìöàâèíè È.Èáðàùèìëèíèí èìçàñû èëÿ
ÿìÿêùàããû þäÿìÿéÿ âÿ äèýÿð õÿðúëÿðÿ ñÿðô îëóíìóøäóð. Áèð íå÷ÿ äÿôÿ ùÿìèí ïóëäàí áþéöê ìÿáëÿüäÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòèíÿ áîðú âåðèëìèø, ñîíðàëàð
áó áîðúëàð éà ãàéòàðûëìàìûø, éà äà
áàüûøëàíìûøäûð. Ìöÿééÿí ìöääÿò
ñîíðà Àáäóëëàéåâ þçöíöí èøëÿòäèéè
ïóëóí ýåðè àëìàäûüûíû âÿ õÿðúëÿíäèéèíè
áèëäèðèð. Ñåéìóð àäëû øÿõñäÿí íÿèíêè
ãàçàíú ýÿëìèð, ïóëó ÿñàñ ùèññÿñè äÿ
ýåðè ãàéòàðûëìûð. ßëèéåâ äåéèëÿí øÿõñ-
äÿí äÿ ãàçàíú ýÿëìèð âÿ ïóëóí ÿñàñ
ùèññÿñè äÿ ýåðè ãàéòàðûëìûð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, ùÿìèí âàõò ïàðòèéàäà ÿñàñ ñþç ñàùèáè îëìóø ßëè Êÿðèìëèíèí
ìàëèééÿ ìàõèíàñèéàëàðûíûí êþêö ëàï äÿðèíÿ ýåäèá ÷ûõûð. Þç ïàðòèéàñûíûí ñÿäðèíèí
õÿñòÿ éàòàüûíäà îëìàñûíäàí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê ÿòðàôûíäàêû “Éóðä” ãðóïëàøìàñûíûí öçâëÿðè èëÿ áèðýÿ ïóë ìÿíèìñÿìÿéÿ
áàøëàéàí ß.Êÿðèìëè ö÷öí ÿí ÿñàñ ïðèíñèï
ìÿùç ìàääèééàòäûð. Îíóí ÀÕÚÏ äàõèëèíäÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè “Éóðä” ãðóïëàøìàñûíûí ÿñàñ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè
ìÿùç ïàðòèéàéà äàõèë îëàí ïóëó áèðáàøà
ß.Êÿðèìëèéÿ èñòèãàìÿòëÿíäèðìÿê îëóá âÿ
ùÿìèí äþâðäÿ éàçûëàí ìÿëóìàòëàðäàí
ýþðöíöð êè, áó áàø òóòóá. Áåëÿ êè, òîïëóäà
ýþñòÿðèëäèéè êèìè, ùÿìèí äþâðäÿ àïàðûëàí
àðàøäûðìà íÿòèúÿñèíäÿ áÿëëè îëóá êè,
“Éóðä” ÀÕÚÏ-íèí ùöãóãè áàçàñûíäà âÿ
íîðìàòèâ ñÿíÿäëÿðèíäÿ, òÿøêèëàò èøëÿðèíäÿ,
ìàëèééÿ ìÿñÿëÿñèíäÿ ÷îõ úèääè ïðîáëåìëÿð éàðàäûá”.
Àììà áóðàäà äà òÿÿúúöáëö áèð ùàë
éîõäóð. Ùÿð çàìàí ìàëèééÿ ìàõèíàñèéàñû, ïóë ìÿíèìñÿìÿ ôàêòëàðû èëÿ “ýöíäÿìÿ” ýÿëÿí, ùÿòòà þç ïàðòèéàäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí áåëÿ èòòèùàì åäèëÿí ß.Êÿðèìëèíèí
ùÿëÿ 90-úû èëëÿðäÿ àíàëîæè “ôÿàëèééÿòëÿ”
ìÿøüóë îëìàñû îíóí õàðàêòåðèíäÿí èðÿëè
ýÿëÿí áèð ìÿñÿëÿäèð. ßñëèíäÿ, ß.Êÿðèìëèíèí òþðÿòäèêëÿðèíèí ôîíóíäà îíóí ýóéà
ìöõàëèôÿò÷è úèëäèíÿ ýèðÿðÿê þçöíö òÿãäèì
åòìÿñè ÷îõ ýöëöíú ýþðöíöð. Áó èíñàíëàð
ö÷öí “ìöõàëèôÿò÷èëèê” éàëíûç ìàëèééÿ ÿëäÿ
åòìÿê, õàðèúè äàèðÿëÿðäÿí èàíÿ òîïëàìàã
àíëàìû âåðèð.
Öìóìèééÿòëÿ, ÀÕÚÏ-íèí î çàìàíêû
ñÿäð ìöàâèíëÿðèíèí, ÿí ÿñàñû èñÿ, ß.Êÿðèìëèíèí ùÿìèí äþâðäÿ ïàðòèéàíûí
150.000 ÀÁØ äîëëàðûíäàí ÷îõ âÿñàèòèíè
Òöðêèéÿéÿ àïàðàðàã ìÿíèìñÿäèêëÿðè ùàãäà çàìàí-çàìàí ìÿòáóàòäà ôèêèðëÿð ñÿñëÿíäèðèëèá. Àììà áó èòòèùàìëàð úàâàáñûç
ãàëûá âÿ ïóë ìàõèíàñèéàñûíäà àäû ùàëëàíàí ß.Êÿðèìëè ùÿð çàìàí áó áàðÿäÿ ñóàëëàðà úàâàá âåðìÿêäÿí éàéûíûá.
Ùÿìèí äþâðäÿ ß.Êÿðèìëè áó ïóëëàðûí
ùåñàáûíà þç ðèôàùûíû éöêñÿëòìÿêëÿ éàíà-
øû, þç ÿòðàôûíäà îëàí “Éóðä” ÷ÿìáÿðèíè
äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèá, ãÿçåòëÿð à÷àðàã
áóíäàí î çàìàíêû ÀÕÚÏ öçâëÿðèíÿ âÿ
êîíêðåò ß.Åë÷èáÿéÿ ãàðøû èñòèôàäÿ åäèá.
Òîïëóäà ýþñòÿðèëèð êè, “Áöòöí áóíëàð
ÀÕÚ (ÀÕÚÏ-íèí) îðãàíëàðûíûí âÿ öçâëÿðèíèí ÷îõ àüûð ìàääè äóðóìäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèêëÿðè áèð âàõòäà áàø âåðìèøäèð. Ðàéîí (øÿùÿð) øþáÿëÿðèíÿ
ïðîáëåìëÿðëÿ ÿëàãÿäàð ùå÷ áèð êþìÿê
ýþñòÿðèëìÿìèø, ìÿðêÿçè àïàðàò “Éóðä÷ó” îëìàéàí ÿìÿêäàøëàðûíà 1994-úö
èëèí ñîíëàðûíäàí áàøëàéàðàã ÿìÿêùàããû, åçàìèééÿ õÿðúëÿðè âåðèëìÿìèøäèð”.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, êèòàáäà ýþñòÿðèëèð êè,
ß.Êÿðèìëè, ìÿùç ìÿíèìñÿäèéè ïóëëàðûí
ùåñàáûíà ìÿíçèëëÿðÿ, áàùàëû àâòîìîáèëëÿðÿ ñàùèá îëóá, úàíýöäÿíëÿðëÿ ýÿçèá, ãÿçåòëÿð, ìóçäëó éàçàðëàð äÿñòÿñè ñàõëàéûá.
Ãåéä îëóíäóüó êèìè, ß.Êÿðèìëèéÿ
ãàðøû éþíÿëÿí áó ìàëèééÿ ìÿñÿëÿñè èòòèùàìû îíóí ñîíðàêû ôÿàëèééÿòèíäÿ äÿ àøêàð øòðèõëÿðëÿ áöðóçÿ âåðèëèð. Ùÿòòà îíóí
íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ãÿçåòèí áàø ðåäàêòîðóíóí ãàðäàøû âÿ ÀÕÚÏ öçâö Ñàêèò Çàùèäîâ (Ìèðçÿ Ñàêèò) áèëäèðìèøäè êè, “Àçàäëûã”
ãÿçåòèíÿ ýÿëÿí ïóëëàð øÿõñÿí ß.Êÿðèìëè
òÿðÿôèíäÿí ìÿíèìñÿíèëèð. Ñ.Çàùèäîâ âóðüóëàìûøäû êè, ß.Êÿðèìëè, ùÿòòà õàðèúè òÿøêèëàòëàðûí äà ãÿçåòÿ åòäèéè éàðäûìëàðû ñîí
ãÿïèéèíÿ ãÿäÿð ìÿíèìñÿéèð, ãÿçåòÿ âåðìèð. Áóíäàí áàøãà, Ñ.Çàùèäîâ ãåéä åòìèøäè êè, Ýåðä Áóòñåðèóñ Ôîíäóíóí îíà
âåðäèéè 10 ìèí àâðî ìöêàôàò äà ß.Êÿðèìëè òÿðÿôèíäÿí ìÿíèìñÿíèëèá.
Áåëÿëèêëÿ, ñàäàëàíàí áó ôàêòëàð áèð äàùà ß.Êÿðèìëèíèí 1990-úû èëëÿðäÿí áó ýöíÿ
ãÿäÿð ðÿùáÿðëèê åòäèéè ïàðòèéàäà éàëíûç
ìàääè âÿñàèòëÿð ö÷öí òÿìñèë îëóíäóüóíó
ñöáóò åäèð. Öìóìèééÿòëÿ, ìàääè âÿñàèò
õàòèðèíÿ áöòöí õàðèúè ìàðàãëû äàèðÿëÿðÿ
ñàòûëàí ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ñèéàñè ôÿàëèééÿòè ìÿùç áóíäàí èáàðÿòäèð. Ýþðöíöð êè,
ùÿëÿ ÀÕÚ äþâðöíäÿí áÿðè ïóë õàòèðèíÿ áöòöí éîëëàðà ÿë àòàí ß.Êÿðèìëè áó àäÿòèíè
ñîíðàëàð äà òÿðýèäÿ áèëìÿéèá...
“Ìèëëè øóðà”äà àýåíò ãîâüàñû éåíèäÿí ãûçûøûá
Ðàäèêàëëàðûí þçëÿðè äÿ ãîíäàðìà ãóðóìóí òÿìñèë÷èëÿðèíèí õàðèúè ãöââÿëÿðÿ èøëÿìÿëÿðèíèí äàíûëìàç ôàêòëàð îëäóüóíó åòèðàô åäèðëÿð
Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí õàðèúè ãöââÿëÿðÿ,
ÿëÿëõöñóñ äà, áåéíÿëõàëã
åðìÿíè ëîááè øÿáÿêÿñèíèí
òÿñèð äàèðÿñèíäÿ îëàí àíòèÀçÿðáàéúàí ìÿðêÿçëÿðÿ
áàüëû îëäóüó éåíè ìÿñÿëÿ
äåéèë. Ðàäèêàëëàð áó ãîíäàðìà ãóðóìó Àçÿðáàéúàí
úÿìèééÿòèíäÿí ùå÷ áèð ñîñèàë-ñèéàñè ñèôàðèø àëìàäàí
áÿéàí åäèáëÿð. Îíóí êîíòóðëàðû þëêÿìèçÿ, õàëãûìûçà
äöøìÿí ãöââÿëÿðèí ìÿòáÿõèíäÿ ùàçûðëàíûá âÿ ùÿäÿôëÿðè äÿ Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà, ýöíäÿí-ýöíÿ àðòàí áåéíÿëõàëã íöôóçóíà, äàõèëäÿêè âÿòÿíäàø
ùÿìðÿéëèéèíÿ, ìèëëè áèðëèéÿ ùàíñû éîëëàðëàñà õÿëÿë ýÿòèðìÿêäÿí èáàðÿòäèð.
Òÿáèè êè, àíòèìèëëè äàèðÿëÿð þç ìÿêðëè
ïëàíëàðûíû ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí èëê íþâáÿäÿ îíëàðûí èøèíÿ éàðàéàúàã öíñöðëÿðèí
“õèäìÿòëÿðèíäÿí” áÿùðÿëÿíìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, “Ìèëëè øóðà” èäåéàñû
åðìÿíèïÿðÿñòëèéèíè à÷ûã-àøêàð íöìàéèø
åòäèðÿí âÿ Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíÿ éóõàðûäàí àøàüû áàõàí Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí èäåéà ìöÿëëèôëèéè èëÿ ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëäè. Ñîíðàäàí ãîíäàðìà ãóðóìóí èëê
ãèéàáè ñÿäðè âÿ èëê ãèéàáè “âàùèä íàìèçÿä”è, èíäè èñÿ ôÿõðè ñÿäðè ñòàòóñóíó äàøûéàí ãîúà êèíîäðàìàòóðã ìÿëóì äàèðÿëÿðèí îíà áÿñëÿäèêëÿðè åòèìàäû úàí-áàøëà
äîüðóëòìàüà ÷àëûøäû. Áåëÿ êè, îíóí ìöõòÿëèô õàðèúè àýåíòëèêëÿðÿ âåðäèéè ìöñàùèáÿëÿðäÿ ñÿñëÿíäèðäèéè ôèêèðëÿð åðìÿíè
èäåîëîýèéàñûíûí òåçèñëÿðè èëÿ òàì öñò-öñòÿ
äöøöð. Áóíäàí áàøãà, Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí, åëÿúÿ äÿ, ãîíäàðìà ãóðóìóí
äèýÿð òÿìñèë÷èëÿðèíèí àéðû-àéðû õàðèúè þëêÿëÿðÿ òóðíåëÿðè çàìàíû Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíè, íåúÿ äåéÿðëÿð, ÿéðè ýöçýöäÿí
èøûãëàíäûðàí “ùåñàáàòëàð”ëà ÷ûõûø åòìÿëÿðè
äÿ ìÿëóì ìÿðêÿçëÿð ö÷öí “èëêèí ìÿíáÿ”
ðîëóíó îéíàéûð.
Áåëÿëèêëÿ, õàðèúäÿêè àíòè-Àçÿðáàéúàí
ìÿðêÿçëÿðèí ìÿòáÿõèíèí “õþðÿéè” îëàí
ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà” åëÿ éàðàíäûüû èëê
ýöíäÿí àíòèìèëëè ìàùèééÿòè èëÿ äèããÿòè
úÿëá åäèá. Ãîíäàðìà ãóðóì áåéíÿëõàëã
ìèãéàñäà Àçÿðáàéúàíà ãàðøû éàëàíëàð
öéöäÿí åðìÿíè òÿáëèüàò äÿéèðìàíûíûí áèð
âèíòè ðîëóíäà ÷ûõûø åäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí áèð àýåíòóðà øÿáÿêÿñè ôóíêñèéàñûíû éåðèíÿ éåòèðäèéè åëÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿ
äàõèëèíäÿ äÿ çàìàí-çàìàí ìöçàêèðÿ
ìþâçóñóíà ÷åâðèëèá. Áèð-áèðèëÿðèíè ýþçäÿí ñàëìàüà ÷àëûøàí ïàðòèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè äàèì ãàðøûëûãëû “à÷àðàì ñàíäûüû,
òþêÿðÿì ïàìáûüû” ùÿäÿëÿðè ñÿñëÿíäèðèðëÿð. Âàõòèëÿ ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè Âèäàäè
Èñýÿíäÿðëè “Ìèëëè øóðà”íûí òÿðêèáèíèí 70
ôàèçèíèí àýåíòëÿðäÿí èáàðÿò îëäóüóíó
ñþéëÿìèøäè. ÀÕÚÏ-íèí òÿìñèë÷èñè Õàëèã
Áàùàäûð èñÿ äàùà áþéöê ðÿãÿì ñÿñëÿíäèðÿðÿê “Ìèëëè øóðà” öçâëÿðèíèí 90 ôàèçèíèí àýåíò îëìàëàðû èëÿ áàüëû èòòèùàìëà ÷ûõûø åäèá. “Ìèëëè øóðà”íûí àéðû-àéðû öçâëÿðèíäÿí áÿùñ åäÿí Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí
ìÿðêÿçè èúðà àïàðàòûíûí ðÿùáÿðè Àðèô Ùàúûëû îíëàðû “éàäëàðûí êþëÿñè” àäëàíäûðûá.
ÀËÏ-íèí ñÿäðè ßâÿç Òåìèðõàíäàí èñÿ
“Ìèëëè øóðà”íû áó éàõûíëàðäà òÿðê åäÿí
“Ìöñàâàò” áàøãàíû Èñà Ãÿìáÿðÿ éþíÿëèê “Ìîëîòîâ” ëÿãÿáëè ÊÃÁ àýåíòè” èòòèùàìû ýÿëèá...
Áó ñèéàùû êèôàéÿò ãÿäÿð óçóíäóð.
Ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí ñîí ñåññèéàñûíäàí ñîíðà èñÿ ãóðóìóí õàðèúäÿêè àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèí “áåøèíúè êîëîí”ó ôóíêñèéàñûíû éåðèíÿ éåòèðäèéè èëÿ
áàüëû ìþâçó éåíèäÿí ýöíäÿìÿ ýÿëèá.
“Ìèëëè øóðà”íûí öçâö, Âàùèä Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Áèðëèê Ïàðòèéàñûíûí ñÿäðè Ùàúûáàáà
ßçèìîâóí áó õöñóñäà à÷ûãëàìàëàðû èñÿ
äàùà ÷îõ äèããÿòè úÿëá åäèð. Áèð âàõòëàð
ãîíäàðìà ãóðóìóí òÿðêèáèíäÿ “àíòèìèëëè
öíñöðëÿðèí”, “õàðèúè êÿøôèééàòà èøëÿéÿí
ãöââÿëÿðèí” îëìàñûíäàí öìóìè øÿêèëäÿ
ñþùáÿò à÷àí Ù.ßçèìîâ áó äÿôÿ, íåúÿ
äåéÿðëÿð, îõó àòûá, éàéû ýèçëÿòìÿêëÿ êèôà-
éÿòëÿíìèð. Ïàðòèéà ñÿäðè
“Ìèëëè øóðà”íûí ðÿùáÿðëèéèíèí
âàñèòÿ÷èëèéè èëÿ ãîíäàðìà
ãóðóìà àýåíòëÿðèí úÿëá
îëóíìàñûíäàí íàðàçûëûüûíû
èôàäÿ åäèð, õàðèúè ãöââÿëÿðëÿ
ñåïàðàò äàíûøûãëàð àïàðàí,
ùÿòòà áåëÿ ÷èðêèí éîëëà ïóë
ãàçàíàí òÿìñèë÷èëÿðèí àäëàðûíû ÷ÿêèð.
Êîíêðåò äåñÿê, Ù.ßçèìîâ “Ìèëëè øóðà” öçâëÿðè Åëäÿíèç Ãóëèéåâè âÿ Ìåùäèáÿé
Ñÿôÿðîâó õàðèúè ãöââÿëÿðëÿ
ñåïàðàò ÿëàãÿëÿð ãóðìàãäà
èòòèùàì åäèá. Ãåéä åäÿê êè, àäëàðû ÷ÿêèëÿí
ùÿð èêè “Ìèëëè øóðà” öçâö ãîíäàðìà ãóðóìóí éàðàäûëìàñûíäà áþéöê úàíôÿøàíëûã
ýþñòÿðÿí Åëäàð Íàìàçîâóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè “Åë” ùÿðÿêàòûíûí òÿìñèë÷èëÿðèäèð. “Åëäàð
Íàìàçîâóí “Ìèëëè øóðà”éà êèìëÿðè ýÿòèðäèéèíÿ äèããÿò åòìÿñè ëàçûì èäè” äåéÿí
Ù.ßçèìîâ âóðüóëàéûá: “Ìÿí äåìèðÿì êè,
ìÿíè ìöäàôèÿ åëÿñèíëÿð. Ýåòñèíëÿð,
àðàøäûðñûíëàð. Î çàìàí ýþðÿúÿêëÿð êè,
Ìåùäèáÿé Ñÿôÿðîâëà Åëäÿíèç Ãóëèéåâ
êèìäèð. Ñåïàðàò÷ûëàðí, åðìÿíèëÿðèí
ñàéòëàðûíà áàõñûíëàð âÿ ýþðñöíëÿð êè,
áóíëàð íåúÿ ÿëáèðäèðëÿð. Áèð áàëàúà
àðàøäûðìà àïàðñàíûç, áóíëàðûí ñèìàëàðûíû åðìÿíè ñàéòëàðûíäà äà ýþðÿðñèíèç”.
Ïàðòèéà ñÿäðè àäëàðû ÷ÿêèëÿí “Ìèëëè øóðà” öçâëÿðèíè “õàðèúäÿí ïóë àëûá ýöçÿðàí
êå÷èðìÿêäÿ” ýöíàùëàíäûðûð: “Áóíëàð ñàòûí àëûíìûø àäàìëàðäûð êè, àòûëûáëàð îðòàéà âÿ áó éîëëà ãàí ãàðàëäûðëàð”.
“Ìèëëè øóðà” òÿìñèë÷èëÿðèíèí õàðèúè ãöââÿëÿðÿ èøëÿìÿñèíèí “äàíûëìàç ôàêòëàð” îëäóüóíó âóðüóëàéàí Ù.ßçèìîâ áèëäèðèá êè,
áó úöð àäàìëàð àáûð-ùÿéà åäèá áó ìèëëÿòÿ, áó äþâëÿòÿ ãàðøû ìÿíôóð ÿìÿëëÿðèíäÿí
ÿë ÷ÿêìÿê, òþâáÿ åëÿìÿê ÿâÿçèíÿ, ùöúóìà êå÷èðëÿð.
Ýþðöíäöéö êèìè, ðàäèêàëëàð àðàñûíäà
õÿìèðè Àçÿðáàéúàíûí ñóéóíà, ÷þðÿéèíÿ
íàõÿëÿôëèêëÿ éîüðóëàí “Ìèëëè øóðà”äà
àýåíò, òÿìñèë÷èëÿðèí õàðèúè ãöââÿëÿðÿ èøëÿìÿñè èëÿ áàüëû ñþùáÿòëÿð éåíèäÿí ýöíäÿìÿ ýÿëèá. “Îä îëìàéàí éåðäÿí òöñòö ÷ûõìàç” äåéèáëÿð. Õàðèúè òÿñèð àìèëëÿðè ãîíäàðìà “Ìèëëè øóðà”íûí ÿñàñ ãàéÿñèíè òÿøêèë åòäèéèíäÿí áóðàäà àýåíò ãîâüàëàðû äà
ùå÷ âàõò ñÿíýèìÿéÿúÿê...
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ÀÕÚÏ-éÿ
âÿêèëëèê åäèð
Ðàóô Àðèôîüëó: Ú.Ùÿñÿíîâ ìöõàëèôÿò äàõèëèíäÿ ýÿðýèíëèéè àçàëòìàã
ö÷öí òÿøÿááöñëÿð ýþñòÿðìÿê ÿâÿçèíÿ þçö áó ïðîñåñÿ ãîøóëóá
Ìöõàëèôÿòèí ðàäèêàë ãàíàäûíûí
äàõèëèíäÿ ýÿðýèíëèê äàâàì åäèð.
“Ìèëëè øóðà” èëÿ éîëëàðûíû àéûðàí Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû èëÿ ÀÕÚÏ-íèí ãàðøûäóðìàñû íÿèíêè áèòìÿê áèëìèð, ÿêñèíÿ äàùà äà øèääÿòëÿíèð. Îíëàðûí
ãàðøûäóðìàñûíà “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè Úÿìèë Ùÿñÿíîâ äà ãîøóëóá. Áåëÿ
êè, Ú.Ùÿñÿíîâ ãóðóìó òÿðê åäÿí
“Ìöñàâàò”à ãàðøû ÷ûõàíëàðû äÿñòÿêëÿéèð, åëÿúÿ äÿ, “ìöñàâàò”÷ûëàðà
ãàðøû ìöõòÿëèô èòòèùàìëàðëà ÷ûõûø
åäèð. Îíóí áó äÿôÿêè ùÿäÿôè èñÿ
“Éåíè Ìöñàâàò” ãÿçåòèíèí òÿñèñ÷èñè
Ðàóô Àðèôîüëóäóð.
Ãåéä åäÿê êè, “Ìèëëè øóðà”íûí
ñÿäðè Ú.Ùÿñÿíîâ ìÿòáóàòà ñîí
à÷ûãëàìàëàðûíäà “Éåíè Ìöñàâàò”
ãÿçåòèíèí áó òÿøêèëàòà ìöíàñèáÿòäÿ
äàüûäûúûëûã ôóíêñèéàñû éåðèíÿ éåòèðäèéèíè äåéèá. Ú.Ùÿñÿíîâ èääèà åäèá
êè, “Ìèëëè øóðà”íû Ðóñèéàíûí ëàéèùÿñè
ùåñàá åäÿíëÿðèí ìÿùç þçëÿðè ùàêèìèééÿò èëÿ ÿëàãÿëÿðè îëàí øÿõñëÿðäèð.
Ð.Àðèôîüëóíóí äà Ú.Ùÿñÿíîâà
úàâàáû þçöíö ÷îõ ýþçëÿòìÿéèá.
“Úÿìèë Ùÿñÿíëè î ìÿñÿëÿëÿðè áèçÿ
èðàä òóòóð êè, îíëàð ÿñëèíäÿ áèçèì
èøèìèç, ôÿàëèééÿòèìèçäèð” - äåéÿí,
áàø ðåäàêòîð áèëäèðèá êè, “Ìèëëè øóðà”
ñÿäðè ýþðöøìÿéÿ òÿøÿááöñ ýþñòÿðìÿéèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Ú.Ùÿñÿíîâ ìöõàëèôÿò äàõèëèíäÿ ýÿðýèíëèéè
àçàëòìàã ö÷öí òÿøÿááöñëÿð ýþñòÿðìÿê ÿâÿçèíÿ þçö áó ïðîñåñÿ ãîøóëóá: “Ýþçëÿéèðäèê êè, òÿøÿááöñö î
ýþñòÿðÿúÿê, òÿðÿôëÿðè, äèäèøÿíëÿðè,
÷ÿêèøÿíëÿðè, èòòèùàì åäÿíëÿðè ñàêèòëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøàúàã. Àììà
þçö áó ïðîñåñÿ ãîøóëäóüó ö÷öí
ýÿðÿê àðòûã òÿøÿááöñ áèç òÿðÿôäÿí
ýÿëñèí. Ìöíàñèá áèëäèéèìèç âàõòäà
Úÿìèë Ùÿñÿíëèéÿ éåíÿ çÿíý åäÿúÿéèê. Éàñ éåðèíäÿ, éàõóä áàøãà
áèð éåðäÿ îëìàñà, éÿãèí, áó äÿôÿ
çÿíýèìèçÿ úàâàá âåðÿð”.
Áàø ðåäàêòîð Ú.Ùÿñÿíîâà áó
èôàäÿëÿðè èøëÿäÿðêÿí ÿòðàôûíà äèããÿò-
ëÿ áàõìàüû äà òþâñèéÿ åäèá.
Áåëÿëèêëÿ, ÀÕÚÏ èëÿ Ìöñàâàò
Ïàðòèéàñû àðàñûíäà äàâàì åäÿí
ãàðøûäóðìàéà “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè
äÿ ãîøóëóá. ßñëèíäÿ èñÿ, áó ýöí
Ú.Ùÿñÿíîâóí ÀÕÚÏ-íèí âÿêèëè êèìè
÷ûõûø åòìÿñè òÿÿúúöá äîüóðóð. ×öíêè î, ìÿùç èëëÿð þíúÿ ïàðëàìåíòèí
èøèíäÿ èøòèðàê åòäèéè ö÷öí ÀÕÚÏ ñûðàëàðûíäàí ãîâóëìóøäó. Äåïóòàòëûüûíûí ñîí äþíÿìëÿðèíäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñäÿêè ÷ûõûøëàðûíäà Ú.Ùÿñÿíîâ
Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíêèøàô ñèéàñÿòèíè òÿãäèð åòäèéè ö÷öí
ìöõàëèôÿò ìÿòáóàòû, î úöìëÿäÿí
“Éåíè Ìöñàâàò” ãÿçåòè òÿðÿôèíäÿí
òÿíãèä îëóíóðäó. Éÿãèí Ð.Àðèôîüëó
Ú.Ùÿñÿíîâà úàâàáûíäà äîëàéûñû èëÿ
áó ìÿñÿëÿëÿðè õàòûðëàòìàã èñòÿéèá.
Àììà áöòöí ùàëëàðäà áó òèïëè
ãàðøûäóðìàëàð, çèääèééÿòëÿð ðàäèêàë
ìöõàëèôÿòÿ õàñ îëàí õöñóñèééÿòäèð.
Áèð-áèðèëÿðèíè êèìëÿðÿñÿ- äàõèëè âÿ éà
õàðèúè ãöââÿëÿðÿ èøëÿìÿêäÿ, ñàòãûíëûã åòìÿêäÿ èòòèùàì åòìÿê, êèìèí
ùÿãèãè ìöõàëèôÿò÷è îëìàñûíû èääèà
åòìÿê ðàäèêàëëàðûí ÿíÿíÿâè ïåøÿñèäèð. Àììà ôàêò ôàêòëûüûíäà ãàëûð êè,
ðàäèêàëëàðûí ôÿàëèééÿòè áóíäàí î òÿðÿôÿ êå÷ìèð. Éÿíè îíëàð úÿìèééÿòÿ
ùàíñûñà ôàéäà âåðìÿê ÿâÿçèíÿ,
äåñòðóêòèâ ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë îëóð,
åéíè çàìàíäà, áèð-áèðèëÿðè èëÿ “âóðóøóðëàð”. Áó ñÿáÿáäÿíäèð êè, úÿìèééÿòèìèçäÿ ðàäèêàëëàðûí ùå÷ áèð äàéàüû éîõäóð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ñå÷êèëÿðäÿ ñàõòàêàðëûã,
ùÿáñõàíàëàðäà èøýÿíúÿëÿð...
Ñàðêèñéàí ùàêèìèééÿòè Åðìÿíèñòàíäà ÿí àäè èíñàí
ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíà äà ùþðìÿòëÿ éàíàøìûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, èíêèøàô ýþñòÿðèúèëÿðè áàõûìûíäàí ÌÄÁ ìÿêàíûíäà ñîí ïèëëÿëÿðäÿ éåð àëàí
Åðìÿíèñòàíäà ñîñèàë-èãòèñàäè âÿçèééÿò àüûð îëàðàã
ãàëûð. Èãòèñàäèééàòû áÿðáàä îëàí Åðìÿíèñòàíäà èíôëéàñèéà ñÿâèééÿñè éöêñÿëìÿêäÿäèð. Áèð òÿðÿôäÿí
ÿùàëèíèí ãîúàëìàñû, äîüóìóí ñÿâèééÿñèíèí àøàüû
äöøìÿñè, äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ ýÿíúëÿðèí þëêÿíè òÿðê
åòìÿñè, èøüàë÷û þëêÿíèí îíñóç äà ïèñ îëàí èãòèñàäè
âÿçèééÿòèíè äàùà äà ÷ÿòèíëÿøäèðèð, éîõñóëëàðûí ñàéû
ýåòäèêúÿ àðòûð. Åðìÿíèñòàíà àéðûëàí õàðèúè éàðäûìëàð âÿ éàòûðûëàí èíâåñòèñèéàëàðûí ùÿúìè äÿ àçàëûá.
Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû, èøüàë÷û þëêÿäÿ èñòåùñàë ìöÿññèñÿëÿðè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìèð, îðòà âÿ êè÷èê áèçíåñèí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè ö÷öí áöòöí èìêàíëàð
ìÿùäóäëàøäûðûëìàãäà äàâàì åäèð. Îëäóãúà ÿëâåðèøñèç îëàí áèçíåñ ìöùèòè, ìîíîïîëèéàíûí ùþêì
ñöðìÿñè åðìÿíèëÿðÿ òèúàðÿòëÿ ìÿøüóë îëìàüà èìêàí âåðìèð.
Áó ýöí Åðìÿíèñòàíäà ôàêòèêè ôîíä áàçàðû éîõäóð âÿ àøêàðäûð êè, ÿëäÿ îëóíàí âÿñàèòëÿðèí áèð ùèññÿñè ùþêóìÿòèí áîðúëàðûíû þäÿìÿñèíÿ ñÿðô îëóíóð,
ãàëàí ùèññÿñè èñÿ þëêÿäÿí ÷ûõàðûëûð. Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè, Åðìÿíèñòàíäà âÿñàèòëÿðèí äþâðèééÿñèíÿ
êèôàéÿò ãÿäÿð íÿçàðÿò åäÿ áèëÿí ìàëèééÿ èíñòèòóòëàðû éîõäóð. Áöòöí áóíëàð èñÿ, èøüàë÷û þëêÿ èãòèñàäèééàòû áàðÿäÿ ìöñáÿò ïðîãíîçëàð âåðìÿéÿ ÿñàñ éàðàòìûð.
Î äà ìÿëóìäóð êè, èøüàë÷û þëêÿäÿ èíñàí ùàãëàðû
êîáóä ñóðÿòäÿ ïîçóëóð, ñþç àçàäëûüû ìÿùäóäëàøäûðûëûð, ìÿùêÿìÿ ñèñòåìèíäÿ êîððóïñèéà âÿ ðöøâÿòõîðëóã áàø àëûá ýåäèð. Áó ýöí Åðìÿíèñòàíäà èúòèìàè èíñòèòóòëàð äà áþùðàí âÿçèééÿòèíäÿäèð. Èøüàë÷û
þëêÿäÿ ìþâúóä êðèìèíàë ðåæèìèí þçöëöíö
òÿøêèë åäÿí áöòöí íåãàòèâ ùàëëàð èúòèìàè
ìöíàñèáÿòëÿðèí ÿñàñûíà ÷åâðèëÿðÿê ýöíäÿëèê ùÿéàòûí àäè íîðìàñû êèìè ãÿáóë îëóíóð.
Äþâëÿòèí ôÿàëèééÿòñèçëèéè, ãàíóíëàðûí èøëÿìÿìÿñè èñÿ Åðìÿíèñòàíäàêû ùàêèìèééÿòè
ýöëöíú âÿçèééÿòÿ ñàëûá. Òÿñàäöôè äåéèë êè,
äÿôÿëÿðëÿ Åðìÿíèñòàí áàðÿäÿ áåéíÿëõàëã
ãóðóì âÿ òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí à÷ûãëàíàí
ùåñàáàòëàðûí ÿêñÿðèééÿòè èøüàë÷û þëêÿäÿ
äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðèí áÿðãÿðàð îëìàäûüûíû, äèíè âÿ ìèëëè-åòíèê àéðû-ñå÷êèëèéèí ýåíèø
éàéûëäûüûíû òÿñäèã åäèá. “Ùóìàí Ðèýùòñ
Wàòúù” òÿøêèëàòûíûí éàéäûüû ñîí ùåñàáàòû
äà äåéèëÿíëÿðè òÿñäèã åäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, “Òåðò.àì” èíôîðìàñèéà
ïîðòàëû éàçûð êè, 2012-úè èëèí íîéàáðûíäàí
2013-úö èëèí íîéàáðûíàäÿê äþâðö ÿùàòÿ åäÿí ùåñàáàòäà, ÿñàñÿí, Åðìÿíèñòàíäà ïîëèñ èäàðÿëÿðèíäÿ,
ìÿùêÿìÿ ïðîñåäóðëàðûíäà èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí ïîçóëìàñû, àçàä òîïëàøìàã ùöãóãóíóí
ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû, êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí (ÊÈÂ) íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ êîáóä ðÿôòàð, ìèòèíã
èøòèðàê÷ûëàðûíà ãàðøû çîð òÿòáèãè, ùÿì÷èíèí, ýåíäåð
áÿðàáÿðñèçëèéè, èðãè âÿ äèíè àéðû-ñå÷êèëèéèí ùþêì
ñöðäöéö ãåéä îëóíóá.
Åéíè çàìàíäà, ùåñàáàòäà äåéèëèð êè, òÿêúÿ
2013-úö èëèí èëê éàðûñûíäà æóðíàëèñòëÿðÿ ãàðøû çîðàêûëûüûí òÿòáèã åäèëìÿñèíÿ äàèð 6 ùàäèñÿ ãåéäÿ àëûíûá.
Åëÿúÿ äÿ, ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàíóí ïîçóíòóëàðûíûí ìöøàùèäÿ îëóíìàñû, ùÿáñõàíàëàðäà èíñàíëàðà ãàðøû åäèëÿí èøýÿíúÿëÿð ùåñàáàòà äàõèë åäèëèá.
Áóíóíëà éàíàøû, 2013-úö èëèí îêòéàáðûíà êèìè Åðìÿíèñòàí îðäóñóíäà 27 þëöì ôàêòû ãåéäÿ àëûíûá êè,
áóíëàðûí 7-è èíòèùàð ùàäèñÿñè îëóá.
Ýþðöíäöéö êèìè, þçöíöòÿúðèä ñèéàñÿòè éöðöòìÿêëÿ Åðìÿíèñòàíûí ñàáèò èíêèøàô èìêàíëàðûíäàí
éàðàðëàíìàñûíà ìàêñèìóì äÿðÿúÿäÿ ÿíýÿëëÿð éàðàäàí Ñàðêèñéàí ùàêèìèééÿòè þëêÿ äàõèëèíäÿ ñàäÿ
èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíà äà ùþðìÿòëÿ éàíàøìûð. Ôàêòèêè îëàðàã 10 èëäÿí àðòûã áèð çàìàíäà ùàêèìèééÿò òÿðÿôèíäÿí òÿòáèã åäèëÿí ñåíçóðà ñàéÿñèíäÿ åðìÿíèëÿðèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè àëòåðíàòèâ èíôîðìàñèéà èëÿ òÿìèí åäèëìÿêäÿí ìÿùðóìäóð. Þòÿí
èëèí ñîíëàðûíäà ãàíóíâåðèúèëèê ñèñòåìèíäÿ áÿçè äÿéèøèêëèêëÿðèí åäèëìÿñè èñÿ áó ñàùÿäÿ âÿçèééÿòè äàùà
àúûíàúàãëû ùàëà ñàëûá.
ÑÅÂÈÍÚ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ÿëàãÿëÿðè äàùà äà ýåíèøëÿíèá
Þëêÿìèç ìöõòÿëèô ñôåðàëàð öçðÿ èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ãàéäàäà ÿìÿêäàøëûüû óüóðëà äàâàì åòäèðèá, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿêè éåðèíè ìþùêÿìëÿíäèðèá
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
ÅÍÅÐÆÈ ÑÀÙßÑÈÍÄß
ÁÅÉÍßËÕÀËà ßÌßÊÄÀØËÛÃ
ÍÞÂÁßÒÈ ÌßÐÙßËßÉß
ÄÀÕÈË ÎËÓÁ
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, 2013-úö èë Àçÿðáàéúàíûí
åíåðæè ñèéàñÿòèíäÿ áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã øÿðàèòèíäÿ áþéöê óüóðëàðëà éàääà ãàëûá. Áåëÿ êè, èéóí
àéûíäà “Øàùäÿíèç” Êîíñîðñèóìó ãàçûí Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ ÷àòäûðûëìàñû ôóíêñèéàñûíû éåðèíÿ éåòèðìÿê
ö÷öí Òðàíñ-Àäðèàòèê (ÒÀÏ) ãàç êÿìÿðè ëàéèùÿñèíè
ñå÷èá. ÒÀÏ ùàçûðäà èñòèñìàð îëóíàí Áàêû-Òáèëèñèßðçóðóì (ÁÒß) âÿ éàõûí èëëÿðäÿ òèêèëÿúÿê ÒðàíñÀíàäîëó (ÒÀÍÀÏ) ãàç êÿìÿðëÿðèíèí äàâàìû îëàðàã “Úÿíóá ãàç äÿùëèçè”íèí ÿñàñ ùèññÿñèíèí òàì
ýåð÷ÿêëÿøìÿñè äåìÿê îëàúàã.
Ñþçñöç êè, áó èñòèãàìÿòäÿ 2013-úö èëèí ÿí
éàääàãàëàí âÿ óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíäÿí áèðè äåêàáðûí 17-äÿ Áàêûäà “Øàùäÿíèç-2” öçðÿ éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíûí èìçàëàíìàñû îëäó. “Øàùäÿíèç2”íèí òÿñäèã åäèëìÿñè ëàéèùÿíèí àðòûã ðåàëëàøìà
ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð.
Áóíóíëà éàíàøû, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè, èõðàúûí òÿøâèãè âÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè,
õàðèúè ñÿðìàéÿëÿðèí þëêÿìèçÿ úÿëá åäèëìÿñè, òÿðÿôäàø þëêÿëÿðÿ ñÿðìàéÿëÿðèí éàòûðûëìàñûíûí òÿøâèãè,
þëêÿìèçäÿ èñòåùñàë îëóíàí ìÿùñóëëàðûí âÿ õèäìÿò-
ëÿðèí éåíè áàçàðëàðà ÷ûõàðûëìàñû, åéíè çàìàíäà,
õàðèúè þëêÿëÿðäÿ òÿòáèã îëóíàí ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðûí þëêÿìèçÿ úÿëá åäèëìÿñè äÿ èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûãäà ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè îëóá. Õàðèúè èíâåñòîðëàðûí þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà úÿëá åäèëìÿñè
ìÿãñÿäèëÿ 20-éÿ éàõûí áèçíåñ ôîðóì êå÷èðèëèá.
äàøëûã öçðÿ ×ÿð÷èâÿ Ñàçèøè” èìçàëàíûá.
Þëêÿìèç, ùÿì äÿ òÿøêèëàòûí äåêàáð àéûíäà êå÷èðèëÿí ìöùöì òÿäáèðèíÿ åâ ñàùèáëèéè åäèá. Áåëÿ êè,
Áàêûäà ÓÍÅÑÚÎ-íóí Ãåéðè-ìàääè-ìÿäÿíè èðñ
öçðÿ Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Êîìèòÿñèíèí 8-úè Ñåññèéàñû
êå÷èðèëèá âÿ íÿòèúÿäÿ, Àçÿðáàéúàíûí Êîìèòÿéÿ òÿãäèì åòäèéè “×îâãàí - Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ÿíÿíÿâè Ãàðàáàü àòöñòö îéóíó” íîìèíàñèéàñû
ÓÍÅÑÚÎ-íóí Òÿúèëè Ãîðóíìàéà åùòèéàúû îëàí
Ãåéðè-ìàääè-ìÿäÿíè èðñ Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá.
ÓÍÅÑÚÎ èëÿ ÿëàãÿëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿìèçèí
äàùà áèð óüóðó äåêàáð àéûíäà Ïàðèñäÿ êå÷èðèëÿí
ÓÍÅÑÚÎ-íóí Ñèëàùëû Ìöíàãèøÿ Çàìàíû Ìÿäÿíè
Ñÿðâÿòëÿðèí Ãîðóíìàñû öçðÿ Êîìèòÿñèíèí 8-úè
ñåññèéàñûíäà Àçÿðáàéúàí êîìèòÿ áöðîñóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè ãèñìèíäÿ öçâ ñå÷èëèá. Ùÿìèí ñåññèéàäà È÷ÿðèøÿùÿðÿ õöñóñè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿí
“ýöúëÿíäèðèëìèø ìöùàôèçÿ” ñòàòóñóíóí âåðèëìÿñè
äÿ ãÿðàðà àëûíûá. È÷ÿðèøÿùÿðèí ìöùàôèçÿñè ìÿñÿëÿñèíÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ âåðèëÿí áó éöêñÿê ãèéìÿò Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿìèçèí ìèëëè-ìÿäÿíè èðñèíèí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ óüóðëó äþâëÿò
ñèéàñÿòèíèí äàùà áèð íÿòèúÿñèäèð. Àçÿðáàéúàíûí
ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðèíèí, î úöìëÿäÿí çÿíýèí òàðèõèìåìàðëûã èðñèíèí èíúèëÿðèíäÿí áèðè îëàí È÷ÿðèøÿùÿðèí ãîðóíìàñû âÿ äöíéàäà òàíûäûëìàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí âÿ îíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äà áþéöê ðîëó âàðäûð.
ÓÍÅÑÚÎ ÈËß ßËÀÃßËßÐ
Âß ÉÅÍÈ ÓÜÓÐËÀÐ
ÀÂÐÎÀÒËÀÍÒÈÊ ÌßÊÀÍÀ ÑÖÐßÒËÈ
ÈÍÒÅÃÐÀÑÈÉÀ ÄÀÂÀÌ ÅÒÄÈÐÈËÈÁ
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí 2013-úö èëäÿ
ÁÌÒ-íèí ñòðóêòóðëàðû, Ãîøóëìàìà Ùÿðÿêàòû, Èñëàì
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû, ÀÒßÒ, Àâðîïà Øóðàñû, Àâðîïà Èòòèôàãû, ÍÀÒÎ, Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû, Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã Øóðàñû, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè, Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô íàìèíÿ Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ, Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû, Êþðôÿç ßìÿêäàøëûã
Øóðàñû, ÓÍÅÑÚÎ, ÈÑÅÑÚÎ âÿ äèýÿð áó êèìè óíèâåðñàë âÿ ðåýèîíàë áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ôÿàë
ÿìÿêäàøëûüûíû äàâàì åòäèðèá. Áåëÿ êè, þòÿí ìöääÿòäÿ Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíäà ñÿäðëèê
Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëèá. 16
àâãóñò òàðèõèíäÿ Ãÿáÿëÿäÿ Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí
ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíûí ÛÛÛ çèðâÿ òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá
âÿ ñîíäà Ãÿáÿëÿ áÿéàííàìÿñè ãÿáóë åäèëèá.
2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÓÍÅÑÚÎ èëÿ
ÿìÿêäàøëûüûíûí áèð ñûðà ìöùöì íÿòèúÿëÿðèíè õöñóñè ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Èéóë àéûíäà “Àçÿðáàéúàí
Ùþêóìÿòè èëÿ ÓÍÅÑÚÎ àðàñûíäà òÿùñèë, åëì, ìÿäÿíèééÿò âÿ êîììóíèêàñèéà ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿê-
Þòÿí èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí Àâðîàòëàíòèê ìÿêàíà
èíòåãðàñèéàñû ôÿàë ñóðÿòäÿ äàâàì åòäèðèëèá. Þëêÿìèç Àâðîïà Èòòèôàãûíûí (ÀÈ) Øÿðã Òÿðÿôäàøëûã ïðîãðàìûíäà éàõûíäàí èøòèðàê åäÿðÿê, 29 íîéàáð òàðèõèíäÿ Âèëíöñäÿ êå÷èðèëÿí ÛÛÛ “Øÿðã òÿðÿôäàøëûüû”
Ñàììèòèíäÿ òÿìñèë îëóíóá. Çèðâÿ òîïëàíòûñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ ÀÈ àðàñûíäà âèçà ïðîñåäóðëàðûíûí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà ñàçèø èìçàëàíûá. ÀÈ èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà Éåðäÿéèøìÿ öçðÿ Òÿðÿôäàøëûüà äàèð Áèðýÿ Áÿéàííàìÿ âÿ êîíêðåò
ÿìÿêäàøëûã ñàùÿëÿðèíèí ÿêñ îëóíäóüó ßëàâÿ èñÿ
äåêàáðûí 5-äÿ Áðöññåëäÿ èìçàëàíûá.
Ùÿì÷èíèí, þòÿí ìöääÿòäÿ ÀÒßÒ-èí Äàèìè Øóðàñûíûí 26 èéóë 2013-úö èë òàðèõëè ãÿðàðû èëÿ 2014-úö
èë éàíâàðûí 1-äÿí åòèáàðÿí ÀÒßÒ-èí Áàêû îôèñèíèí
ìàíäàòû äÿéèøäèðèëèá âÿ îôèñ ÀÒßÒ-èí Áàêûäà ëàéèùÿ ÿëàãÿëÿíäèðèúèñè ìàíäàòû àëûá.
Þòÿí äþâðäÿ Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ñå÷êèëè îðãàíëàðûíà þç íàìèçÿäëèéèíè ôÿàë øÿêèëäÿ èðÿëè ñöðìÿêäÿ äàâàì åäèá. Þëêÿìèç Àâðîïà
ãðóïóíäàí Öìóìäöíéà Òóðèçì Òÿøêèëàòûíûí Èúðà
“Úåíåâðÿ-2” ñöëù êîíôðàíñû Ñóðèéà
âÿ Éàõûí Øÿðã ö÷öí íÿ âÿä åäèð?
Éàõóä êîíôðàíñäàí þíúÿêè ñèòóàñèéà âÿ òÿðÿôëÿðèí ñÿñëÿíäèðäèéè áÿéàíàòëàð
çèääèééÿòëÿðèí ùÿëÿ áèð ìöääÿò äàùà äàâàì åäÿúÿéèíÿ äÿëàëÿò åäèð
Ñóðèéàäà úÿðÿéàí åäÿí äåñòðóêòèâ îëàéëàð
äöíéà èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí íàðàùàòëûãëà ãàðøûëàíìàãäàäûð. Áó ìÿñÿëÿäÿ áåéíÿëõàëã ýöúëÿð ôÿðãëè ìþâãå íöìàéèø åòäèðèðëÿð. Áåëÿ êè,
ÀÁØ âÿ Àâðîïà þëêÿëÿðè Ñóðèéàäà áàø âåðÿí
äàüûäûúû îëàéëàðûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè áÿéàí åäèðëÿð. Ðóñèéà, Èðàí âÿ ×èí úÿáùÿñèíäÿ èñÿ áåëÿ áèð éåêóí ìþâãå âàð êè, õàðèúè ãöââÿëÿð Ñóðèéà äàõèëèíäÿêè êîíôðàíòàñèéàíû
êÿñêèíëÿøäèðìÿêëÿ ìÿøüóëäóðëàð âÿ áó, éîëâåðèëìÿçäèð.
Áåëÿëèêëÿ, áó ïàðàäîêñàë äóðóì äàüûäûúû
òåíäåíñèéàëàðûí àðàäàí ãàëõìàñûíû îëäóãúà
ìöðÿêêÿáëÿøäèðèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, äöíÿí þç èøèíÿ áàøëàéàí Ñóðèéàäà ñèëàùëû ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ ùÿñð îëóíàí “Úåíåâðÿ-2” ñöëù êîíôðàíñû
ìþâúóä äóðóìóí ùÿëëè ïåðñïåêòèâëÿðèíè ìöÿééÿí ãÿäÿð ìöÿééÿíëÿøäèðÿúÿê. Øöáùÿñèç, áó
êîíôðàíñ áöòöí çèääèééÿòëÿðèí àðàäàí ãàëõìàñûíû òÿìèí åòìÿéÿúÿê. Åëÿ êîíôðàíñäàí þíúÿêè
ñèòóàñèéà âÿ òÿðÿôëÿðèí ñÿñëÿíäèðäèéè áÿéàíàòëàð
äà ùÿëÿ çèääèééÿòëÿðèí ìöÿééÿí ìöääÿò äàâàì
åäÿúÿéèíÿ äÿëàëÿò åäèð. Äîëàéûñûéëà, êîíôðàíñäàí ñîíðà ÿëäÿ åäèëÿúÿê íÿòèúÿëÿðè òÿõìèí åòìÿê ö÷öí “Úåíåâðÿ-2”éÿ ýåäÿí éîëóí ãûñà õàðàêòåðèñòèêàñûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðìàã ýÿðÿêäèð.
Áèëäèéèìèç êèìè, êîíôðàíñà ßðÿá Äþâëÿòëÿðè
Ëèãàñû, Àâðîïà Èòòèôàãû âÿ Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòû èëÿ éàíàøû, ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 5 äàèìè öçâö, ßëúÿçàèð, Áðàçèëèéà, Àëìàíèéà,
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
Äàíèìàðêà, Ìèñèð, Ùèíäèñòàí, Èíäîíåçèéà, Èîðäàíèéà, Èðàã, Èñïàíèéà, Èòàëèéà, Êàíàäà, Ãàòàð, Êöâåéò, Ëèâàí, Ìÿðàêåø, Íîðâå÷, Áßß, Îìàí,
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû, Òöðêèéÿ, Èñâå÷, Èñâå÷ðÿ,
ÚÀÐ âÿ Éàïîíèéà äÿâÿò îëóíóáëàð. Ìàðàãëû ñèòóàñèéà èñÿ Èðàí ÿòðàôûíäà áàø âåðèá. Áåëÿ êè, Èðàíûí êîíôðàíñà äÿâÿò îëóíìàñû ìÿñÿëÿñèíäÿ ïàðàäîêñàë âÿçèééÿò éàðàíûá. Þíúÿ ÁÌÒ Áàø êàòèáè ðÿñìè Òåùðàíûí äÿâÿò îëóíäóüóíó áèëäèðèá. Áó
èñÿ þç íþâáÿñèíäÿ ìöÿééÿí ïðîáëåìëÿðèí ìåéäàíà ÷ûõìàñûíà ñÿáÿá îëóá. Èëê íþâáÿäÿ, ÀÁØ
Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòè Èðàíûí Ñóðèéà ïðîáëåìèíèí
ùÿëëè ìÿãñÿäèëÿ Úåíåâðÿäÿ êå÷èðèëìèø èëê áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí áÿéàííàìÿñèíè ãÿáóë åòìÿñèíè
ÿñàñ øÿðò êèìè èðÿëè ñöðöá, Ñóðèéà ìöõàëèôÿòè èñÿ
ðÿñìè Òåùðàíûí äàíûøûãëàðäà èøòèðàêûíà ãÿòè øÿêèëäÿ åòèðàç åäèá. Áóíóí àðäûíúà ÁÌÒ Áàø êàòèáè ýþíäÿðäèéè äÿâÿòè ýåðè ýþòöðöá âÿ Ñóðèéà èëÿ
áàüëû áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí Èðàíûí èøòèðàêû îëìàäàí êå÷èðèëÿúÿéè ìÿëóì îëóá. Áó äÿéèøèêëèéÿ úàâàá ãàðøû òÿðÿôäÿí äÿðùàë ýÿëèá. Áåëÿ êè, Ðóñèéàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ñåðýåé Ëàâðîâ Èðàíûí Ñóðèéà èëÿ áàüëû êîíôðàíñà áóðàõûëìàìàñûíû éàíëûø
àääûì êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèá.
Áåëÿëèêëÿ, áó, áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, ùÿð
íÿ ãÿäÿð êîìïðîìèñ âÿ ðàçûëûãäàí áÿùñ åäèëñÿ äÿ, ùÿëÿ äÿ äöíéà ñèéàñÿòèíèí áþéöê ýöúëÿðè àðàñûíäà Ñóðèéà ìÿñÿëÿñè èëÿ áàüëû çèääèééÿòëÿð äàâàì åäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, ùàäèñÿëÿðèí ùàçûðêè äóðóìó
áåëÿ áèð ïðîãíîç èôàäÿ åòìÿéÿ èìêàí âåðèð êè,
êîíôðàíñäà ìöÿééÿí ðàçûëûãëàð ÿëäÿ åäèëñÿ áåëÿ, áó, ìöõàëèô ãöââÿëÿðëÿ Áÿøÿð ßñÿä ðåæèìè
àðàñûíäà êîíôðàíòàñèéàíûí àðàäàí ãàëõìàñûíû
òÿìèí åòìÿéÿúÿê. Äîëàéûñûéëà, ùàäèñÿëÿðèí
ñîíðàêû äþíÿìè éåíÿ äÿ øèääÿòëè ãàðøûäóðìàëàðëà éàääà ãàëàúàã. Èêèíúèñè, ìöõàëèôëÿð âÿ Áÿøÿð ßñÿä ðåæèìèíè äÿñòÿêëÿéÿí ãöââÿëÿð - äöíéà ñèéàñÿòèíèí ëîêîìîòèâ àêòîðëàðû âÿ ðåýèîíàë
ìèëëè äþâëÿòëÿð ïðîñåñëÿðÿ ìöäàõèëÿ åòìÿéÿ äàâàì åäÿúÿêëÿð.
ÍÓÐËÀÍ
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Øóðàñûíûí 2013-17-úè èëëÿð öçðÿ öçâëöéöíÿ ñå÷èëèá.
Áóíëàðëà éàíàøû, ÍÀÒÎ èëÿ ÿìÿêäàøëûã Ñöëù
íàìèíÿ òÿðÿôäàøëûã ïðîãðàìû, Ôÿðäè òÿðÿôäàøëûã
öçðÿ ÿìÿëèééàò ïëàíû, Ïëàíëàøäûðìà âÿ òÿùëèë ïðîñåñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëèá. 22-23
ìàé òàðèõëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí òÿùëöêÿñèçëèê ÷àüûðûøëàðû öçðÿ ÍÀÒÎ-íóí òÿðÿôäàøëûã êîíôðàíñûíà åâ
ñàùèáëèéè åäèá. Èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí ÍÀÒÎ-íóí
ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ßôãàíûñòàíäà àïàðûëàí ÈÑÀÔ
ÿìÿëèééàòûíà òþùôÿñèíè äàâàì åòäèðèá, ÿëâåðèøëè ùàâà âÿ ãóðó òðàíçèòè èìêàíëàðû éàðàäûá. Àçÿðáàéúàí
ùÿì äÿ ßôãàíûñòàíà ìöõòÿëèô òÿëèì ïðîãðàìëàðû,
ùóìàíèòàð ëàéèùÿëÿð, ìèíà òÿìèçëÿìÿ, òÿùñèë âÿ
êàäð ùàçûðëûüû âàñèòÿñèëÿ éàðäûìëàð åäèá.
ÁÅÉÍßËÕÀËà ÄÈÀËÎà Âß
ÉÀÐÄÛÌËÀØÌÀÄÀ ÔßÀË ÈØÒÈÐÀÊ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí 2013-úö èëèí éåêóíëàðûíà äàèð éàéäûüû ùåñàáàòäà áèëäèðèëèð êè, þòÿí èëäÿ ìöàñèð äþâðöí ÷àüûðûøëàðûíûí úàâàáëàíäûðûëìàñû, ùÿäÿ âÿ òÿùäèäëÿðèí
ãàðøûñûíûí àëûíìàñû ö÷öí áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ôÿàë ðîë îéíàéàí Àçÿðáàéúàí ñèâèëèçàñèéàëàð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîã,
òåððîðèçì âÿ êöòëÿâè ãûðüûí ñèëàùëàðûíûí éàéûëìàñûíà ãàðøû ìöáàðèçÿ, òÿðê-ñèëàù âÿ ñèëàùëàðà íÿçàðÿò
ðåæèìëÿðèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ÿòðàô ìöùèò âÿ åêîëîýèéà, éîõñóëëóã ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè âÿ äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèí îëóíìàñû òÿøÿááöñëÿðèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðèá âÿ áó ìþâçóëàð öçðÿ àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèá.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, 2013-úö èë Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà âàúèá ìÿäÿíè, ùóìàíèòàð äèàëîã
ìÿðêÿçëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿñè áàõûìûíäàí ÷îõ
óüóðëó áèð èë îëóá. Þòÿí èë êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð ñûðàñûíäà ÛÛ Öìóìäöíéà Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû Äèàëîã Ôîðóìó, “Ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” ÀçÿðáàéúàíÀÁØ Ôîðóìó, ÈÚÀÏÏ-ûí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ éàðàäûëàí Ãàäûí Ãîëóíóí
Áàêûäà Û èúëàñûíû, Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñèíè âÿ ÛÛÛ Áåéíÿëõàëã Áàêû Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíó ãåéä åòìÿê îëàð. Áó úöð áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿðäÿ äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí îëàí
éöçëÿðëÿ íöôóçëó ñèéàñè õàäèì, àéðû-àéðû ñàùÿëÿð
öçðÿ åêñïåðòëÿð, ùÿì÷èíèí, ìÿòáóàò íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àðàéà ýÿëÿðÿê ìöõòÿëèô ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ äèàëîã, ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûð, ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèðëÿð.
2013-úö èëäÿ þëêÿìèç áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð
éàðäûì âÿ õåéðèééÿ àêñèéàëàðûíäà èøòèðàêûíû äàùà
äà àðòûðûá. Àçÿðáàéúàí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí
èíñàíëàðà ñÿùèééÿ, òÿùñèë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ìöõòÿëèô ôîðìàëàðäà éàðäûìëàð ýþñòÿðèá.
11 èéóí òàðèõèíäÿ Áàêûäà Èñëàì ßìÿêäàøëûã
Òÿøêèëàòû õàðèúè èøëÿð íàçèðëÿðèíèí ìöãÿääÿñ ßë-
Ãöäñ øÿùÿðèíÿ äÿñòÿê ìÿãñÿäèëÿ äîíîð êîíôðàíñûíûí âÿ Ôÿëÿñòèí äþâëÿòèíÿ éàðäûì ìÿãñÿäèëÿ Èñëàì Ìàëèééÿ Òÿùëöêÿñèçëèê Øÿáÿêÿñèíèí òÿñèñàò
êîíôðàíñû êå÷èðèëèá. Êîíôðàíñëàðûí ïëàíûíäà òÿãäèì
îëóíìóø ëàéèùÿëÿðÿ äÿñòÿéèí âåðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ,
Àçÿðáàéúàí äà äàõèë îëìàãëà, áèð ñûðà þëêÿëÿð òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿ éàðäûìû àéðûëûá. Þëêÿìèç áó
ìÿãñÿäëÿ, 5 ìèëéîí ÀÁØ äîëëàðû ùÿúìèíäÿ éàðäûì
ìöÿééÿí åäèá.
Ãåéä åäÿê êè, þòÿí äþâðäÿ Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí íÿçäèíäÿ òÿñèñ åäèëìèø Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã Èíêèøàôà Éàðäûì Àýåíòëèéè (ÀÈÄÀ) áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð âÿ éàðäûì ëàéèùÿëÿðèíÿ âÿ äàâàìëû èíêèøàôà õèäìÿò åäÿí ëàéèùÿëÿðèíèí ñàéûíû àðòûðûá.
Õàðèúè òÿëÿáÿëÿð ö÷öí òÿãàöä ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ôÿëÿñòèí, Ñåíò Âèíñåíò âÿ Ãðåíäàäàí îëàí òÿëÿáÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ
òÿùñèë àëûáëàð. Àíãîëà, ßëúÿçàèð, ×àä, Êàìåðóí, Ôèë
Äèøè Ñàùèëè, Ëèâèéà, Ìàâðèòàíèéà, Ìèñèð, Íèýåðèéà,
Ñóäàí, Êîëóìáèéà, Âéåòíàì, Îìàí, Êöâåéò âÿ
äèýÿð äþâëÿòëÿðèí ìöòÿõÿññèñëÿðè ö÷öí íåôò-ãàç èñòåùñàëû öçðÿ èõòèñàñàðòûðìà êóðñëàðû òÿøêèë åäèëèá.
ßôãàíûñòàíäà åëåêòðîí ùþêóìÿòèí éàðàäûëìàñû ëàéèùÿñèíÿ òþùôÿ âåðèëèá, Ôÿëÿñòèíÿ, Áîñíèéà âÿ Ùåðñåãîâèíàéà, ÁÌÒ-íèí Òèúàðÿò âÿ Èíêèøàô öçðÿ
Êîíôðàíñûíûí Åòèìàä ôîíäóíà, Ãàðà äÿíèç-Õÿçÿð
äÿíèçè ÿìÿêäàøëûüû âÿ òÿðÿôäàøëûüû ôîíäóíà, ÁÌÒíèí Âéàíà îôèñèíèí äÿñòÿêëÿíìÿñè ëàéèùÿñèíÿ ìàëèééÿ âÿ òåõíèêè éàðäûìëàð ýþñòÿðèëèá. Ïàíàìà,
Ãâèíåéà Áèññàó âÿ Ôèëèïïèíäÿ áàø âåðìèø òÿáèè ôÿëàêÿòëÿðèí ôÿñàäëàðûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí
ùóìàíèòàð âÿ ìàëèééÿ éàðäûìëàðû åäèëèá, ÁÌÒ-íèí
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàðà ãàðøû Ìÿðêÿçè Úàâàá Ôîíäóíà, ÁÌÒ-íèí Èíñàí àëâåðè ãóðáàíëàðûíà Êþíöëëö
Éàðäûì Ôîíäóíà âÿ Áåéíÿëõàëã Ãûðìûçû Õà÷ Êîìèòÿñèíÿ êþíöëëö èàíÿëÿð âåðèëèá.
Ùÿì÷èíèí, “Ãàðøûñû àëûíà áèëèíÿí ýþðìÿ ãàáèëèééÿòèíèí èòèðèëìÿñè èëÿ ìöáàðèçÿ” êàìïàíèéàñû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 2013-úö èëäÿ Ìàëè, Ëèâèéà, Íèýåð,
×àä, Áåíèí, Áóðêèíà Ôàñî, Êàìåðóí, Úèáóòè âÿ
Ãâèíåéàäà óüóðëó ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá, îí
ìèíëÿðëÿ èíñàí þäÿíèøñèç ÿñàñäà ýþç ìöàéèíÿñè
åäèëèá, ýþðìÿ ãàáèëèééÿòèíè ãèñìÿí âÿ éà òàìàìèëÿ èòèðìèø 3000-äÿí ÷îõ øÿõñèí ýþðìÿ ãàáèëèééÿòè
áÿðïà îëóíóá.
Ýþðöíäöéö êèìè, Àçÿðáàéúàíûí 2013-úö
èëäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ôÿàë õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó
ÿí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ þíÿìëè íÿòèúÿëÿðëÿ
éàääà ãàëûá. Àçÿðáàéúàí þç ìèëëè ìàðàãëàðûíû áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ ëàéèãèíúÿ ìöäàôèÿ
åäÿ áèëèá. Áöòöí áóíëàð îíó äåìÿéÿ èìêàí
éàðàäûð êè, Àçÿðáàéúàí 2014-úö èëäÿ äÿ óüóðëó õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó ùÿéàòà êå÷èðÿúÿê.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
Òåàòðëàðûìûçäà òàìàøà÷û ïðîáëåìè...
Âÿ éà áèëåò ãèéìÿòëÿðèíèí áàùà îëìàñû ùàããûíäà ôèêèðëÿð áó ìÿñÿëÿäÿ íÿ äÿðÿúÿäÿ úèääè àðãóìåíòäèð?
ßñëèíäÿ, äöíéà òåàòð òàðèõèíäÿ òàìàøà÷û ãûòëûüû ùÿìèøÿ àêòóàë ïðîáëåìëÿðäÿí îëóá. Áó ýöí èñÿ áèð ÷îõ þëêÿëÿðäÿ áó ìÿñÿëÿäÿí øèêàéÿò åäÿíëÿðèí
ñûðàëàðû äàùà äà ýåíèøëÿíèð. Àçÿðáàéúàí òåàòðëàðû ö÷öí äÿ õàðàêòåðèê îëàí
áó ïðîáëåìèí ùÿëëè éîëëàðû úèääè ìöçàêèðÿ ìþâçóñóäóð. Ìöòÿõÿññèñëÿð, ñÿíÿòñåâÿðëÿð áóíóíëà áàüëû ìöõòÿëèô ôèêèðëÿð èðÿëè ñöðöð, ìþâúóä äóðóìóí
àðàäàí ãàëäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ôÿðãëè òÿêëèôëÿð ñÿñëÿíäèðèëèð. Þòÿí èëëÿðèí ìöñáÿò
òÿúðöáÿñè èñÿ áó òÿêëèôëÿðèí àíà õÿòòèíè
òÿøêèë åäèð. Éàøëû íÿñëèí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ñþùáÿòëÿð çàìàíû îíëàð áèëäèðèðëÿð
êè, äÿôÿëÿðëÿ èíñàíëàðûí òåàòðà áèëåò àëìàã ö÷öí íþâáÿéÿ äóðìàëàðûíûí âÿ
ìèí áèð ÷ÿòèíëèêëÿðëÿ áèëåò ÿëäÿ åòìÿëÿðèíèí øàùèäè îëóáëàð. Ìÿñÿëÿí, î äþâðëÿðäÿ òÿçÿ òàìàøàéà ãîéóëäóüó âàõòëàðäà Ñÿìÿä Âóðüóíóí “Âàãèô” ïéåñèíèí ñþçëÿðèíè òàìàøà÷ûëàð àêòéîðëàðëà
áèðýÿ ÿçáÿð äåéèðëÿðìèø. Î âàõò èíñàíëàð òåàòðëàðà ýÿëèá ùàíñû òàìàøàäà êèìèí îéíàéàúàüûíû ÿââÿëúÿäÿí þéðÿíèðìèøëÿð. Éà äà, àõøàì ßëÿñýÿð
ßëÿêáÿðîâ òàìàøàäà ÷ûõûø åäÿúÿêäèñÿ, îíóí ïÿðÿñòèøêàðëàðû òåàòðà àõûøûá
ýÿëèðäè. Éÿíè òåàòðà, àêòéîðëóã ñÿíÿòèíÿ áþéöê ìàðàã âàð èäè. Ëàêèí áó ýöí
âÿçèééÿò áèð ãÿäÿð äÿéèøèá.
Àçÿðáàéúàíäà áèð
òàìàøàéà áàõìàã ö÷öí
íÿ ãÿäÿð ïóë
õÿðúëÿìÿê ëàçûìäûð?
Þëêÿìèçäÿ òåàòðäàí ñþùáÿò ýåäÿðêÿí ùàìû òàìàøà÷û ãûòëûüûíäàí øèêàéÿò åäèð. Áÿçèëÿðè áóíó òåàòðëàðûìûçäà ñÿùíÿéÿ ãîéóëàí òàìàøàëàðûí êåéôèééÿòè, áÿçèëÿðè òåàòðëàðäà åéíè ìöÿëëèôëÿðèí ÿñÿðëÿðèíèí ñÿùíÿëÿøäèðèëìÿñè, áó
öçäÿí òàìàøàëàðäà éåêíÿñÿêëèéèí îëìàñû âÿ ìöàñèð åëåìåíòëÿðèí ÷àòûøìàìàñû èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèðëÿð. Ùÿòòà òåàòð
ñÿíÿòèíäÿí õÿáÿðè îëìàéàí, èëëÿðëÿ òåàòðëàðûí ãàïûñûíäàí è÷ÿðè ýèðìÿéÿí èíñàíëàð äà áóíóíëà áàüëû ôèêèð éöðöäöðëÿð. Ýÿíú íÿñëèí íöìàéÿíäÿëÿðè, õöñóñèëÿ òÿëÿáÿëÿð èñÿ ÿñàñ ñÿáÿá êèìè
áèëåòëÿðèí áàùà îëìàñûíäàí øèêàéÿòëÿíèðëÿð. Éÿíè, äîüðóäàíìû, Àçÿðáàéúàíäà 1 òàìàøàéà áàõìàã áó ãÿäÿð
áàùàäûð?
Àðàøäûðìàëàðûìûç çàìàíû ìÿëóì
îëäó êè, Îïåðà âÿ Áàëåò Òåàòðûíäà áèð
òàìàøà ö÷öí ìèíèìàë ãèéìÿòëÿð 11
ìàíàòäàí 16 ìàíàòà ãÿäÿðäèð. ßýÿð
ÿúíÿáèëÿð ñþçöýåäÿí òåàòðäà òàìàøà
ñÿùíÿëÿøäèðÿðëÿðñÿ, î çàìàí ùÿìèí òàìàøàíûí ãèéìÿòè 33 ìàíàò îëóð. Áó òàìàøàëàðûí áàùàëû îëìàñûíûí ÿñàñ ñÿáÿáè èñÿ áèëåòèí ãèéìÿòèíèí öçÿðèíÿ ãàñòðîëà ýÿëìèø àêòéîðëàðûí éîë, ùîòåë, ÿðçàã
õÿðúëÿðèíèí äÿ ÿëàâÿ îëóíìàñûäûð. Àììà åéíè çàìàíäà, Îïåðà âÿ Áàëåò Òåàòðûíûí ùàçûðëàäûüû òàìàøàëàðà õàðèúè
âÿòÿíäàøëàð, äèàáåò õÿñòÿëèêëÿðèíäÿí
ÿçèééÿò ÷ÿêÿíëÿð, èìêàíñûçëàð, ôèçèêè
ãöñóðëó èíñàíëàð ïóëñóç áàõà áèëÿðëÿð.
ßí óúóç áèëåòëÿð...
Ýÿíú Òàìàøà÷ûëàð Òåàòðû ùÿì
óøàãëàð, ùÿì äÿ áþéöêëÿð ö÷öí ìàðàãëû òàìàøàëàð ùàçûðëàéûð. Áó òåàòðäà
áèëåòëÿðèí ãèéìÿòè úÿìè 4-5 ìàíàòäûð.
Êþêëö ÿíÿíÿëÿðÿ ìàëèê äèýÿð òåàòð Ðóñ Äðàì Òåàòðû èñÿ òàìàøà÷û áàõûìûíäàí ùàçûðäà éöêñÿëèø äþâðöíö éàøàéûð äåñÿê, éàíûëìàðûã. ×öíêè áó òåàòðûí äåìÿê îëàð êè, áöòöí òàìàøàëàðû
àíøëàãëà êå÷èð. Òåàòð ùÿì õàðèúè, ùÿì
äÿ éåðëè äðàìàòóðãëàðëà ñûõ ÿìÿêäàøëûã åäèð. Ìÿäÿíèééÿò îúàüûíûí ðåïåðòóàðû ýåíèø îëäóüóíäàí òàìàøà÷û
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ö÷öí äÿ ñå÷èì èìêàíû áþéöêäöð. Óøàãëàð ö÷öí òàìàøàëàðà áèëåòëÿðèí ãèéìÿòè 4 ìàíàò, áþéöêëÿð ö÷öí
àõøàì òàìàøàëàðûíà èñÿ 5
ìàíàòäàí 10 ìàíàòà ãÿäÿð äÿéèøèð. Ìóñèãèëè Êîìåäèéà Òåàòðûíäà èñÿ ãèéìÿòëÿð 5-10 ìàíàò úèâàðûíäàäûð. Àçÿðáàéúàí òåàòðûíûí ìÿáÿäè ñàéûëàí Àêàäåìèê Ìèëëè Äðàì Òåàòðûíäà áèëåòëÿðèí ãèéìÿòè éåðëÿðÿ ýþðÿ äÿéèøèð. Áåëÿ êè,
ãàáàã ñûðàëàðäà îòóðóá òàìàøàíû ñåéð åòìÿê èñòÿéÿíëÿð 10, àðõà úÿðýÿëÿðëÿ êèôàéÿòëÿíÿíëÿð èñÿ 6
ìàíàò þäÿìÿëè îëóðëàð.
Ñòàíäàðò ãèéìÿòëÿð...
Ïàíòîìèì Òåàòðûíäà áöòöí òàìàøàëàðûí ãèéìÿòè 5 ìàíàòäûð. Òåàòðûí
ðåïåðòóàðû ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿêè òàìàøà÷ûëàðûí ñàéÿñèíäÿ áÿëëè îëóð. Áåëÿ êè,
òÿøêèëàò÷û ðåïåðòóàðäà îëàí òàìàøàëàðû
òåàòðûí “ôàúåáîîê” ñÿùèôÿñèíäÿ éåðëÿøäèðèð âÿ òàìàøà÷ûëàð áèëåòè ñîñèàë øÿáÿêÿäÿ ñèôàðèø âåðèðëÿð. Ùàíñû òàìàøàíû
äàùà ÷îõ ñåéð åòìÿê èñòÿéÿí îëàðñà,
ùÿìèí òàìàøà äà áÿëëè âàõòäà îéíàíûëûð. Áàõìàéàðàã êè, òåàòðûí 50 íÿôÿðëèê
éåðè âàð, òåàòð à÷ûã êàññà èëÿ þç éåðëÿðèíè äîëäóðà áèëèð.
Àáäóëëà Øàèã àäûíà Äþâëÿò Êóêëà
Òåàòðû þç çàëûíà 210 íÿôÿð éåðëÿøäèðÿ
áèëèð. Áóðàäà ùÿì óøàãëàð, ùÿì äÿ áþéöêëÿð ö÷öí òàìàøàëàð ùàçûðëàíûð.
Êóêëà Òåàòðûíäà äà áèëåòëÿðèí ãèéìÿòè
ñòàíäàðòäûð - 2 ìàíàò.
Áÿñ õàðèúäÿ òàìàøàéà
áèëåò íå÷ÿéÿäèð?
ëÿðèí äÿ òåàòðëàðûíäà áèëåòëÿðèí ãèéìÿòè èëÿ ìàðàãëàíäûã. Àðàøäûðìàëàðûìûç
íÿòèúÿñèíäÿ ìÿëóì îëäó êè, Ãÿðáè
Àâðîïà âÿ êå÷ìèø Ñîâåò þëêÿëÿðèíèí
ÿêñÿðèééÿòèíäÿ òàìàøà÷ûëàð áèçäÿí
ôÿðãëè îëàðàã, áèëåòè äàùà ÷îõ îíëàéí
(èíòåðíåò âàñèòÿñèëÿ) àëûðëàð. Îíëàð èíòåðíåò âàñèòÿñè èëÿ èçëÿéÿúÿéè òàìàøàíû, îòóðàúàüû éåðè þíúÿäÿí ñå÷èá òàìàøàíû èçëÿìÿéÿ ýåäèðëÿð.
Èíäè èñÿ àéðû-àéðû þëêÿëÿðäÿ òåàòð
òàìàøàëàðûíà îëàí áèëåòëÿðèí ãèéìÿòëÿðèíÿ íÿçÿð éåòèðÿê. Ðóñèéàäà òåàòð òàìàøàëàðûíà áèëåòëÿðèí ãèéìÿòè 22 ìàíàòäàí 76 ìàíàòàäÿê äÿéèøèð. Òöðêèéÿäÿ èñÿ áèð òàìàøàéà áàõìàã ñèçÿ
35-111 ìàíàòà áàøà ýÿëÿ áèëÿð. Óêðàéíàäà áó ãèéìÿò 2-24 ìàíàò, Þçáÿêèñòàíäà 1-6 ìàíàò, Èíýèëòÿðÿäÿ èñÿ
15-60 ìàíàò àðàñûíäàäûð.
Ïðîáëåì ãèéìÿòäÿ äåéèëñÿ...
Ýþðöíäöéö êèìè ïðîáëåì ùå÷ äÿ
ãèéìÿòëÿ áàüëû äåéèë. Î çàìàí îðòàäà
äàùà úèääè ñîñèîïñèõîëîæè ôàêòîðëàð âàð
êè, íþâáÿòè éàçûëàðûìûçäà áó ôàêòîðëàðà
òîõóíìàüà ÷àëûøàúàüûã.
Éàçûíû ùàçûðëàéàðêÿí õàðèúè þëêÿ-
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
ÎÊÒÀÉ
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

23-01-2014