Türkiye Bankalar Birliği ve
Türkiye Katılım Bankaları Birliği
Sunumu
Erdem Başçı
Başkan
21 Ekim 2014
Genel Değerlendirme

Zayıflayan küresel talebe rağmen ihracat dengeli büyümeyi desteklemeye devam
etmektedir.

Sıkı para politikası duruşu ve alınan makroihtiyati önlemlerin etkisiyle kredi
büyüme hızları makul düzeylerde seyretmektedir.

Yılın başında alınan makroihtiyati önlemlerin ve para politikasındaki sıkı duruşun
çekirdek enflasyon üzerindeki olumlu etkileri gözlenmeye başlanmıştır. Gıda
fiyatlarındaki yüksek seyir enflasyon görünümündeki iyileşmeyi geciktirmektedir.

Düşen emtia fiyatları enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri sınırlayabilecektir.

Enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve enflasyonu etkileyen diğer unsurlar
yakından izlenecek ve enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar
getiri eğrisini yataya yakın tutmak suretiyle para politikasındaki sıkı duruş
sürdürülecektir.
2
Sunum Planı
1)
Dengeli Büyüme Politikaları
2)
Dengeli Büyüme Görünümü
3
DENGELİ BÜYÜME POLİTİKALARI
4
Büyümeyi destekleyen en önemli unsur yapısal reformlar olacaktır.
 G20 Sydney: 2018 yılı itibarıyla +2 yüzde puan küresel
büyüme
 10’uncu Kalkınma Planı, Türkiye
 Orta Vadeli Program (2015-2017), Türkiye
5
Politikalar daha dengeli bir büyümeye göre ayarlanmıştır.
 Yapısal Reformlar: Eylem Planları (1200 Eylem)
 Finansal İstikrar Komitesi Katkısı: Finansal İstikrar,
Makroihtiyati Politikalar
 TCMB Katkısı: Fiyat İstikrarı, Dengeli Büyüme Politikaları
6
Para Politikası Duruşu

“[…] enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme
sağlanana kadar getiri eğrisini yataya yakın tutmak
suretiyle para politikasındaki sıkı duruş
sürdürülecektir.”
7
TCMB likidite politikasında sıkılaştırma eğilimini korumaktadır.
13
12
13
Gecelik Borç Alma -Verme Faiz Koridoru
12
TCMB Ortalama Fonlama Faizi
11
11
BİST Bankalararası Gecelik Repo Faizleri
10
10
1 Haftalık Repo Faizi
9
9
8
8
7
7
6
6
5
5
4
4
3
3
Kaynak: TCMB.
Son Veri: 15 Ekim 2014
8
Getiri eğrisinin eğimi tarihsel ortalamasına göre daha yatay
seyretmektedir.
Kısa ve Uzun Vadeli Faiz Oranları
(Yüzde)
14
12
5 Yıl - BIST Gecelik Faizi
BIST Gecelik Faiz Oranı (10 Günlük Hareketli Ortalama)
5 Yıllık Piyasa Faizi
TCMB Ortalama Fonlama Faizi
14
12
10
10
8
8
6
6
4
4
2
2
0
0
-2
-2
-4
-4
Kaynak: TCMB, Bloomberg.
Son Veri: 15 Ekim 2014
9
Makroihtiyati önlemlerin yardımıyla reel faizler küresel kriz öncesi
seviyelerin altındadır.
Gösterge Tahvil Reel Faizi*
(Yüzde)
25
25
20
20
15
15
10
Mali Disiplin
(Kamu)
Mali Disiplin
(Özel)
10
5
5
0
0
-5
-5
Kaynak: TCMB, BIST.
*Reel faiz serisi, gösterge tahvilin getirisinden enflasyon beklentilerinin çıkarılması şeklinde hesaplanmıştır. Enflasyon beklentisi olarak, 2006 yılı
Nisan ayına kadar 12 ay sonrası enflasyon beklentisi kullanılırken , ondan sonraki dönemde ise 12 ve 24 ay sonrası enflasyon beklentileri kullanılarak
24 ay içindeki ortalama enflasyon beklentisi hesaplanmıştır. Enflasyon beklentisi olarak uygun ortalama kullanılmıştır.
Son Veri: 10 Ekim 2014
10
Ticari kredi faiz oranları tiketici kredisi faiz oranlarının önemli
ölçüde altında seyretmektedir.
Faiz Oranları
(Yüzde)
28
26
24
22
20
Ticari (4 Haftalık HO)
Konut
Nakit
Gösterge Tahvil
TCMB Faizi*
28
26
24
22
20
18
18
16
16
14
14
12
12
10
10
8
8
6
6
4
4
2
2
0
0
Kaynak: TCMB.
*20.10.2011 tarihi öncesi TCMB borçlanma faizini, bu tarih sonrası ortalama fonlama faizini ifade etmektedir.
Son Veri: 03 Ekim 2014
11
Kredi büyümesi para politikasının sıkı duruşu ve makroihtiyati
önlemler sonucunda makul seviyelerde seyretmektedir.
Tüketici* ve Ticari Kredi Büyüme Oranları
(Yıllık Değişim, Yüzde)
60
60
Tüketici
Ticari (KEA)
50
50
40
40
30
30
20
20
10
10
0
0
-10
Kaynak: TCMB.
-10
Toplam bankacılık sektörü (Katılım bankaları dahil, TGA Hariç)
*Kredi kartları dahil.
Son Veri: 10 Ekim 2014
12
TCMB yasal sorumlulukları doğrultusunda dengeli büyümeye katkı
sağlamaktadır.
1)
Fiyat İstikrarı
2)
Dengeli Büyüme İçin İlave Destekler

İhracat Reeskont Kredileri


Sürdürülebilir Kredi Büyümesi


Döviz Depo İmkanı


Çekirdek Yükümlülüklerin Desteklenmesi
Yeni
13
2014 yılında ihracat reeskont kredilerinin rezervlere katkısının
13 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
TCMB Rezervleri
(Milyar ABD doları)
TCMB diğer döviz rez.
YP ZK için döviz
ROM döviz
TCMB diğer altın rez.
Kıym.mad. için altın
ROM altın
140
120
100
80
60
40
Döviz Satışı
(-)
İhracat
Reeskont
Kredileri
(+)
OCAK 2014*
5.8
0.57
Şubat 2014
1.0
0.30
Mart 2014
1.05
0.48
Nisan 2014
1.02
0.36
Mayıs 2014
0.50
2.06
Haziran 2014
0.42
1.54
Temmuz 2014
0.38
1.46
Ağustos 2014
0.21
1.38
Eylül 2014
0.31
1.42+
Ekim 2014
0,32**
1.32+
Milyar ABD
doları
Kasım 2014
0.77+
Aralık 2014
1.27+
TOPLAM
11,01
12,93
20
Milyar ABD doları
0
Kaynak: TCMB.
Son Veri: 26 Eylül 2014
ROM Döviz
38.5
Döviz ZK
33.6
TOPLAM
72.1
* Ocak 2014’teki doğrudan döviz müdahalesini de içermektedir.
** Döviz satışları 15 Ekim 2014 itibarıyladır.
+Geçici.
14
Sürdürülebilir Kredi Büyümesi
Toplam Kredi* Büyüme Oranı
(Yıllık Değişim, Yüzde)
40
35
30
25
20
15
10
5
0
Kaynak: TCMB.
Son Veri: 10 Ekim 2014
*Toplam bankacılık sektörü (Katılım bankaları dahil, TGA Hariç)
*Kredi kartları dahil, Kur etkisinden arındırılmış.
15
Döviz Depo Faiz Oranları
25 Eylül 2014 Tarihli Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti

FED nicel genişleme adımlarını sonlandırırken politika faizini uzun bir
süre düşük seviyelerde tutacağını belirtmiştir.

Politika faizinin uzun dönemde ulaşması beklenen seviye küresel kriz
öncesi dönemlere kıyasla daha düşük düzeyde bulunmaktadır.

Bu çerçevede, Para Politikası Kurulu’na Döviz Depo Piyasası limitleri,
faiz oranları ve geçmiş uygulamalar konusunda bilgi sunulmuştur.
16
Döviz Depo Faiz Oranları

Merkez Bankası’ndan bir hafta vadeli borçlanmalara
uygulanmaktadır.

Türk lirası devlet tahvilleri teminat olarak kabul edilmektedir.

Rezerv Opsiyonuyla eşzamanlı kullanıma izin verilmemektedir.

OVP dönemleri boyunca öngörülen faiz oranları:

2015
2016
2017
ABD doları
7.5
8.5
9.0
Euro
6.5
6.5
6.5
Detaylar 10 Aralık 2014 tarihinde düzenlenecek olan basın
toplantısında ilan edilecektir.
17
Çekirdek Yükümlülüklerin Desteklenmesi

TL Zorunlu Karşılıklara Ödenecek Faizin Formülü:
= TCMB Ağırlıklı Ortalama Fonlama Faizi – X yüzde puan

Fonların daha büyük kısmını çekirdek yükümlülüklerden
sağlayan bankaların X değeri daha düşük, dolayısıyla
alacakları faiz daha yüksek olacaktır.
18
Çekirdek Yükümlülüklerin Desteklenmesi
TL Zorunlu Karşılıklara Ödenen Faiz
Ödenen Faiz* (Yüzde)
70
′ /
60
Çekirdek yükümlülüğü yüksek olan bankalar
50
Çekirdek yükümlülüğü daha düşük olan bankalar
 /
40
39,4
30
20
15,2
10
0
1
5
8,25
TCMB
Ağırlıklı Ortalama Fonlama Faizi ()
9 13 17 21 25 29 33 37 41 45 49 53 57 61 65 69 73 77 81
85 89 93
97 101105109113117121125129133137141145149
5
7
* TCMB ağırlıklı ortalama fonlama faizinin yüzdesi.
Kaynak: TCMB.
 =
−

>
≤
′ =
−

>
≤
19
Mevduat ve Katılım Bankaları Referans Oranı
(%)
200
1129
812
780
(Mevduat + Özkaynaklar) / Kredi Oranı*
(Nisan-Mayıs-Haziran 2014 Ortalaması, Yüzde)
180
160
140
120
102,7**
100
80
60
40
20
0
Mevduat ve Katılım Bankaları
Kaynak: TCMB.
*Aylık bilanço verilerinin 3 aylık ortalaması kullanılmıştır. Yurt içi ve yurt dışı bankalar mevduatı ile
resmi mevduat hariç tutulmuştur.
Mevduat ve katılım bankalarının Toplam (Mevduat + Özkaynaklar) / Toplam Kredi Oranı
20
Kalkınma ve Yatırım Bankaları Referans Oranı
(Nisan-Mayıs-Haziran 2014 Ortalaması, Yüzde)
462
200
1309
(%)
3099
(Mevduat + Özkaynaklar) / Kredi Oranı*
180
160
140
120
100
80
60
32,1**
40
20
0
Kaynak: TCMB.
Kalkınma ve Yatırım Bankaları
*Aylık bilanço verilerinin 3 aylık ortalaması kullanılmıştır.
**Kalkınma ve yatırım bankalarının Toplam (Mevduat + Özkaynaklar) / Toplam Kredi Oranı
21
Finansman Şirketleri Referans Oranı
(%)
28
31155
(Mevduat + Özkaynaklar) / Kredi Oranı*
(Haziran 2014, Yüzde)
24
20
16
12
8,4**
8
4
0
Finansman Şirketleri
Kaynak: TCMB.
*Raporlamanın 3 ayda bir yapılması nedeniyle dönem sonu bilanço verileri kullanılmıştır.
**Finansman şirketlerinin Toplam (Mevduat + Özkaynaklar) / Toplam Kredi Oranı
22
Kredi Kartı Azami Faiz Oranı Formülü
23
Kredi Kartı Azami Faiz Oranlarının Belirlenmesinde Yeni Yöntem

Şeffaflık ve öngörülebilirliği artırmak amacıyla kredi kartı azami faiz
oranlarını belirleme yöntemi kamuoyu ile paylaşılacaktır.

Finansal istikrarı ve tüketicinin korunmasını amaçlayan bir yöntem
belirlenmiştir.
•
Normal dönemlerde, kredi kartı azami faiz oranlarının çok sık değiştirilmesinin
önüne geçilmektedir.
•
Düşük faiz dönemlerinde, tüketicilerin kredi kartı kullanımının sınırlandırılması
veya ihtiyaç kredilerine yönlendirilmesi amaçlanmaktadır.
•
Yüksek faiz dönemlerinde, tüketiciler üzerindeki faiz yükünün hafifletilerek TGA
artışının önlenmesi amaçlanmaktadır.
24
Son yıllarda ihtiyaç kredisi faiz oranları daha istikrarlı
seyretmektedir.
İhtiyaç Kredisi Faiz Oranı, Politika Faizi ve Enflasyon
(Yüzde, Yıllık)
45
İhtiyaç Kredisi Faizi
40
35
TÜFE
TCMB Faizi
30
25
20
15
10
5
0
Kaynak: TCMB.
Son Veri: Ağustos 2014.
25
Parametrelerin Hesaplanması

Haziran 2009 - Ağustos 2014 arasında görece dengeye oturan ihtiyaç
kredisi faiz oranlarının
•
•

Ortalaması: 1,37
Standart sapması: 0,22
Döngü karşıtı prim değerleri (%)
Yüksek faiz dönemi
Normal dönem
Düşük faiz dönemi
KK azami faiz
oranı
İK + 0,43
İK(Ort) + 0,65 = 2,02
İK + 0,87
Hesaplanışı:
Normal dönem prim
değeri - Örneklemin
standart sapması =
0,65-0,23 = 0,43
Mevcut KK azami faiz
oranı - Örneklemin
ortalaması =
2,02-1,37 = 0,65
Normal dönem prim
değeri + Örneklemin
standart sapması =
0,65+0,22 = 0,87
İK: İhtiyaç kredisi faiz oranı
KK: Kredi kartı azami faiz oranı
26
ensity
Azami Faiz Hesaplama Yönteminin Temsili Gösterimi
Kredi kartı
azami faiz
oranı (KK)
Yoğunluk
KK = İKt + Sy
KK = Ort(İK) + S0
KK = İKt + Sd
Ort(İK)
-1 standart sapma
+1 standart sapma
İhtiyaç kredisi
faiz oranı (İK)
Sy > S 0 > S d
S = Prim değeri
27
Normal Dağılım Değerlerine Göre Azami Faiz Hesabı (%)
Kredi Kartı
Azami Faizi
3,5
Düşük faiz dönemi
KK = İK + 0,87
Yüksek faiz dönemi
KK = İK + 0,43
Normal dönem
KK = Ort(İK) + 0,65
3
2,5
2,02
2
Prim
1,5
1
Kredi kartı azami faiz oranı
0,87
0,65
0,43
0,5
Güncel İK
faiz oranı
0,65
0,69
0,73
0,77
0,81
0,85
0,89
0,93
0,97
1,01
1,05
1,09
1,13
1,17
1,21
1,25
1,29
1,33
1,37
1,41
1,45
1,49
1,53
1,57
1,61
1,65
1,69
1,73
1,77
1,81
1,85
1,89
1,93
1,97
2,01
2,05
2,09
0
Ort(İK)
1,15
-0,22
1,59
+0,22
İhtiyaç Kredisi
Faiz Oranı
28
Parametrelerin Gözden Geçirilmesi

Enflasyon kalıcı bir şekilde yüzde 5 ve daha altındaki
seviyelere düştüğünde kredi kartı azami faiz oranını
belirleyen parametreler gözden geçirilebilecektir.
29
DENGELİ BÜYÜME GÖRÜNÜMÜ
30
Küresel büyüme oranları ılımlı seyretmektedir.
Küresel Büyüme Oranları*
Gelişmiş Ülkelerde İşsizlik
(Yıllık Değişim, Yüzde)
(Yüzde)
Gelişmiş Ülkeler
ABD
Gelişmekte Olan Ülkeler
10
14
8
12
Euro Bölgesi
İngiltere
6
10
4
8
2
6
0
-2
4
-4
2
-6
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
0
*Ülkelerin GSYİH verilerine göre ağırlıklandırılmıştır.
Son Veri: 2014 Ç2.
Kaynak: Bloomberg, TCMB.
Son Veri: İngiltere için Temmuz, Euro Bölgesi için
Ağustos, ABD için Eylül 2014.
31
İkinci çeyrekte büyüme zayıfladı,…
GSYİH
(Mevsimsellikten Arındırılmış, Doğal Logaritma)
4,85
4,80
4,75
4,70
4,65
4,60
4,55
4,50
4,45
4,40
1
2
3
2005
4
1
2
3
2006
4
1
2
3
2007
4
1
2
3
2008
4
1
2
3
2009
4
1
2
3
2010
4
1
2
3
2011
4
1
2
3
2012
4
1
2
3
2013
4
1
2
2014
Kaynak: TUİK, TCMB.
32
…ancak ihracatın pozitif katkısı devam etti.
Yıllık GSYİH Büyümesine Katkılar
(Yüzde Puan)
25
20
15
10
5
0
-5
-10
-15
Stok Değişimi
Net İhracat
Nihai Yurt İçi Talep
GSYİH
-20
-25
Kaynak: TUİK.
Son Veri: 2014 Ç2.
33
Öncü göstergeler dengeli büyümenin devam ettiğini işaret
etmektedir.
Sanayi Üretimi ve Kapasite Kullanım Oranı
İmalat Sanayi Sipariş Beklentisi
(Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış)
(Mevsimsellikten Arındırılmış)
125
80 32
120
78
76
115
74
110
27
22
72
105
70 17
100
68
95
66
90
Sanayi Üretimi
85
KKO (sağ eksen)
80
Kaynak: TUİK, TCMB.
64
7
İhracat
Yurt İçi
62
60
Son Veri: Sanayi Üretimi için Ağustos 2014,
Kapasite Kullanım Oranı için Eylül 2014.
12
2
Kaynak: TCMB İktisadi Yönelim Anketi.
Son Veri: Eylül 2014.
34
Reel ihracat dış talepteki aşağı yönlü risklere rağmen seviyesini
korumaktadır.
İhracat ve İthalat
(Mevsimsellikten Arındırılmış, Altın Hariç, 2011Q1=100)
140
140
130
Altın Hariç İhracat
130
Altın Hariç İthalat
120
120
110
110
100
100
90
90
80
80
70
70
1
2
3
2007
Kaynak: TÜİK, TCMB.
4
1
2
3
2008
4
1
2
3
2009
4
1
2
3
2010
4
1
2
3
2011
4
1
2
3
2012
4
1
2
3
2013
4
1
2
3*
14
* Üçüncü çeyrek verisi Temmuz-Ağustos ayları gerçekleşmeleri ile Eylül ayı tahminini içermektedir.
Son Veri: 2014 Ç3.
35
Öncü göstergeler dengeli büyümenin devam edeceğini işaret
etmektedir.
İmalat Sanayii PMI
(Mevsimsellikten Arındırılmış)
60
Küresel
Euro Bölgesi
Türkiye
58
56
54
52
50
48
46
44
42
40
Kaynak: MARKIT.
Son Veri: Eylül 2014.
36
Tüketici güveni ve yatırım eğilimi zayıf seyretmektedir.
Tüketici Güveni
Yatırım ve İstihdam Görünümü
(Mevsimsellikten Arındırılmış)
CNBC-e
Yatırım Eğilimi
TÜİK-TCMB (sağ eksen)
100
35
95
25
90
15
85
5
90
80
-5
80
75
-15
70
-25
65
-35
60
-45
55
-55
120
110
İstihdam Beklentisi
100
70
60
50
Kaynak: CNBC-e, TUİK, TCMB.
Son Veri: Eylül 2014
Kaynak: TCMB İktisadi Yönelim Anketi.
Son Veri: Eylül 2014
37
Son yıllarda Türkiye’de diğer ülkelere göre daha güçlü bir istihdam
artışı gözlenmiştir.
2007-2013 Yılları Ortalama Yıllık İstihdam Artış Oranları
(Yüzde)
Gelişmiş Ülkeler ve Türkiye
Gelişmekte Olan Ülkeler ve Türkiye
5
5
4
4
3
2
3
1
2
0
-1
1
-2
-3
0
-4
Kolombiya
Türkiye
Malezya
Şili
Peru
Endonezya
Brezilya
Filipinler
Meksika
G. Afrika
Mısır
Tayland
Polonya
Rusya
Çek Cum.
İsviçre
Türkiye
Avustralya
Kore
Kanada
Almanya
Avustarya
Belçika
İsveç
İngiltere
Fransa
ABD
Japonya
İtalya
İrlanda
Portekiz
İspanya
Yunanistan
Kaynak: IMF.
Macaristan
-1
-5
Kaynak: IMF.
38
18
İşsizlik Oranı (yüzde)
52
Katılım Oranı (%)
İstihdam (milyon,sağ eksen)
16
Tarım Dışı İşsizlik Oranı (yüzde)
27
26
50
25
14
48
24
23
12
46
10
44
22
21
20
8
42
Kaynak: TUİK, Hanehalkı İşgücü Anketi, CBRT.
19
Son Veri: Temmuz 2014.
39
Thousands
Ancak, istihdam artışı son aylarda bir miktar yavaşlamıştır.
Dengelenme süreci beklendiği şekilde devam etmektedir.
Nihai Yurt İçi Talep ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
(Mevsimsellikten Arındırılmış, 1998 Sabit Fiyatlarıyla)
33
31
GSYİH
Nihai Yurt İçi Talep
29
27
25
23
21
19
17
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Kaynak: TÜİK, TCMB.
40
İhracatın ithalatı karşılama oranındaki artış eğilimi sürmektedir.
İhracatın İthalatı Karşılama Oranı
(12-Aylık Kayan Pencereler*, Yüzde)
74
72
70
Makroihtiyati
Önlemler
68
65,1
66
Dönem Ortalaması: 63,9
64
62
60
58
Karşılama Oranı (altın hariç)
56
54
Kaynak: TÜİK, TCMB.
* 12-aylık birikimli ihracat /12-birikimli ithalat
Son Veri: Ağustos 2014
41
İhracat ithalattan daha hızlı artmaktadır.
İhracat ve İthalat
(Nominal Yıllık Değişim, Yüzde, 6 Aylık HO)
60
İhracat (altın hariç)
İthalat (altın hariç)
40
20
0
-20
-40
-60
Kaynak: TUİK.
Son Veri: Ağustos 2014.
42
Cari açıktaki iyileşmenin devam etmesi beklenmektedir.
Cari Denge
(12 Aylık Birikimli, % GSYİH)
0,0
Makroihtiyati
Politikalar
-2,0
-4,0
-6,0
-8,0
Cari Açık/GSYİH
Cari Açık/GSYİH (Altın hariç)
-10,0
1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014*
Cari Açık
(Milyar ABD doları)
0.6
7.6
14.2
21.4
31.8
37.8
40.4
12.2
45.4
75.1
48.5
65.0
46.0
Cari Açık/GSYİH (%)
0.3
2.5
3.6
4.5
6.0
5.7
5.4
2.0
6.2
9.7
6.2
7.9
5.7
Kaynak: TCMB.
Son Veri: 2014 Ç2.
* Orta Vadeli Program (2015-2017) tahmini.
43
Dış finansmanın kalitesi artmakta,…
Cari Açığın Finansman Kaynakları
(12 Aylık Birikimli, Milyar ABD doları)
100
Portföy
Kısa Vadeli*
Uzun Vadeli**
DYY
Cari Açık
80
60
40
20
0
-20
Kaynak: TCMB.
*Uzun vadeli sermaye hareketleri banka ve özel sektörün uzun vadeli net kredi kullanımlarını ve banka, özel sektör ve Hazine’nin tahvil ihraçlarını kapsamaktadır.
**Kısa vadeli sermaye hareketleri banka ve özel sektörün net kısa vadeli kredi kullanımları ve bankalardaki mevduatları kapsamaktadır.
Son Veri: Ağustos 2014.
44
…reel sektörün dış borçlarının vadesi de uzamaktadır.
Reel Sektörün Dış Borcunun Vade Dağılımı
(Yüzde)
100
90
80
5+ Yıl
70
5 Yıl
60
4 Yıl
50
40
3 Yıl
30
1-2 Yıl
20
10
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
0
Kaynak: TCMB.
45
Genel ve çekirdek enflasyon hedefin oldukça üzerinde
seyretmektedir.
Genel ve Çekirdek Enflasyon
(Yıllık Değişim, Yüzde)
14
TÜFE
H
I
12
10
8
6
4
2
0
Kaynak: TUİK.
Son Veri: Eylül 2014.
46
Son bir yılda döviz kuru geçişkenliği enflasyonun temel belirleyicisi
olmuştur.
İthalat Fiyat Endeksi
(2010=100)
170
ABD doları Cinsinden İthalat Fiyatları (2010=100)
150
TL Cinsinden İthalat Fiyatları
130
110
90
70
50
Kaynak: TUİK.
Son Veri: Ağustos 2014.
47
Birikimli döviz kuru gelişmelerinin yıllık enflasyon üzerindeki
olumsuz etkisi kademeli olarak azalmaktadır.
Döviz Kurunun Tüketici Fiyatlarına Etkisi
6
45
Döviz kurunun yıllık tüketici enflasyonuna etkisi (Yüzde puan)
5
35
Döviz kuru sepeti (Yıllık % değişim, Sağ eksen)
4
25
3
2
15
1
5
0
-5
-1
-15
-2
-3
-25
Kaynak: TCMB.
Son Veri: Ağustos 2014.
48
Yılın başında alınan makroihtiyati önlemler ve para politikasının sıkı duruşu
çekirdek enflasyonun eğilimi üzerinde olumlu etki yapmıştır.
Çekirdek Enflasyon Göstergeleri H ve I
18
16
14
12
(Mevsimsellikten Arındırılmış, Yıllıklandırılmış 3 Aylık Ortalama, Yüzde)
H
I
Parasal
Sıkılaştırma
10
8
6
4
2
0
Kaynak: TUİK, TCMB.
Son Veri: Eylül 2014.
49
Gıda fiyatlarındaki artış enflasyon görünümündeki iyileşmeyi
geciktirmektedir.
Yıllık Enflasyon
(Yüzde)
16
14,22
14
12
10
8
6,58
6
4
2
Gıda ve Yemek H.
Gıda ve Yemek H. Hariç TÜFE
0
Kaynak: TUİK, TCMB.
Son Veri: Eylül 2014
50
Kuraklık gıda fiyatları üzerinde olumsuz etki yapmıştır.
1972-2014 Yılları Kuraklık Analizi*
NEMLİ
(12 Aylık)
KURAK
NORMAL
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü
* Haziran ayları itibarıyla son 12 aylık yağışın dönem ortalamasından sapmasını göstermektedir.
51
Gıda fiyatları yıl başından itibaren tarihi eğiliminden ayrışmıştır.
İşlenmemiş Gıda Fiyat Endeksi
(Seviye, Mevsimsellikten Arındırılmış)
290
240
190
140
90
Kaynak: TÜİK, TCMB.
Son Veri: Ağustos 2014.
52
Yurtiçi gıda fiyatları uluslararası gıda fiyatlarından önemli oranda
farklılaşmıştır.
Yurtiçi ve Uluslararası Gıda Fiyatları
Yurtiçi ve Uluslararası Buğday Fiyatları
(Endeks, Ocak 2012=100)
(Endeks, Ocak 2012=100)
130
130
140
FAO (TL)
120
110
100
130
FAO Tahıl (TL)
130
120
120
120
110
110
100
100
90
90
80
80
110
100
90
90
80
80
Kaynak: FAO, TUİK, TCMB.
140
Buğday, Üretici Fiyatları (sağ eksen)
Taze Meyve Sebze Dışı Gıda
Son Veri: Ağustos 2014.
53
Enflasyon beklentilerinin 2015 yılı boyunca kademeli olarak
azalması amaçlanmaktadır.
Enflasyon Beklentileri
(Yüzde)
10
9
8
12 Ay
6,8
7
1,0 yp
6
24 Ay
5,8
5
4
3
Kaynak: TCMB.
Son Veri: Ekim 2014.
54
Emtia fiyatlarındaki düşüşün enflasyondaki yukarı yönlü riskleri
sınırlaması beklenmektedir.
S&P GS Endeksleri
(01.01.2010=100)
150
140
Ana Endeks
Enerji
End. Metal
Tarım
Temmuz 2014
Enflasyon
Raporu
130
120
110
100
90
80
70
Kaynak: Bloomberg.
Son Veri: 16 Ekim 2014.
55
Enflasyon görünümündeki yukarı yönlü riskler yakından takip
edilmektedir.
Enflasyon Raporu Tahmini
(Yüzde)
Tahmin Aralığı*
Belirsizlik Aralığı
Çıktı Açığı
Gerçekleşme
12
10
10
8
Yüzde
Yıl Sonu Enflasyon Hedefleri
12
Kontrol Ufku
8
6
6
4
4
2
2
0
0
-2
-2
-4
-4
* Enflasyonun tahmin aralığı içinde kalma olasılığı yüzde 70’tir.
Son Veri: Eylül 2014.
56
Genel Değerlendirme

Zayıflayan küresel talebe rağmen ihracat dengeli büyümeyi desteklemeye devam
etmektedir.

Sıkı para politikası duruşu ve alınan makroihtiyati önlemlerin etkisiyle kredi
büyüme hızları makul düzeylerde seyretmektedir.

Yılın başında alınan makroihtiyati önlemlerin ve para politikasındaki sıkı duruşun
çekirdek enflasyon üzerindeki olumlu etkileri gözlenmeye başlanmıştır. Gıda
fiyatlarındaki yüksek seyir enflasyon görünümündeki iyileşmeyi geciktirmektedir.

Düşen emtia fiyatları enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri sınırlayabilecektir.

Enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve enflasyonu etkileyen diğer unsurlar
yakından izlenecek ve enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar
getiri eğrisini yataya yakın tutmak suretiyle para politikasındaki sıkı duruş
sürdürülecektir.
57
Türkiye Bankalar Birliği ve
Türkiye Katılım Bankaları Birliği
Sunumu
Erdem Başçı
Başkan
21 Ekim 2014
Download

Sunumu