Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí
âèòñå-ïðåçèäåíòèíèí
áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû èëÿ
ÿëàãÿëÿðÿ õöñóñè þíÿì âåðèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 28-äÿ Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè Ìàðîø Øåâ÷îâè÷èí áàø÷ûëûã
åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá. Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè Ìàðîø
Øåâ÷îâè÷ Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ùÿì äÿ Ãàðà äÿíèç ðåýèîíóíäà òèúàðÿòèí àñàíëàøäûðûëìàñû, îðòà âÿ êè÷èê ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû ìÿñÿëÿëÿðèíÿ
äÿ õöñóñè þíÿì âåðèá. Òèúàðÿòèí äþâðèééÿñèíè àñàíëàøäûðìàã ìÿãñÿäèëÿ ðåýèîíäà èø àäàìëàðû âÿ ïåøÿêàð ñöðöúöëÿð ö÷öí âèçà ìÿñÿëÿëÿðèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ
èêè ñàçèø ëàéèùÿñè, ãåéðè-òàðèô ìàíåÿëÿðèíèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû êèìè ìÿñÿëÿëÿð ÃÄÈßÒ-èí ìöõòÿëèô èø÷è ãðóïëàðûíäà ìöçàêèðÿ åäèëèá. Ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿ èëÿ ÿëàãÿäàð...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Ðîññèéà-24”
èíôîðìàñèéà òåëåêàíàëûíà ìöñàùèáÿ âåðèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 28-äÿ
Öìóìðóñèéà Äþâëÿò Òåëåðàäèî Âåðèëèøëÿðè
Éàéûì Øèðêÿòèíèí “Ðîññèéà-24” èíôîðìà-
ñèéà òåëåêàíàëûíà ìöñàùèáÿ âåðèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ìöñàùèáÿäÿ
Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðè, Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí èãòèñàäè èí-
êèøàô ïðîñåñëÿðè, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè, Àçÿðáàéúàíäà ìóëòèêóëòó-
ðàëèçì ÿíÿíÿëÿðè, 2015-úè èëäÿ Áàêûäà
êå÷èðèëÿúÿê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà
ùàçûðëûã èøëÿðè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû
ñóàëëàðû ÿòðàôëû úàâàáëàíäûðûá.
“Àçàäëûã” åðìÿíè
ãÿçåòèäèð... Íèéÿ???
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñû
Áàø íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà
ðÿñìè ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá
Íîéàáðûí 28-äÿ Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè ×àíã
Ùîíãâîíóí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð
ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñû Áàø
íàçèðèíèí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá.
Áàø íàçèð ×àíã Ùîíãâîíó ùàâà ëèìàíûíäà Àçÿðáàéúàíûí
Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð
éîëà ñàëûáëàð.
Ñèðð äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èëäÿí-èëÿ ýöúëÿíìÿñè, ãöäðÿòëÿíìÿñè, àðòûã òÿêúÿ Úÿíóáè Ãàôãàç
ðåýèîíóíäà äåéèë, äàùà áþéöê úîüðàôèéàäà ÿñàñ äþâëÿòëÿðäÿí áèðè ñàéûëìàñû þëêÿìèçëÿ äîñò âÿ òÿðÿôäàø
îëàí þëêÿëÿðäÿ ïîçèòèâ òÿÿññöðàòëàð éàðàòñà äà, àíòèÀçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðè úèääè øÿêèëäÿ íàðàùàò åäèð. Ìÿùç
áó íàðàùàòëûãäàí èðÿëè ýÿëÿðÿê ùÿìèí äàèðÿëÿð ÿëäÿ
åäèëìèø óüóðëàðûí öçÿðèíÿ êþëýÿ ñàëìàüà ÷àëûøûð, ÿñàññûç èòòèùàìëàðëà äþâëÿòèìèçèí èìèúèíÿ çÿðáÿ âóðìàüà
úÿùä ýþñòÿðèðëÿð. Òÿáèè êè, ìèëëè ìàðàãëàðû ÿñàñ ýþòöðÿí
ùÿð áèð øÿõñ äþâëÿòèíèí óüóðëàðûíà ñåâèíìÿëè, ùÿòòà áóíà ìöÿééÿí òþùôÿëÿð âåðìÿëèäèð. ßêñ ùàëûí ìöøàùèäÿ
îëóíìàñû èñÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, ùÿìèí øÿõñëÿð éà áó õàëãûí íöìàéÿíäÿñè äåéèë, éà äà äöøìÿíëÿ
åéíè éîëà õèäìÿò ýþñòÿðèð. Áó ñûðàäà ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ðóïîðëàðûíäàí îëàí “Àçàäëûã” ãÿçåòè äÿ õöñóñèëÿ
ôÿðãëÿíèð. Áó ìÿòáóàò îðãàíûíûí ýþñòÿðäèéè ôÿàëèééÿò,
ñÿðýèëÿäèéè ìþâãå îíëàðûí êèìëèéèíè îðòàéà ãîéàí,
“Àçàäëûã”û åðìÿíè ãÿçåòè àäëàíäûðìàüà ÿñàñ âåðÿí
ôàêòëàð ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð...
Áàõ ñÿh. 5
Àâðîïàíûí áÿçè òÿøêèëàòëàðû
Àçÿðáàéúàíû ýöúëö ýþðìÿê èñòÿìèð
Ìèëëè Ìÿúëèñ 2015-úè èëèí
áöäúÿ çÿðôèíè ãÿáóë åäèá
Äöíÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñäà
ÿââÿëúÿ, 2015-úè èëèí áöäúÿ çÿðôèíèí òÿñäèã îëóíìàñû
ìÿñÿëÿñè ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëûá. Ìàëèééÿ íàçèðè Ñàìèð
Øÿðèôîâ áöäúÿ ëàéèùÿñèíäÿ åäèëÿí äÿéèøèêëèêëÿð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá. Î ãåéä åäèá êè, ùþêóìÿò ìèëëÿò âÿêèëëÿðèíèí ýÿëÿí èëèí áöäúÿñè èëÿ áàüëû âåðäèéè òÿêëèôëÿðè
àðàøäûðûá. Íàçèð ãåéä åäèá êè, 2014-úö èëèí...
Áàõ ñÿh. 3
ÀÄÀ-äà êîíôðàíñ: Ìÿðêÿçè
Àâðàñèéàäà íÿãëèééàò âÿ
ëîýèñòèêàíûí ýÿëÿúÿéè åëìè
òÿäãèãàòëàð òÿëÿá åäèð
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Ùå÷ áèð
äþâëÿòèí âÿ òÿøêèëàòûí äèýÿð
áèð äþâëÿòèí äàõèëè èøëÿðèíÿ
ãàðûøìàüà ùàããû éîõäóð
Ùèúðàí Ùöñåéíîâà:
Àçÿðáàéúàí àèëÿñè
äöíéàäà ÿí éàõøû àèëÿ
ìîäåëëÿðèíäÿíäèð
Íîéàáðûí 28-äÿ ÀÄÀ
Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Ìÿðêÿçè
Àâðàñèéàäà íÿãëèééàò âÿ
ëîýèñòèêàíûí
ýÿëÿúÿéè”
ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ èøÿ
áàøëàéûá...
“Áó ýöí Àâðîïàíûí
ìöõòÿëèô ãóðóìëàðû áöòöí
äèããÿò âÿ íÿçÿðëÿðèíè Àçÿðáàéúàíà éþíÿëäèð. Áó èñÿ
áèð ÷îõ ùàëëàðäà Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíû...
Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã
Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñè (ÀÃÓÏÄÊ) âÿ
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí
(ÄÃÈÄÊ) áèðýÿ...
Áàõ ñÿh. 2
Áàõ ñÿh. 3
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíà öçâ þëêÿëÿðèí òÿùñèë íàçèðëÿðèíèí ö÷öíúö ýþðöøöíöí èøòèðàê÷ûëàðûíà ìÿêòóá ýþíäÿðèá. Ìÿêòóáäà äåéèëèð:
“Ùþðìÿòëè ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðû!
ßçèç ãîíàãëàð!
Ñèçè Áàêû øÿùÿðèíäÿ Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíà öçâ þëêÿëÿðèí òÿùñèë íàçèðëÿðèíèí ö÷öíúö
ýþðöøöíöí þç èøèíÿ áàøëàìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê
åäèð, ùÿð áèðèíèçÿ þëêÿëÿðèíèçèí ýÿëÿúÿéè íàìèíÿ ôÿàëèééÿòèíèçäÿ óüóðëàð àðçóëàéûðàì.
Òöðêäèëëè þëêÿëÿðëÿ ÿìÿêäàøëûüûí äàèì éöêñÿëÿí
õÿòëÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ö÷öí ùÿìèøÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûìûøäûð. ßìÿêäàøëûã Øóðàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõñàéëû ëàéèùÿëÿð þëêÿëÿðèìèç âÿ õàëãëàðûìûç àðàñûíäà òàðèõè-ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí äÿðèíëÿøìÿñèíÿ õèäìÿò ýþñòÿðèð. ßñðëÿð
áîéó ôîðìàëàøìûø ÿíÿíÿëÿðèìèçèí ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ
ëàéèãèíúÿ ÷àòäûðûëìàñûíäà òÿùñèëèí ìèñèëñèç ðîëóíó íÿçÿðÿ àëàðàã áó ñàùÿäÿ àïàðûëàí ñèéàñÿòè òÿãäèðÿëàéèã
ùàë êèìè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèðÿì. Èíàíûðàì êè, àðòûã
ìöíòÿçÿì øÿêèë àëàí ýþðöøëÿðèíèç äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñè áàõûìûíäàí éåíè èìêàíëàð éàðàäàúàãäûð.
Ñîí èëëÿð ÿðçèíäÿ Òöðê Óíèâåðñèòåòëÿð Áèðëèéèíèí ãóðóëìàñû, Òöðê Àêàäåìèéàñûíûí òÿñèñ îëóíìàñû âÿ åëÿúÿ äÿ áó ãÿáèëäÿí äèýÿð ìöøòÿðÿê ëàéèùÿëÿð òöðêäèëëè
þëêÿëÿðèí ÿìÿêäàøëûüûíûí éåíè ìÿðùÿëÿéÿ ãÿäÿì ãîéäóüóíó íöìàéèø åòäèðèð. Ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ èñëàùàòëàðûí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñû”íà óéüóí
îëàðàã ðåàëëàøäûðûëìàñû êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí
áàøëàíìàñûíûí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Ãàðäàø òöðêäèëëè
äþâëÿòëÿðèí áó èñòèãàìÿòäÿ íàèëèééÿòëÿðèíèí, ìöñáÿò
òÿúðöáÿëÿðèíèí þéðÿíèëìÿñèíèí òÿðÿôëÿð ö÷öí ôàéäàëû
îëàúàüûíà âÿ þëêÿëÿðèìèçèí òÿùñèë ñèñòåìèíÿ ëàéèãëè òþùôÿëÿð âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíÿì.
Öìèäâàðàì êè, ýþðöø çàìàíû ìöçàêèðÿ îëóíàúàã
ïðîáëåìëÿð, àïàðûëàúàã ôèêèð ìöáàäèëÿñè âÿ ãÿáóë åäèëÿúÿê ãÿðàðëàð þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà òÿùñèë öçðÿ ÿìÿêäàøëûüûí éåíè èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿðÿê úÿìèééÿòëÿðèìèçèí äàùà äà éåòêèíëÿøìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè àääûì îëàúàãäûð”.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äöíÿí êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà ìèëëÿò âÿêèëëÿðè
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Ìàðòèí Øóëòñà âÿ ñîí âàõòëàð
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû îëàí ÿñàññûç òÿíãèäëÿðÿ åòèðàç åäèáëÿð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ èúëàñû à÷äûãäàí ñîíðà Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Ìàðòèí Øóëòñóí ãóðóìóí íîéàáðûí
26-äà Ñòðàñáóðãäà êå÷èðèëìèø ïëåíàð èúëàñûíäà þëêÿìèçëÿ
áàüëû ñÿñëÿíäèðäèéè ôèêèðëÿðÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá. Î.ßñÿäîâ
äåéèá êè, áåëÿ àäàìëàð Àçÿðáàéúàíäàêû ùàäèñÿëÿðÿ äÿðùàë
ìÿíôè ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿê ÿâÿçèíÿ, èëê íþâáÿäÿ, þç þëêÿëÿðèíäÿ úÿðÿéàí åäÿí ïðîñåñëÿðÿ áàõñûíëàð: “Àâðîïà Èòòèôàãû þëêÿëÿðèíäÿêè äèñêðèìèíàñèéà ùàëëàðûíû...
Áàõ ñÿh. 3
“Éîíùàï Ûìàçèíå” æóðíàëû:
Àçÿðáàéúàí - Ïðîìåòåéèí
ñå÷äèéè çÿíýèí òîðïàã
Êîðåéà
Ðåñïóáëèêàñû
Éîíùàï Õÿáÿð Àýåíòëèéèíèí
“Ûìàçèíå” æóðíàëûíûí äåêàáð
íþìðÿñèíäÿ “Àçÿðáàéúàí Ïðîìåòåéèí ñå÷äèéè çÿíýèí
òîðïàã” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿ
äÿðú åäèëèá...
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 4
2
www.yeniazerbaycan.com
29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí
âèòñå-ïðåçèäåíòèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá
éàõøû ýþñòÿðèúèñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá. Åíåðæè
ñåêòîðóíäà ÿìÿêäàøëûüûí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ þëêÿìèçëÿ Àâðîïà òÿñèñàòëàðû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí
ôÿàë âÿ äèíàìèê øÿêèëäÿ äàâàì åòìÿñèíäÿí
ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá. Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí âÿ Àâðîïà Èòòèôàãû Øóðàñû ïðåçèäåíòëÿðèíèí
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðëÿðèíÿ òîõóíàí äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñû ÿìÿêäàøëûüûìûçûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè ñÿôÿðëÿðèí þíÿìèíè ãåéä
åäèá. Àçÿðáàéúàí èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû àðàñûíäà
àðòûã ÷ÿð÷èâÿ Ñàçèøèíèí âÿ åíåðæè ñàùÿñèíäÿ
ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ùàããûíäà Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìóíóí ìþâúóä îëäóüóíó äåéÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè èëÿ áàüëû ÷îõëó èøëÿð ýþðöëäöéöíö âóðüóëàéûá. Áó ëàéèùÿíè ÿìÿêäàøëûüûí éåíè ôîðìàòû êèìè äÿéÿðëÿíäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ îíóí âàõòûíäà
èúðà åäèëìÿñè ö÷öí ñÿìÿðÿëè ÿëàãÿëÿíäèðìÿíèí
îëìàñûíûí âàúèáëèéèíè ãåéä åäèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ íîéàáðûí 28-äÿ Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè
Ìàðîø Øåâ÷îâè÷èí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá.
Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè Ìàðîø Øåâ÷îâè÷ Àâðîïà
Èòòèôàãû èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí õöñóñè ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû âóðüóëàéàðàã, áó
ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó äåéèá. Þëêÿìèçëÿ åíåðæè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí þíÿìèíè ãåéä åäÿí Ìàðîø Øåâ÷îâè÷ “Úÿíóá” ãàç äÿùëèçè ëàéèùÿñè èëÿ
áàüëû ãÿáóë åäèëÿí ãÿðàðûí ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò
äàøûäûüûíû äåéèá.
Ìàðîø Øåâ÷îâè÷è Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí
åíåðæè ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè âÿçèôÿñèíÿ òÿéèí îëóíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäÿí
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ãûñà ìöääÿò ñîíðà îíóí
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åòìÿñèíè ÿëàãÿëÿðèìèçèí
ÀÄÀ-äà êîíôðàíñ: Ìÿðêÿçè Àâðàñèéàäà íÿãëèééàò âÿ
ëîýèñòèêàíûí ýÿëÿúÿéè åëìè òÿäãèãàòëàð òÿëÿá åäèð
Íîéàáðûí 28-äÿ ÀÄÀ Óíèâåðñèòåòèíäÿ “Ìÿðêÿçè Àâðàñèéàäà íÿãëèééàò
âÿ ëîýèñòèêàíûí ýÿëÿúÿéè” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ èøÿ áàøëàéûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èêèýöíëöê êîíôðàíñäà Îðòà âÿ Úÿíóáè Àñèéà þëêÿëÿðèíäÿí íÿãëèééàò ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ ìöòÿõÿññèñëÿð âÿ àëèìëÿð èøòèðàê åäèðëÿð.
Êîíôðàíñûí à÷ûëûøûíäà ÷ûõûø åäÿí
ÀÄÀ-íûí ðåêòîðó Ùàôèç Ïàøàéåâ áèëäèðèá êè, óíèâåðñèòåò 2012-úè èëäÿ
“Àçÿðáàéúàí Àâðàñèéàäà ðåýèîíàë
íÿãëèééàò ìÿðêÿçè êèìè” àäëû òÿäãèãàò ëàéèùÿñè ùÿéàòà êå÷èðèá âÿ åéíèàäëû êèòàá íÿøð åòäèðèá. Áó êîíôðàíñ
äà ùÿìèí ëàéèùÿíèí äàâàìûäûð.
Êîíôðàíñäà Øÿðã-Ãÿðá íÿãëèééàò
äÿùëèçèíèí èíêèøàô èñòèãàìÿòëÿðè âÿ
äèýÿð àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð Àçÿðáàéúàí,
Òöðêèéÿ, Ýöðúöñòàí, Ïàêèñòàí, Èðàí,
ßôãàíûñòàí, Þçáÿêèñòàí, Òöðêìÿíèñòàí, ÀÁØ, Ãàçàõûñòàí âÿ Ùèíäèñòàí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ
àðàøäûðûëàúàã.
Øèìàë-Úÿíóá âÿ Øÿðã-Ãÿðá íÿãëèééàò äÿùëèçëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí
ýÿëÿúÿê èíêèøàôûíäà ìöùöì ðîë îéíàéàúàüûíû äåéÿí Ù.Ïàøàéåâ ÁàêûÒáèëèñè-Ãàðñ (ÁÒÃ) äÿìèð éîëó ëàéèùÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äÿ áÿùñ
åäèá. Âóðüóëàíûá êè, ýÿëÿí èë èøÿ äöøÿúÿê áó äÿìèð éîëó þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà þç ìöùöì òþùôÿñèíè âåðÿúÿê,
Àáèä Øÿðèôîâ: “Ñîâåòñêè” àäëàíàí ÿðàçèäÿ 1800
àèëÿéÿ îíëàðûí ðàçûëûüû èëÿ âÿñàèòëÿð þäÿíèëèá
“Ïàéòàõòûí “Ñîâåòñêè” àäëàíàí ÿðàçèñèíäÿ
1800 àèëÿéÿ îíëàðûí ðàçûëûüû ÿñàñûíäà âÿñàèòëÿð
þäÿíèëèá”.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, áóíó íîéàáðûí 28-äÿ
æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Àáèä Øÿðèôîâ äåéèá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè
ãåéä åäèá êè, ùÿìèí ÿðàçèäÿ éåðëÿøÿí 2400 îáéåêòäÿ èíâåíòàðèçàñèéà àïàðûëûá, 600 åâ ñþêöëöá. Àíúàã ùÿëÿ áèðèíúè ìÿðùÿëÿ òàì áàøà ÷àòìàéûá. Î êè ãàëäû, ñàùÿñè àç îëàí åâëÿðÿ,
éÿãèí, ýÿëÿí èëèí ÿââÿëëÿðèíäÿ áóíóíëà áàüëû ñîí ãÿðàð âåðèëÿúÿê. Îíà ýþðÿ áó ìÿñÿëÿ ùÿëë îëóíàíàäÿê êèìèíñÿ ùàããû
éîõäóð êè, ñàêèíëÿðè åâëÿðäÿí ÷ûõàðñûí, ùàíñûñà áèð òÿëÿá èðÿëè
ñöðñöí.
Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ùÿãèãÿòëÿð
Àâðîïàäà äàùà ýåíèø éàéûëàúàã
Íîéàáðûí 27-äÿ Ëöêñåìáóðãäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí “Ãàðàáàü” Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿò Àññîñèàñèéàñûíûí èíôîðìàñèéà
áöðîñóíóí à÷ûëûøû îëóá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí, Àçÿðáàéúàíûí Áåë÷èêà âÿ Ëöêñåìáóðãäàêû ñÿôèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ à÷ûëàí áöðîíóí ìÿãñÿäè
þëêÿìèçèí ìÿäÿíèééÿòèíèí, åéíè çàìàíäà, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðèí Ëöêñåìáóðãäà, åëÿúÿ äÿ
áöòöí Àâðîïàäà äàùà ýåíèø éàéûëìàñûäûð.
Ñÿôèðëèêäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Ëöêñåìáóðãóí ìÿðêÿçè êö÷ÿëÿðèíäÿí áèðèíäÿ éåðëÿøÿí áó èíôîðìàñèéà áöðîñó âÿ
îíóí òÿðêèáèíÿ äàõèë îëàí ñÿðýè çàëû âàñèòÿñèëÿ þëêÿìèçëÿ áàüëû
òàðèõè, ìÿäÿíè, òóðèñòèê ìÿëóìàòëàðûí, åëÿúÿ äÿ èøüàë îëóíìóø
Äàüëûã Ãàðàáàü áàðÿäÿ ùÿãèãÿòëÿðèí éåðëè ÿùàëèéÿ ÷àòäûðûëìàñû,
ìöòÿìàäè îëàðàã ìöâàôèã òÿäáèðëÿðèí òÿøêèëè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Èíôîðìàñèéà áöðîñó èñòÿíèëÿí çèéàðÿò÷è ö÷öí ùÿð çàìàí à÷ûãäûð
âÿ Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ìöõòÿëèô êèòàáëàð, æóðíàëëàð, àóäèî âÿ âèäåîìàòåðèàëëàð, áðîøöðëÿð âÿ ñ. ÿéàíè âÿñàèòëÿðÿ ìàëèêäèð.
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äàüëûã Ãàðàáàü Áþëýÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíëû Èúìàñû” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí èäàðÿ ùåéÿòèíèí öçâö,
äåïóòàò Ðþâøÿí Ðçàéåâ, Àçÿðáàéúàí Áÿñòÿêàðëàð Èòòèôàãûíûí
ñÿäðè Ôèðÿíýèç ßëèçàäÿ, ñÿôèðëèéèí ìöøàâèðè Ôÿðÿù Ýþçÿëîâà,
“Ãàðàáàü” Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿò Àññîñèàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè õàíûì Ëåà Ëèíñòåð âÿ áàøãàëàðû òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê áåëÿ
òÿøêèëàòëàðûí ôÿàëèééÿòèíèí àâðîïàëûëàðûí Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñû áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòèíè
âóðüóëàéûáëàð.
Òÿäáèðäÿ Ëöêñåìáóðãäà àêêðåäèòÿ îëóíìóø äèïëîìàòèê
êîðïóñóí íöìàéÿíäÿëÿðè, èúòèìàè-ñèéàñè õàäèìëÿð, Ëöêñåìáóðã Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéè áàø êàòèáèíèí ìöàâèíè Ëåî Ôàáåð,
äèýÿð äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè, Àçÿðáàéúàí äèàñïîðóíóí âÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí òÿìñèë÷èëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
äàøûìàëàðûí ùÿúìèíè äàùà äà àðòûðàúàã. Êîíôðàíñûí êå÷èðèëìÿñèíäÿ
ìÿãñÿä áó íÿãëèééàò äÿùëèçëÿðèíèí
ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ ùåñàáëàíìûø åëìèòÿäãèãàò èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû âÿ Àâðàñèéà þëêÿëÿðèíèí ðèôàùûíà òþùôÿ âåðÿúÿê ãÿðàðëàð ãÿáóë åòìÿêäÿí èáàðÿòäèð.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Àáèä Øÿðèôîâ Àçÿðáàéúàíäà íÿãëèééàò ñàùÿñèíÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí õöñóñè äèããÿò
âÿ ãàéüû èëÿ éàíàøûëäûüûíû âóðüóëàéàðàã, ÁÒÃ ëàéèùÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Áèëäèðèá êè, áó äÿìèð
éîëóíóí Àçÿðáàéúàí ö÷öí þë÷öéÿýÿëìÿç äÿðÿúÿäÿ áþéöê ÿùÿìèééÿòè
âàð. “ßââÿëëÿð ùå÷ êèì äöøöíìÿçäè êè, Àçÿðáàéúàí íÿ âàõòñà Àâðîïà þëêÿëÿðè èëÿ áèðáàøà íÿãëèééàò
ÿëàãÿñèíÿ ìàëèê îëàúàã. Àíúàã áó
ýöí ÁÒÃ ëàéèùÿñè ðåàëëàøìàã öçðÿäèð. Áó äÿùëèçèí éàðàäûëìàñûíûí
òÿøÿááöñ÷öñö âÿ áàíèñè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâäèð” - äåéÿ À.Øÿðèôîâ ãåéä åäèá.
Òöðêèéÿ âÿ Ýöðúöñòàí ùþêóìÿòëÿðèíèí äÿñòÿéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ÁÒÃ ëàéèùÿñèíäÿ âàõò âÿ ãèéìÿòèí
ÿí þíÿìëè ìÿñÿëÿëÿðäÿí îëäóüóíó
äèããÿòÿ ÷àòäûðàí Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Áîñôîð áîüàçûíäà äÿìèð éîëóíóí
òèêèíòèñèíèí äÿùëèçèí ÿùÿìèééÿòèíè
äàùà äà àðòûðäûüûíû áèëäèðèá. Ùÿëÿ ö÷
èë áóíäàí ÿââÿë àéðû-àéðû þëêÿëÿðèí
ÁÒÃ-éÿ ãîøóëìàëàðû èëÿ áàüëû èñòÿê-
ëÿðèíè áèëäèðäèêëÿðèíè äåéÿí Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äåéèá êè, áó äÿìèð éîëó
èëÿ ÿââÿëúÿ éöêëÿðèí äàøûíìàñû òÿìèí îëóíàúàã. Áó áàõûìäàí, Áàêû
Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Òèúàðÿò Ëèìàíûíûí
èìêàíëàðûíûí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè,
ìöàñèð èíôðàñòðóêòóðóí éàðàäûëìàñû
÷îõ þíÿìëèäèð âÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüû èëÿ áó ñàùÿäÿ ëàçûìè
àääûìëàð àòûëûð.
Íÿãëèééàò íàçèðèíèí ìöàâèíè Ìóñà Ïÿíàùîâ ÷ûõûøûíäà âóðüóëàéûá êè,
Àçÿðáàéúàíûí éåðëÿøäèéè úîüðàôè
ìÿêàí îíóí íÿãëèééàò âÿ ëîýèñòèêà
ìÿðêÿçè êèìè þíÿìèíè àðòûðûð. Îäóð
êè, áó ñàùÿäÿ åëìè àðàøäûðìàëàðà
åùòèéàú éàðàíûá. ÁÒà äÿìèð éîëóíóí Òöðêèéÿ ñÿðùÿäèíÿäÿê îëàí ùèññÿñèíäÿ òèêèíòè èøëÿðèíèí èëèí ñîíóíàäÿê áàøà ÷àòàúàüûíû, ýÿëÿí èë èñÿ éîëóí òàì èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿúÿéèíè áèëäèðÿí Ì.Ïÿíàùîâ ãåéä åäèá êè, ØÿðãÃÿðá íÿãëèééàò äÿùëèçè âàñèòÿñèëÿ äàøûìàëàðûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ö÷öí äÿìèð éîëëàðûíûí
éåíèäÿí ãóðóëìàñû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ áþéöê èøëÿð ýþðöëöá. Ùàçûðäà ßôãàíûñòàí-Òöðêìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí-Ýöðúöñòàí-Òöðêèéÿ íÿãëèééàò
áàüëàíòûñûíûí éàðàäûëìàñû äà ìöçàêèðÿ ìþâçóñóäóð. Áöòöí áóíëàð
Øÿðã-Ãÿðá íÿãëèééàò äÿùëèçèíèí ñÿìÿðÿëèëèéèíèí àðòûðûëìàñûíà ùåñàáëàíûá âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ åëìè-òÿäãèãàò
èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû âàúèáäèð.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Òèúàðÿò
Ëèìàíûíûí áàø äèðåêòîðó Òàëåù Çèéàäîâ ìöÿëëèôè îëäóüó “Àçÿðáàéúàí Àâðàñèéàäà ðåýèîíàë íÿãëèééàò ìÿðêÿçè
êèìè” àäëû òÿäãèãàò êèòàáû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, 2008-2010úó èëëÿðäÿ àïàðûëàí òÿäãèãàòëàðäà
Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíàë íÿãëèééàò
ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿñè ö÷öí áþéöê
ïîòåíñèàëûíûí îëäóüó ýþñòÿðèëèá. Áàø
äèðåêòîð äåéèá êè, ùàçûðäà äöíéàäà
òèúàðÿòèí áþéöê ùèññÿñè ×èí èëÿ Àâðîïà àðàñûíäà äÿíèç éîëó âàñèòÿñèëÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ñòðàòåæè ìþâãåäÿ
éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàí äà éöêëÿðèí
÷àòäûðûëìàñûíäà þç ðîëóíó îéíàéà áèëÿð. Ìÿñÿëÿí, ×èíäÿí Àçÿðáàéúàíà
ýÿòèðèëÿí éöêëÿð áóðàäàí äèýÿð þëêÿëÿðÿ, î úöìëÿäÿí, Ôàðñ êþðôÿçè þëêÿëÿðèíÿ, Ôèíëàíäèéàéà þòöðöëÿ áèëÿð.
“Õÿçÿðéàíû þëêÿëÿð îëàí Àçÿðáàéúàí, Òöðêìÿíèñòàí âÿ äèýÿð
äþâëÿòëÿð áó ñàùÿäÿ òÿêáàøûíà
ùÿðÿêÿò åäÿ áèëìÿçëÿð. ×öíêè áèçèì éàõøû ëèìàíëàðûìûç îëñà äà,
äÿùëèçèí êå÷äèéè áöòöí þëêÿëÿðäÿ
èíôðàñòðóêòóð ùå÷ äÿ ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðìèð. Îíà ýþðÿ äÿ
êîìïëåêñ èø àïàðûëìàëûäûð êè,
Øÿðã-Ãÿðá íÿãëèééàò äÿùëèçè öçÿðèíäÿ éåðëÿøÿí þëêÿëÿð áóíäàí
ôàéäàëàíà áèëñèíëÿð”, - äåéÿ Ò.Çèéàäîâ äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñîíðà êîíôðàíñ èøèíè ïàíåë ñåññèéàëàðëà äàâàì åòäèðèá.
Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíûí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí
òÿùñèë íàçèðëÿðè áèð ñûðà âàúèá ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèáëÿð
Íîéàáðûí 28-äÿ Áàêûäà Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíûí (ÒÄßØ) öçâö îëàí
þëêÿëÿðèí òÿùñèë íàçèðëÿðèíèí ö÷öíúö ýþðöøö êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð
êè, òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ Ôÿõðè õèéàáàíà
ýÿëÿðÿê Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè,
ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó âÿ ìåìàðû Ùåéäÿð
ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë
ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã-àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè àíûëûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöëöá.
Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäÿí
òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö âÿ ìöñòÿãèëëèéè óüðóíäà
øÿùèä îëìóø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí ìÿçàðëàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð ãîéóáëàð.
Äàùà ñîíðà ãîíàãëàð øÿùèä òöðê
ÿñýÿðëÿðèíèí õàòèðÿñèíÿ óúàëäûëìûø
àáèäÿíè çèéàðÿò åäÿðÿê þíöíÿ ÿêëèë
ãîéóáëàð.
Ýþðöøäÿ ÷ûõûø åäÿí òÿùñèë íàçèðè
Ìèêàéûë Úàááàðîâ þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí
èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíäàí, áó ñàùÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ïðîãðàì âÿ èñëàùàòëàðäàí, ÿëäÿ åäèëÿí
óüóðëàðäàí äàíûøûá. Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíèí äöíéà òÿùñèë ñèñòåìèíÿ èíòåãðàñèéàñûíûí ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿðäÿí îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðàí íàçèð ãàðøûäà
äóðàí âÿçèôÿëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá.
Ì.Úàááàðîâ áèëäèðèá êè, ÒÄßØ-íèí
öçâö îëàí þëêÿëÿðèí òÿùñèë íàçèðëÿðèíèí
ö÷öíúö ýþðöøöíäÿ Àçÿðáàéúàí, Òöðêèéÿ, Ãàçàõûñòàí âÿ Ãûðüûçûñòàíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðè èøòèðàê åäèð. Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàò êèìè òÿøÿêêöë òàïìûø
áó ãóðóì öçâ þëêÿëÿð àðàñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ äèàëîã âÿ ÿìÿêäàøëûüûí ôîðìàëàøìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
óüóðëó àääûìëàð àòûð.
Íàçèð Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò
Ñòðàòåýèéàñû”íûí òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà” 2013-úö èë 24 îêòéàáð òàðèõëè
Ñÿðÿíúàìûíûí ýÿëÿúÿê ö÷öí òÿùñèëèí
ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðèíè ìöÿééÿí åäÿí
ìöùöì ñÿíÿä îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Áèëäèðèëèá êè, Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñûíûí
ÿñàñ ùÿäÿôè þëêÿìèçèí ìöàñèðëÿøìÿñè
ö÷öí çÿðóðè îëàí èíñàí êàïèòàëûíû èíêèøàô åòäèðìÿê âÿ áóíóíëà Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòèíè
éöêñÿëòìÿêäèð. Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñû,
ùÿì÷èíèí “ãàðà ãûçûëû èíñàí êàïèòàëûíà
÷åâèðìÿê” ôÿëñÿôÿñèíè ãàðøûéà ÿñàñ
âÿçèôÿ êèìè ãîéóá. Òÿùñèë íàçèðè
“2007-2015-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðèíèí õàðèúè þëêÿëÿðäÿ òÿùñèëè
öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
áó ýöíÿäÿê 3 ìèíäÿí ÷îõ ýÿíúèí
òÿùñèë àëäûüûíû âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Ùóìàíèòàð ñèéàñÿò ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿñèíèí ìöäèðè Ôàòìà Àáäóëëàçàäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà
òÿáðèê ìÿêòóáóíó îõóéóá.
Ýþðöøäÿ ÒÄßØ-íèí áàø êàòèáè Ðà-
ìèë Ùÿñÿíîâ ÷ûõûø åäÿðÿê øóðàíûí ôÿàëèééÿòèíÿ
ýþñòÿðäèéè äàèìè äÿñòÿéÿ ýþðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûüûíû
áèëäèðèá. Ð.Ùÿñÿíîâ Øóðàíûí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí òÿùñèë íàçèðëèêëÿðèíèí
ñûõ ÿìÿêäàøëûã åäÿúÿéèíÿ, áóíäàí ñîíðà äà
äþâëÿòëÿðèìèçèí öìóìè
ìàðàãëàðûíà
õèäìÿò
åäÿí éöêñÿê íÿòèúÿëÿð
ÿëäÿ îëóíàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Òöðêèéÿíèí òÿùñèë íàçèðè Íÿáè Àâúû òîïëàíòûíûí þëêÿëÿðèìèç
ö÷öí ôàéäàëû âÿ þíÿìëè îëàúàüûíû áèëäèðèá. Î äåéèá êè, ýÿëÿúÿéèìèçèí òÿìèíàòû îëàí ýÿíúëÿð àðàñûíäà îðòàã äöøöíúÿëÿðèí èíêèøàôû ÷îõ âàúèá ìÿñÿëÿäèð. Áó òÿäáèðäÿ öìóìè âÿ òàì îðòà
òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ îðòàãëûã, îðòàã òàðèõ
âÿ ÿäÿáèééàò êèòàáëàðû, îðòàã òåëåâèçèéàíûí éàðàäûëìàñû ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿê. Áó ýöí äÿðèí èíòåëëåêòÿ ìàëèê
ýÿíú íÿñèëëÿð éåòèøäèðìÿéÿ äàùà ÷îõ
åùòèéàúûìûç âàð.
Ãûðüûçûñòàíûí òÿùñèë íàçèðè Êàíàò
Ñàäûêîâ, Ãàçàõûñòàí Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí ìÿñóë êàòèáè Àëèéÿ Ãàëèìîâà âÿ
áàøãàëàðû ýþðöøöí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ôàéäàëû îëàúàüûíà
ÿìèíëèêëÿðèíè èôàäÿ åäèá, îíóí èøèíÿ
óüóðëàð àðçóëàéûáëàð. Íàòèãëÿð òÿäáèðèí
òÿøêèëèíäÿ ÿìÿéè îëàíëàðà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Ýþðöøäÿ Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí
ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíûí öçâö îëàí þëêÿëÿð àðàñûíäà òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüûí ìþâúóä âÿçèééÿòè, ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíûí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðè,
î úöìëÿäÿí ìöáàäèëÿ ïðîãðàìëàðû,
îðòàã äÿðñëèêëÿðèí èøëÿíèá ùàçûðëàíìàñû, îðòà ìÿêòÿá ñÿâèééÿñèíäÿ øàýèðä
ìöáàäèëÿñè, Òöðê Àêàäåìèéàñûíûí Åëìè Øóðàñûíûí éàðàäûëìàñû âÿ äèýÿð
ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Ñîíäà Ïðîòîêîë ãÿáóë îëóíóá.
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí Ùèìàéÿ÷èëèê
Øóðàñûíûí èëê èúëàñû êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí 2014-úö èë 19 íîéàáð òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿéèí
åäèëìèø Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí
Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñû öçâëÿðèíèí èëê èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Øóðàíûí ÿêñÿð öçâëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéè èúëàñäà Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñû ñÿäðèíèí ñå÷èëìÿñè âÿ ïåðñïåêòèâ èøëÿðëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Øóðà öçâëÿðè ÷ûõûøëàðûíäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ
îíëàðà ýþñòÿðäèéè áþéöê åòèìàäà ýþðÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû èôàäÿ åäèá âÿ Øóðàíûí ñÿäðëèéèíÿ íàìèçÿä èðÿëè ñöðöáëÿð.
Èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðûíûí éåêäèë ãÿðàðû èëÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñûíûí ñÿäðè ñå÷èëèá.
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñû áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð ñå÷êè áöëëåòåíëÿðèíèí
÷àï îëóíìàñû ïðîñåñèíÿ áàøëàéûá
2014-úö èë äåêàáðûí 23-íÿ òÿéèí
åäèëìèø áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí
Ìÿòáÿÿñèíäÿ ñå÷êè áöëëåòåíëÿðèíèí
÷àïûíà áàøëàíûëûá.
Áó áàðÿäÿ ÀçÿðÒÀú-à Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñû
(ÌÑÊ) Êàòèáëèéèíèí ìåäèà âÿ èúòèìàè ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíäÿí ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ìÿðêÿçè Ñå÷êè Êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè Ìÿçàùèð Ïÿíàùîâ âÿ Êîìèññèéàíûí öçâëÿðè ñå÷êè áöëëåòåíëÿðèíèí
÷àï åäèëìÿñè ïðîñåñè èëÿ òàíûø îëóáëàð. Êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí èøûãëàíäûðûëàí áó ïðîñåñ
áàðÿäÿ äàíûøàí ÌÑÊ ñÿäðè ãåéä åäèá êè, ñå÷êè áöëëåòåíëÿðèíèí ìÿòíè, ôîðìàñû, ñàéû âÿ ùàçûðëàíìà ãàéäàñûíà äàèð òÿëÿáëÿð ÌÑÊ-íûí ãÿðàðûíà ÿñàñÿí ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. Áåëÿ êè, ñå÷êè êå÷èðèëÿúÿê 1607 áÿëÿäèééÿíèí ùÿð áèðè ö÷öí àéðû îëìàãëà, öìóìèëèêäÿ
4976302 (äþðä ìèëéîí äîããóç éöç éåòìèø àëòû ìèí ö÷
éöç èêè) ÿäÿä ñå÷êè áöëëåòåíèíèí ÷àï îëóíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Àðòûã íàìèçÿäëèéèí ãåéäÿ àëûíìàñû ìÿðùÿëÿñè òàìàìèëÿ áàøà ÷àòìûø áÿëÿäèééÿëÿð öçðÿ ñå÷êè áöëëåòåíëÿðèíèí ÷àïûíà áàøëàíûëûá. Ñå÷êè áöëëåòåíëÿðè Ñå÷êè Ìÿúÿëëÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëäóüó êèìè, ñÿñâåðìÿ ýöíöíÿ ÿí
àçû 10 ýöí ãàëìûø ùàçûðëàíûð âÿ áóíäàí ñîíðà ÷àï
îëóíìóø ñå÷êè áöëëåòåíëÿðè ñÿñâåðìÿ ýöíöíÿ àçû 5 ýöí
ãàëìûø ÌÑÊ-äàí äàèðÿ ñå÷êè êîìèññèéàëàðûíà, àçû 3
ýöí ãàëìûø èñÿ äàèðÿ ñå÷êè êîìèññèéàëàðûíäàí ìÿíòÿãÿ ñå÷êè êîìèññèéàëàðûíà âåðèëèð.
Ãåéä åäÿê êè, ñå÷êè áöëëåòåíëÿðèíèí ÷àïû ïðîñåñèíèí
ìöùàôèçÿñè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Õöñóñè Äþâëÿò
Ìöùàôèçÿ Õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ìàðòèí Øóëòñóí Àçÿðáàéúàíëà áàüëû
ôèêèðëÿðè òàì ÿñàññûç âÿ ìÿíòèãñèçäèð
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè
Çèéàôÿò ßñýÿðîâ æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ äåéèá êè, Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíèí
ïðåçèäåíòè
Ìàðòèí
Øóëòñóí Àçÿðáàéúàíëà áàüëû ôèêèðëÿðèíèí
ùå÷ áèð ÿñàñû âÿ ìÿíòèãè éîõäóð.
Çèéàôÿò ßñýÿðîâ áèëäèðèá êè, íå÷ÿ èëäèð Àâðîïàäà ñèéàñÿòëÿ ìÿøüóë îëàí áèð àäàì íÿ Àçÿðáàéúàíäàêû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðëÿ, íÿ äÿ èøüàë îëóíìóø òîðïàãëàðëà ìàðàãëàíûá. Àììà áèðäÿí-áèðÿ þçëÿðèíèí äåäèêëÿðè êèìè, ùàíñûñà “ñèéàñè ìÿùáóñ”óí ùöãóãëàðû îíëàðû ìàðàãëàíäûðûá. Áó, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû òÿçéèã âàñèòÿñèäèð.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè âóðüóëàéûá êè,
Àçÿðáàéúàíäà ñèéàñè ìÿùáóñ éîõäóð. Íÿ ÁÌÒ, íÿ äÿ
Àâðîïà Øóðàñû ñÿâèééÿñèíäÿ “ñèéàñè ìÿùáóñ” àíëàéûøûíûí òÿñáèò îëóíäóüó ùÿð ùàíñû áèð áåéíÿëõàëã ñÿíÿä
éîõäóð. ßñëèíäÿ îíëàð þçëÿðè äÿ áèëèðëÿð êè, áó, îéóíäóð.
Àçÿðáàéúàí áó ãÿðÿçëè áÿéàíàòû ãÿáóë åòìèð.
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
ÍÈÈÌ-èí ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûø îëóá
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø
íàçèðè
×àíã
Ùîíãâîíóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè íîéàáðûí
28-äÿ
Íÿãëèééàòû Èíòåëëåêòóàë Èäàðÿåòìÿ Ìÿðêÿçèíäÿ (ÍÈÈÌ) îëóá. Êîðåéàëû
Áàø íàçèð Áàêû øÿùÿðèíäÿ òÿòáèã åäèëÿí íÿãëèééàòû èíòåëëåêòóàë èäàðÿåòìÿ ñèñòåìèíÿ áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèá.
ÍÈÈÌ-äÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Àçÿðáàéúàíûí
íÿãëèééàò íàçèðèíèí ìöàâèíè Ìóñà Ïÿíàùîâ Êîðåéà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ÿí ìöàñèð àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç îëóíàí Ìÿðêÿçèí ôÿàëèééÿòè èëÿ éàõûíäàí òàíûø åäèá.
Íÿãëèééàòû Èíòåëëåêòóàë Èäàðÿåòìÿ Ìÿðêÿçèíèí áàø
äèðåêòîðó Åëíóð Àáäóëëàéåâ ãîíàãëàðà ñèñòåìèí Áàêûäà
òÿòáèãè íÿòèúÿñèíäÿ ÿëäÿ åäèëÿí óüóðëàð áàðÿäÿ ÿòðàôëû
ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, áó ñèñòåì èúòèìàè íÿãëèééàò, ñÿðíèøèí äàøûìàëàðû ñàùÿñèíäÿ ñÿìÿðÿëèëèéèí àðòìàñûíà ñÿáÿá îëóá.
Áþéöê ìîíèòîðóí ãóðàøäûðûëäûüû Ìÿðêÿçäÿ ýöí ÿðçèíäÿ àâòîìîáèë àõûíûíûí âÿçèééÿòèíÿ íÿçàðÿò åäèëäèéè
ãîíàüûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûëûá.
3
www.yeniazerbaycan.com
29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377)
Ìèëëè Ìÿúëèñ 2015-úè èëèí áöäúÿ çÿðôèíè ãÿáóë åäèá
Ïàðëàìåíòèí èúëàñûíäà áèð ñûðà ãàíóíëàðà äà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá
Àâðîïàíûí áÿçè òÿøêèëàòëàðû
Àçÿðáàéúàíû ýöúëö ýþðìÿê èñòÿìèð
Ìèëëÿò âÿêèëëÿðè þëêÿìèçÿ ãàðøû ÿñàññûç òÿíãèäëÿðÿ åòèðàç åäèáëÿð
Äöíÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí íþâáÿòè èúëàñû
êå÷èðèëèá. Èúëàñäà ÿââÿëúÿ, 2015-úè èëèí
áöäúÿ çÿðôèíèí òÿñäèã îëóíìàñû ìÿñÿëÿñè ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëûá. Ìàëèééÿ íàçèðè
Ñàìèð Øÿðèôîâ áöäúÿ ëàéèùÿñèíäÿ åäèëÿí
äÿéèøèêëèêëÿð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá. Î
ãåéä åäèá êè, ùþêóìÿò ìèëëÿò âÿêèëëÿðèíèí
ýÿëÿí èëèí áöäúÿñè èëÿ áàüëû âåðäèéè òÿêëèôëÿðè àðàøäûðûá. Íàçèð ãåéä åäèá êè, 2014úö èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí ñèéàñè ïàðòèéàëàð ö÷öí àéðûëàí âÿñàèòèí 10 ôàèçè áþëöøäöðöëìÿìèø ãàëûá. Áóíóí òàì ìÿáëÿüäÿ ïàðòèéàëàð àðàñûíäà áþëöøäöðöëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
éàõûí âàõòëàðäà áóíóíëà áàüëû ãàíóí ëàéèùÿñè ïàðëàìåíòÿ òÿãäèì îëóíàúàã:
“Ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíà àéðûëàí
âÿñàèò þòÿí èëëÿ ìöãàéèñÿäÿ 50 ôàèç àðòûá. Ìèëëÿò âÿêèëëÿðèíèí ôèêèðëÿðèíè ÿñàñ
ýþòöðÿðÿê ÿëàâÿ 600 ìèí ìàíàò àðòûðûëìàñû òÿêëèôèíè ùþêóìÿò ãÿáóë åäèð. Áó
äà ÃÙÒ-ëÿðèí ôÿàëèééÿòèíÿ îëàí ãàéüûíûí òÿçàùöðöäöð”.
Áÿëÿäèééÿëÿðÿ ìàëèééÿ éàðäûìëàðûíûí
àðòûðûëìàñû òÿêëèôèíÿ ýÿëèíúÿ, Ñ.Øÿðèôîâ
ãåéä åäèá êè, áèð íå÷ÿ èë ÿðçèíäÿ áÿëÿäèééÿëÿðÿ àéðûëàí âÿñàèòèí èúðàñû ãÿíàÿòáÿõø äåéèë: “Ìàêñèìàë èúðà 89 ôàèç òÿøêèë åäèá. Áÿëÿäèééÿëÿðèí ýÿëèðëÿðè ÿñàñÿí ÿìëàêëàðûí þçÿëëÿøäèðèëìÿñè, èúàðÿéÿ âåðèëìÿñèäèð. Ùþêóìÿò ùåñàá
åäèð êè, áÿëÿäèééÿëÿðÿ äàùà éàõøû èìêàíëàð éàðàäûëìàëûäûð êè, ýÿëèð ÿëäÿ åòñèíëÿð. Áóíóíëà äà áÿëÿäèééÿëÿðèí ìàëèééÿ òÿìèíàòû éàõøûëàøàúàã”.
Íàçèð äåéèá êè, ùþêóìÿò Ìèëëè Ìÿúëèñèí õÿðúëÿðèíè íÿçÿðÿ àëàðàã, ÿëàâÿ 450
ìèí ìàíàò âÿñàèòèí àðòûðûëìàñûíû ìÿãñÿäÿóéüóí ùåñàá åäèð âÿ ïàðëàìåíòèí
õÿðúëÿð ñìåòàñû àðòûðûëàðàã 23 ìèëéîí
807 ìèëéîí ìàíàòà ÷àòäûðûëàúàã. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ìèëëÿò âÿêèëëÿðèíèí åëì
õÿðúëÿðèíèí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû òÿêëèôëÿðè
íÿçÿðÿ àëûíàðàã áó ìÿáëÿüèí 8 ìèëéîí
ìàíàò àðòûðûëìàñû ìÿãáóë ùåñàá îëóíóá:
“Àðòûì áàø âåðäèêäÿ åëìÿ àéðûëàí âÿñàèò 150,5 ìèëéîí ìàíàò òÿøêèë åäÿúÿê”.
“Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíóí ýÿëÿí èë ö÷öí áöäúÿñèíäÿ 100
ìèí ìàíàò àðòûì íÿçÿðäÿ òóòóëóá”.
Áóíó èñÿ ôîíäóí ñÿäðè Åëìàí Ìåùäèéåâ Ìèëëè Ìÿúëèñèí äöíÿí êå÷èðèëÿí èúëàñûíäàêû ÷ûõûøû çàìàíû äåéèá. Å.Ìåùäèéåâ áèëäèðèá êè, ñàíàòîðèéà êóðîðò éîëëàéûøëàðûíäà àðòûì îëóá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, ñûüîðòà îëóíàíëàðûí ñàíàòîðèéà
êóðîðò ìöàëèúÿñè âÿ ñàüëàìëàøäûðìà
òÿäáèðëÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè öçðÿ
Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Êîíôåäåðàñèéàñû âàñèòÿñè èëÿ ìàëèééÿëÿøäèðèëÿí õÿðúëÿðèí ïðîãíîçó 19 ìèëéîí ìàíàò äÿéÿðèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëóðäó. “Áó,
2014-úö èëÿ íèñáÿòÿí 2,2 ôàèç ÷îõ èäè.
Àðòûì ÿñàñÿí àøàüûäàêû êèìè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Áó ìÿáëÿü 122,8 ìèí ìàíàòäàí íþâáÿòè èë ö÷öí 222 ìèí ìàíàòà ÷àòäûðûëûá. ßââÿë 122,8 ìèí ìàíàò íÿçÿðäÿ òóòóëìóøäó. Áó âÿñàèò
ÄÑÌÔ-íèí ñàõëàíìà õÿðúëÿðèíèí àçàëäûìàñû ùåñàáûíà ìöìêöí îëóá. Íÿçÿðäÿ òóòóëàí àðòûìûí 30,3 ìèí ìàíàòû ñûüîðòà îëóíàíëàðûí óøàãëàðûíûí êóðîðò âÿ èñòèðàùÿòè, 167,4 ìèí ìàíàòû
Àçÿðáàéúàí Ùÿìêëàðëàð Èòòèôàãûíûí èäìàí úÿìèééÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà éþíëÿíäèðèëìÿñè, 9,7 ìèí ìàíàòû ñàíàòîðèéàäà ãèäà âÿ òèááè ïåðñîíàëëàð ö÷öí
íÿçÿðäÿ òóòóëóá” - äåéÿ, Å.Ìåùäèéåâ
ãåéä åäèá.
×ûõûø åäÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò
âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ øÿùèä àèëÿëÿðè
âÿ Ãàðàáàü ÿëèëëÿðèíèí ñûüîðòà ùàãëàðûíûí
âåðèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè äÿ ùþêóìÿò öçâëÿðèíèí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá. Áó èíñàíëàðûí
ìöðàúèÿòèíè ñÿñëÿíäèðÿí Ñ.Íîâðóçîâ ùÿìèí êàòåãîðèéàéà ìÿíñóá îëàí èíñàíëàðûí ìÿñÿëÿëÿðèíèí ùÿëëèíèí çÿðóðèëèéèíè
âóðüóëàéûá: “Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè òÿðÿôèíäÿí øÿùèä àèëÿëÿðèíÿ âÿ Ãàðàáàü
ÿëèëëÿðèíÿ áþéöê ãàéüû ýþñòÿðèëèð. Þç
íþâáÿñèíäÿ, Ãàðàáàü ÿëèëëÿðè áó ýöí
äÿ äåéèð êè, éåíÿ ñèëàùà ñàðûëûá òîðïàãëàðûìûçûí ìöäàôèÿñèíÿ ùàçûðäûëàð. Îíëàðûí ùàìûñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ÿòðàôûíäà áèðëÿøèáëÿð. Éàõøû îëàð êè, îíëàðûí áÿçè ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè äàùà
äà ñöðÿòëÿíäèðèëñèí”.
Ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû Îãòàé ßñÿäîâ áèëäèðèá êè, ñûüîðòà èëÿ ÿëàãÿäàð ìöâàôèã ãàíóí ãÿáóë îëóíóá âÿ áóíóíëà ÿëàãÿäàð
ùþêóìÿòÿ ìöðàúèÿò åäèëèá.
×ûõûøëàðäàí ñîíðà ìèëëÿò âÿêèëëÿðè
áöäúÿ çÿðôèíÿ äàõèë îëàí “Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí 2015-úè èë äþâëÿò áöäúÿñè ùàããûíäà”, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà 2015-úö èë ö÷öí éàøàéûø ìèíèìóìó ùàããûíäà” âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà 2015-úè èë ö÷öí åùòèéàú
ìåéàðûíûí ùÿääè ùàããûíäà”, “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ
Ôîíäóíóí 2015-úè èë áöäúÿñè ùàããûíäà”
ãàíóíëàðû, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí
âÿ Àçÿðáàéúàí Ùåñàáëàìà Ïàëàòàñûíûí
2015-úè èë ö÷öí õÿðúëÿð ñìåòàëàðûíà ñÿñ
âåðÿðÿê ãÿáóë åäèáëÿð.
Äàùà ñîíðà ìèëëÿò âÿêèëëÿðè Ìåùðèáàí
Íàäèð ãûçû Àëûøàíîâàíûí íþâáÿòè äÿôÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùåñàáëàìà
Ïàëàòàñûíûí àóäèòîðó òÿéèí îëóíìàñûíà
ñÿñ âåðèáëÿð.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð
Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàáÿê âÿ Úóëôà ðàéîíëàðûíûí èíçèáàòè ÿðàçè áþëýöñöíäÿ ãèñìÿí äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Äÿéèøèêëèêëÿð
“Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàáÿê âÿ Úóëôà ðàéîíëàðûíûí èíçèáàòè ÿðàçè
áþëýöñöíäÿ ãèñìÿí äÿéèøèêëèê åäèëìÿñè
ùàããûíäà” ãàíóí ëàéèùÿñèíäÿ þç ÿêñèíè
òàïûá. Ãàíóí ëàéèùÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðÿí Ðåýèîíàë ìÿñÿëÿëÿð êîìèòÿñèíèí
ñÿäð ìöàâèíè Ôÿòòàù Ùåéäÿðîâ áèëäèðèá
êè, Ýþéíöê âÿ Íåùÿúèð êÿíä èíçèáàòè
ÿðàçè äàèðÿëÿðè Úóëôà ðàéîíóíóí òàáåëèéèíäÿí ÷ûõàðûëàðàã Áàáÿê ðàéîíóíóí òàáåëèéèíÿ âåðèëÿúÿê. Áåëÿëèêëÿ, Úóëôà ðàéîíóíóí èíçèáàòè ÿðàçèñèíäÿí äþâëÿò ìöëêèééÿòèíäÿ îëàí 1000 ùà òîðïàã ñàùÿñè
ìþâúóä ãàíóíà ÿëàâÿ åäèëÿí õÿðèòÿëÿðÿ
óéüóí îëàðàã Áàáÿê ðàéîíóíóí èíçèáàòè
ÿðàçèñèíÿ áèðëÿøäèðèëèð.
Áóíäàí ÿëàâÿ, èúëàñäà ßìÿê Ìÿúÿëëÿñèíÿ äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá. Äÿéèøèêëèê áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿí ïàðëàìåíòèí Ùöãóã ñèéàñÿòè âÿ äþâëÿò ãóðóúóëóüó êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùöñåéíëè äåéèá êè,
ãàíóíâåðèúèëèéÿ åäèëÿí äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí, èøÿýþòöðÿíëÿðäÿí òîïëàíàí úÿðèìÿëÿðèí 25 ôàèçè ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè
îðãàíûíûí ùåñàáûíà êþ÷öðöëÿúÿê. Áó
âÿñàèòèí èñòèôàäÿ ãàéäàñû èñÿ ìöâàôèã
îðãàí òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí åäèëÿúÿê.
Àçÿðáàéúàíäà ÿìÿê ãàíóíâåðèúèëèéèíèí
òÿëÿáëÿðèíè ïîçàí èøÿýþòöðÿíëÿðäÿí òîïëàíàí úÿðèìÿëÿðèí 25 ôàèçè ìöâàôèã èúðà
ùàêèìèééÿòè îðãàíû èø÷èëÿðèíèí ñîñèàë
ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ âÿ
ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà ñÿðô åäèëÿúÿê.
Ãàíóíâåðèúèëèéÿ äÿéèøèêëèéèí åäèëìÿñèíäÿ ìÿãñÿä ìöâàôèã èúðà ùàêèìèééÿòè
îðãàíûíûí èø÷èëÿðèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè âÿ ìàääè-òåõíèêè
áàçàñûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûäûð.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí, äèýÿð ãàíóíëàðà
äà äÿéèøèêëèêëÿð åäèëèá.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äöíÿí êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà ìèëëÿò âÿêèëëÿðè Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
ñÿäðè Ìàðòèí Øóëòñà âÿ ñîí âàõòëàð Àçÿðáàéúàíà ãàðøû îëàí ÿñàññûç òÿíãèäëÿðÿ
åòèðàç åäèáëÿð. Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé
ßñÿäîâ èúëàñû à÷äûãäàí ñîíðà Àâðîïà
Ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Ìàðòèí Øóëòñóí ãóðóìóí íîéàáðûí 26-äà Ñòðàñáóðãäà êå÷èðèëìèø ïëåíàð èúëàñûíäà þëêÿìèçëÿ áàüëû ñÿñëÿíäèðäèéè ôèêèðëÿðÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèá.
Î.ßñÿäîâ äåéèá êè, áåëÿ àäàìëàð Àçÿðáàéúàíäàêû ùàäèñÿëÿðÿ äÿðùàë ìÿíôè ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿê ÿâÿçèíÿ, èëê íþâáÿäÿ,
þç þëêÿëÿðèíäÿ úÿðÿéàí åäÿí ïðîñåñëÿðÿ
áàõñûíëàð: “Àâðîïà Èòòèôàãû þëêÿëÿðèíäÿêè äèñêðèìèíàñèéà ùàëëàðûíû, ìèãðàíòëàðà ãàðøû ìÿíôè ìöíàñèáÿòè, åéíè çàìàíäà, áàøãà äþâëÿòëÿðäÿ ïîëèñëÿðèí
ãÿääàðëûüûíû ýþðñöíëÿð. Îíëàð à÷ûã éàëàí äàíûøìàãëà ìÿøüóëäóðëàð. Áèç ùÿð
äÿôÿ ÷àëûøûðûã êè, Àâðîïà Ïàðëàìåíòè èëÿ
ÿëàãÿëÿðè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðàã. Äåïóòàòëàðûìûç áó ãóðóìóí èúëàñëàðûíäà
òàì ñàéäà èøòèðàê åäèðëÿð. Îíëàðäàí èñÿ
Îãòàé ßñÿäîâ:
Ìþòÿáÿð ñàéäûüûìûç áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðûí ìöñòÿãèëëèéè éîõäóð
åäÿí 3-5 íÿôÿðäèð, éîõñà Àçÿðáàéúàíäûð? Òÿðÿôäàø îëàðàã áèç êîíêðåò øÿõøëÿðè äåéèë, Àâðîïà Èòòèôàãûíû ýþðöðöê. Îíà
ýþðÿ äÿ, áèç þç òÿðÿôäàøëûã þùäÿëèêëÿðèìèçÿ ñàäèãèê. Àììà îíëàð ö÷öí Àçÿðáàéúàí äåéÿíäÿ, 3-5 íÿôÿð ýþçëÿðèíèí þíöíÿ ýÿëèðñÿ, áóíó ÿäàëÿòÁàùàð Ìóðàäîâà:
ëè òÿðÿôäàøëûã ùåñàá åòìèðèê. Éàõøû
Ìöñòÿãèë ñèéàñè èðàäÿ îëàðäû êè, îíëàð òÿðÿôäàøëûãëà áàüëû
ìþâãåëÿðèíè ñÿðô-íÿçÿð åòñèíëÿð
ñàùèáè îëàí þëêÿ
âÿ ùÿãèãÿòÿí Àçÿðáàéúàíû òÿðÿôêèìè ñîíà ãÿäÿð þç
äàø ãèñìèíäÿ ýþðöðëÿðñÿ,
áóíà óéüóí ìþâãå ñÿðýèëÿìþâãåéèìèçè à÷ûã
øÿêèëäÿ èôàäÿ åòìÿëèéèê ñèíëÿð. Éîõ, ùÿáñäÿ îëàí áèð
íå÷ÿ íÿôÿðëÿ òÿðÿôäàøëûãëàðû
áèòèðñÿ, áèç äÿ þç èøèìèçè áèëìÿëèéèê âÿ ìþâãåéèìèçè à÷ûã øÿêèëòîïëàíòûëàðà 2-3 íÿôÿð ãàòûëûð. Áèç íåúÿ
äÿ èôàäÿ åòìÿëèéèê”.
ìöíàñèáÿòëÿ öçëÿøèðèêñÿ, ãàðøûëûüûíäà
Âèòñå-ñïèêåð ãåéä åäèá êè, Àçÿðäà î úöð ìöíàñèáÿò ýþñòÿðìÿëèéèê”.
áàéúàíäà ùÿð áèð âÿòÿíäàø ãàíóí
Âèòñå-ñïèêåð Áàùàð Ìóðàäîâà èñÿ áèëäèãàðøûñûíäà áÿðàáÿðäèð. Îíóí ñþçëÿðèðèá êè, áó ìÿñÿëÿëÿðëÿ ÿëàãÿäàð ãàðøû òÿðÿôÿ
íÿ ýþðÿ, ùÿð êÿñ òþðÿòäèéè ÿìÿëÿ ýþñóàëëàð öíâàíëàíñà äà, ùÿìèí ñóàëëàð úàðÿ ìÿñóëèééÿòèíè äàøûìàëûäûð: “ßí áþâàáñûç ãàëûð: “Ýþðöíöð, áóíäàí ñîíðà äà
éöê úèíàéÿò äþâëÿòÿ õÿéàíÿò åòìÿê âÿ
ñóàëëàðà úàâàá àëìàéàúàüûã. Îíà ýþðÿ
îíóí ìàðàãëàðûíû ñàòìàãäûð. Êèìñÿ ùåäÿ, þëêÿ è÷èíäÿ ìÿñÿëÿëÿðëÿ ìÿøüóë îëñàá åäèðñÿ êè, äþâëÿòèí ìÿíàôåéèíè ñàòûá
ìàã ëàçûìäûð êè, äþâëÿò, îðäó âÿ õàëãûí
ùÿéàòûíû ñöðÿúÿê, áó õÿéàíÿòè áèç îíà
áèðëèéè íÿòèúÿñèíäÿ áèç áó òÿçéèãëÿðèí
áàüûøëàìàéàúàüûã. Ùåñàá åäèðÿì êè,
ãàðøûñûíäà äàéàíàã. Áó òÿçéèãëÿðèí ñÿáèç ïàðëàìåíò îëàðàã þç ìþâãåéèìèçäÿ
áÿáëÿðè áÿëëèäèð âÿ ìöÿééÿí ùÿäÿôëÿðÿ
àðäûúûë îëìàëûéûã, Àâðîïà Èòòèôàãû, îíóí
öíâàíëàíûá. Áó ùÿäÿôëÿðèí éîëóíäà
ìöâàôèã ãóðóìëàðû èëÿ ÿëàãÿëÿðèìèçÿ
Àçÿðáàéúàí êèìè ìöñòÿãèë ñèéàñè èðàäÿäþâëÿòèìèçèí ìàðàãëàðû áàõûìûíäàí éàñè, ìþâãåéè îëàí þëêÿëÿðèí îëìàñû îíëàð
íàøìàëûéûã âÿ ìöñòÿãèë ñèéàñè èðàäÿ ñàö÷öí ìöÿééÿí ìÿùäóäèééÿòëÿð éàðàäûð.
ùèáè îëàí þëêÿ êèìè ñîíà ãÿäÿð þç ìþâÁóíó àðàäàí ãàëäûðìàã èñòÿéèðëÿð. Áèçèì
ãåéèìèçè à÷ûã øÿêèëäÿ èôàäÿ åòìÿëèéèê”.
âÿçèôÿìèç èñÿ äîüðó éîëóìóçó äàâàì
Ñïèêåð Îãòàé ßñÿäîâ èñÿ áèëäèðèá êè,
åòìÿê âÿ êèìÿ ìÿùäóäèééÿò éàðàòìàüûìþòÿáÿð ñàéäûüûìûç áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòìûçäàí àñûëû îëìàéàðàã ñîíà ãÿäÿð ìöëàðûí ìþòÿáÿðëèéè àðòûã ãàëìàéûá: “×öíêè
ãàâèìÿò ýöúöìöçö ôîðìàëàøäûðìàüûîíëàð àðòûã ìöñòÿãèë äåéèëëÿð. Áó “ìþìûç îëìàëûäûð. Àâðîïà ãóðóìëàðûíäàí
òÿáÿð” òÿøêèëàòëàðà áåë áàüëàìàã îëáÿçÿí áåëÿ ôèêèðëÿð ñÿñëÿíèð êè, Àçÿðáàéìàç, îíëàðûí ìþòÿáÿðëèéè áèð õÿòòÿ ãÿúàíäà îíëàðûí àçàäëûãäà áèð íÿôÿð òÿðÿôäÿðäèð. Îíëàðà áåë áàüëàéàí áåëñèç ãàäàøû ãàëìàéûá. Ìÿíÿ ìàðàãëûäûð êè, îíëàëàð. Àâðîíåñò, Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
ðûí òÿðÿôäàøëàðû éàëíûç Ëåéëà Éóíóñ, éà
àäû âàð, úèääè áèð ôÿàëèééÿòëÿðè éîõäóð.
îíóí êèìè ìöÿééÿí ìÿãñÿäëÿðÿ õèäìÿò
“Áó ýöí Àâðîïàíûí ìöõòÿëèô ãóðóìëàðû áöòöí äèããÿò âÿ íÿçÿðëÿðèíè
Àçÿðáàéúàíà éþíÿëäèð. Áó èñÿ áèð ÷îõ
ùàëëàðäà Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíû ýþçö
ýþòöðìÿìÿêäÿí, èíêèøàôûìûçû ãÿáóë åòìÿìÿêäÿí èðÿëè ýÿëèð”. Áó ôèêèðëÿðè Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáè-
Éÿíè, áóðàäà äà Àâðîïàíûí ìöõòÿëèô
ãóðóìëàðûíûí, åðìÿíè ëîááèñèíèí òÿñèðè
ýþç þíöíäÿäèð. Áèç áåëÿ ùàëëàðëà úèääè
øÿêèëäÿ ìöáàðèçÿ àïàðìàëûéûã”.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, áèç îíëàðà
òÿðÿô àääûì àòäûãúà, áÿéàíàòëàðûíû äàùà
äà ñÿðòëÿøäèðèð, öçÿðèìèçÿ ýÿëèðëÿð: “Ùå÷
áèð äþâëÿòèí, òÿøêèëàòûí äèýÿð áèð äþâëÿòèí äàõèëè èøëÿðèíÿ ãàðûøìàüà ùàããû éîõäóð. ÀÁØ-äà áèð éåíèéåòìÿíè ïîëèñ þëäöðäö. Áó ùàäèñÿ Àçÿðáàéúàíäà îëñàéäû, áÿçè òÿøêèëàòëàð áöòöí äöíéàíû àéàüà ãàëäûðìàüà ÷àëûøàðäû. Åëÿúÿ äÿ, éåíèéåòìÿíè þëäöðÿí ïîëèñÿ áÿðàÿò âåðèëäèéè ö÷öí åòèðàç àêñèéàëàðû êå÷èðÿí èíñàíëàðà ãàðøû çîð òÿòáèã îëóíóð. Ñÿðáÿñò òîïëàøìàã àçàäëûüûíäàí äàíûøàí
òÿøêèëàòëàð èñÿ ñóñóð. Àììà áó ùàäèñÿ
þëêÿìèçäÿ îëñàéäû, òàìàìèëÿ áàøãà
ìöíàñèáÿò îðòàéà ãîéàðäûëàð”.
Í.ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Àçÿðáàéúàíûí áÿçè ìöõàëèôÿò÷èëÿðè
åðìÿíè ÷þðÿéè éåéèáëÿð, åðìÿíèëÿðÿ äÿ õèäìÿò åäèðëÿð
“Àçÿðáàéúàíû äöíéàäà ýþçäÿí ñàëìàã èñòÿéÿí áÿçè ìöõàëèôÿò÷èëÿð åðìÿíè
÷þðÿéè éåéèáëÿð, åðìÿíèëÿðÿ äÿ õèäìÿò
åäèðëÿð”. Áóíó Òðåíä-ÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ äåéèá.
Ñ.Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, åðìÿíè ëîááèñèíèí
òÿñèðè àëòûíäà Àçÿðáàéúàíäà éàëàíäàí èíñàí ùöãóãëàðû âÿ ÃÙÒ àäû èëÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí ÀÁØ-ûí áèð ñûðà èíñòèòóòëàðû,
ÃÙÒ-ëÿðè Àçÿðáàéúàíëà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí êîðëàíìàñûíà ÷àëûøûðëàð: “Àçÿðáàéúàíäàêû ùÿìèí ìöõàëèôÿò÷èëÿð, ÃÙÒ-ëÿð åðìÿíè ëîááèñè âàñèòÿñèëÿ
àëäûãëàðû âÿñàèò ùåñàáûíà àíòè-Àçÿðáàéúàí èøè, äþâëÿòèí, õàëãûí ÿëåéùèíÿ èø àïàðûðëàð. Áó èøè àïàðàíëàðäàí áèð ùèññÿñè ìÿñóëèééÿòÿ úÿëá îëóíóá, äèýÿð ùèññÿñè èñÿ,
äåìÿê îëàð êè, ñèéàñè ïàðòèéà âÿ ÃÙÒ ïÿðäÿñè àëòûíäà âÿ éà ìÿòáóàò îðãàíëàðû âàñèòÿñèëÿ ôÿàëèééÿòëÿðèíè äàâàì åòäèðèðëÿð.
Ùÿìèí àäàìëàðà, î úöìëÿäÿí, ÀÕÚÏ-íèí
ñÿäðè ßëè Êÿðèìëèéÿ ñóàë îëóíà áèëÿð êè, ñèçèí ùàêèìèééÿòèíèç äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû 907-úè ìàääÿéÿ äöçÿëèø îëóíìàäû? Ýóéà, Àçÿðáàéúàí Åðìÿíèñòàíû
áëîêàäàéà àëûá. Ùàëáóêè, Åðìÿíèñòàí
Íàõ÷ûâàíû áëîêàäàéà àëìûøäû. Áó ýöíÿ
ãÿäÿð ìöõàëèôÿòèí õàðèúè ñèéàñÿòäÿ áóðàõäûüû ñÿùâëÿðè äöçÿëòìÿéÿ ÷àëûøûðûã. ×öíêè
éþíñöç, éþíäÿìñèç, áèñàâàä õàðèúè ñèéàñÿòëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ áöòöí ÿòðàô ãîíøóëàðû
Àçÿðáàéúàíà äöøìÿí åòìèøäèëÿð”.
Äåïóòàòûí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó ýöí
Àçÿðáàéúàí êèôàéÿò ãÿäÿð áàëàíñëàøäûðûëìûø õàðèúè ñèéàñÿò àïàðûð: “Ùÿãèãÿòè ýþ-
ðÿíëÿð, ùÿãèãè äåìîêðàòëàð áó ìÿñÿëÿíè
äÿñòÿêëÿéèðëÿð”.
Ñ.Íîâðóçîâ ùåñàá åäèð êè, áèð ñûðà
Àâðîïà òÿøêèëàòëàðû, î úöìëÿäÿí, Àâðîïà
Ïàðëàìåíòè ðèéàêàðëûã, èêèöçëöëöê âÿ ñàõòàêàðëûãëà ìÿøüóëäóð: “Àçÿðáàéúàíà ùå÷
áèð ìöðàúèÿò ýþíäÿðìÿäÿí, éàëàíäàí
äåéèðëÿð êè, áèç Àçÿðáàéúàíà áèð ãðóï
ýþíäÿðìÿê èñòÿéèðèê, Àçÿðáàéúàí èñÿ åòèðàç åäèð. Íÿ Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíÿ, íÿ
äÿ Àçÿðáàéúàí Ïàðëàìåíòèíÿ áåëÿ áèð
ìÿêòóá äàõèë îëóá. Áó, ñûðô Àçÿðáàéúàíäà îëàí èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè âÿ Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè èíêèøàôûíû, Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíäà ñþç ñàùèáè îëìàñûíû ýþçö
ýþòöðìÿìÿêäÿí èðÿëè ýÿëèð. Áèç áó úöð
äàõèëè âÿ õàðèúè ãöââÿëÿðÿ ãàðøû ãÿòè øÿêèëäÿ þç ìöáàðèçÿìèçè äàâàì åòäèðèðèê”.
ßëè Ùöñåéíëè:
Ùÿìèí òÿøêèëàòëàðûí
áþéöê ÿêñÿðèééÿòèíèí
èñëàù åäèëìÿñèíÿ
åùòèéàú âàð
ß.Ùöñåéíëè áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí
ùÿìèøÿ ðåàë òÿðÿôäàø êèìè ÷ûõûø åäèá,
ìöõòÿëèô ãÿðàðëàðà èìçà àòûá âÿ Àâðîïàíûí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíäà þç òþùôÿëÿðèíè âåðèð: “Àììà îíëàð þç
ìÿãñÿäëÿðèíäÿí ÿë ÷ÿêìÿê íèééÿòèíäÿ
äåéèë. Àâðîïàäà åëÿ ìÿðêÿçëÿð âàð êè,
åðìÿíè ëîááèñè èëÿ áèðýÿ ÷àëûøûðëàð. Ìÿãñÿä äÿ Àçÿðáàéúàíû ýöúëö ýþðìÿìÿêäèð. Îíëàðûí Àçÿðáàéúàíäà ùöãóã ìöäàôèÿ÷èëÿðè âÿ ðàäèêàë ìöõàëèôÿò êèìè òÿðÿôäàøëàðû âàð. Áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, áèç ùÿìèí òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûìûçû äàâàì åòäèðìÿëèéèê. ×öíêè
áó ñþçëÿðèìèçè îðäà äà äåéèðèê”.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí, ìèëëÿò âÿêèëëÿðè, Çàùèä Îðóú, Áÿõòèéàð ßëèéåâ, Éåâäà Àáðàìîâ, ×èíýèç Ãÿíèçàäÿ, Ôàçèë Ìóñòàôà,
Ãöäðÿò Ùÿñÿíãóëèéåâ âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø
åäÿðÿê Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðèíèí
ìþâãåéèíè òÿíãèä åäèáëÿð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ùèúðàí Ùöñåéíîâà: Àçÿðáàéúàí àèëÿñè
äöíéàäà ÿí éàõøû àèëÿ ìîäåëëÿðèíäÿíäèð
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Ùå÷ áèð äþâëÿòèí âÿ òÿøêèëàòûí äèýÿð
áèð äþâëÿòèí äàõèëè èøëÿðèíÿ ãàðûøìàüà ùàããû éîõäóð
íèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ Ìèëëè Ìÿúëèñèí äöíÿí êå÷èðèëÿí èúëàñûíäà äåéèá.
Ñ.Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, áóíóí íÿòèúÿñè îëàðàã äÿôÿëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
ÿäàëÿòñèç, äåìîêðàòèéàéà âÿ èíñàí ùàãëàðûíà çèää øÿêèëäÿ ìöõòÿëèô ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó ãÿðàðà ñÿñ âåðÿí åëÿ àäàìëàð âàð êè, îíëàðäàí
ñîðóøñàí êè, êèìè ìöäàôèÿ åäèðñèç, ìöäàôèÿ åòäèêëÿðè àäàìëàðûí àä âÿ ñîéàäëàðûíû
áåëÿ äöçýöí èôàäÿ åäÿ áèëìÿéÿúÿêëÿð:
“Áèð ìöääÿò þíúÿ ÀÁØ ïðåçèäåíòè ÷ûõûø åäÿðÿê, ýóéà, Àçÿðáàéúàíäà ÃÙÒëÿðèí ôÿàëèééÿòèíèí ìÿùäóäëàøäûðûëäûüûíû äåéèð. Áó ýöíëÿðäÿ èñÿ ×åõèéàäà åðìÿíè ëîááèñèíèí òÿñèðèíäÿ îëàí áèð òÿøêèëàò àíòè-Àçÿðáàéúàí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ùÿìèí òÿøêèëàòûí áó ýöíëÿðäÿ Ýöðúöñòàíäà êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ þëêÿìèçÿ
ãàðøû åòäèéè òÿõðèáàòû ùàìûìûç ýþðäöê.
Îíëàð Àçÿðáàéúàíà òÿçéèã ýþñòÿðìÿéÿ
÷àëûøûðëàð. Áóíóí äà ñÿáÿáëÿðè äÿðèíäèð”.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ùöãóã ñèéàñÿòè âÿ äþâëÿò
ãóðóúóëóüó êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùöñåéíëè
áèëäèðèá êè, ùÿìèí òÿøêèëàòëàðûí áþéöê ÿêñÿðèééÿòèíèí èñëàù åäèëìÿñèíÿ åùòèéàú âàð:
“Ìàðòèí Øóëòñóí áÿéàíàòû òÿíãèä éîõ,
òÿùãèðåäèúèäèð. Ðÿñìè ñàéòëàðäà Àçÿðáàéúàí èôàäÿñè éîõ, àçÿðè ùþêóìÿòè èôàäÿñèíè èøëÿäèá. Àçÿðáàéúàí “Øÿðã Òÿðÿôäàøëûüû”íà ãîøóëàí áÿëêÿ äÿ éåýàíÿ þëêÿäèð êè, áóðàäà ùöãóãóí àëèëèéè, äåìîêðàòèéà âàð âÿ èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû ñèñòåìè ìþâúóääóð. Áó áþëýÿäÿ
éåýàíÿ þëêÿäèð êè, äþâëÿò è÷èíäÿ äþâëÿò
äåéèë. Ìÿøùóð Àçÿðáàéúàí éàçû÷ûñû Ãóðáàí Ñÿèäèí “Àëòóíñà÷” ðîìàíûíäà ÷îõ
ìàðàãëû åïèçîä âàð. Òöðê ãûçû áèð àâðîïàëû èëÿ àèëÿ ùÿéàòû ãóðóð. Àììà àâðîïàëû
îíóí øÿðÿô âÿ ëÿéàãÿòèíè ãîðóéà áèëìÿäèéè ö÷öí ãûç òöðê-ìöñÿëìàí øåéõèíÿ ìöðàúèÿò åäèð âÿ äÿðäèíè îíóíëà áþëöøöð.
Øåéõ ãûçà äåéèð êè, “àâðîïàëûëàð îëà áèëñèí
ùàíñûñà ìöùàðèáÿäÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê
åäèá ãÿëÿáÿ ãàçàíûðëàð. Àììà îíëàðûí
øÿõñè ëÿéàãÿò ùèññè éîõäóð”. Áó èôàäÿ
ùÿì Ìàðòèí Øóëòñ, ùÿì äÿ Àâðîïà Øóðàñûíûí áàø êàòèáè Éàãëàíäû õàðàêòåðèçÿ
åäÿí ÿí äÿãèã èôàäÿäèð”.
Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè (ÀÃÓÏÄÊ) âÿ Äèíè
Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
(ÄÃÈÄÊ) áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Ìèëëè ìÿíÿâè àèëÿ äÿéÿðëÿðè: ÿíÿíÿ âÿ ìöàñèðëèê”
ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Òÿäáèð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿð èêè êîìèòÿ àðàñûíäà áèðýÿ èøèí òÿøêèëèíÿ äàèð òÿäáèðëÿð ïëàíû èìçàëàíûá.
Êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí ÄÃÈÄÊ-íûí
ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû, îíëàðäàí èðÿëè ýÿëÿí ÿíÿíÿëÿðèí
éàøàäûëìàñû îëäóãúà âàúèáäèð. Áó ýöí
ÿñàñ âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè Àçÿðáàéúàíäà èñëàìè äÿéÿðëÿðè ãîðóéóá ñàõëàìàã, ìöÿééÿí äàèðÿëÿðèí äèí ïÿðäÿñè àëòûíäà þç ñèéàñè ìÿãñÿäëÿðèíè ðåàëëàøäûðìàã úÿùäëÿðèíèí ãàðøûñûíû àëìàãäûð.
Ãåéä îëóíóá êè, ñîñèàë-èãòèñàäè ñàùÿäÿ óüóðëàðà èìçà àòàí Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçó ìþùêÿìëÿíìÿêäÿäèð. Ñîñèàë-èãòèñàäè ùÿéàòäà äÿéèøèêëèêëÿð ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè ìöùèòÿ äÿ þç
òÿñèðèíè ýþñòÿðèð. Úÿìèééÿòäÿ àèëÿ âÿ
ýåíäåð ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äèããÿò àðòûð. Àçÿðáàéúàí ÿùàëèñèíèí 51 ôàèçèíè òÿøêèë åäÿí
ãàäûíëàð úÿìèééÿòäÿ áþéöê òÿñèð ãöââÿñèíÿ ìàëèêäèð.
ÀÃÓÏÄÊ-íûí ñÿäðè Ùèúðàí Ùöñåéíî-
âà âóðüóëàéûá êè, àèëÿ èíñòèòóòóíóí úÿìèééÿòäÿêè ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè
áöòöí äöíéàäà àêòóàë ïðîáëåìäèð. Àçÿðáàéúàí àèëÿñè ùÿìèøÿ óçóí þìöðëöëöéö
âÿ ìþùêÿìëèëèéè èëÿ ñå÷èëèá. Áó, ÿñàñÿí
ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèí
ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñûíäàí, ìöàñèð äþâðÿ óéüóíëàøäûðûëìàñûíäàí èðÿëè ýÿëèð.
Àçÿðáàéúàí àèëÿñè äöíéàäà ÿí éàõøû àèëÿ
ìîäåëëÿðèíäÿí áèðè ùåñàá îëóíóð.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, àèëÿíèí èíêèøàôû âÿ
ñîñèàë òÿìèíàòû ãàäûí âÿ óøàã ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñûíäà þç ÿêñèíè òàïûá. Ùÿìèí êîíñåïñèéàéà ÿñàñÿí
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èíêèøàôû âÿ ýÿëÿúÿê èñëàùàòëàðûí èñòèãàìÿòëÿðè ìöÿééÿí
åäèëèá. Áóíóíëà áàüëû “Àçÿðáàéúàí àèëÿ
ñòðàòåýèéàñû”íûí, ýåíäåð áÿðàáÿðëèéè öçðÿ
Ìèëëè Ôÿàëèééÿò Ïëàíûíûí, Óøàã Ìèëè Ôÿàëèééÿò Ïëàíûíûí, ùÿì÷èíèí, óøàã ñòðàòåýèéàñûíûí ùàçûðëàíìàñû âÿ “Àèëÿ ïñèõîëîãó”
èíñòèòóòóíóí éàðàäûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Áèëäèðèëèá êè, þëêÿíèí áèðèíúè õàíûìû,
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿð Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè, äèíè äÿéÿðëÿðèíèí ðåýèîíäà âÿ äöíéàäà òÿáëèü îëóíìàñûíäà ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéûð.
Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí ìöàâèíè
Áàùàð Ìóðàäîâà ìþâçóíóí àêòóàëëûüûíû âóðüóëàéàðàã ãåéä åäèá êè,
êè, ìèëëè ìÿíÿâè àèëÿ äÿéÿðëÿðèíèí
èíêèøàôû ïðîñåñè äàèìè îëìàëûäûð.
Àèëÿ èíñòèòóòóíóí ãîðóíìàñû, ìèëëè
ìÿíÿâè, äèíè äÿéÿðëÿðèí ùöãóãè
÷ÿð÷èâÿäÿ ðåàëëàøäûðûëìàñû éîëó úÿìèééÿòÿ àøûëàíìàëûäûð.
Á.Ìóðàäîâà áó ñàùÿäÿ êöòëÿâè
èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ðîëóíó
õöñóñè ãåéä åäèá.
Àçÿðáàéúàí Àüñàããàëëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
Ôÿòòàù Ùåéäÿðîâ áèëäèðèá êè, äþâëÿò
àèëÿ ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. Áó ñèéàñÿòè
óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äÿ àèëÿ èíñòèòóòóíóí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ áþéöê þíÿì âåðèð. ×îõÿñðëèê òàðèõÿ ìàëèê áþéöéÿ ùþðìÿò ÿíÿíÿñè ìèëëè ìÿíÿâè àèëÿ äÿéÿðëÿðèíèí íÿñèëäÿí-íÿñëÿ þòöðöëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû Ãàäûíëàð
Øóðàñûíûí ñÿäðè Íóðëàíà ßëèéåâà ãåéä
åäèá êè, ãëîáàëëàøìà äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíèí
òÿáëèüè âÿ ãîðóíìàñû âàúèá øÿðòëÿðäÿíäèð.
Òÿäáèðäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùàäè Ðÿúÿáëè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Àéòÿí Ìóñòàôàéåâà,
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè ñÿäðèíèí
ìöàâèíè Ãÿìÿðõàíûì Úàâàäëû âÿ äèýÿð
÷ûõûø åäÿíëÿð âóðüóëàéûáëàð êè, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ àèëÿ èíñòèòóòó ìèëëè ìÿíÿâè ìèññèéàñûíû äàùà äîëüóí øÿêèëäÿ
ãîðóéóá ñàõëàéûð. Þëêÿìèçäÿ ñîñèàë ñàùÿäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè ìÿùç àèëÿ ñèéàñÿòè
òÿøêèë åäèð. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè àèëÿ èíñòèòóòóíóí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýöúëö
ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíà ìàëèêäèð.
Êîíôðàíñäà åêñïåðòëÿðèí èøòèðàêû èëÿ
Àçÿðáàéúàíäà àèëÿ èíñòèòóòóíóí ñîñèîëîæè, êóëòóðîëîæè âÿ ïñèõîëîæè ìÿãàìëàðû,
îíóí ôîðìàëàøìàñûíäà âÿ ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñûíäà ìèëëè âÿ äèíè äÿéÿðëÿðèí ðîëó
êèìè ìþâçóëàð ìöçàêèðÿ îëóíóá.
4
www.yeniazerbaycan.com
29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377)
“Éîíùàï Ûìàçèíå” æóðíàëû: Àçÿðáàéúàí Ïðîìåòåéèí ñå÷äèéè çÿíýèí òîðïàã
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñû Éîíùàï Õÿáÿð
Àýåíòëèéèíèí “Ûìàçèíå” æóðíàëûíûí äåêàáð íþìðÿñèíäÿ “Àçÿðáàéúàí - Ïðîìåòåéèí ñå÷äèéè
çÿíýèí òîðïàã” ñÿðëþâùÿëè ìÿãàëÿ äÿðú åäèëèá.
Ìÿãàëÿíèí ìöÿëëèôè Éîíùàï õÿáÿð àýåíòëèéèíèí ÿìÿêäàøû Ëèì Äîíã Êóí Àçÿðáàéúàí áàðÿäÿ éàçû ùàçûðëàìàã ö÷öí þëêÿìèçÿ áó èëèí
îêòéàáðûíäà ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ ýÿëèá.
Áó ñÿôÿð èêè àýåíòëèê àðàñûíäà èìçàëàíìûø
ÿìÿêäàøëûã ìöãàâèëÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðåàëëàøûá.
ÀçÿðÒÀú Ëèì Äîíã Êóíà ìàòåðèàëû ùàçûðëàìàãäà ùÿðòÿðÿôëè äÿñòÿê âåðèá, îíóí Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè ìÿêàíëàðûíà, ðåýèîíëàðûíà ñÿôÿðèíè òÿøêèë åäèá.
Ìÿãàëÿäÿ þëêÿìèçèí òàðèõè, ïàéòàõò Áàêû
øÿùÿðè èëÿ éàíàøû, ðàéîíëàðûí ñöðÿòëè èãòèñàäè
èíêèøàôû, ýþçÿë òÿáèÿòè, ãÿäèì àáèäÿëÿðè áàðÿäÿ
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèð.
Ìöÿëëèô áèëäèðèð êè, êöëÿêëÿð øÿùÿðè îëàí Áàêû
ãÿäèìëèêëÿ ìöàñèðëèéèí áèðëÿøäèéè áèð ìÿêàíäûð.
Ïàéòàõò Áàêû øÿùÿðèíäÿ îðòà ÿñðëÿðÿ àèä àðõèòåêòóðàíûí ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíà áàõìàéàðàã, áóðàéà ñÿéàùÿò åäÿðêÿí ìöàñèð ýþéäÿ-
ëÿíëÿð äÿ áàø ýèúÿëëÿíäèðèð.
“Àçÿðáàéúàí êîðåéàëûëàð ö÷öí íàìÿëóì þëêÿäèð.
Ìÿí äÿ Àçÿðáàéúàíà èëê
äÿôÿ èäè êè, ñÿéàùÿò åäèðäèì. Àçÿðáàéúàí Õÿçÿð äÿíèçè ñàùèëèíäÿ éåðëÿøÿí ÿñðàðÿíýèç þëêÿäèð. Ïàéòàõò
øÿùÿðÿ èëê äÿôÿ àéàã áàñàðêÿí ÷îõ òÿÿúúöáëÿíäèì.
Îðòà ÿñðëÿðÿ àèä ýþçÿë ãàëàëàðû, êö÷ÿëÿðè èëÿ òàíûíàí Áàêû, ùÿì÷èíèí ÷îõëó ñàéäà
ùöíäöð ìöàñèð áèíàëàðû
îëàí ÿñë Àâðîïà øÿùÿðèäèð.
Èíñàíëàð àçàä, ýöëÿðöç,
ìåùðèáàíäûðëàð âÿ Øÿðã àëÿìèíäÿ ìÿùç áó
þëêÿäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã ãàäûíëàðà ñå÷èá-ñå÷èëìÿê ùöãóãó âåðèëèá”, - äåéÿ ìöÿëëèô ãåéä åäèð.
È÷ÿðèøÿùÿðäÿí ñþùáÿò à÷àí ìöÿëëèô áèëäèðèð
êè, ïàéòàõòûí øÿðãèíäÿ éåðëÿøÿí áó ÿðàçèäÿ ãÿäèì Øèðâàíøàùëàð ñàðàéûíà, Ãûç ãàëàñûíà, äèýÿð
ãÿäèì òèêèëèëÿðÿ, î úöìëÿäÿí Êàðâàíñàðàéà,
ìÿñúèäëÿðÿ, ãöëëÿëÿðÿ, ùàìàìëàðà ðàñò ýÿëìÿê
îëàð. È÷ÿðèøÿùÿðèí äàø äþøÿíìèø êö÷ÿëÿðè èëÿ ýÿçÿðêÿí ñàíêè îðòà ÿñðëÿðÿ ñÿéàùÿò åäèðñÿí.
Ìöÿëëèô éàçûð êè, ãàëà äèâàðëàðûíûí áèð òÿðÿôèíäÿ ãÿäèì È÷ÿðèøÿùÿð, äèýÿð òÿðÿôèíäÿ ìöàñèð Ôÿââàðÿëÿð Ìåéäàíû éåðëÿøèð. Áó ìåéäàí
ñàíêè Ïàðèñ, Ôðàíêôóðò âÿ éà Áåðëèí êö÷ÿëÿðè êèìè ÷îõ ìöàñèð âÿ èíñàíëàðûí ýóð îëäóüó éåðäèð. Ôÿââàðÿëÿð Ìåéäàíûíà âÿ ÿòðàô êö÷ÿëÿðÿ
ùàìàð ìÿðìÿðëÿð äþøÿíèá. Áóðàäà ìöàñèð
ôÿââàðÿëÿð, éàøûëëûãëàð, áðåíä ìàüàçàëàð âÿ
ðåñòîðàíëàð âàð.
Ôÿââàðÿëÿð Ìåéäàíûíà à÷ûëàí Íèçàìè êö÷ÿñèíè ïàéòàõò Ñåóëóí Ìéîíãäîíã ÿðàçèñèíÿ
áÿíçÿäÿí ìöÿëëèô ãåéä åäèð êè, áó êö÷ÿäÿ Àâðîïàíû õàòûðëàäàí ýþçÿë áèíàëàð, ìöàñèð ýå-
Ìóñà Ãóëèéåâ: Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí èääèàëàðû ÿñàññûçäûð
“Íåôòèí
óúóçëàøìàñûíûí
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíà ùå÷
áèð ìÿíôè òÿñèðè îëìàéàúàã”. Áó
ôèêèðëÿðè ÑÈÀ-éà Ìèëëè Ìÿúëèñèí
Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäð
ìöàâèíè Ìóñà Ãóëèéåâ äöíéà áàçàðûíäà íåôòèí óúóçëàøìàñû èëÿ
áàüëû Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíäà ïðîáëåìëÿðèí éàðàíàúàüû
ùàããûíäà ñÿñëÿíäèðèëÿí èääèàëàðà
ìöíàñèáÿò áèëäèðÿðêÿí äåéèá.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿò÷èëÿð íåôò êîíòðàêòëàðû áàüëàíàíäà äà ùå÷ áèð
ÿñàñû îëìàéàí ïðîãíîçëàðëà ÷ûõûø åäèðäèëÿð:
“20 èë êå÷ìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, áóíëàð ùÿëÿ
äÿ åéíè ôèêèðëÿðëÿ ÷ûõûø åäèðëÿð. Çàìàí þçö ýþñòÿðäè êè,
Àçÿðáàéúàí ýöíö-ýöíäÿí
èíêèøàô åäèá, äöíéàíûí ÿí
ãàáàãúûë þëêÿëÿðè ñûðàñûíà
äàõèë îëóá. Ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò
Ïðîãðàìëàðûíûí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ ÖÄÌ-äÿ ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ïàéû 64 ôàèçÿ ÷àòûá.
Áóíà ýþðÿ äÿ íåôòèí ãèéìÿòèíèí àøàüû äöøìÿñè þëêÿ èãòèñàäèééàòûíäà ùå÷ áèð ïðîáëåì
éàðàäà áèëìÿç. Ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí èääèàëàðûíûí èñÿ ùå÷ áèð ìÿíòèãè ÿñàñû éîõäóð”.
Åë÷èí Ìèðçÿáÿéëè: Áó ìÿëóìàòëàðû ßëè Êÿðèìëè âÿ
òÿõðèáàò÷û êîìàíäàñû ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ éàéûðëàð
“Ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ãÿçåòëÿðè ùå÷ áèð ôóíäàìåíòàë ÿñàñû îëìàéàí, ðåàëëûüû þçöíäÿ
ÿêñ åòäèðìÿéÿí ìÿëóìàòëàðëà
úÿìèééÿòè ÷àøäûðìàã èñòÿéèð.
ÎÏÅÊ íåôò èõðàú åäÿí þëêÿëÿðèí áèðëèéèäèð, íåôò äÿ óúóçëàøûáñà, áó ãóðóì íèéÿ äÿ òîïëàíòû êå÷èðìÿñèí!? Áóíó ôûðëàäûá Àçÿðáéàúàíûí áàøû öçÿðèíäÿ äàëüàëàíäûðìàã ñàâàäñûçëûãäûð”. Áó ôèêèðëÿðè ÑÈÀ-éà
à÷ûãëàìàñûíäà Áöòþâ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úÿáùÿñè Ïàðòèéàñûíûí (ÁÀÕÚÏ) ñÿäð ìöàâèíè Åë÷èí
Ìèðçÿáÿéëè áèëäèðèá.
Äöíéà áàçàðûíäà íåôòèí óúóçëàøìàñûíûí
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíäà ïðîáëåì éàðàäàúàüû èëÿ áàüëû ôèêèðëÿðÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí
Å.Ìèðçÿáÿéëè ãåéä åäèá êè,
Àçÿðáàéúàí ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàô åòäèéè þëêÿëÿðäÿí áèðèäèð: “Áèçèì èãòèñàäèééàòûìûç ÷îõøàõÿëèäèð, áöòöí ñàùÿëÿð öçðÿ áþéöê èìêàíëàð à÷à áèëìèøèê.
Òÿõðèáàò÷û øÿðùëÿðÿ, ìÿëóìàòëàðà ôèêèð âåðìÿê äöçýöí äåéèë. Áó ìÿëóìàòëàðû ßëè Êÿðèìëè âÿ òÿõðèáàò÷û êîìàíäàñû
ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ éàéûðëàð êè,
úÿìèééÿòäÿ ÷àøãûíëûã, ãîðõó éàðàòñûíëàð.
Ùå÷ êèì íàðàùàò îëìàñûí, äþâëÿòèìèçèí ñöòóíëàðû î ãÿäÿð ìþùêÿìäèð êè, ùå÷ áèð ïðîñåñ áó ñöòóíëàðû ñàðñûäà áèëìÿç. ßëè Êÿðèìëè
èñÿ, õàðèúè þëêÿëÿðèí ãàïûñûíû áóñìàã ÿâÿçèíÿ, þç ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åòñèí”.
Àçÿðáàéúàí Õàë÷à Ìóçåéè Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí
Áàø íàçèðèíäÿ çÿíýèí òÿÿññöðàò éàðàäûá
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè
×àíã Ùîíãâîíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè íîéàáðûí 28-äÿ Àçÿðáàéúàí Õàë÷à Ìóçåéèíäÿ îëóá.
Áàø íàçèð ×àíã Ùîíãâîíà ìÿëóìàò
âåðèëèá êè, ìóçåéèí åêñïîçèñèéàñû õàë÷à
ñÿíÿòèíäÿ ÿñàñ áÿäèè èñòèãàìÿòëÿðè äÿãèã
ÿêñ åòäèðìÿêëÿ õàë÷àëàðûí þçöíÿìÿõñóñ
õöñóñèééÿòëÿðèíè, ùÿì÷èíèí, ìàòåðèàëëàðûíû, èøëÿìÿ òåõíèêàëàðûíû, èíúÿ âÿ äÿðèí áÿäèè õöñóñèééÿòëÿðè èëÿ àùÿíýäàðëûüûíû àéäûí øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ìóçåéèí “ãûçûë
ôîíäó”íó õîâëó õàë÷àëàð òÿøêèë åäèð. Îíëàð
áöòöí êîìïîçèñèéàëàðû èëÿ Àçÿðáàéúàíûí 7
ÿñàñ ìÿêòÿáèíè - Ãóáà, Áàêû, Øèðâàí, Ýÿíúÿ,
Ãàçàõ, Ãàðàáàü âÿ Òÿáðèç õàë÷à ìÿêòÿáëÿðèíè
òÿìñèë åäèð. Áó õàë÷àëàð èíñàíëàðûí, ùåéâàíëàðûí, ãóøëàðûí öñëóáëàøäûðûëìûø òÿñâèðè, áèòêèëÿðèí
îðíàìåíòëÿðè, õàëãûí ùÿéàòûíû òÿñâèð åäÿí ñöæåòëè ìîòèâëÿðëÿ áÿçÿäèëèá.
Ãåéä îëóíóá êè, ìóçåéèí êîëëåêñèéàñû
ìöõòÿëèô íþâ õîâñóç õàë÷àëàðûí íàäèð íöìóíÿëÿðèíè äÿ ÿêñ åòäèðèð.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû,
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí áþéöê çÿùìÿòè ñàéÿñèíäÿ 2010-úó
èëäÿ ìèëëè õàë÷à÷ûëûã ñÿíÿòè ÓÍÅÑÚÎ-íóí Áÿøÿðèééÿòèí Ãåéðè-Ìàääè Ìÿäÿíè Èðñèí Ðåïðåçåíòàòèâ Ñèéàùûñûíà ñàëûíûá. Íîéàáðûí 16-ñû èñÿ
þëêÿìèçäÿ Àçÿðáàéúàí õàë÷àñû ýöíöäöð.
Ìóçåéäÿ ãóðàøäûðûëìûø õöñóñè ìîíèòîð
Àçÿðáàéúàí õàë÷àëàðûíûí äöíéà êîëëåêñèéàëà-
éèì, èäìàí âÿ åëåêòðîí ìàëëàð
ñàòûëàí ìàüàçàëàð, ðåñòîðàíëàð, áàðëàð, ÷àé åâëÿðè éåðëÿøèð.
Ïàéòàõòäàêû äÿíèçêÿíàðû
áóëâàðûí èíñàíëàðûí àñóäÿ
âàõòëàðûíû êå÷èðìÿëÿðè ö÷öí
ýþçÿë ìÿêàí îëäóüóíó áèëäèðÿí ìöÿëëèô áóðàäàêû Áàéðàã
Ìåéäàíûíûí ÿçÿìÿòèíè õöñóñè âóðüóëàéûð. Ãåéä åäèëèð êè,
áóðàäà òÿìèç äÿíèç ùàâàñû
àëìàüà ÷ûõàí ÷îõëó èíñàíëàðû, î úöìëÿäÿí òóðèñòëÿðè ýþðìÿê îëàð.
Áàêû ýåúÿëÿðèíèí ôöñóíêàðëûüûíà ùåéðàí îëàí ìöÿëëèô
ýöíöí áó âàõòûíäà ïàéòàõòûí ñàíêè éåíèäÿí
äîüóëäóüóíó áèëäèðèð. Ýåúÿëÿð áóðàäàêû áèíàëàð áÿðã âóðàí èøûãëàðû èëÿ ýþç îõøàéûð.
Áàêûäà îëàðêÿí Ãîáóñòàíà ñÿéàùÿò åòìèø
ìöÿëëèô áóðàäàêû ãàéàëàðûí öçÿðèíäÿ îëàí òÿñâèðëÿðèí Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì òàðèõèíäÿí õÿáÿð
âåðäèéèíè õöñóñè âóðüóëàéûð: Áàêûäàí 64 êèëîìåòð àðàëûäà éåðëÿøÿí áó ÿðàçè ñàíêè íÿùÿíý
ãàéàëûã éåðäèð. Áó ãàéàëàðûí öçÿðèíäÿ 6 ìèíäÿí ÷îõ òÿñâèð âàð êè, áó äà ÿí ãÿäèì èíñàíëàðûí áóðàäàêû ìàüàðàëàðäà éàøàäûüûíû ýþñòÿðèð. Áó ÿðàçè 2007-úè èëäÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí Äöíéà Ìÿäÿíè Èðñ Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Èñìàéûëëû
âÿ Øÿêè ðàéîíëàðûíäà äà îëàí êîðåéàëû ìöõáèð
æóðíàëûí îõóúóëàðûíà þëêÿìèçèí áó ÿðàçèëÿðè áàðÿäÿ äÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèð. Áèëäèðèð êè, Áþéöê Ãàôãàç ñûðà äàüëàðûíûí úÿíóá éàìàúûíäà
éåðëÿøÿí Ëàùûú ãÿñÿáÿñè Áàáàäàü âÿ Íèéàëäàü ñèëñèëÿëÿðè èëÿ ÿùàòÿ îëóíóð. Áåëÿ áèð úîüðàôè ìÿêàí ãÿäèì çàìàíëàðäà Ëàùûúûí õàðèúè òÿñèðëÿðäÿí, áàñãûíëàðäàí éàõøû ìöäàôèÿ îëóíìàñû ö÷öí èìêàí éàðàäûðäû. Ëàùûúäà 2 ìèí-
äÿí ÷îõ ÿùàëè éàøàéûð. Îíëàðûí ÿñàñ ìÿøüóëèééÿòè ìèñýÿðëèê âÿ õàë÷à÷ûëûãäûð. Ãÿñÿáÿäÿ ýÿçÿðêÿí éîë áîéó äÿìèð÷è åìàëàòõàíàëàðûíà
ðàñò ýÿëìÿê îëóð.
Àçÿðáàéúàíûí ýþçÿë ýóøÿëÿðèíäÿí áèðè îëàí
Øÿêèäÿí ñþùáÿò à÷àí ìöÿëëèô éàçûð êè, 90 ìèí
ÿùàëèñè îëàí áó ðàéîí ãÿäèì çàìàíëàðäà Èïÿê
Éîëó èëÿ ñÿéàùÿò åäÿí òàúèðëÿð ö÷öí èñòèðàùÿò
ìÿêàíû îëóá. Ìöÿëëèô Õàí Ñàðàéûíäàí, îíóí
ïÿíúÿðÿëÿðèíè áÿçÿéÿí øÿáÿêÿëÿðäÿí áÿùñ
åäÿðÿê áèëäèðèð êè, îíëàðûí ùàçûðëàíìàñû ö÷öí
1000 ÿäÿä øöøÿ ïàð÷àñûíäàí èñòèôàäÿ åäèëèá.
Øÿêèäÿêè Àøàüû âÿ Éóõàðû êàðâàíñàðàéëàðäàí áÿùñ åäÿí êîðåéàëû ìöõáèð áèëäèðèð êè,
ÕÂÛÛÛ-ÕÛÕ ÿñðëÿðäÿ òàúèðëÿð áóðàäà ýåúÿëÿéèðäèëÿð. Àøàüû Êàðâàíñàðàéäàí áåø äÿãèãÿëèê ìÿñàôÿäÿ éåðëÿøÿí Éóõàðû Êàðâàíñàðàéûí ùÿéÿòèíäÿ ùàçûðäà ôÿââàðÿ ãóðàøäûðûëûá âÿ áóðàäà
300 ãîíàüû ãÿáóë åäÿ áèëÿúÿê îòàãëàð âàð.
Ìöÿëëèô ìÿãàëÿäÿ, ùÿì÷èíèí Øÿêèäÿêè Àëáàí ìÿáÿäèíèí òàðèõè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê
ãåéä åäèð êè, ìÿáÿäèí ÿòðàôûíäà òóíú äþâðöíÿ
àèä, öçÿðè øöøÿ èëÿ þðòöëìöø áèð íå÷ÿ ãÿáèð âàð.
Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû
Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí ÛÛ Ïëåíóìó êå÷èðèëèá
Äöíÿí Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð
Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí ÛÛ Ïëåíóìó êå÷èðèëèá. Òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿð âÿ ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ
ùÿìêàðëàð èòòèôàãûíûí ðîëó ìÿñÿëÿëÿðè ïëåíóìóí
ÿñàñ ìöçàêèðÿ ìþâçóëàðû îëóá. Òÿäáèðè ýèðèø
ñþçö èëÿ à÷àí Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
ñÿäðè Ñåéìóð Îðóúîâ èíñàíëàðûí ÿìÿéèíèí ìöùàôèçÿñè ìÿñÿëÿñèíèí ùÿì êîìèòÿíèí, ùÿì äÿ
äþâëÿòèí ùÿìèøÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëäóüóíó
áèëäèðèá: “Èíñàíëàðûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí
åäèëìÿñè ùÿìèøÿ ïðèîðèòåò ìÿñÿëÿ îëóá. Þëêÿ
áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ äÿ èíñàí àìèëèíÿ õöñóñè äèããÿò ýþñòÿðèð. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿ
ãàíóíâåðèúèëèéèíäÿ äÿ áó ìÿñÿëÿëÿð þç ÿêñèíè òàïûð. ßìÿê ôÿàëèééÿòèíäÿ òåõíèêè òÿùëöêÿñèçëèéèí ãîðóíìàñû èëÿ áàüëû êîìèòÿ ìöôÿòòèøëÿðè áþëýÿëÿðäÿ éîõëàìàëàð êå÷èðèð, éàðàíàí
ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ëàçûìè òÿäáèðëÿð ýþðöëöð. Áó ñàùÿäÿ, ùÿì÷èíèí, úÿìèééÿòèí ùÿð áèð öçâö áèðýÿ ÷àëûøìàëûäûð”.
Î, äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñèíäÿ äàùà äàéàíûãëû íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñè
ìÿãñÿäè èëÿ ýÿëÿí èëäÿí áþëýÿëÿðäÿ ìààðèôëÿíäèðèúè ñåìèíàðëàðûí êå÷èðèëìÿñè ïëàíëàøäûðûëûð.
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãûíûí Áàêû-1 øþáÿñèíèí
ñÿäðè Áÿéëÿð Ãóðáàíîâ ðàáèòÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿìÿê ìöâÿêêèëëÿðè êîìèññèéàñû âÿ òðàâìàòèçìè òÿùãèã åäÿí êîìèññèéàíûí éàðàäûëìàñû
âÿ ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Î áèëäèðèá
êè, áó êîìèññèéà ÿìÿê ôÿàëèééÿòè çàìàíû áàø
âåðÿí ùàäèñÿëÿðèí ñÿáÿáëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñû
âÿ äöçýöí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Íÿòèúÿäÿ ùàäèñÿíèí èñòåùñàëàòäà âÿ éà ìÿèøÿò çÿìèíèíäÿ áàø âåðäèéè ìöÿééÿíëÿøèð.
Òåëåðàäèî Èñòåùñàëàò Áèðëèéèíèí Áèðëÿøìèø
Ùÿìêàðëàð Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëèâåðäè ßëèéåâ
÷ûõûø åäÿðÿê “Òåëåðàäèî” Èñòåùñàëàò Áèðëèéèíäÿ
ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè ñàùÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð
ùàããûíäà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà ýåíèø ìÿëóìàò
âåðèá. Áàêû Òåëåôîí Ðàáèòÿñè Èñòåùñàëàò Áèðëèéèíèí Áèðëÿøìèø Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãûíûí ñÿäðè Èñðàôèë Áÿêèðîâ ÁÒÐÈÁ-äÿ èø÷èëÿðèí ñàüëàìëûüûíûí
ìöùàôèçÿñè, îíëàðûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí
åäèëìÿñè âÿ öìóìè ÿìÿê øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿðèí âÿçèééÿòè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê âóðüóëàéûá êè, ìöÿññèñÿëÿðäÿ èø÷èëÿðèí ñàüëàìëûüûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèð, îíëàðà òèááè ñûüîðòàëàð òÿéèí åäèëèð, çÿðÿðëè
àüûð èøëÿðäÿ ÷àëûøàíëàðûí ñèéàùûñû òÿðòèá åäèëÿðÿê
ìöíòÿçÿì ìöàéèíÿëÿðäÿí êå÷èðèëèð.
Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Êîíôåäåðàñèéàñûíûí ñÿäð ìöàâèíè Úàâàíøèð Àááàñîâ ÷ûõûøûíäà âóðüóëàéûá êè, ÿìÿéèí òÿùëöêÿñèçëèéè
ìÿñÿëÿëÿðè ùÿìèøÿ êîìèòÿíèí äèããÿòèíäÿäèð âÿ
áó ñàùÿäÿ áèð ÷îõ ãàíóíâåðèúèëèê ñÿíÿäëÿðè
ãÿáóë åäèëèá. Î, ùÿì÷èíèí, ãåéä åäèá êè, Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû áó ìÿñÿëÿéÿ ìöíòÿçÿì íÿçàðÿò
åäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ, ñîí äþâðëÿð òðàâìàòèçì,
þëöì ùàäèñÿëÿðèíèí áàø âåðìÿñè ùàëëàðû ìöøàùèäÿ îëóíìóð.
Ñîíäà Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð
Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè
Ðÿøàä Ñÿôÿðîâ ãÿðàð ëàéèùÿñèíè òÿãäèì åäèá.
Ëàéèùÿ ñÿñâåðìÿéÿ ãîéóëàðàã éåêäèëëèêëÿ ãÿáóë åäèëèá.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Áóðñàäà êå÷èðèëÿí êîíôðàíñäà Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðäÿí äàíûøûëûá
ðûíäà, Àâðîïà ðÿññàìëàðûíûí ÿñÿðëÿðèíäÿ ÿêñ
îëóíäóüóíó ýþñòÿðèð. Áóðàäà, ùÿì÷èíèí Áþéöê
Áðèòàíèéàíûí Âèêòîðèéà âÿ Àëáåðò Ìóçåéèíäÿ
ñàõëàíûëàí ìÿøùóð “Øåéõ Ñÿôè” õàë÷àñûíûí ñóðÿòè äÿ âàð. Åêñïîçèñèéàäà ñÿðýèëÿíÿí âÿ ñàõëàíúëàðäà éåðëÿøÿí õàë÷àëàð àðàñûíäà ÕÂÛÛ,
ÕÂÛÛÛ, ÕÛÕ âÿ ÕÕ ÿñðëÿðäÿ òîõóíìóø ìÿøùóð
êîìïîçèñèéàëàðà äà ðàñò ýÿëìÿê ìöìêöíäöð.
Ìóçåéèí ñÿðýè êîíñåïñèéàñû àäè ñÿðýèëÿðäÿí ôÿðãëÿíèð. ßñàñ åêñïîíàòëàð - õàë÷àëàð
ãþâñøÿêèëëè äèâàðëàðäàí àñûëûð. Áóíëàðûí äà ÿêñè
áöòöí éóõàðû ìÿðòÿáÿëÿðèí ÿêñÿð éåðëÿðèíäÿí
ýþðöíöð. Áóíóí ñàéÿñèíäÿ ñÿðýèíèí áþéöê ùèññÿñèíè ìöõòÿëèô ðàêóðñëàðäàí ýþðìÿê îëóð. Ìóçåéèí òåððàñûíäà - à÷ûã ñÿìà àëòûíäà ñÿðýèëÿðèí
òÿøêèëè ìöìêöíäöð.
Àçÿðáàéúàí Õàë÷à Ìóçåéè Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðèíäÿ çÿíýèí òÿÿññöðàò
éàðàäûá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí Òöðêèéÿ íöìàéÿíäÿëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Áóðñà øÿùÿðèíäÿêè Óëóäàü Óíèâåðñèòåòèíäÿ êå÷èðèëÿí àëòûíúû áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñ “Ýåîñèéàñÿòèí ãàéûäûøûìû? Ýåíèøëÿíäèðèëìèø áþëýÿëÿðäÿ ôÿàë äèïëîìàòèéà çàìàíû” ìþâçóñóíà ùÿñð îëóíóá.
Óíèâåðñèòåòèí ôîéåñèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ êèòàáëàð, åëìè âÿ òàðèõè ìþâçóëàðäàí áÿùñ
åäÿí æóðíàëëàð, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíÿ äàèð íÿøðëÿðè, Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿìèçèí äèíàìèê èíêèøàôûíû ÿêñ åòäèðÿí ÿéàíè âÿñàèòëÿð ñÿðýèëÿíèá.
Ôîíäóí Òöðêèéÿ íöìàéÿíäÿëèéèíèí ÿìÿêäàøû Ðàìèë Àüàçàäÿ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí,
Ðóñèéà, Èðàí, Áîëãàðûñòàí, ßëúÿçàèð âÿ Ùèíäèñòàíäàí éöçäÿí ÷îõ àëèìèí ÷ûõûø åòäèéè êîíôðàíñäà Òöðêèéÿíèí ìöõòÿëèô àëè ìÿêòÿáëÿðè âÿ
áåéèí ìÿðêÿçëÿðèíäÿí òàíûíìûø øÿõñëÿð èøòèðàê
åäèáëÿð.
Êîíôðàíñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ïðîôåññîð Ùàéàòè
Àêòàøûí ñÿäðëèéè èëÿ “Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí áåéíÿëõàëã ìèãéàñû” ìþâçóñóíäà ñåìèíàð êå÷èðèëèá. Ïðîôåññîð Ðåùà Éûëìàçûí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè éîëëàðû, Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ íåôò âÿ ãàç áîðó õÿòëÿðèíèí
Ãàôãàçûí ýåîñèéàñè âÿ åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòè ìþâçóëàðûíäà ìÿðóçÿëÿðè ìàðàãëà ãàðøûëàíûá. Äàüëûã Ãàðàáàüûí ãÿäèì Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñè îëäóüóíó åëìè ìÿíáÿëÿðëÿ, òàðèõè ôàêòëàðëà ÿñàñëàíäûðàí ìÿðóçÿ÷è
ìöíàãèøÿíèí éàðàíìà ñÿáÿáëÿðè, àüûð íÿòèúÿëÿðè âÿ ñ. ìÿãàìëàðû ñåìèíàð èøòèðàê÷ûëàðûíûí
äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá.
Ö÷ ýöí äàâàì åäÿí êîíôðàíñäà “Ãàðà äÿíèç-Øÿðãè Àâðîïà, Îðòà Àñèéà-Ãàôãàç, Îðòà
Øÿðã-Øèìàëè Àôðèêà áþëýÿëÿðèíèí äöíéàäàêû
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ òÿñèðè”, “Íåôò âÿ ãàç áîðó õÿòëÿðèíèí ýåîñèéàñÿòè”, “Ðåýèîíëàðäàêû áþùðàíëàð âÿ ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè éîëëàðû” âÿ ñ.
ìþâçóëàðëà áàüëû ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá.
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû Ãàðà÷óõóð
ìÿñúèäèíèí éàíäûðûëìàñûíà
ìöíàñèáÿò áèëäèðèá
“Áó ýöíëÿðäÿ áó ùÿðÿêÿòè éþíÿëäÿíëÿð
àøêàð îëóíàúàã âÿ èôøà åäèëÿúÿêëÿð”
“Ãàðà÷óõóð ìÿñúèäèíäÿ áàø âåðÿí ùàäèñÿäÿí
ñîíðà ñÿäð ìöàâèíè Ñèéàâóø Ùåéäÿðîâ áàøäà îëìàãëà Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè Ãàðà÷óõóð
ìÿñúèäèíÿ ýåäèá, ùöãóãìöùàôèçÿ îðãàíëàðû èëÿ áèðëèêäÿ áó ùàäèñÿíèí àðàøäûðûëìàñûíäà èøòèðàê åäèáëÿð”.
ÀÏÀ-íûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áóíó æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç
Ãóðáàíëû ñþéëÿéèá.
Ì.Ãóðáàíëû äåéèá êè, Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè
äöíÿí äÿ ùÿìèí ìÿñúèääÿ îëóá: “Ìÿñúèäèí àõóíäó èëÿ ñûõ
ÿëàãÿ ñàõëàìûøûã. Ùàäèñÿ èëÿ áàüëû ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí àðàøäûðìàëàðû äàâàì åäèð. Èëêèí ìÿëóìàòëàð èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðûëûá. Ìÿñúèä þç ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðèð.
Ùåñàá åäèðÿì êè, áó ùÿðÿêÿòëÿðè ùÿéàòà êå÷èðÿíëÿð ìöÿééÿí ìÿíôè íèééÿòëÿð íÿçÿðäÿ òóòóðëàðñà, áóíó ðåàëëàøäûðà
áèëìÿéÿúÿêëÿð. ×öíêè Àçÿðáàéúàíäà ìþùêÿì èúòèìàè-ñèéàñè, äèíè ñàáèòëèê âàð. Àçÿðáàéúàíäà ìÿçùÿáëÿðàðàñû ãàðøûäóðìà ìþâúóä äåéèë. Îíà ýþðÿ äÿ, ùàíñûñà ìÿñúèäÿ
ãàðøû áó úöð òÿõðèáàò ùÿðÿêÿòëÿðèíèí åäèëìÿñè ùÿì äèíè èúìàëàðäà, ùÿì äÿ èíñàíëàð àðàñûíäà ùå÷ áèð ïàíèêà éàðàäà
áèëìÿç âÿ éàðàòìàéàúàã. Úÿìèééÿòäÿ äÿ áöòöí ãóðóìëàð
áó ùÿðÿêÿòè ïèñëÿéèáëÿð. Ùåñàá åäèðÿì êè, áó ýöíëÿðäÿ áó
ùÿðÿêÿòè éþíÿëäÿíëÿð àøêàð îëóíàúàã âÿ èôøà åäèëÿúÿêëÿð”.
Åëäàð Èáðàùèìîâ: 907-úè äöçÿëèø
ÀÕÚ-Ìöñàâàò âÿ ßëè Êÿðèìëèíèí
éàðûòìàç ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñèäèð
“ÀÁØ Êîíãðåñèíèí Àçÿðáàéúàíà òÿäáèã åòäèéè 907-úè
äöçÿëèø ßëè Êÿðèìëèíèí äÿ éåð
àëäûüû ÀÕÚ-Ìöñàâàò ùàêèìèééÿòèíèí éàðûòìàç ñèéàñÿòèíèí
íÿòèúÿñèäèð”. Áó ôèêèðëÿðè ÑÈÀéà à÷ûãëàìàñûíäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí êîìèòÿ ñÿäðè, ÉÀÏ Èäàðÿ
Ùåéÿòèíèí öçâö Åëäàð Èáðàùèìîâ äåéèá.
Ìèëëÿò âÿêèëèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ÀÁØ-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí ñþùáÿò à÷àðêÿí 907-úè äöçÿëèøÿ òîõóíìàìàã
ìöìêöí äåéèë: “Áó ãàíóí èêè þëêÿ àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðÿ
÷îõ úèääè òÿñèð ýþñòÿðèð. Áöòöí áóíëàð áèð äàùà îíó äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð êè, ÀÕÚ-Ìöñàâàò ùàêèìèééÿòèíèí íàøû ñèéàñÿòè þëêÿìèçÿ ùå÷ áèð õåéèð âåðìÿéèá”.
ßëè Êÿðèìëèíèí òÿñèðè àëòûíäà îëàí ãÿçåòèí Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí íåôòèí öçÿðèíäÿ ãóðóëäóüóíó, íåôòèí ãèéìÿòèíèí
óúóçëàøìàñû íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ àðçóîëóíìàç íÿòèúÿëÿðèí
ìåéäàíà ÷ûõàúàüû ùàãäà óéäóðìà ôèêèðëÿðèíÿ äÿ ìöíàñèáÿò
áèëäèðÿí ìèëëÿò âÿêèëè Åëäàð Èáðàùèìîâ ãåéä åäèá êè, ßëè Êÿðèìëè âÿ îíóí íÿçàðÿòè àëòûíäà îëàí ìÿòáó îðãàí Àçÿðáàéúàíûí
äöíéàäàêû èìèúèíÿ çÿðáÿ âóðìàüà ÷àëûøûð: “ßýÿð îíëàðûí äàìàðëàðûíäà àçÿðáàéúàíëû ãàíû àõûðñà, ïðîñåñëÿðÿ àç äà îëñà
äöçýöí ãèéìÿò âåðñèíëÿð. Ùå÷ áèð ôàêòà ÿñàñëàíìàéàí ôèêèðëÿðëÿ äþâëÿòèìèçÿ ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãåäÿí ÿë ÷ÿêñèíëÿð. Áó ýöí
äöíéàäà ñþç ñàùèáèíÿ ÷åâðèëÿí Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàòû
ðÿãàáÿòÿäàâàìë èãòèñàäèééàò êèìè õàðàêòåðèçÿ îëóíóð. Þëêÿ
áàø÷ûñûíûí àïàðäûüû ìÿãñÿäéþíëö âÿ äöçýöí ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèíäÿ íåôò ñåêòîðó èëÿ éàíàøû, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí äà èíêèøàô åòäèéè ùÿð êÿñÿ ìÿëóìäóð. Áó áàõûìäàí äà íåôòèí óúóçëàøìàñûíûí þëêÿìèçÿ ùå÷ áèð ìÿíôè òÿñèðè îëìàéàúàã. Îíà ýþðÿ äÿ áó úöð à÷ûãëàìàëàðû ñÿðò øÿêèëäÿ ãûíàéûðàì”.
Åëäàð Èáðàùèìîâ, åéíè çàìàíäà, âóðüóëàéûá êè, íåôòèí
óúóçëàøìàñûíäàí áèð ÷îõ þëêÿëÿð ÿçèééÿò ÷ÿêäèéè ö÷öí áó ïðîñåñ ÷îõ äàâàì åòìÿéÿúÿê: “ÀÁØ âÿ Ãÿðá þëêÿëÿðè áó èãòèñàäè ñàíêèñéàëàðû Ðóñèéàéà ãàðøû òÿäáèã åäèáëÿð. Áó áàõûìäàí
Àçÿðáàéúàíûí áó ìÿñÿëÿëÿðäÿ àäûíûí áèëÿðÿêäÿí ÷ÿêèëìÿñè
åðìÿíè äÿéèðìàíûíà ñó òþêìÿêäÿí áàøãà áèð øåé äåéèë”.
Àéäûí Ùöñåéíîâ: ÀÕÚÏ ö÷öí äþâëÿò âÿ
ìèëëè ìàðàãëàðûí ùå÷ áèð ôÿðãè éîõäóð
“ßýÿð åðìÿíè ìÿòáóàòûíà
íÿçÿð ñàëñàã ýþðÿðèê êè, ÿí ÷îõ
îðàäà Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí
ãèéìÿòèíèí äöøìÿñèíè áþéöê
øÿí ÿùâàë-ðóùèééÿ èëÿ ãàðøûëàéûðëàð. Èíäè äÿ åðìÿíèëÿðëÿ
ÀÕÚÏ-íèí ÿòðàôûíäà îëàí èíñàíëàðûí ñåâèíúëÿðèíèí öñò-öñòÿ
äöøìÿñè, áèð íþâ îíëàðûí öìóìè ìàðàãëàðûíûí öñò-öñòÿ äöøìÿñè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëèð”.
Áóíó ÑÈÀ-éà Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, ïàðòèéàíûí Ãàðàäàü
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè, èãòèñàä÷û Àéäûí Ùöñåéíîâ ÎÏÅÊ-èí
Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí ãèéìÿòèíèí àøàüû äöøìÿñèíÿ äàèð éàéäûüû ìÿëóìàòà âÿ áóíäàí ÀÕÚÏ-íèí ÿòðàôûíäà îëàí èíñàíëàðûí,
õöñóñèëÿ ßëè Êÿðèìëèíèí ñåâèíú ùèññè éàøàìàñûíà ìöíàñèáÿò
áèëäèðÿðêÿí äåéèá.
À.Ùöñåéíîâóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó ùàäèñÿéÿ ùÿì áèçèì
ãàòû äöøìÿíëÿðèìèç îëàí åðìÿíèëÿð, ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàí ìöõàëèôÿòè ñåâèíèð: “Áóðàäàí áåëÿ áèð íÿòèúÿ ÷ûõûð êè, åðìÿíèëÿð êèìè, ÀÕÚÏ äÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí òÿðÿããèñèíè, èíêèøàôûíû èñòÿìèð. ÀÕÚÏ-íèí ÿòðàôûíäà îëàí èíñàíëàð þç äöøöíúÿ òÿðçëÿðè èëÿ
ùåñàáëàéûðëàð êè, íåôòèí ãèéìÿòèíèí àøàüû äöøìÿñè þëêÿìèçèí
èãòèñàäèééàòûíà ùàíñûñà áþéöê ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðÿúÿê. Îíëàð
Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô åòìÿñèíè èñòÿìèð âÿ áóíó äà ýþçëÿðè ýþòöðìöð. Ùåñàá åäèðÿì êè, ìöõàëèôÿò ýåäèá þç ìÿòáóàòûíû áèð
äÿ èçëÿñèí. Çàìàí-çàìàí Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí ãèéìÿòè àðòàíäà äà, àçàëàíäà äà îíëàð éåíÿ íåãàòèâ éàçûëàð éàçûáëàð. Îíëàð ö÷öí äþâëÿò âÿ ìèëëè ìàðàãëàðûí ùå÷ áèð ôÿðãè éîõäóð. Áó
ùàëûí Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíà ùå÷ áèð òÿñèðè éîõäóð”.
À.Ùöñåéíîâ áèëäèðèá êè, íåôòèí ãèéìÿòèíèí äöøìÿñè þëêÿ
ðÿùáÿðëèéè, Ìàëèééÿ Íàçèðëèéè, åëÿúÿ äÿ áó èøëÿ ìÿøüóë îëàí äèýÿð ãóðóìëàð ñÿâèééÿñèíäÿ åëàí åäèëèá: “Áèëäèðèëèá êè, àðòûã
äþâëÿò áöäúÿñè òÿðòèá îëóíóá âÿ áóíóí þëêÿìèçÿ òÿñèðè îëìàéàúàã. Ñàäÿúÿ îëàðàã íåôòèí ãèéìÿòèíè äöíéà áàçàðû ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Íåôòèí ãèéìÿòè î äåìÿê äåéèë êè, áèçäÿ äöøäö
áàøãà äþâëÿòëÿðäÿ èñÿ ãàëõäû. Áèð ñþçëÿ, áó, ùàìû ö÷öí åéíèäèð. Òÿáèè êè, áó åéíè îëäóüó ö÷öí áèç äÿ èãòèñàäèééàòûìûçû åëÿ
ãóðìóøóã êè, íåôòäÿí àñûëû îëìàñûí. 2015-úè èëèí òÿñäèã îëóíàí äþâëÿò áöäúÿñèíèí õÿðúëÿðè ùå÷ áèð ñîðüó-ñóàëñûç ùÿéàòà
êå÷èðèëÿúÿê. Áóðàäà áöòöí ðèñêëÿð íÿçÿðÿ àëûíûá”.
5
www.yeniazerbaycan.com
29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377)
“Àçàäëûã” åðìÿíè ãÿçåòèäèð... Íèéÿ???
Ñèðð äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí èëäÿí-èëÿ ýöúëÿíìÿñè, ãöäðÿòëÿíìÿñè, àðòûã òÿêúÿ Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíäà äåéèë, äàùà áþéöê úîüðàôèéàäà ÿñàñ äþâëÿòëÿðäÿí áèðè ñàéûëìàñû þëêÿìèçëÿ äîñò âÿ òÿðÿôäàø îëàí þëêÿëÿðäÿ ïîçèòèâ òÿÿññöðàòëàð éàðàòñà
äà, àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðè úèääè
øÿêèëäÿ íàðàùàò åäèð. Ìÿùç áó íàðàùàòëûãäàí èðÿëè ýÿëÿðÿê ùÿìèí äàèðÿëÿð
ÿëäÿ åäèëìèø óüóðëàðûí öçÿðèíÿ êþëýÿ
ñàëìàüà ÷àëûøûð, ÿñàññûç èòòèùàìëàðëà
äþâëÿòèìèçèí èìèúèíÿ çÿðáÿ âóðìàüà
úÿùä ýþñòÿðèðëÿð.
Òÿáèè êè, ìèëëè ìàðàãëàðû ÿñàñ ýþòöðÿí ùÿð áèð øÿõñ äþâëÿòèíèí óüóðëàðûíà ñåâèíìÿëè, ùÿòòà áóíà ìöÿééÿí
òþùôÿëÿð âåðìÿëèäèð. ßêñ ùàëûí ìöøàùèäÿ îëóíìàñû èñÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ
âåðèð êè, ùÿìèí øÿõñëÿð éà áó õàëãûí
íöìàéÿíäÿñè äåéèë, éà äà äöøìÿíëÿ
åéíè éîëà õèäìÿò ýþñòÿðèð. Áó ñûðàäà
ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí ðóïîðëàðûíäàí
îëàí “Àçàäëûã” ãÿçåòè äÿ õöñóñèëÿ
ôÿðãëÿíèð. Áó ìÿòáóàò îðãàíûíûí ýþñòÿðäèéè ôÿàëèééÿò, ñÿðýèëÿäèéè ìþâãå
îíëàðûí êèìëèéèíè îðòàéà ãîéàí,
“Àçàäëûã”û åðìÿíè ãÿçåòè àäëàíäûðìàüà ÿñàñ âåðÿí ôàêòëàð ãèñìèíäÿ ÷ûõûø
åäèð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ ãàðøû ãàðà
ïèàð êàìïàíèéàñû àïàðàí áó ãÿçåò
ùÿð àääûìäà ìÿùç åðìÿíèëÿðèí ðóïîðó ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åòäèéèíè îðòàéà ãîéóð. ×öíêè ùÿð èêè òÿðÿô ýþñòÿðèøè áèð
ìÿíáÿäÿí àëûð âÿ åéíè ìÿãñÿäÿ õèäìÿò ýþñòÿðèð: áó, Àçÿðáàéúàíûí èìèúèíÿ áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ãàðà éàõìàãäûð. Åðìÿíèëÿðëÿ ñèíõðîí ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðìÿê ÀÕÚÏ ñÿäðè ßëè Êÿðèìëèíèí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí áó ãÿçåòèí ìèññèéàñûíà ÷åâðèëèá. Áóíó êîíêðåò ôàêòëàð àøêàð øÿêèëäÿ íöìàéèø åòäèðèð.
“Àçàäëûã” ãÿçåòè
åðìÿíèëÿðëÿ
èøáèðëèéèíäÿ...
Ìÿëóìäóð êè, ìöñòÿãèë õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê îëàí Àçÿðáàéúàí Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåð
äþâëÿòè îëìàãëà éàíàøû, ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Ìèëëè ìàðàãëàðà ìöâàôèã ñóðÿòäÿ ðåàëëàøäûðûëàí õàðèúè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèç
ùÿì èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð, ùÿì äÿ
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ñÿìÿðÿëè âÿ ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè ôîðìàëàøäûðûá. Àçÿðáàéúàíûí àðòàí áåéíÿëõàëã íöôóçó,
ùå÷ øöáùÿñèç, èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà, î úöìëÿäÿí
Àçÿðáàéúàí ýåð÷ÿêëèêëÿðèíèí, õöñóñèëÿ äÿ Ãàðàáàü ùÿãèãÿòëÿðèíèí áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðûëìàñûíà
ïîçèòèâ òÿñèð ýþñòÿðèð. Åðìÿíèñòàíûí
ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéèíè âÿ áèð
ñûðà àïàðûúû äþâëÿòëÿðèí ìöíàãèøÿéÿ
èêèëè éàíàøìàñûíû ñöðäöðäöéö áèð
âàõòäà Àçÿðáàéúàí èñòÿð äèïëîìàòèê,
èñòÿðñÿ äÿ èãòèñàäè âàñèòÿëÿðëÿ èøüàë÷û
þëêÿéÿ ãàðøû òÿçéèã ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðèð. Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí, õöñóñèëÿ äÿ, Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí äöíéàäà òàíûäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí
óüóðëó íÿòèúÿñè, Åðìÿíèñòàíûí ðåýèîíäàêû áöòöí ëàéèùÿëÿðäÿí êÿíàðäà
ãàëìàñû, èøüàë÷û þëêÿíèí äàõèëèíäÿêè
ñîñèàë âÿ èãòèñàäè áþùðàíëàðûí äÿðèí-
ëÿøìÿñè Àçÿðáàéúàíûí èøüàë÷ûíû áöòöí ñôåðàëàðäà òÿúðèä åòìÿê ñèéàñÿòèíèí íàèëèééÿòëÿðè êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëÿ áèëÿð. Áóíäàí áàøãà, èíôîðìàñèéà
ìöùàðèáÿñèíäÿ äÿ ÿùÿìèééÿòëè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèëèá. Áåëÿëèêëÿ, Àçÿðáàéúàí þç ãÿòèééÿòëè ìþâãåéè âÿ
ïðèíñèïèàë ñèéàñÿòè èëÿ äèïëîìàòèê
úÿáùÿäÿ äàâàìëû óüóðëàð ÿëäÿ åòìÿêäÿäèð.
Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, åðìÿíèëÿð, åð-
ìÿíèïÿðÿñò âÿ àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
äàèðÿëÿð áó óüóðëàðû ýþðöðëÿð âÿ áó
íàèëèééÿòëÿðèí îíëàðûí ìÿüëóáèééÿòèíè
øÿðòëÿíäèðäèéèíè áàøà äöøöðëÿð. Áóíóíëà éàíàøû, ÷ûõûø éîëó äà òàïà áèëìèðëÿð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí äöíéà
ö÷öí äàùà áþéöê ìàðàã êÿñá åäèð,
åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Äàëàíà äèðÿíÿí åðìÿíèëÿðèí õèëàñêàðû ðîëóíäà èñÿ éåíÿ äÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòè
÷ûõûø åòìÿéÿ áàøëàéûð. Îíëàð ö÷öí
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíäÿ éåð àëàí âÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìàðàüûíà
éþíÿëèê éàçûëàð, áèð íþâ, “íÿôÿñëèê”
à÷ûð. Áó èñÿ íþâáÿòè äÿôÿ îíó ýþñòÿðèð êè, “Àçàäëûã” ãÿçåòèíÿ Àçÿðáàéúàíûí ìàðàãëàðûíà ãàðøû éàçûëàðû éàçàí ìàðàãëû äàèðÿëÿð éà áèðìÿíàëû
øÿêèëäÿ åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿðäèð,
éà äà åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿðëÿ
“Àçàäëûã” ãÿçåòè åéíè “ìÿíáÿäÿí”
ãèäàëàíûð. Àçÿðáàéúàíûí ùÿð äÿôÿ
à÷ûã öñòöíëöê ÿëäÿ åòäèéè, ìöùöì
áèð óüóðà èìçà àòäûüû ìÿãàìäà åðìÿíèëÿðèí “Àçàäëûã”ëà èøáèðëèéèíÿ ýåòìÿñè éåíè ùàë äåéèë. Ìÿùç “Ïåîïëå
èí Íååä” êèìè åðìÿíèëÿðëÿ èøáèðëèéèíäÿ îëàí, Äàüëûã Ãàðàáàüäàêû åðìÿíè ñåïàðàò÷ûëàðûíà éàðäûì åòìÿê
ö÷öí éàðàäûëìûø òÿøêèëàòëà ñèíõðîí
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿê “Àçàäëûã”ûí ìàùèééÿò âÿ ìþâãåéèíè àøêàð øÿêèëäÿ
ÿêñ åòäèðèð.
Åðìÿíè ðóïîðó îëàí
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí
àíòèìèëëè ìàùèééÿòèíè ÿêñ
åòäèðÿí íþâáÿòè ôàêò...
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí àíòèìèëëè ìþâãåéèíè ÿêñ åòäèðÿí íþâáÿòè ôàêòà íÿçÿð éåòèðÿê. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ÀÁØ
Êîíãðåñèíèí öçâëÿðè Åë Ãðèí, Ëåîíàðä
Ëàíñ, Ìàéê Ôèòñïàòðèê, Ïèò Ãàëëåãî âÿ
Ñêîòò Ïåððè Ïðåçèäåíò Áàðàê Îáàìà-
éà ìÿêòóáëàðëà ìöðàúèÿò åäÿðÿê
Àçÿðáàéúàíû äÿñòÿêëÿìÿéÿ ÷àüûðûáëàð. Êîíãðåñìåíëÿð ÀÁØ-ûí Àçÿðáàéúàíëà òÿðÿôäàøëûüûíû äàâàì åòäèðìÿñèíèí ÷îõ âàúèá îëäóüóíó áèëäèðèáëÿð.
Ãåéä îëóíóá êè, Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòäèêäÿí áÿðè ñòðàòåæè
áàõûìäàí þíÿìëè áèð ðåýèîíäà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûí ñûíàíìûø âÿ âàúèá ìöòòÿôèãèäèð. Áèëäèðèëèá êè, ÀÁØ-ûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí òÿùäèäëÿðëÿ öçëÿøäèéè áèð
ìÿãàìäà áó þëêÿíèí þç ìöòòÿôèãëÿðèíèí äîñòëóüóíà âÿ äÿñòÿéèíÿ åùòèéàúû
âàð. ÀÁØ Àâðîïà âÿ Àñèéà àðàñûíäà
ÿëâåðèøëè úîüðàôè ìþâãåäÿ éåðëÿøÿí
Àçÿðáàéúàí èëÿ òåððîðèçìÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíèíÿ ãÿäÿð ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
ýöúëö òÿðÿôäàøëûã ãóðóá.
Ìÿêòóáëàðäà âóðüóëàíûá êè, Àçÿðáàéúàí Úÿíóáè Ãàôãàçäà ÀÁØ-ûí ÿí
áþéöê òèúàðÿò òÿðÿôäàøëàðûíäàí áèðèäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì åòíèê âÿ äèíè òîëåðàíòëûã òàðèõèíèí îëäóüóíó áèëäèðÿí
êîíãðåñìåíëÿð ÿùàëèñèíèí ÿêñÿðèééÿòèíè ìöñÿëìàíëàðûí òÿøêèë åòäèéè áó
äöíéÿâè þëêÿäÿ ÿñðëÿðäèð õðèñòèàí âÿ
éÿùóäè èúìàëàðûíûí ñöëù øÿðàèòèíäÿ
éàøàäûãëàðûíû ãåéä åäèáëÿð. Êîíãðåñìåíëÿð åêñòðåìèçìÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ äÿ ÀÁØ-ûí âàúèá òÿðÿôäàøû îëàí
Àçÿðáàéúàíû òîëåðàíòëûã áàõûìûíäàí
áèð ÷îõ þëêÿëÿð ö÷öí íöìóíÿ êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèáëÿð.
Êîíãðåñ öçâëÿðè Ïðåçèäåíò Áàðàê
Îáàìàíû ÀÁØ èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà òÿðÿôäàøëûüûí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ äÿñòÿê âåðìÿéÿ
÷àüûðûáëàð.
ßëáÿòòÿ, áó ìÿêòóáëàðäà ÀÁØ
íèñòàí úÿìèééÿòèíäÿ íåôòèí óúóçëàøìàñûíûí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èëÿ
çÿíýèí îëàí Àçÿðáàéúàíà ÿêñ òÿñèðëÿðè èëÿ áàüëû õÿéàëëàð ãóðóðëàð, áó áàðÿäÿ òÿúàâöçêàð þëêÿíèí ÊÈÂ-èíäÿ óéäóðìà éàçûëàð äÿðú îëóíóð. Åðìÿíèëÿðèí íåôòèí óúóçëàøìàñûíà ñåâèíìÿëÿðèíèí ìîòèâëÿðè áàøàäöøöëÿíäèð. Îíëàð
äöøìÿíäèðëÿð âÿ ðåñïóáëèêàìûçà ãàðøû òÿúàâöçêàðëûã ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð. Äöøìÿí þëêÿäÿí áó úöð ìþâãå
ýþçëÿíèëÿíäèð. Áÿñ “Àçàäëûã” ãÿçåòè?
Íÿäÿí áó ãÿçåò Àçÿðáàéúàíûí äà
äöíéà áàçàðûíà ÷ûõàðäûüû ÿñàñ ìÿùñóëëàðäàí îëàí íåôòèí ãèéìÿòèíäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí àçàëìàíû ùÿð ýöí þç
“àóäèòîðèéà”ñûíà, àç ãàëà, õîø áèð ìöæäÿ êèìè ÷àòäûðìàã ö÷öí áþéöê úàíôÿøàíëûã ýþñòÿðèð?
Íåôò-ãàç åùòèéàòëàðû Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð. Þëêÿìèçäÿ òàðèõÿí íåôò ùàñèëàòû âÿ åìàëû ñàùÿñèíäÿ
çÿíýèí ÿíÿíÿëÿð ôîðìàëàøûá. Êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðûíûí ùàñèëàòû âÿ
åìàëû èëÿ áàüëû ñàùÿëÿð áó ýöí äÿ
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ëîêîìîòèâè ðîëóíäà ÷ûõûø åäèð. Îí èëëÿð áîéó þëêÿìèçèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû,
åëÿúÿ äÿ ùÿð êÿñèí, ùÿð áèð àèëÿíèí
ýöí-ýöçÿðàíû áó âÿ éà äèýÿð äÿðÿúÿäÿ íåôò àìèëè èëÿ áàüëû îëóá âÿ áó ýöí
äÿ áåëÿäèð.
Ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ-ÀÕÚ”Ìöñàâàò” èãòèäàðû äþâðöíäÿ, ùÿòòà
ùÿéàòè ÿùÿìèééÿòëè ëàéèùÿëÿðè áåëÿ èúðà åòìÿéÿ, ïåíñèéà âÿ äèýÿð ñîñèàë
ìöàâèíÿòëÿðè þäÿìÿéÿ ìàëèééÿ âÿñàèòè òàïìàéàí Àçÿðáàéúàí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿëëèéè îëäóüó
óüóðëó íåôò ñòðàòåýèéàñû ñàéÿñèíäÿ ãû-
ùàêèìèééÿòèíäÿí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ îáéåêòèâ âÿ
ÿäàëÿòëè ìþâãå òÿëÿá îëóíóð. Áó, èëê
íþâáÿäÿ, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè ïðîáëåìèíÿ, “907”úè äöçÿëèø ìÿñÿëÿñèíÿ, Àçÿðáàéúàíûí äåìîêðàòèê
èíêèøàôûíà äÿñòÿê âåðèëìÿñèíÿ âÿ äèýÿðëÿðèíÿ àèääèð. Ëàêèí àíòèìèëëè ðóïîð èìèúè äàøûéàí “Àçàäëûã” ãÿçåòè
áó ìÿñÿëÿäÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè
ìàðàãëàðûíà çèää ùÿðÿêÿò åäÿðÿê
ìÿñÿëÿíè ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéà âàñèòÿñèíÿ ÷åâèðèð, äîëàéûñûéëà, àíòèàçÿðáàéúàí÷û ìþâãåäÿí ÷ûõûø
åäèð... Ãÿçåòèí 28 íîéàáð òàðèõëè ñàéûíäà äÿðú åäèëìèø “Ùàêèìèééÿò
êîíãðåñìåíëÿðè Îáàìàéà ìèííÿò÷è
ñàëûá” ñÿðëþâùÿëè éàçûäà áó ìÿòáóàò
îðãàíû àøêàð ñóðÿòäÿ Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ìÿíàôåéèíèí ùå÷ÿ ñàéûëìàñû, î úöìëÿäÿí, þëêÿëÿð àðàñûíäàêû ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí öçÿðèíÿ êþëýÿ ñàëìàã úÿùäè
àéäûí ñåçèëèð. Áó éàçû, åéíè çàìàíäà, îíó ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàíûí
èíêèøàôû, äöíéà èúòèìàèééÿòèíäÿí îáéåêòèâ âÿ ÿäàëÿòëè ìöíàñèáÿò ýþðìÿñè áèð åðìÿíè ëîááèñè âÿ åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðè, áèð äÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòè êèìè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ðóïîðëàðû
íàðàùàò åäèð. Ìÿùç áó ôàêòûí þçö
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí àíòèìèëëè ìàùèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí íþâáÿòè ýþñòÿðèúè
êèìè ÷ûõûø åäèð.
ñà ìöääÿòäÿ ñÿðìàéÿëÿð èõðàú åäÿí
þëêÿéÿ ÷åâðèëèá. Áó ýöí ðåñïóáëèêàìûç èãòèñàäèééàòû äöíéà öçðÿ ÿí ñöðÿòëÿ ýåíèøëÿíÿí, þç ïîòåíñèàëûíû èëáÿèë àðòûðàí, ìöñáÿò ìàêðîèãòèñàäè ýþñòÿðèúèëÿðèíè ýåòäèêúÿ äàùà äà éàõøûëàøäûðàí áèð þëêÿ êèìè òàíûíûð. Äöíéàäà áàø âåðÿí ñèéàñè, èãòèñàäè êàòàêëèçìëÿðÿ áàõìàéàðàã, ðåñïóáëèêàìûç
ñàáèòëèê, èíêèøàô âÿ ðèôàù àäàñû êèìè
ñÿúèééÿëÿíèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí
ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ìèãéàñäà ýåäÿí
ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿðèí íöôóçëó àêòîðóíà ÷åâðèëìÿñè, Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíäà
ìþâãåëÿðèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðìÿñè þëêÿíèí ùÿð áèð âÿòÿíäàøûíäà
ùàãëû ãöðóð ùèññè äîüóðóð.
Áöòöí áó óüóðëàðûí ãàçàíûëìàñûíäà íåôò àìèëè, óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
éåíè íåôò ñòðàòåýèéàñû ìöñòÿñíà ðîë
îéíàéûá. Ðåñïóáëèêàìûçûí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðûíäàí ÿëäÿ åòäèéè ýÿëèðëÿð þëêÿìèçäÿ ùÿéàò ñÿâèééÿñèíèí
éöêñÿëìÿñèíäÿ, ìààøëàðûí, ïåíñèéà
âÿ ìöàâèíÿòëÿðèí èëáÿèë àðòìàñûíäà þç
ÿêñèíè òàïûð. Þëêÿìèçäÿ èøñèçëèê âÿ
éîõñóëëóã òÿõìèíÿí 5 ôàèçëèê ùÿääÿ
äöøöá êè, áó äà, ùÿòòà áèð ñûðà èíêèøàô
åòìèø þëêÿëÿðèí áåëÿ ùÿñÿä àïàðàúàüû
ýþñòÿðèúèäèð. Íåôò ýÿëèðëÿðè Àçÿðáàéúàíûí øÿùÿðáÿøÿùÿð, êÿíäáÿêÿíä
àáàäëàøìàñûíäà ÿêñ îëóíóð.
Àçÿðáàéúàíûí áöòöí áó óüóðëàðûíûí ìöãàáèëèíäÿ “Àçàäëûã”ûí åðìÿíèëÿðëÿ áèðëèêäÿ íåôòèí ãèéìÿòèíèí óúóçëàøìàñûíà ñåâèíìÿñè ÀÕÚÏ ñÿäðè ßëè
Êÿðèìëèíèí þç äèêòÿëÿðèíèí ðóïîðóíà
÷åâèðäèéè áó ãÿçåòèí äÿ äöøìÿíëÿðèìèçëÿ åéíè ñÿíýÿðäÿ éåð àëìàñûíà,
åðìÿíè èøèíÿ õèäìÿò ýþñòÿðÿí ìÿðêÿçëÿðÿ áàüëû îëäóüóíà âÿ îíëàðûí ñèôàðèøëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðäèéèíÿ äÿëàëÿò
åäèð. Àíúàã ìÿëóì ñÿáÿáëÿðäÿí åðìÿíèëÿðèí ðóïîðó îëàí “Àçàäëûã”ûí ñå-
Íåôòèí óúóçëàøìàñû
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíè
íèéÿ ñåâèíäèðèð?
Ñîí âàõòëàðäà äöíéà áàçàðûíäà
íåôòèí ãèéìÿòèíèí àøàüû äöøìÿñèíÿ
ñåâèíÿíëÿð ñûðàñûíäà áèð åðìÿíèëÿðè,
áèð äÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòèíè õöñóñè ãåéä
åòìÿê ëàçûìäûð. Áó ýöíëÿðäÿ Åðìÿ-
âèíìÿñèíÿ ùå÷ áèð ÿñàñ éîõäóð.
Ðåñïóáëèêàìûçûí ìàëèééÿ-èãòèñàäè ïîòåíñèàëû, èãòèñàäèééàòûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè, íåôò àìèëèíäÿí
àñûëûëûã ñèíäðîìóíäàí éàí êå÷ìÿê ö÷öí âàõòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ïðåâàíòèâ òÿäáèðëÿð áóíäàí
ñîíðà äà Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê
èíêèøàôûíû òÿìèí åäÿúÿê.
Ëåéëà Éóíóñîâàíûí
èôøàñûíäàí
áèð åðìÿíèëÿð
íàðàùàòäûð, áèð äÿ
“Àçàäëûã” ãÿçåòè...
Áó êîíòåêñòäÿ äèýÿð áèð ìÿãàìû
äà äèããÿòÿ ÷àòäûðìàã ëàçûìäûð. Àäûíû
“ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” ãîéìóø Ëåéëà
Éóíóñîâà-Áàðñåãéàíûí êèìëèéè Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ ùÿð êÿñÿ áÿëëèäèð. Îíóí èñòÿð ùÿëÿ ÀÕÚ-”Ìöñàâàò”
ùàêèìèééÿòè èëëÿðèíäÿ, èñòÿðñÿ äÿ “âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” èíñòèòóòó òÿìñèë÷èñè
êèìè åðìÿíèëÿðÿ õèäìÿò ýþñòÿðäèéèíèí
èñÿ àðòûã èñáàòà åùòèéàúû éîõäóð. “Ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” úèëäèíÿ ýèðÿðÿê Ëàóðà Áàãäàñàðéàí, Äàâèä Øàùíàçàðéàí
âÿ áàøãà åðìÿíè õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðûíûí èø÷èëÿðè èëÿ øÿðèêëè ëàéèùÿëÿðèíèí äÿ ìÿüçè ùÿð êÿñÿ áÿëëèäèð.
Ë.Éóíóñîâàíûí áöòöí ôÿàëèééÿòè Àçÿðáàéúàíûí èøüàë åäèëìèø Äàüëûã Ãàðàáàü ÿðàçèñèíèí åðìÿíèëÿðÿ âåðèëìÿñè
âÿ éà áó èøüàë àëòûíäà îëàí ÿðàçèëÿðäÿ
“ìöñòÿãèë äþâëÿò” éàðàäûëìàñûíà éþíÿëèá. Îíóí ùÿëÿ Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ÿìÿêäàøû îëäóüó äþâðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ñèððëÿðèíè åðìÿíèëÿðÿ
ñàòìàñû äà àøêàðäûð.
éåð àëàí áó ãÿçåò âÿ îíóí ñàùèáè ßëè
Êÿðèìëè à÷ûã õÿéàíÿòëÿðè èëÿ àëäûüû
ìàëèééÿ âÿñàèòèíèí ãàðøûëûüûíû âåðèð.
Åðìÿíèëÿð èñÿ áó ãÿçåòèí ñÿùèôÿëÿðèíäÿ éåð àëàí éàëàíëàðû áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ þëêÿìèçÿ ãàðøû àïàðäûãëàðû
ìÿíôóð òÿáëèüàòûí áèð ïàð÷àñûíà ÷åâèðèðëÿð. Ùÿòòà áÿçè ìàòåðèàëëàðûíäàí þçëÿðè ö÷öí “ôàêò” äöçÿëäèá äöíéàéà òÿãäèì åäèðëÿð.
Áÿëè, èíêàðîëóíìàç ùÿãèãÿòäèð êè,
èñòÿð ßëè Êÿðèìëè, èñòÿðñÿ äÿ îíóí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí áó ìÿòáó ðóïîð äöíéà
åðìÿíèëèéèíèí äàíûøàí äèëèíÿ ÷åâðèëèá.
Áó ãÿçåò ãàðøûñûíà áèð ìÿãñÿä ãîéóá:
åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿð âÿ éà åðìÿíèëÿð
þçëÿðèíÿ ëàçûì îëàíëàðû áó ãÿçåòèí ñÿùèôÿñèíäÿí àõòàðûá òàïà áèëñèíëÿð âÿ
ìÿùç áó ýöí åðìÿíèëÿð “Àçàäëûã”ûí
ùÿð ñÿùèôÿñèíäÿ þçëÿðèíÿ ëàçûì îëàíëàðû òàïûðëàð. Áó èñÿ îíó ýþñòÿðèð êè, åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíÿ, õàëãûíà îëàí äöøìÿí ìöíàñèáÿòè èëÿ
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíèí õÿéàíÿòêàð ìöíà-
Äàèì Àçÿðáàéúàíû, îíóí äèëèíè,
äþâëÿò àòðèáóòëàðûíû, õàëãûíû òÿùãèð
åäÿí, Ë.Éóíóñîâàíûí áó àääûìëàðûíûí àðõàñûíäà îíóí åðìÿíè àèëÿñèíèí
öçâö îëìàñû äàéàíûð. Ìÿùç õÿéàíÿòëÿðè èôøà åäèëÿí êèìè àðàäàí ÷ûõìàüà
÷àëûøàí âÿ éåíÿ äÿ åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðÿ ñûüûíàí áó øÿõñ ãàíóí ãàðøûñûíäà úàâàá âåðèð. Áöòöí Àçÿðáàéúàí
úÿìèééÿòè Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿñèíäÿ éåêäèë ôèêðÿ ìàëèê îëäóüó êèìè
äþâëÿòÿ õÿéàíÿò, Äàüëûã Ãàðàáàü ÿòðàôûíäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðÿ éàíàøìàäà äà éåêäèëäèð. Áÿñ, ýþðÿñÿí áó éåêäèë èúòèìàè ðÿéÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòè íèéÿ
ãîøóëìóð? Îíëàðû Àçÿðáàéúàíûí
ùàãã èøèíÿ, Äàüëûã Ãàðàáàüûí åðìÿíè
èøüàëûíäàí àçàä åäèëìÿñèíÿ äåéèë, åðìÿíèëÿðÿ èøëÿéÿíëÿðè ìöäàôèÿ åòìÿéÿ
ùàíñû ìàðàã éþíëÿíäèðèð?
Áöòöí “ýöú”öíö Ë.Éóíóñîâàíû âÿ
îíóí êèìè õÿéàíÿòêàðëàðû ìöäàôèÿ åòìÿê ö÷öí ñÿôÿðáÿð åäÿí áó ãÿçåò âÿ
îíóí ñàùèáè äöøöíìÿäè êè, îíëàðûí áó
“ìöäàôèÿ ñèñòåìè” “äÿâÿãóøóíóí ãóìà ýèçëÿíìÿñèíäÿí” î éàíà êå÷ÿ áèëìèð âÿ ãÿçåò áó àääûìû èëÿ þç åðìÿíèïÿðÿñòëèéèíè à÷ûã øÿêèëäÿ ùÿð êÿñÿ ýþñòÿðèðëÿð. Éÿíè åðìÿíèíè ìöäàôèÿ åòìÿê
åëÿ åðìÿíèíèí áîéíóíóí áîðúóäóð êè,
áó áîðúäàí äà “Àçàäëûã” ãÿçåòè “ñåâÿñåâÿ” ÷ûõûð... Åðìÿíèëÿðÿ èøëÿéÿíè ãûíàìàã ÿâÿçèíÿ, îíó ìöäàôèÿ åòìÿê éàëíûç áèð ùÿãèãÿòèí öçÿðèíÿ èøûã ñàëûð: ñèç
åéíè éîëóí éîë÷óëàðûñûíûç...
ñèáÿòè öñò-öñòÿ äöøöð.
Áó ãÿçåò åðìÿíèëÿðèí
Àçÿðáàéúàíäàêû
ìÿòáó îðãàíûäûð
Áöòöí áó ñàäàëàíàíëàð áèð äàùà
ñöáóò åäèð êè, “Àçàäëûã” ãÿçåòè åðìÿíèëÿðèí ìàëèééÿñè èëÿ îíëàðà õèäìÿò
ýþñòÿðÿí ìÿòáó ðóïîðäóð. Åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ìàëèééÿëÿðèíèí ãàðøûëûüûíäà îíëàðûí áèð ñûðà ëàéèùÿëÿðèíäÿ
Åðìÿíèëÿð “Àçàäëûã”
ãÿçåòèíè îõóìàãäàí
ùÿçç àëûðëàð
Áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà îðòàéà
ãàíóíàóéüóí áèð íÿòèúÿ ÷ûõûð: áó, îíäàí èáàðÿòäèð êè, åðìÿíèëÿð “Àçàäëûã”
ãÿçåòèíè îõóìàãäàí ùÿçç àëûðëàð. Áóíóí äà ñÿáÿáè áÿëëèäèð. Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, åðìÿíèëÿð áó ãÿçåòèí ñÿùèôÿëÿðèíäÿ éåð àëàí éàëàíëàðû âÿ èôòèðàëàðû áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ þëêÿìèçÿ ãàðøû
àïàðäûãëàðû ìÿíôóð òÿáëèüàòûí áèð ïàð÷àñûíà ÷åâèðèðëÿð. Áåëÿ îëàí ùàëäà åðìÿíèëÿð íèéÿ “Àçàäëûã”û ãîéóá ùàíñûñà áàøãà ãÿçåòè îõóìàëû âÿ òÿáëèüàò
âàñèòÿñè êèìè èñòèôàäÿ åòìÿëèäèðëÿð?
×öíêè îíëàðà ëàçûì îëàí ìÿùç “Àçàäëûã” ãÿçåòèíäÿ éàçûëûá.
Ìàðàãëûñû îäóð êè, åðìÿíèëÿð Àçÿðáàéúàíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ÷îõñàéëû ìÿòáóàò îðãàíëàðûíäàí éàëíûç
“Àçàäëûã” ãÿçåòèíÿ èñòèíàä åäèð. Ìÿùç
áóíà ýþðÿ äÿ Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè ùàãëû îëàðàã ñîðóøóð: Íÿ ö÷öí?
Ùàíñû ñÿáÿáÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàíà
ìöíàñèáÿòäÿ äöøìÿí ìþâãå òóòìóø
Åðìÿíèñòàíûí èíôîðìàñèéà ïîòàëëàðû,
õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè, ùÿòòà áÿçè ãÿçåòëÿðè þëêÿìèçèí ÿëåéùèíÿ ñþéëÿíèëìèø ôèêèðëÿðè “Àçàäëûã”äàí ýþòöðöð? Áó ñóàëûí úàâàáû áèðìÿíàëûäûð: “Àçàäëûã” ãÿçåòè Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìàðàãëàðûíà
çÿðáÿ âóðìàã ö÷öí åðìÿíèëÿðèí òÿáëèüàò ðóïîðó ðîëóíó îéíàéûð.
Áåëÿëèêëÿ, ñàäàëàíàíëàðäàí áèð äàùà áó ýåð÷ÿêëèê ùàñèë îëóð êè, áó ãÿçåòèí ôÿàëèééÿòè åðìÿíèëÿðèí Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè âÿ õàëãûíà ãàðøû òÿõðèáàò÷û ùÿðÿêÿòëÿðè èëÿ öñò-öñòÿ äöøöð, ùÿòòà ùÿð
èêè òÿðÿô ñèíõðîí ùÿðÿêÿò åòìÿêëÿ äþâëÿòèìèçè ùÿäÿôÿ àëûðëàð.
Ñèéàñÿò øþáÿñè
6
www.yeniazerbaycan.com
29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377)
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèê èíêèøàô éîëóíäà úèääè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèá Ý20: ðàçûëàøìàëàð àðõàñûíäà äóðàí çèääèééÿòëÿð
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè
Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà www.yaï.org.az
ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Ñåâèíú õàíûì, áó ýöíëÿðäÿ
Ìàëàéçèéàäà ñÿôÿðäÿ îëìóñóíóç âÿ áåéíÿëõàëã òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòìèñèíèç. Ñÿôÿð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðìÿéèíèçè õàùèø
åäèðèê.
- Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðèì êè, 2425 íîéàáð òàðèõèíäÿ Ìàëàéçèéàíûí
Êóàëà Ëóìïóð øÿùÿðèíäÿ áó þëêÿíèí ùàêèì ñèéàñè ïàðòèéàñû îëàí Áèðëÿøìèø Ìàëàéçèéà Ìèëëè Òÿøêèëàòûíûí
òÿøÿááöñö èëÿ “Ùèïåðáèðëÿøìèø äöíéà: ìèëëè ãóðóúóëóã ÷àüûðûøëàðû” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã ôîðóì êå÷èðèëèá. Ôîðóìäà 20-äÿí ÷îõ þëêÿíèí ñèéàñè ïàðòèéàëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè
èøòèðàê åäèðäèëÿð. Éÿíè áó ôîðóìäà
ÿñàñÿí Àñèéà äþâëÿòëÿðè òÿìñèë îëóíóðäó. Ìÿí äÿ þëêÿìèçèí ÿí áþéöê
ñèéàñè ãöââÿñè îëàí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí òÿìñèë÷èñè îëàðàã
áó òÿäáèðäÿ èøòèðàê åòäèì. Ãåéä
åäèì êè, áåéíÿëõàëã ôîðóìóí à÷ûëûøûíäà Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè ÷ûõûø åäÿðÿê ãîíàãëàðû ñàëàìëàäû âÿ
ìþâçóíóí ÿùÿìèééÿòèíäÿí áÿùñ
åòäè. Èêè ýöí äàâàì åäÿí ôîðóìäà
áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿð, î úöìëÿäÿí ùèïåðáàüëûëûã âÿ ìèëëè ãóðóúóëóã, ùèïåðáàüëûëûã âÿ ñîñèàë ìåäèà, äöíéàäà ýöú áàëàíñûíäà äÿéèøèêëèêëÿð âÿ
ñ. ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíäó. Ìÿí
äÿ áó ôîðóìäà “Õàëãûí àðòàí ñÿñ
ïîòåíñèàëûíûí ðåàëëàøìàñû” ìþâçóñóíäà ÷ûõûø åòäèì âÿ äþâëÿòèìèçèí
þç âÿòÿíäàøëàðûíûí ìàðàãëàðûíûí òÿìèí îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àòäûüû
àäûìëàðëà áàüëû ôèêèðëÿðèìè áèëäèðäèì.
Þëêÿìèçèí ñîí 10 èëäÿ ÿëäÿ åòäèéè
íàèëèééÿòëÿðèíäÿí, ÃÙÒ-ëÿðÿ äþâëÿò
äÿñòÿéèíäÿí, ÊÈÂ-ÿ éàðàäûëàí øÿðàèòäÿí, èíñàí ùàãëàðû ñàùÿñèíäÿ Ìèëëè Ôÿàëèééÿò Ïðîãðàìûíäàí, äþâëÿò
ýÿíúëÿð âÿ ýåíäåð ñèéàñÿòèíäÿí
ñþùáÿò à÷äûì.
- Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ åòäèéè
íàèëèééÿòëÿð áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ íåúÿ ãàðøûëàíûð?
- Áó ýöí Àçÿðáàéúàí äöíéàíûí
áèð ÷îõ þëêÿëÿðè ö÷öí óüóðëó èíêèøàô
ôîðìóëó êèìè òÿãäèì åäèëèð. Ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ þëêÿìèçäÿ áèð ÷îõ éåíèëèêëÿð áàø âåðèá. Àçÿðáàéúàí 10 èë
ÿðçèíäÿ èãòèñàäè èñëàùàòëàðûí àïàðûëìàñû èëÿ äöíéàíûí ÿí ñöðÿòëè èãòèñàäè èíêèøàôûíà íàèë îëóá. Èãòèñàäè ñàùÿäÿ õåéëè èðÿëèëÿéÿðÿê äöíéàíûí èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè ñûðàñûíà äàõèë
îëìàãëà éàíàøû, ùÿì äÿ âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòèíèí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áèð ÷îõ íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ åäèá.
Ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà
Àçÿðáàéúàíäà äà âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòóíóí èíêèøàô äþâðö áàøëàéûá. Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè þëêÿäÿ
âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí
ôîðìàëàøìàñûíäà ùöãóãè äþâëÿò ãóðóúóëóüóíà õöñóñè þíÿì âåðèð. Äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðèí âÿ òÿñèñàòëàðûí
òÿøÿêêöë òàïìàñû, ìöòÿìàäè ñóðÿòäÿ éåíèëÿíÿðÿê èíêèøàô åòäèðèëìÿñè,
èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí âÿ ìöäàôèÿ åäèëìÿñè, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ãóðóúóëóüóíóí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñè êèìè òÿìÿë
ñòðàòåæè èñòèãàìÿòëÿð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìèëëè ñèéàñÿò êóðñóíóí ÿñàñûíû òÿøêèë åòìÿêäÿäèð.
Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ðàñèîíàë âÿ ïðàãìàòèê ñèéàñè êóðñóí ôîíóíäà èíñàí
âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèíàòûíûí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñûíûí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñè, èúòèìàè-ñèéàñè òÿñèñàòëàðûí ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí àðòûðûëìàñûíà éàðäûì åäÿí ùöãóãè èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ùÿì÷èíèí, äèýÿð áó êèìè òÿäáèðëÿð äåìîêðàòèêëÿøìÿ ïðîñåñèíèí äàùà äà
ñöðÿòëÿíìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá.
- Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ùöãóãè-äåìîêðàòèê èñëàùàòëàð íÿ êèìè íÿòèúÿëÿð âåðìÿêäÿäèð?
- ßëáÿòòÿ êè, áó ñàùÿäÿ ÷îõ áþéöê íàèëèééÿòëÿðèìèç âàð. Äåìîêðàòèê ãóðóëóøóí, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí ôîðìàëàøìàñû ïðîñåñèíèí àéðûëìàç òÿðêèá ùèññÿëÿðèíäÿí áèðè ñþç
âÿ âèúäàí àçàäëûüûíûí òÿìèí îëóíìàñûíäàí èáàðÿòäèð. Àçÿðáàéúàí
Êîíñòèòóñèéàñûíäà ôèêèð, ñþç âÿ âèúäàí àçàäëûüûíà ýåíèø òÿìèíàò âåðèëèá. Áåëÿ êè, ìÿòáóàò öçÿðèíäÿí
ñåíçóðà ýþòöðöëöá, ÊÈÂ-ÿ òàì ñÿðáÿñòëèê âåðèëèá. Ùÿð áèð äåìîêðàòèê,
ïëöðàëèñòèê úÿìèééÿòäÿ îëäóüó êèìè
Àçÿðáàéúàíäà äà ñèéàñè ïàðòèéàëàð
ìöùöì èúòèìàè èíñòèòóòëàðäûð. Áó
èíñòèòóòëàðûí èíêèøàôûíû äÿñòÿêëÿìÿê
ýöúëö äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ñèéàñè
ïàðòèéàëàðûí, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíûí âÿ åëÿúÿ äÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè ïðîñåñè
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ
åäèëäèêäÿí ñîíðà äåìîêðàòèê èíñòèòóòëàðûí èíêèøàôû þëêÿ âÿòÿíäàøëàðû-
íûí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëèééÿòÿ ãîøóëìàñûíà, áó ôÿàëèééÿòäÿ àêòèâ èøòèðàê
åòìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäûá. Áó þçöíö
ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí éàðàäûëìàñûíäà,
ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíûí òÿñèñ
åäèëìÿñèíäÿ, êöòëÿâè òîïëàíòûëàðûí
êå÷èðèëìÿñèíäÿ, ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûí ìÿùêÿìÿ òÿìèíàòûíäà âÿ äèýÿð ùöãóãëàðûí ÿëäÿ îëóíìàñûíäà
áöðóçÿ âåðèá. Áóíóíëà éàíàøû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñîñèàë ñèéàñÿò, ÿùàëèíèí ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ, ñîñèàë ìöäàôèÿñèíÿ õèäìÿò åòìÿê þëêÿìèçäÿ äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè
òÿøêèë åäèð. Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè èíêèøàô ìîäåëèíèí ÿñàñëàðûíû ñîñèàë
äþâëÿò ïðèíñèïëÿðè òÿøêèë åäèð. Áó
ïðèíñèïëÿð ùÿð áèð âÿòÿíäàøûí éöêñÿê ñîñèàë ðèôàùûíûí òÿìèí åäèëìÿñè
êèìè öìäÿ ìÿñÿëÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð.
Áó ýöí òàì úÿñàðÿòëÿ äåìÿê îëàð
êè, þëêÿìèçäÿ àïàðûëàí ìöñòÿãèë
äþâëÿò ãóðóúóëóüó ïðîñåñèíäÿ èãòèñàäè èñëàùàòëàðûí âÿ èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëè éàðàíûá. Áó ìîäåë
ÿñàñûíäà óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
âÿ éåíè ÷àëàðëàðëà çÿíýèíëÿøäèðèëÿí
ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿòèí íÿòèúÿëÿðè
Àçÿðáàéúàíûí ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã
èìèúèíèí âÿ äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí
äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ
ýÿòèðèá ÷ûõàðûá. Ùÿð ñàùÿ öçðÿ ïðîãðàìëàðûí ìþâúóäëóüó, ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê ëàéèùÿëÿðèí õàëã òÿðÿôèíäÿí
äÿñòÿêëÿíìÿñè, áèðýÿ àääûìëàðûí
àòûëìàñû ýÿëÿúÿéÿ äàùà áþéöê
èíàìëà èðÿëèëÿìÿéÿ ñòèìóë âåðèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí ãåéä åäèì êè, ìÿí áó
ôèêèðëÿðèìè Ìàëàéçèéàäà êå÷èðèëÿí
áåéíÿëõàëã ôîðóìäà äà ñÿñëÿíäèðäèì âÿ áó ìÿëóìàòëàð èøòèðàê÷ûëàð
òÿðÿôèíäÿí ìàðàãëà ãàðøûëàíäû.
- Ñåâèíú õàíûì, Àçÿðáàéúàíûí
áàøëûúà ïðîáëåìè îëàí Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ ãàðøû ùÿðáè
òÿúàâöçö äÿ äàèì áåéíÿëõàëã
àëÿìèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð.
Áó ïðîáëåìëÿ áàüëû ìþâúóä
âÿçèééÿò áþëýÿäÿ òÿùëöêÿñèçëèéÿ úèääè òÿùäèä éàðàäûð. Áó
ôàêò áþëýÿäÿ ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðûíà íÿ êèìè çèéàíëàð âóðóð?
- Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ñèéàñÿòèíäÿ áàøëûúà ìÿãàì Åðìÿíèñòàíûí
èøüàëûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû âÿ þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí
îëóíìàñûäûð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ áó èñòèãàìÿòäÿ ãÿòèééÿòëè ìþâãå íöìàéèø åòäèðèð. Àììà ìþâúóä âÿçèééÿò ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ úèääè òÿùäèä éàðàòìàãëà
áÿðàáÿð, åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ
éåíè ÿìÿêäàøëûã ïëàòôîðìàëàðûíûí
ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà ÿíýÿë òþðÿäèð.
Áåëÿëèêëÿ, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè íÿ ãÿäÿð êè, ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ
ùÿëë åäèëìÿéèá, ðåýèîíäà òàì ìÿíàäà ñöëù âÿ ñàáèòëèêäÿí áÿùñ åòìÿéÿ
äÿéìÿç. ×öíêè ÿðàçè èääèàëàðûíûí,
òÿúàâöç ôàêòûíûí âÿ ñåïàðàòèçìèí
ìþâúóä îëäóüó ìÿêàí âÿ øÿðàèòäÿ
ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí
ÿìÿêäàøëûã íèééÿòëÿðèíè èñòÿíèëÿí
ñÿâèééÿäÿ ðåàëëàøäûðìàã ãåéðèìöìêöíäöð. Îíóí ö÷öí çÿðóðÿòäèð
êè, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ïðîñåñèíäÿ
âàñèòÿ÷èëèê ìèññèéàñûíû ùÿéàòà êå÷èðÿí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó äà ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíèí ñÿìÿðÿëèëèê ñÿâèééÿñèíè àðòûðìàëû âÿ ïðîáëåìèí
ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ùöãóãè íîðìà
âÿ ãàéäàëàðëà òÿñáèò åäèëìèø åôôåêòèâ
ìåòîäëàðà áàø âóðìàëûäûð. ßêñ òÿãäèðäÿ, Úÿíóáè Ãàôãàç éåíè ãàðøûäóðìàëàð ìåéäàíûíà ÷åâðèëÿ áèëÿð.
Øöáùÿñèç, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó
Åðìÿíèñòàíà ãàðøû õöñóñè òÿçéèã
ìåõàíèçìè âÿ âàñèòÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð. Áó, äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ïîçèòèâ äèíàìèêàíûí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëà áèëÿð. ßëáÿòòÿ,
äèïëîìàòèê âàñèòÿëÿðèí ñÿìÿðÿ âåðìÿäèéè ñîí ìÿãàìäà áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðûíäà òÿñáèò åäèëäèéè
êèìè, Àçÿðáàéúàí þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí åòìÿê ö÷öí ùÿðáè ìåòîäà ÿë àòàúàã.
Áó, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðû èëÿ òÿñáèò åäèëìèø àëè
ñèéàñè ùöãóãóäóð. Îðäóíóí äþéöø
âÿ ìöäàôèÿ ãàáèëèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí þç òîðïàãëàðûíû ãûñà ìöääÿòäÿ èøüàëäàí àçàä åäÿ áèëÿúÿéèíÿ òàì ÿìèíëèê éàðàäûð.
- Éåðè ýÿëìèøêÿí, ñîí âàõòëàð
Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñû ìÿñÿëÿñè
ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëèð. Áóíóíëà
áàüëû Òöðêèéÿäÿ áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñ äà êå÷èðèëèá. Áó ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿòèíèç íåúÿäèð?
- Áó ìÿñÿëÿ âàõòàøûðû îëàðàã
ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëèð. Áèëèðèê èê, ìöÿééÿí áåéíÿëõàëã ãöââÿëÿð Òöðêèéÿíèí èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñûíà ÷àëûøûð. Àììà
Àçÿðáàéúàíûí ÿäàëÿòëè ìþâãåéè ùÿìèøÿ ãàðäàø Òöðêèéÿ äþâëÿòè òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíèð. Ùÿð èêè äþâëÿò
áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ áèð-áèðëÿðèíè
ôÿàë ñóðÿòäÿ äÿñòÿêëÿéèð. Àçÿðáàéúàíëà Òöðêèéÿíèí ìöíàñèáÿòëÿðè äèýÿð þëêÿëÿð ö÷öí äÿ íöìóíÿ îëà áèëÿð. Áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ Òöðêèéÿíèí Åðìÿíèñòàíëà ñÿðùÿäëÿðèíèí à÷ûëìàñû
ìÿñÿëÿñèíèí ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëìÿñè
ìÿãñÿäëè õàðàêòåð äàøûéûð. Àììà
èíàíûðûã êè, áó äÿôÿ äÿ Òöðêèéÿ ùàêèìèééÿòè þç ïðèíñèïèàë ìþâãåéèíè
îðòàéà ãîéàúàã âÿ èøüàë÷û þëêÿ èëÿ
ñÿðùÿäëÿðèíè à÷ìàéàúàã.
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè áó ïðîñåñè äèããÿòëÿ èçëÿéèð. Âÿ áåëÿ òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè úèääè íàðàùàòëûã äîüóðóð. Áèç áàøà äöøöðöê êè, èøüàë÷û
Åðìÿíèñòàíû ùèìàéÿ åäÿí ãöââÿëÿð
ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñûíà ÷àëûøûð. Àììà ùåñàá åäèðÿì êè, íÿ ãÿäÿð êè,
Åðìÿíèñòàí þç èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíÿ
ñîí ãîéìàéûá, Òöðêèéÿ äþâëÿòè ñÿðùÿäëÿðè à÷ìàéàúàã.
Ìöàñèð áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòäÿ “ñàíêñèéàëàð”: ãàðøûëûãëû íîêäàóí?
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ìöÿééÿí þëêÿëÿðÿ ãàðøû òÿòáèã îëóíàí “ñàíêñèéàëàð” áåéíÿëõàëã ìÿñóëèééÿò ùöãóã
ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí þùäÿëèêëÿðè éåðèíÿ éåòèðìÿêäÿí èìòèíà
åäÿí äþâëÿòëÿ (îíóí ùàíñûñà ùèññÿñè
èëÿ âÿ éà ìöÿééÿí øÿõñëÿðëÿ) áàüëû
ýþðöëÿí èúáàðè òÿäáèðëÿðäèð. Áóíóíëà
áåëÿ, èãòèñàäè ñàíêñèéàëàð ñþçäÿ ãûíàãäàí äàùà ñÿðò îëàí, ëàêèí ùÿðáè
ýöú òÿòáèãèíäÿí äàùà éóìøàã îëàí
àðàëûã òÿäáèðëÿðèäèð. Îíëàðûí òÿòáèãè
áàðÿäÿ ãÿðàð ùÿì àéðû-àéðû äþâëÿòëÿð,
ùÿì äÿ èðè áåéíÿëõàëã ñòðóêòóðëàð, î
úöìëÿäÿí, ÁÌÒ-íèí Òÿùëöêÿñèçëèê
Øóðàñû, Àâðîïà Èòòèôàãû âÿ ñ. òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëèð.
Áåéíÿëõàëã ïðàêòèêàäà òÿòáèã îëóíàí ñàíêñèéàëàð ÷îõ ìöõòÿëèôäèð.
Áóíëàðà êîììåðñèéà âÿ éà òèúàðÿò
(òàì âÿ éà ãèñìÿí åìáàðãîíóí ãîéóëìàñû; òåõíèêè õèäìÿòèí äàéàíäûðûëìàñû); ìàëèééÿ (ùþêóìÿòèí õàðèúè àêòèâëÿðèíèí áëîêàäàéà àëûíìàñû; ìàëèééÿ áàçàðëàðûíà ÷ûõûø èìêàíëàðûíûí
ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû; ìàëèééÿ éàðäûìûíûí äàéàíäûðûëìàñû; äþâëÿòèí ãàíóíà çèää ùÿðÿêÿòëÿðèíÿ ýþðÿ ìÿñóë
îëàí ôèçèêè øÿõñëÿðèí àêòèâëÿðèíèí äîí-
äóðóëìàñû, éÿíè ùÿìèí øÿõñëÿðÿ þç
äþâëÿòèíèí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà
éåðëÿøäèðèëÿí àêòèâëÿðèíäÿí èñòèôàäÿíèí ãàäàüàí åäèëìÿñè); ùÿðÿêÿòÿ äàèð ñàíêñèéàëàð (ìöÿééÿí øÿõñëÿðÿ âÿ
éà ãðóï øÿõñëÿðÿ þç äþâëÿòèíèí ñÿðùÿäëÿðèíäÿí êÿíàðà ÷ûõìàüûí ãàäàüàí åäèëìÿñè; ðàáèòÿ âàñèòÿëÿðèíèí
(ÿñàñÿí ùàâà ðàáèòÿñèíèí) ùÿðÿêÿòèíÿ ãàäàüà ãîéóëìàñû àèääèð.
Áóðàéà, ùÿì÷èíèí, äèïëîìàòèê
(ñàíêñèéàíûí îáéåêòè îëàí þëêÿéÿ ýþðÿ òàì âÿ éà ãèñìÿí äèïëîìàòèê íöìàéÿíäÿëèéèí ÿìÿêäàøëàðûíûí ýåðè
÷àüûðûëìàñû, äèïëîìàòèê âèçàëàðûí ëÿüâ
åäèëìÿñè); èäìàí âÿ ìÿäÿíè (èäìàí
éàðûøëàðûíäà ñàíêñèéàíûí îáéåêòè
îëàí þëêÿíè òÿìñèë åäÿí øÿõñëÿðèí èøòèðàêûíà ãàäàüà ãîéóëìàñû; ñàíêñèéàíûí îáéåêòè îëàí þëêÿíè òÿìñèë
åäÿí øÿõñëÿðèí ìöáàäèëÿ âÿ ñÿôÿðëÿð
éîëó èëÿ èøòèðàê åòäèéè åëìè-òåõíèêè âÿ
ìÿäÿíè ÿìÿêäàøëûüûí äàéàíäûðûëìàñû); ïðîñåññóàë (ñÿñ ùöãóãóíóí äàéàíäûðûëìàñû âÿ éà ìÿùðóì åäèëìÿñè, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ñå÷êèëè îðãàíëàðûíäà íöìàéÿíäÿëèê ùöãóãóíäàí ìÿùðóì åäèëìÿñè, áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòà öçâëöéÿ ãÿáóë åäèëìÿìÿñè
âÿ éà îíäàí õàðèú åäèëìÿñè); ñÿôÿðëÿðÿ ãàäàüà ãîéóëìàñû (éàëíûç äþâëÿòèí ùöãóãà çèää äàâðàíûøûíà ýþðÿ
ìÿñóë îëàí ôèçèêè øÿõñëÿð áàðÿñèíäÿ
òÿòáèã îëóíóð âÿ ùÿìèí øÿõñëÿðÿ þç
äþâëÿòèíèí ùöäóäëàðûíû òÿðê åòìÿéÿ
ãàäàüà ãîéóëìàñûíäà þç èôàäÿñèíè
òàïûð); ñèëàù òÿäàðöêöíÿ åìáàðãîíóí
ãîéóëìàñû (áöòþâëöêäÿ äþâëÿòÿ ãàðøû
òÿòáèã îëóíóð âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðÿ
ìöõòÿëèô ñèëàù íþâëÿðèíèí òÿäàðöêöíÿ
ãàäàüà ãîéóëìàñûíäà þç èôàäÿñèíè
òàïûð) êèìè ñàíêñèéàëàð äà äàõèëäèð.
Êîìïëåêñ øÿêèëäÿ òÿòáèã îëóíäóãäà, áó ñàíêñèéàëàð “úÿçàëàíäûðûëàí” äþâëÿòèí èãòèñàäè âÿ ùÿðáè-ñèéàñè
ïîòåíñèàëûíû ÿñàñëû øÿêèëäÿ çÿèôëÿäÿ,
þëêÿäàõèëè ñèéàñè âÿçèééÿòè äåñòàáèëëÿøäèðÿ áèëèð. Ëàêèí ñîí äþâðöí ùàäèñÿëÿðè ýþñòÿðèð êè, áó ñàíêñèéàëàð þç
äàõèëè ðåñóðñëàðû âÿ èãòèñàäè ïîòåíñèàëû îëàí ñàíêñèéà îáéåêòëÿðèíÿ ùå÷ äÿ
ùÿìèøÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ñÿìÿðÿëè òÿñèð
âàñèòÿñè îëìóð. Ðóñèéà âÿ Èðàí äåéèëÿíëÿðèí ÿéàíè ñöáóòóäóð.
Ãÿðáèí íöâÿ ïðîãðàìûíà ýþðÿ
Èðàíà ãàðøû ñîí îíèëëèêëÿðäÿ òÿòáèã åòäèéè ñàíêñèéàëàð î ãÿäÿð äÿ ñÿìÿðÿëè îëìàìûøäûð. Áàõìàéàðàã êè, áó
ñàíêñèéàëàð àòîì, ðàêåò âÿ ùÿðáè
ìÿùñóëëàðûí ÿùÿìèééÿòëè ùèññÿñèíè
Èðàíà èõðàú åòìÿéè, ãàç, íåôò âÿ íåôòêèìéà ñÿíàéåñèíÿ áèðáàøà õàðèúè èíâåñòèñèéàëàðû ãîéìàüû, çÿðèô íåôò
åìàëû ìÿùñóëëàðûíû èõðàú åòìÿéè, ùàáåëÿ Èñëàì Èíãèëàáûíû ãîðóéàí îðäó
èëÿ - áàíêëàð, ñûüîðòà øèðêÿòëÿðè, ìàëèééÿ òðàíñàêñèéàëàðû èëÿ ùÿð ùàíñû ÿëàãÿëÿð ãóðìàüû âÿ áó þëêÿíèí äÿíèç
äîíàíìàñû èëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿéè
ãàäàüàí åäèð. Áó ñàíêñèéàëàð Èðàí
èãòèñàäèééàòû ö÷öí ìöÿééÿí ïðîáëåìëÿð éàðàòñà äà, ýþçëÿíèëÿí ñÿìÿðÿíè ùÿëÿ êè, âåðìèð.
Áàðÿñèíäÿ ìÿëóì Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðèíÿ ýþðÿ Àâðîïà Èòòèôàãû, ÀÁØ,
Êàíàäà âÿ Éàïîíèéàíûí ýåòäèêúÿ
àðòìàãäà îëàí ñàíêñèéàëàð òÿòáèã åòäèéè Ðóñèéàéà ýÿëèíúÿ, áó ñàíêñèéàëàð, ñàäÿúÿ Ðóñèéàíû þç äàõèëè ïðîáëåìëÿðèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðìÿéÿ,
èãòèñàäè âÿ ùÿðáè ïîòåíñèàëûíû äàùà
äà ìþùêÿìëÿíäèðìÿéÿ ñþâã åäèð.
×îõ ýöìàí êè, ÀÁØ-äàí ôÿðãëè îëàðàã, ÀÈ þëêÿëÿðè, èëê íþâáÿäÿ, îíëàðûí
þç èãòèñàäèééàòûíäà ýþçëÿíèëÿí èòêèëÿðÿ ýþðÿ Ðóñèéàéà ãàðøû ýåíèøìèãéàñëû ìàëèééÿ-èãòèñàäè ñàíêñèéàëàðû
òÿòáèã åòìÿê íèééÿòèíäÿ äåéèëäèðëÿð.
Ïîëøà ÕÈÍ-èí ðÿùáÿðè Ðàäîñëàâ
Ñèêîðñêè Àìåðèêà âÿ Àâðîïàíûí
ñàíêñèéàëàðû àðàñûíäàêû ôÿðãëÿðè áóíóíëà èçàù åòäè êè, Àâðîïà Ðóñèéàéà
ìÿêàíúà äàùà éàõûí îëäóüóíäàí,
èãòèñàäè ïðîáëåìëÿð çÿðóðè îëàðàã
Ãÿðá þëêÿëÿðèíäÿ äÿ þçöíö áöðóçÿ
âåðÿúÿê. Àìåðèêà èñÿ áóíäàí íàðàùàò îëìàéà äà áèëÿð. ÀÁØ âÿ Ðóñèéà
àðàñûíäà òèúàðÿò äþâðèééÿñè 40 ìëðä.
äîëëàð ùÿúìèíäÿ äÿéÿðëÿíäèðèëèðñÿ, ÀÈ
âÿ Ðóñèéà àðàñûíäà áó ðÿãÿì äöç 10
äÿôÿ ÷îõäóð. Àâðîïàíûí ýåòäèéè ðèñêè
âÿ îíóí äàùà ùÿññàñ îëäóüóíó äÿðê
åäÿí ÀÁØ ñåíàòîðó Êðèñ Ìåðôè ùåñàá
åäèð êè, “ùå÷ øöáùÿñèç, Àâðîïàéà
Ðóñèéà ãàçûíûí òÿäàðöêö äàéàíäûðûëàðñà, áó, ÷îõ àüðûëû îëàð. Àììà
ìÿñÿëÿí, Ðóñèéàíûí Àëìàíèéàäàêû
âÿ éà Áþéöê Áðèòàíèéàäàêû àêòèâëÿðèíèí äîíäóðóëìàñû áó þëêÿëÿðÿ
çÿðáÿ âóðàð”.
Áåëÿëèêëÿ, ñÿðò ñàíêñèéàëàðûí òÿòáèãè íÿòèúÿñèíäÿ úÿçàëàíäûðûëàí þëêÿëÿðèí äèç ÷þêäöéö âàõòëàð àðòûã, ýþðöíöð, êå÷ìèøäÿ ãàëìûøäûð.
Ïÿðâèí Äàðàáàäè,
òàðèõ åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð
Àâñòðàëèéàíûí Áðèñáåí øÿùÿðèíäÿ äöíéàíûí 20 ÿí áþéöê èãòèñàäèééàòûíà ñàùèá îëàí
þëêÿëÿðèí ñàììèòè êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ ìàðàã
äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ÷îõ îëóá. Îíëàðûí ñûðàñûíäà ýåîñèéàñè, èãòèñàäè âÿ åêîëîæè õàðàêòåðëè ïðîáëåìëÿð àéðûúà éåð òóòóá. Èøòèðàê÷ûëàð
ìöÿééÿí ïðîáëåìëÿð öçðÿ ðàçûëûüà ýÿëèáëÿð.
Åéíè çàìàíäà, îíëàð àðàñûíäà ýÿðýèíëèéèí
ãàëäûüû äà âóðüóëàíûð. Áó àñïåêòäÿ äàùà
÷îõ Ðóñèéà èëÿ Ãÿðá þëêÿëÿðè àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð ãåéä îëóíóð. Óêðàéíà áþùðàíû
îíëàðû áèð-áèðèíäÿí ÷îõ óçàãëàøäûðûá. Ëàêèí
“èéèðìèëèê” èãëèì äÿéèøèêëèéè âÿ äöíéà èãòèñàäèééàòûíûí 2018-úè èëÿ ãÿäÿð èíêèøàôû èëÿ áàüëû îðòàã íÿòèúÿéÿ ýÿëèá. Ìöòÿõÿññèñëÿð áóíóí
íÿ äÿðÿúÿäÿ ðåàë îëìàñû èëÿ áàüëû ìöõòÿëèô ôèêèðëÿð èðÿëè ñöðöðëÿð.
Ýåîñèéàñè âÿ èãëèì
äÿéèøèêëèéè: Áðèñáåíäÿ
íÿéÿ íàèë îëóíäó?
“Áþéöê èéèðìèëèê” þëêÿëÿðèíèí Áðèñáåí
ñàììèòè áèð íå÷ÿ àñïåêòäÿ ìàðàã äîüóðóðäó. Áóðàäà Ðóñèéà-Óêðàéíà ìöíàñèáÿòëÿðè,
òÿøêèëàòûí èãòèñàäè ñòðàòåýèéàñû, èãëèì äÿéèøèêëèéè èëÿ áàüëû ãÿðàð, òåððîðëà ìöáàðèçÿ âÿ
äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëìÿëè èäè. ÊÈÂäÿ éàéûëàí ìÿëóìàòëàðà ýþðÿ, òÿäáèðäÿ ùÿì
çèääèééÿòëè, ùÿì äÿ ìàðàãëû ìÿãàìëàð þçöíö ýþñòÿðèá.
Ýþçëÿíèëäèéè êèìè, Ý20-éÿ äàõèë îëàí áèð
ñûðà þëêÿ áàø÷ûëàðûíûí Â.Ïóòèíëÿ ýþðöøö “ñîéóã êå÷èá” (áàõ: Дарья Цилюрик. Холодные встречи в рамках приличия / “Независимая газета”, 17 íîéàáð 2014). Ùÿòòà
åêñïåðò ùåñàá åäèð êè, “Ðóñèéàíûí Óêðàéíà
áþùðàíûíäà òóòäóüó ìþâãåéÿ ýþðÿ òÿíãèäè Ý20-íèí èêèýöíëöê ñàììèòèíèí ëåéòìîòèâè îëóá” (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ). Øöáùÿñèç, áó, êèôàéÿò ãÿäÿð úèääè ãåéääèð. ×öíêè ùÿìèí ôîðóì Óêðàéíà ìÿñÿëÿñèíèí ýåîñèéàñè àñïåêòèíÿ áþéöê þíÿì âåðèðñÿ, äåìÿëè, ñþùáÿò äàùà àêòóàë ñàéûëàí ïðîáëåìäÿí
ýåäèð.
Äèããÿòè ÷ÿêÿí ìÿãàìëàðäàí áèðè äÿ áóäóð êè, Ãÿðá àíàëèòèêëÿðè âÿ åêñïåðòëÿðè òÿäáèðäÿ Óêðàéíà ìÿñÿëÿñèíèí ìöçàêèðÿñèíè
äàùà ÷îõ ãàáàðäûðëàð. Ï.Ãîáë áåëÿ áèð ôèêèð
èðÿëè ñöðöð êè, “Ðóñèéà Óêðàéíàäà ÑÑÐÈíèí ßôãàíûñòàíäà èòèðäèéèíäÿí äàùà ÷îõ
çÿðÿð ýþðÿ áèëÿð” (áàõ: Ïàóë Ýîáëå. Wèíäîw îí Åóðàñèà: À Íåw Ðóññèàí Îôôåíñèâå
èí Óêðàèíå Wîóëä Úîñò Ìîñúîw Ìîðå Úàñóàëòèåñ òùàí ÓÑÑÐ Ñóôôåðåä èí Àôýùàíèñòàí / Òùå Ûíòåðïðåòåð, 7 íîéàáð 2014).
Ï.Ð.Ãðåãîðè èñÿ “Ôîðáåñ”äÿ ìÿñÿëÿíè
äàùà êÿñêèí øÿêèëäÿ ãîéóð. Î éàçûð êè, “éåíè ñàíêñèéàëàðìû, éîõñà Ðóñèéàíûí äàéàíäûðûëìàñû èìêàíûíûí èòèðèëìÿñèìè áàø
âåðÿúÿêäèð?” (áàõ: Ïàóë Ðîäåðèúê Ýðåýîðé.
Àò Ý20, Wèëë Ñàíúòèîíñ Îð Úàñóàëòèåñ Äåòåð
Ðóññèà? / “Ôîðáåñ”, 14 íîéàáð 2014). Ñàììèò ÿðÿôÿñè ãàëäûðûëàí áó ñóàë þç òÿñäèãèíè
òàïäû. Äîüðóäàí äà ôîðóìäà èøòèðàê åäÿí áèð
íå÷ÿ þëêÿ Ìîñêâàéà ñÿðò ìöíàñèáÿò ýþñòÿðäè. Ùÿòòà áÿçè èíôîðìàñèéàëàðà ýþðÿ, Êàíàäàíûí áàø íàçèðè Ñòèâåí Ùàðïåð Â.Ïóòèíÿ
“Ñèçèí ÿëèíèçè ñûõàúàì, àíúàã Óêðàéíàäàí ÷ûõìàëûñûíûç” äåéèá (áàõ: Сергей
Строкань. Свет Украиной сошелся /
“Коммерсантъ”, 17 èéóë 2014).
Áóíëàð ýþñòÿðèð êè, Ý20-íèí Àâñòðàëèéàäàêû ñàììèòè Ðóñèéà ö÷öí àüðûëû êå÷èá. Â.Ïóòèí
äÿ òÿäáèðè âàõòûíäàí ÿââÿë òÿðê åäèá. Ëàêèí
åêñïåðòëÿðèí ðÿéèíÿ ýþðÿ, áöòþâëöêäÿ Ìîñêâà ñèòóàñèéàäàí åëÿ äÿ ïèñ ÷ûõìàéûá. ßí
àçûíäàí Ãÿðá þëêÿëÿðèíèí áàø÷ûëàðû èëÿ òÿìàñ
ãóðóëóá, ìöÿééÿí ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Áóíà áàõìàéàðàã, Áðèñáåí ñàììèòè áèð äàùà òÿñäèã åòäè êè, ìöàñèð ìÿðùÿëÿäÿ ýåîñèéàñè ïðîáëåìëÿð èãòèñàäè, ìÿäÿíè, åêîëîæè âÿ
áàøãà ôàêòîðëàðû êþëýÿäÿ ãîéà áèëèð. Èíäè
äöíéàíûí òÿùëöêÿñèçëèéè ìÿñÿëÿñè þí ïëàíà
÷ûõûá. Ìàðàãëûäûð êè, Ý20-íèí òÿäáèðèíäÿ Ïåêèí Ìîñêâàíû åëÿ äÿ ìöäàôèÿ åòìÿéèá.
Òÿáèè êè, Ðóñèéà-Óêðàéíà ìöíàñèáÿòëÿðè
òÿäáèðèí éåýàíÿ àêòóàë ìöçàêèðÿ ìþâçóñó
îëìàéûá. Èêèýöíëöê òîïëàíòûäà áàøãà ãëîáàë
ÿùÿìèééÿòëè ïðîáëåìëÿð äÿ òÿùëèë åäèëèá âÿ
ãÿðàðëàð ãÿáóë îëóíóá. Ìöòÿõÿññèñëÿðèí äèããÿòèíè, ÿñàñÿí, 2018-úè èëÿ ãÿäÿð ôîðóìóí
èãòèñàäè ïðîãðàìëàðû âÿ èãëèì äÿéèøèêëèéè èëÿ
ÿëàãÿäàð ÿëäÿ åäèëÿí ðàçûëûã úÿëá åäèá (áàõ:
ìÿñ., Äîóý Ñàóíäåðñ. Òùå wîðëä’ñ ùàâèíý à
ïîëéïùîíèú ìîìåíò / “Òùå Ýëîáå àíä Ìàèë”,
15 íîéàáð 2014).
ÀÁØ-ëà ×èíèí ÿòðàô ìöùèòèí ÷èðêëÿíìÿñèíÿ ãàðøû áèðýÿ ìöáàðèçÿ èëÿ áàüëû îðòàã ôèêðÿ
ýÿëìÿñè õöñóñè âóðüóëàíûð. Áöòþâëöêäÿ Ý20
áó ìÿñÿëÿéÿ úèääè éåð àéûðûá. Áÿøÿðèééÿò
ö÷öí îíóí ÿùÿìèééÿòè õåéëè äÿðÿúÿäÿ àðòûá.
“Éàøûë èãòèñàäèééàò” àäëàíàí âÿ òÿìèç åêîëîæè ìÿùñóëëàðûí ùàçûðëàíìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòàí
ïðîãðàìûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ö÷öí áèð íå÷ÿ
äþâëÿò ñÿé ýþñòÿðèð. Àíúàã Ý20 ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áó ïðîáëåìèí ñèñòåìëè øÿêèëäÿ ìöçàêèðÿ
åäèëìÿñè áàøãà ìÿíà äàøûéûð. Áó î äåìÿê-
äèð êè, òÿøêèëàò åêîëîæè ïðîáëåìëÿðÿ äèããÿòèíè äàùà äà
àðòûðìàã ãÿðàðûíà ýÿëèá.
Ìöòÿõÿññèñëÿð
äÿ
Á.Îáàìà èëÿ Ñ.Ñçèíïèíèí
áèð-áèðèíÿ ìåùðèáàíëûã ýþñòÿðìÿñèíè áóíóíëà ÿëàãÿäàð ãèéìÿòëÿíäèðìÿéÿ ìåéèë åäèðëÿð. Ìÿñÿëÿí, Ä.Ñàóíäåðñ éàçûð: “Áàðàê Îáàìà èëÿ Ñè Ñçèíïèíèí ö÷öíúö ýöí (Áðèñáåí ñàììèòèíèí ö÷öíúö ýöíö íÿçÿðäÿ òóòóëóð - Íåwòèìåñ.àç) áèð-áèðèíèí ÿëèíè ñûõìàñû ÀÁØëà ×èí àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðäÿ éåíè
ùå÷ áèð øåéè èôàäÿ åòìèð” (áàõ: ÿââÿëêè
ìÿíáÿéÿ).
Ýþðöíäöéö êèìè, åêñïåðòëÿð “èéèðìèëÿð
ãðóïó”íóí ñîí ñàììèòèíäÿ Àìåðèêà èëÿ ×èí
àðàñûíäà ùÿð ùàíñû ñèéàñè éàõûíëàøìàíûí
áàø âåðìÿäèéèíè áèëäèðèðëÿð. Ëàêèí êîíêðåò
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ îíëàð ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ îðòàã ôÿàëèééÿòÿ åòèðàç åòìèðëÿð. Õàòûðëàäàã êè,
Áàðàê Îáàìà áèð íå÷ÿ äÿôÿ èãëèì äÿéèøèêëèéè ïðîáëåìèíè ãàáàðäûá âÿ áóíóíëà áàüëû äàùà ôÿàë ìþâãå òóòìàüà ÷àüûðûá. Èíäè äöíéàíûí áþéöê äþâëÿòëÿðè ùàâàíûí êàðáîùèäðàòëàðëà ÷èðêëÿíìÿñè èëÿ áàüëû ðàçûëûã ÿëäÿ åäèðëÿðñÿ, áó, èðÿëèéÿ àòûëìûø àääûìäûð. Àíúàã áóðàäà áèð èíúÿ ìÿãàì âàð.
Ìÿñÿëÿ áóíäàí èáàðÿòäèð êè, àòìîñôåðè
äàùà ÷îõ ìÿùç èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿð ÷èðêëÿíäèðèðëÿð. Áó ñûðàäà ×èíèí, ÀÁØ-ûí, Éàïîíèéàíûí àäûíû ÷ÿêìÿê îëàð. Áðèñáåí ñàììèòèíèí éåêóí áÿéàííàìÿñèíäÿ áó þëêÿëÿðèí
ùàâàíûí ÷èðêëÿíìÿñèíÿ ãàðøû äàùà ÷îõ âÿñàèò àéûðìàñûíûí âóðüóëàíìàñû òÿñàäöôè äåéèë. Ìÿñÿëÿí, Àìåðèêà 3 ìèëéàðä, Éàïîíèéà
èñÿ 1,5 ìèëéàðä äîëëàð ìàëèééÿ âÿñàèòè àéûðìàüû âÿä åäèá (áàõ: Äàíèåë Ùóðñò. Ý20 Áðèñáàíå: ôèíàë úîììóíèãóå ëèñòñ 800 ìåàñóðåñ
ôîð åúîíîìèú ýðîwòù / “Òùå Ýóàðäèàí”, 16
íîéàáð 2014).
Éåêóí áÿéàííàìÿ
âÿ çàìàíûí ñûíàüû
Áöòöí áóíëàð ðåàëëàøàúàãìû? Áó ñóàëûí
äÿãèã úàâàáûíû áèëÿí éîõäóð. ×öíêè ñþçäÿ
ðàçûëûã ÿëäÿ åäèëñÿ äÿ, Âàøèíãòîíëà Ïåêèíèí
äöíéà ëèäåðëèéè óüðóíäà ìöáàðèçÿíè äàâàì
åòäèðÿúÿêëÿðè äÿ àéðûúà âóðüóëàíûð. Áó ñÿáÿáäÿí äåìÿê îëàð êè, Ý20 ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ
áþéöê äþâëÿòëÿð àðàñûíäà ùàíñûñà éàõûíëàøìà ìöøàùèäÿ îëóíìàéûá. Áó àñïåêòäÿ Ðóñèéà-Ãÿðá âÿ ÀÁØ-×èí ìöíàñèáÿòëÿðè äàùà
÷îõ ìöçàêèðÿ åäèëèð (áàõ: Ý20 Брисбен2014: глобальный прагматизм или региональные капризы? / РСДМ, 14 íîéàáð
2014).
Â.Ïóòèíèí ñàììèòè éàðûì÷ûã òÿðê åòìÿñè
ôàêòèêè îëàðàã Ðóñèéà-Ãÿðá þëêÿëÿðè ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ ýÿðýèíëèéèí äàâàì åòäèéèíè ýþñòÿðèð. ÀÁØ-×èí ÿëàãÿëÿðèíèí äÿ ãàðøûëûãëû àíëàøìàéà äîüðó ýåòäèéèíè äåìÿê ÷ÿòèíäèð. Áåëÿ
÷ûõûð êè, äöíéàíûí 20 èãòèñàäè ýöúö Àâñòðàëèéà ñàììèòèíäÿí ýåîñèéàñè àñïåêòäÿ åëÿ áèð
úèääè íÿòèúÿ ÿëäÿ åòìÿäÿí àéðûëûáëàð. Áó, òàìàìèëÿ ìöìêöíäöð. Ëàêèí î äà âóðüóëàíìàëûäûð êè, ìÿùç ùÿìèí òÿäáèðèí éåêóí áÿéàííàìÿñèíäÿ ãëîáàë ìèãéàñäà èãòèñàäè àðòûìûí 2018-úè èëÿ 2,1 ôàèçÿ ÷àòäûðûëìàñû ùàããûíäà îðòàã ìþâãåíèí îëäóüó àéðûúà âóðüóëàíûá (áàõ: Äàíèåë Ùóðñò. Ý20 Áðèñáàíå: ôèíàë úîììóíèãóå ëèñòñ 800 ìåàñóðåñ ôîð
åúîíîìèú ýðîwòù / “Òùå Ýóàðäèàí”, 16 íîéàáð 2014).
Ùàçûðêû ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ýåîñèéàñè ðåàëëûãëàð êîíòåêñòèíäÿ áóíà íåúÿ íàèë îëìàã
ìöìêöíäöð? Êèì òÿìèíàò âåðÿ áèëÿð êè, éàõûí ïåðñïåêòèâäÿ úèääè ýåîñèéàñè âÿ éà åêîëîæè êàòàêëèçìëÿð áàø âåðìÿéÿúÿê? Áþéöê
äþâëÿòëÿð àðàñûíäà ëèäåðëèê óüðóíäà ìöáàðèçÿ ùàçûðäà åëÿ ñÿâèééÿäÿäèð êè, ñàáàùû áèðìÿíàëû ïðîãíîçëàøäûðìàã áþéöê ðèñêäèð.
Ìÿñÿëÿí, Óêðàéíà áþùðàíû íåúÿ íÿòèúÿëÿíÿúÿê? Ðóñèéà âÿ Ãÿðá áèð-áèðèíÿ ýöçÿøòÿ ýåäÿúÿêëÿðìè?
Áó ñóàëëàðà ìöñáÿò úàâàá âåðìÿê ÷ÿòèíäèð. Ðóñèéà ïðåçèäåíòè Áðèñáåíäÿ ùå÷ êèìÿ ñÿùâ åòäèêëÿðèíè âÿ ýåðè àääûì àòìàã
ôèêðèíäÿ îëäóãëàðûíû äåìÿéèá. ßêñèíÿ, “Ðóñèéàíûí Óêðàéíàäà ÿñýÿðè éîõäóð” ôèêðèíè
à÷ûã øÿêèëäÿ áèëäèðèá. Áåëÿ îëàí ùàëäà Ãÿðá
ñàíêñèéàëàðûíû ñÿðòëÿøäèðÿ áèëÿð êè, áó äà áöòþâëöêäÿ äöíéà èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôûíû
÷îõ çÿèôëÿäÿð.
Áàøãà òÿðÿôäÿí, ÀÁØ âÿ ×èíèí ÀñèéàÑàêèò îêåàí ùþâçÿñè óüðóíäà êÿñêèí ìöáàðèçÿäÿí ÿë ÷ÿêÿúÿêëÿðèíè ïðîãíîçëàøäûðìàã
îëäóãúà ðèñêëè èøäèð. ßêñèíÿ, îíëàð éåíè ñÿâèééÿäÿ ãàðøûäóðìàéà ùàçûð ýþðöíöðëÿð. Âàøèíãòîí Ïåêèíÿ ðåýèîí äþâëÿòëÿðè âàñèòÿñè èëÿ
ìàíåÿëÿð éàðàòìàãäà äàâàì åäèð. Áèð íå÷ÿ
þëêÿ èëÿ ×èí àðàñûíäà ýÿðýèíëèê àðòûã áèð ðåàëëûãäûð. Ìöòÿõÿññèñëÿðèí ôèêðèíúÿ, áó ùàë ×èí
úÿìèééÿòèíäÿ èíêèøàô ïàðàäèãìàñûíû ìöùàðèáÿ ïàðàäèãìàñû èëÿ ÿâÿç åäÿ áèëÿð. Ùÿìèí
ññåíàðèäÿ äöíéà èãòèñàäèééàòûíûí 2018-úè èëäÿ íÿ âÿçèééÿòäÿ îëàúàüûíû äåìÿê ÷ÿòèíäèð.
Äåéèëÿíëÿðäÿí áåëÿ áèð ãÿíàÿòÿ ýÿëìÿê
îëàð êè, “èéèðìèëèéèí” Áðèñáåí ñàììèòèíäÿ êàüûç öçÿðèíäÿ ìàðàãëû ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëèá.
Îíëàðûí ðåàëëàøìàñû ìÿñÿëÿñè èñÿ áèð ãÿäÿð
÷ÿòèíäèð. Ýþðöíöð, ýåîñèéàñÿòäÿ èêèëè éàíàøìàëàð âÿ ÿäàëÿòñèçëèê ùþêì ñöðäöêúÿ, áåëÿ
ùàëëàð òÿêðàðëàíàúàã. Ùàíñû òÿäáèðèí ùàðàäà
êå÷èðèëìÿñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ùÿìèí
ïðîáëåì þçöíö áöðóçÿ âåðÿúÿêäèð.
Íåwòèìåñ.àç
7
www.yeniazerbaycan.com
29 íîéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 218 (4377)
Ùÿð áèð õàëãû äöíéàäà òàíûäàí îíóí
ìÿäÿíèééÿòè âÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, äþâëÿò ãóðóúóëóüó îëäóãúà ìöðÿêêÿá ïðîñåñ
îëóá ñèéàñè, èãòèñàäè, ùöãóãè âÿ ñîñèàë ñôåðàëàð áàøäà îëìàãëà, úÿìèééÿò
ùÿéàòûíûí áöòöí ñàùÿëÿðèíè þçöíäÿ
åùòèâà åäèð. Ëàêèí äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí àéðû-àéðû ñàùÿëÿðèíè áèð àðàéà ýÿòèðÿí, äþâëÿòèí ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ äèýÿð ñèñòåìëÿðèíè òàìàìëàéàí, îíëàðûí
áèð áöòþâ ùàëûíäà ôÿàëèééÿòèíè òÿìèí
åäÿí ìÿíÿâè ñôåðàíûí ÿùÿìèééÿòè
äàíûëìàçäûð. Áèëäèéèìèç êèìè, ùÿð áèð
õàëãûí, ìèëëÿòèí ìþâúóäëóüó îíóí
àíà äèëèíÿ, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíÿ, þç ìÿäÿíèééÿòèíÿ, ÿäÿáèééàòûíà, òàðèõèíÿ
áàüëûëûüûíäàí àñûëûäûð. Àçÿðáàéúàí
õàëãû äà áó ýöíÿäÿê, ìÿùç ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ áàüëûëûüû ñàéÿñèíäÿ
þçöíöí ìþâúóäëóüóíó, ìèëëè èäåíòèêëèéèíè, þçöíÿìÿõñóñëóüóíó ãîðóéóá
ñàõëàéà áèëèá. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
ÿí áþéöê ñÿðâÿòëÿðèíäÿí áèðè îíóí
çÿíýèí ìèëëè, ìÿäÿíè, ìàääè, ÿäÿáè,
äþâëÿò÷èëèê èðñèíÿ ñàùèá îëìàñûäûð.
Õàëãûìûç òÿðÿôèíäÿí ÿñðëÿð áîéóíúà
éàðàäûëàí áó çÿíýèí ìÿíÿâè èðñèí áþéöê áèð ùèññÿñè áó ýöíÿäÿê ãîðóíóá
ñàõëàíûá. Áó áàõûìäàí, ìèëëè äþâëÿòèí ôîðìàëàøìàñû âÿ ÿáÿäèéàøàð îëìàñû îíóí ìÿíÿâè ÿñàñëàðûíûí ìèëëè
äÿéÿðëÿðëÿ íÿ äÿðÿúÿäÿ ñÿñëÿøìÿñèíäÿí àñûëûäûð. Ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ ñþéêÿíÿí äþâëÿò ãóðóúóëóüó õàëãûí ìèëëè
øöóðóíà, èäåíòèêëèéèíÿ, ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ èñòèíàä åäèð. Ìöñòÿãèëëèéèíè
ãàçàíäûãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàðøûñûíäà áèð íå÷ÿ
èíêèøàô éîëó ìþâúóä èäè. Ìöõòÿëèô êÿíàð òÿñèðëÿð ùÿìèí äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíû ôÿðãëè èñòèãàìÿòëÿðÿ ñàïäûðìàüà
÷àëûøûðäû. Ëàêèí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ãóðóúóëóã ñèéàñÿòè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
ìèëëè ìÿíÿâèééàòûíà ÿñàñëàíàí ìèëëè
äþâëÿòèí ÿñàñëàðûíû ôîðìàëàøäûðìàüà
éþíÿëäè. Áåëÿ êè, Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû
ãîéäóüó äþâëÿò ãóðóúóëóüó ñèéàñÿòèíèí ìöùöì õöñóñèééÿòëÿðèíäÿí áèðè,
äþâëÿòèí ÿáÿäè ìþâúóäëóüóíó òÿìèí
åäÿúÿê çÿðóðè ìÿíÿâè äàéàãëàðûí
ôîðìàëàøäûðûëìàñû èäè. Áóíóíëà äà,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ÿñàñëàðûíûí
éàðàäûëìàñûíäà, ìÿùç Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè ÿñàñ
äàéàüà ÷åâðèëäè. Öìóìèééÿòëÿ, äöíéàäà äà ùÿð çàìàí åòèðàô îëóíóá êè,
Àçÿðáàéúàí ÿí ãÿäèì âÿ çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòÿ ìàëèê þëêÿëÿðäÿí áèðèäèð.
Îëà áèëÿð êè, ùàíñûñà äþâðäÿ õöñóñèëÿ
äÿ, îðòà ÿñðëÿðäÿ ìöõòÿëèô èìïåðèéàëàðûí òÿðêèáèíäÿ éàøàìûøûã, àíúàã áó
ùàëäà äà áèçèì ìèëëè ìÿçìóíëó, åéíè
çàìàíäà, áÿøÿðè, äöíéà ñÿâèééÿëè
ìÿäÿíèééÿòèìèç èíêèøàô åäèá. Áó ìÿãàìäà áèð íå÷ÿ ÿñÿðèí àäûíû ÷ÿêìÿê
êèôàéÿòäèð. Ìÿñÿëÿí, Àçÿðáàéúàí õàëãû “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”, “Êîðîüëó”
åïîñëàðûíû éàðàäûá, Íèçàìè, Íÿñèìè,
Ôöçóëè êèìè, ñîíðàêû äþâðëÿðäÿ
Ì.Ï.Âàãèô, Ì.Ô.Àõóíäçàäÿ, ÕÕ ÿñðäÿ
èñÿ
Ú.Ìÿììÿäãóëóçàäÿ,
Ì.ß.Ñàáèð, Ù.Úàâèä, Ñ.Âóðüóí êèìè
äàùèëÿð éåòèøäèðèá. Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòû, ìÿùç áåëÿ íÿùÿíý
ÿäÿáèééàòûí âàðèñèäèð. Áèçèì áöòöí
áóíëàðëà éàíàøû, ÷îõëó òàðèõè àáèäÿëÿðèìèç âàð. Ãûç Ãàëàñû, Øèðâàíøàùëàð
Ñàðàéû, Ìþìèíÿ Õàòóí Òöðáÿñè, Øÿêè
Õàí Ñàðàéû âÿ äèýÿð àáèäÿëÿðèìèç
áóíëàðà ìèñàëäûð. Àçÿðáàéúàí õàëãû
çÿíýèí ìóñèãè õÿçèíÿñèíÿ äÿ ìàëèêäèð. Ùÿì÷èíèí, êèôàéÿò ãÿäÿð ðÿíýàðÿíý òÿñâèðè ñÿíÿòèìèç, ðÿññàìëûüûìûç, äöíéàäà íàäèð ñàéûëàí õàë÷à÷ûëûüûìûç âàð. Áó ìÿíàäà áèçèì õàëãûìûç ùÿãèãÿòÿí äöíéàíûí ÿí çÿíýèí
ìÿäÿíèééÿòÿ ìàëèê õàëãëàðûíäàí áèðèäèð. Áèçèì ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ, ùÿì äÿ
ìöêÿììÿë, ÷åâèê, úàíëû áèð õàëã ðóùó
ùàêèìäèð. Àçÿðáàéúàí õàëãû Ñîâåò
ùàêèìèééÿòè èëëÿðèíäÿ äÿ áþéöê ìÿäÿíèééÿò ìÿùñóëäàðëûüû íöìàéèø åòäèðèá, äöíéàíûí ìÿäÿíèééÿò õÿçèíÿñèíè áèð ñûðà éöêñÿê ñÿâèééÿëè ñÿíÿò
ÿñÿðëÿðè, ýþðêÿìëè éàðàäûúû ñèìàëàðëà
çÿíýèíëÿøäèðèá.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìÿõñóñ äÿéÿðëÿð þëêÿ ãàíóíâåðèúèëèéèíäÿ, ùöãóãè ñôåðàäà, èëê íþâáÿäÿ, Êîíñòèòóñèéàìûçäà ÿêñèíè òàïûá. Àíà äèëèíÿ ùþðìÿò, òîëåðàíòëûã, ìÿäÿíèééÿòèí ãîðóíìàñû êèìè ìÿñÿëÿëÿð Àëè Ãàíóí
áàøäà îëìàãëà, ìöâàôèã ùöãóãè ñÿíÿäëÿðäÿ þç ÿêñèíè òàïûá. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíè
þçöíäÿ úÿìëÿøäèðÿí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñûíûí òÿáëèüè äÿ áó áàõûìäàí áþéöê þíÿì êÿñá åäèð. Ìÿëóìäóð êè, ìèëëè äÿéÿðëÿðèí ÿí ìöùöì
äàøûéûúûñû ìèëëè ìÿäÿíèééÿòäèð. Ìÿäÿíèééÿòèí íÿñèëäÿí-íÿñëÿ þòöðöëìÿ-
ñè ìèëëè äÿéÿðëÿðèí äÿ ãîðóíìàñû, éàøàäûëìàñû äåìÿêäèð. Óëó þíäÿðèí
ðÿùáÿðëèéè äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí, ÿäÿáèééàòûíûí, èíúÿñÿíÿòèíèí ýþðêÿìëè õàäèìëÿðèíèí þëìÿç
ÿñÿðëÿðèíÿ, õàëãûìûçûí ãÿäèìëèéèíèí
âÿ çÿíýèí êå÷ìèøèíèí ñèìâîëó îëàí
“Äÿäÿ Ãîðãóä” äàñòàíûíà, ìèëëè ìóñèãèìèçÿ èñòÿð þëêÿ ìèãéàñûíäà, èñòÿðñÿ äÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ
éöêñÿê ãèéìÿò âåðèëèá. Ìèëëè äÿéÿðëÿðèí òÿáëèüè òÿùñèëäÿ äÿ ýåíèø ÿêñèíè
òàïûá âÿ éåíè íÿñëÿ óüóðëà þòöðöëÿí
äÿéÿðëÿð ìÿäÿíèééÿòèìèçèí âàðèñëèéèíè òÿìèí åäèá. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè,
Àçÿðáàéúàí áó ýöí äÿ áó éîëäà èðÿëèëÿéèð. Ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ áàüëûëûüûí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû äþâëÿò áàø÷ûñûíûí äàèìà äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ
îëàí ìÿñÿëÿäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ùÿð çàìàí
ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ ñàäèã îëäóüóíó ñþéëÿéèá. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ñþçëÿðèíÿ ÿñàñÿí, ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð
áèçè áèð õàëã êèìè ãîðóéóá ñàõëàéûá
âÿ áó ýöí, ìöñòÿãèëëèê äþâðöíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ãóðóúóëóüó
ïðîñåñè äÿ, ìÿùç áó äÿéÿðëÿð öçÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Îíó äà ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàíäàêû
äþâëÿò ãóðóúóëóüó ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ
ñþéêÿíñÿ äÿ, áó, ùå÷ äÿ áÿøÿðè äÿéÿðëÿðèí èíêàð îëóíìàñû àíëàìûíà
ýÿëìèð. ×öíêè èëê íþâáÿäÿ, þç ìèëëè
÷àëàðëàðû èëÿ äèýÿð õàëãëàðûí ìÿäÿíèééÿòëÿðèíäÿí ñå÷èëÿí ìöàñèð Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòè áÿøÿðè äÿéÿðëÿðëÿ
äÿ óçëàøûð, éåíè êåéôèééÿòëÿð ãàçàíûð.
Áèëäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàí äöíéà
ìÿäÿíèééÿòèíÿ à÷ûã îëìàãëà, Ãÿðáÿ
èíòåãðàñèéà åäÿí áèð äþâëÿòäèð. Ìöàñèð ãëîáàëëàøìà ïðîñåñèíèí òÿñèðëÿðè
áóðàäà äà þçöíö ýþñòÿðèð. Ëàêèí ãëîáàëëàøìàíûí áèð ïàð÷àñûíà ÷åâðèëìÿê, öìóìäöíéà ìÿäÿíèééÿòèíèí
òÿðêèá ùèññÿñè îëìàã ìèëëè þçöíÿìÿõñóñëóüóí, ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèí âÿ äÿéÿðëÿðèí èòèðèëìÿñè èëÿ ìöøàéèÿò îëóíìàìàëûäûð. Ìèëëè øöóðà âÿ ìèëëè ìÿäÿíèééÿòÿ ñàùèá îëàí úÿìèééÿòèí éåòèøìÿñè ãëîáàëëàøìà ìöùèòèíäÿ ìèëëèìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí, äþâëÿò÷èëèéèí ÿùÿìèééÿòèíè èíêàð åäÿí äöøöíúÿ òÿðçèíèí éàéûëìàñûíûí ãàðøûñûíû àëûð. Áó
ýöí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí áó ìÿñÿëÿäÿ ìþâãåéè äÿ äöíéà èëÿ ùàðìîíèê
èíêèøàô ôîíóíäà ìèëëè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñûíäàí èáàðÿòäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ôèêèðëÿðèíäÿí äÿ ýþðöíöð êè, þëêÿìèçäÿ ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ùÿð øåéäÿí öñòöí òóòóëóð: “Áèç,
ÿëáÿòòÿ êè, öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðè
áþëöøöð, Àâðîïà äÿéÿðëÿðèíÿ áþéöê ùþðìÿòëÿ éàíàøûðûã. Àíúàã áèçèì ö÷öí ìèëëè äÿéÿðëÿð, Àçÿðáàéúàí äÿéÿðëÿðè ùÿð øåéäÿí öñòöíäöð. Ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè áó ìþùêÿì çÿìèí öçÿðèíäÿ ãóðóëìóøäóð”.
Ìÿäÿíèééÿòëÿðèí áèð-áèðèíÿ íöôóç
åòäèéè âÿ ùÿòòà áÿçè ùàëëàðäà àññèìèëéàñèéàéà óüðàäûüû èíäèêè ãëîáàëëàøàí
äöíéàäà Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëèìÿíÿâè êåéôèééÿòëÿðèíè ìöùàôèçÿ
åäÿðÿê, ýÿëÿúÿê íÿñëÿ þòöðìÿñè èðñèìèçèí þéðÿíèëèá, ãîðóíóá ñàõëàíìà
ñÿâèééÿñèíäÿí àñûëû îëàúàã. Ìèëëè èðñèìèçèí ìöùàôèçÿñè ìÿñÿëÿñè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí
40-úû ìàääÿñèíäÿ þç ÿêñèíè òàïûá:
“Ùÿð êÿñ, òàðèõè, ìÿäÿíè âÿ ìÿíÿâè
èðñÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøìàëû, îíà ãàéüû ýþñòÿðìÿëè, òàðèõ âÿ ìÿäÿíèééÿò
àáèäÿëÿðèíè ãîðóìàëûäûð”.
Áó íþãòåéè-íÿçÿðäÿí òÿñàäöôè
äåéèë êè, ðåñïóáëèêàìûçäà ìàääè-ìÿíÿâè èðñèí ãîðóíìàñû äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ùÿì ãàíóíâåðèúèëèê, ùÿì äÿ
ïðàêòèê òÿäáèðëÿð ñÿâèééÿñèíäÿ òÿìèí
îëóíóð. 1994-úö èëäÿ éàðàäûëàí
ÓÍÅÑÚÎ öçðÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìèëëè Êîìèññèéàñû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäó, Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿòèíèí Äîñòëàðû Ôîíäó, Ìÿäÿíèééÿò
âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè ìèëëè èðñèìèçèí ãîðóíìàñûíäà âÿ òÿáëèüèíäÿ áþéöê èøëÿð ýþðöð. Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíèééÿò
èíúèëÿðè îëàí ìóüàìûí, àøûã ìóñèãèñèíèí, òàð èôà÷ûëûã ñÿíÿòèíèí, Àçÿðáàéúàí õàë÷àñûíûí ÓÍÅÑÚÎ-íóí ìÿäÿíè èðñ ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëìÿñè ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿëÿðäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ,
ìèëëè ìóñèãèìèçèí áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ òÿáëèüè, íàäèð ìàääè ìÿäÿíèééÿò íöìóíÿëÿðèíèí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí
ìöùàôèçÿ åäèëìÿñè, ìóçåéëÿðèí éàðàäûëìàñû âÿ Àçÿðáàéúàí ìèëëè-ìÿäÿíè
èðñèíèí ãîðóíìàñûíäà ýþðöëÿí äèýÿð
èøëÿð ìöàñèð äþâëÿò ãóðóúóëóüóíäà
ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ âåðèëÿí þíÿìèí áàðèç
ñöáóòóäóð. Õöñóñèëÿ ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, áó ýöí Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó Àçÿðáàéúàí ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿ àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíèí ãîðóíìàñûíäà âÿ òÿáëèüèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð.
Ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè 10 èë ÿðçèíäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó áó èñòèãàìÿòäÿ ýåíèøìèãéàñëû èøëÿð ýþðöá. Ôîíä
áó ýöíÿ ãÿäÿð ýþñòÿðäèéè ôÿàëèééÿòè
èëÿ, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàôû ö÷öí òàðèõè áèð ìèññèéà éåðèíÿ éåòèðèá. Ôîíä
òÿðÿôèíäÿí ìÿäÿíèééÿòèìèçèí, èíúÿñÿíÿòèìèçèí äöíéàäà òÿáëèüèíäÿ, ðåñïóáëèêà äàõèëèíäÿ èíêèøàôûíäà, äöíéà
ìÿäÿíèééÿòèíèí Àçÿðáàéúàíäà òÿáëèüèíäÿ î ãÿäÿð íÿùÿíý èøëÿð ýþðöëöá
êè, îíëàðûí ðåàëëàøäûðûëìàñû ö÷öí, áÿëêÿ äÿ ÷îõ áþéöê çàìàí òÿëÿá îëóíàðäû. Àíúàã 10 èë ÿðçèíäÿ áèçèì ìÿäÿíèééÿòèìèç äöíéàéà òàíûäûëäû, ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ òÿúàâöç ùàëëàðûíûí ãàðøûñû àëûíäû. Åéíè çàìàíäà, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí ìÿäÿíèééÿòèìèçèí ùÿð áèð ùàäèñÿñè ÷åøèäëÿíäè,
þçöíÿìÿõñóñëóüó ìöÿééÿíëÿøäèðèëäè
âÿ õöñóñè òÿãäèì îëóíäó. Ìÿñÿëÿí,
Ìóüàì ôåñòèâàëû ìÿäÿíè ùÿéàòûìûçäà õöñóñè ùàäèñÿéÿ ÷åâðèëäè. Íîâðóç
áàéðàìû, ìóüàì Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí òÿãäèìàòûíäà ÓÍÅÑÚÎíóí ãåéðè-ìàääè-ìÿäÿíè èðñ ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëäè. Áó äà âóðüóëàíìàëûäûð êè, Ôîíäóí äÿñòÿéè èëÿ Àçÿðáàéúàíäà ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí
êå÷èðèëìÿñè ÷îõ ìöùöì ùàäèñÿäèð.
Áàêû Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ôÿàë
èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí âÿ äöíéàíûí
ìÿøùóð ñèìàëàðûíûí ãàòûëäûüû áåéíÿëõàëã ìÿäÿíèééÿò òÿäáèðëÿðèíÿ, ôîðóìëàðûíà ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ åâ ñàùèáëèéè
åäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó ïàéòàõòûìûçäà êå÷èðèëÿí “Åóðîâèñèîí” êèìè
ìþùòÿøÿì ìóñèãè éàðûøìàñûíà ùÿð
úöð äÿñòÿê âåðäè. Áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè áåëÿ áèð ìóñèãè éàðûøìàñûíûí
ðåñïóáëèêàìûçäà êå÷èðèëìÿñè, ÿñëèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ãÿëÿáÿñè èäè. Ñîí
âàõòëàð äöíéà ìèãéàñûíäà åëÿ áèð
úèääè ìÿäÿíèééÿò ùàäèñÿñè éîõäóð êè,
Àçÿðáàéúàí îðàäà áþéöê ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ èøòèðàê åòìÿñèí. Ôîíäóí
ìÿãñÿäéþíëö ôÿàëèééÿòè ñàéÿñèíäÿ
þç ïåøÿêàðëûüû, éöêñÿê ñÿâèééÿñè èëÿ
ñå÷èëÿí Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòè, èíúÿñÿíÿòè äÿôÿëÿðëÿ äöíéà ìÿäÿíèééÿòèíèí ïàéòàõòû ñàéûëàí Ïàðèñè, Àâðîïàíûí äèýÿð øÿùÿðëÿðèíè ôÿòù åäèá.
Áó ìÿíàäà Ôîíäóí ðÿùáÿðè, ìèëëÿò âÿêèëè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎíóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí ìÿäÿíèééÿòèìèçèí,
èíúÿñÿíÿòèìèçèí èíêèøàôû íàìèíÿ
ýþñòÿðäèéè õèäìÿòëÿð Âÿòÿí, õàëã ãàðøûñûíäà áþéöê òàðèõè õèäìÿòëÿð êèìè
äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí
Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè ìöñàáèãÿéÿ
òÿãäèì åòìÿê ö÷öí”
Àçÿðáàéúàíäà ôèêèð, ñþç âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüûíûí,
ïëöðàëèçìèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ìöùöì àääûìëàð àòûëûð
Äåìîêðàòèéàíûí ÿñàñ ýþñòÿðèúèëÿðèíäÿí ñàéûëàí ñþç âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüû ïðèíñèïè äþâëÿòëÿðèí, õàëãëàðûí ñèéàñè èíêèøàôûíäà, úÿìèééÿòëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíäà ìöñòÿñíà ðîëà ìàëèêäèð. Àçÿðáàéúàí äà ñþç àçàäëûüûíûí
ãîðóíäóüó, ìÿòáóàò àçàäëûüû ïðèíñèïèíÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøûëàí äþâëÿòëÿðäÿíäèð. Áó ýöí ìöàñèð Àçÿðáàéúàí
ðåàëëûüûíà íÿçÿð ñàëäûãäà þëêÿäÿ ÷îõñàéëû ìÿòáóàò îðãàíëàðûíûí ìöõòÿëèô
éþíëö èíôîðìàñèéàëàð, ìöÿëëèô ðÿéëÿðè
òÿãäèì åòäèéèíè ýþðìÿê ìöìêöíäöð.
ÊÈÂ-äÿêè áó ðÿíýàðÿíýëèê, ÿñëèíäÿ,
äåìîêðàòèéàíûí ÷îõ âàúèá øÿðòè îëàí
ôèêèð ïëöðàëèçìèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð. ×öíêè úÿìèééÿòäÿêè ìöõòÿëèô äöøöíúÿ âÿ
ìþâãåëÿðèí èøûãëàíäûðûëìàñû áàõûìûíäàí ñþç, ôèêèð, ìÿòáóàò àçàäëûüû îëäóãúà âàúèáäèð.
Ìèëëè ìÿòáóàòûìûçûí
óüóðëó èíêèøàôû çÿíýèí
êå÷ìèøèíèí ìèðàñûäûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, “ßêèí÷è” ãÿçåòè èëÿ ÿñàñû ãîéóëàí Àçÿðáàéúàí ìèëëè
ìÿòáóàòû þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ ìöùöì
èíêèøàô éîëó êå÷èá. Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàí ìèëëè ìÿòáóàòû 1918-úè èëäÿ äèíàìèê èíêèøàô ö÷öí øàíñ ãàçàíäû. Ùÿìèí
äþâðäÿ çèéàëûëàðûí ìöñòÿãèë ìÿòáóàòûí,
ñþç, ôèêèð àçàäëûüûíûí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè õèäìÿòëÿð ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ áó ñàùÿäÿ éàðàíàí ïåøÿêàðëûüûí, ðÿíýàðÿíýëèéèí ÿñàñûíû ãîéäó.
1920-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòèíèí ñöãóòóíäàí ñîíðà
ñîâåò ðåæèìèíèí ðåïðåññèéà ìàøûíû
Àçÿðáàéúàíûí èñòÿð ìÿòáóàòûíûí, èñòÿðñÿ äÿ ÿäÿáèééàòûíûí àïàðûúû ñèìàëàðûíû
ñûðàäàí ÷ûõàðìàãëà êå÷ìèøè óíóòäóðìàüà, ýÿëÿúÿéè èñÿ éàëíûç þç àðçóëàðûíà óéüóí ãóðìàüà úÿùä åòäè. Ùå÷ äÿ
òÿñàäöôö äåéèë êè, 1936-40-úû èëëÿð àðàñûíäà ìÿùâ åäèëÿí çèéàëûëàð äþâðöí ÿí
àïàðûúû øÿõñèééÿòëÿðè, ìöòÿðÿããè ôèêèð
ñàùèáëÿðè èäèëÿð. Áó ìÿíàäà áÿëëè áèð
çàìàí êÿñèéèíäÿ þëêÿìèçäÿ ìèëëè ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíäà ìöÿééÿí äóðüóíëóãëàð éàøàíäû.
Ëàêèí, 1969-úó èëèí 14 èéóëóíäà
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàí Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû
Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí áèðèíúè êàòèáè ñå÷èëìÿñèíäÿí ñîíðà äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíäà äà
ÿñàñëû äþíöø éàðàíäû. Ìÿùç Óëó þíäÿðèìèçèí øÿõñè ñÿéè íÿòèúÿñèíäÿ äèëèìèçÿ
îëàí þýåé ìöíàñèáÿòäÿ äÿéèøèêëèê áàø
âåðäè. Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ ùÿð çàìàí äîüìà äèëèíÿ áþéöê
ãèéìÿò âåðäèéèíè íöìàéèø åòäèðèðäè. Òÿñàäöôè äåéèë êè, ìÿùç Óëó þíäÿðèí ãÿòèééÿòè ñàéÿñèíäÿ 1978-úè èëäÿ ãÿáóë
îëóíàí Àçÿðáàéúàí Ñîâåò Ñîñèàëèñò
Ðåñïóáëèêàñûíûí Êîíñòèòóñèéàñûíäà
Àçÿðáàéúàí äèëè äþâëÿò äèëè êèìè òÿñáèò
îëóíäó.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèçèí äèããÿò âÿ
ãàéüûñû íÿòèúÿñèíäÿ, ùÿìèí äþâðäÿ èñòÿð ÿäÿáè, èñòÿðñÿ äÿ ìÿòáó ñàùÿäÿ
éöêñÿê èðÿëèëÿéèø íÿçÿðÿ ÷àðïûðäû. Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ ãÿçåòëÿðèí ñàéû àðòûðûëäû,
òåëåâèçèéàäà âåðèëèøëÿðèí Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ éàéûìû ýåíèøëÿíäèðèëäè. Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí æóðíàëèñòèêà ôàêöëòÿñèíäÿ èõòèñàñëû
êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàð àòäû. Àçÿðáàéúàíäà íÿøð îëóíàí ÷àï ìÿòáóàòû, äåìÿê îëàð êè, èòòèôàã ìèãéàñûíäà ïåøÿêàðëûã ñÿâèééÿñèíÿ âÿ äèýÿð ïàðàìåòðëÿðèíÿ ýþðÿ ñå÷èëèðäè.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíäà
ñþç âÿ ìÿòáóàò
àçàäëûüûíû òÿìèí åòäè
Ìÿòáóàòà, àçàä ñþçÿ äèããÿò âÿ
ãàéüû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè
äþâðäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëäè. Áåëÿ êè,
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí
1993-úö èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëèøèíäÿí ñîíðà
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíäà ñþç àçàäëûüûíûí áÿðãÿðàð îëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì àääûìëàð àòûëäû. Óëó þíäÿðèí ðÿùáÿðëèéè âÿ áèðáàøà èøòèðàêû èëÿ ùàçûðëàíàí þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñûíäà âÿòÿíäàøëàðûí ñþç àçàäëûüû òÿñáèò åäèëäè. Áåëÿ êè,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Êîíñòèòóñèéàñûíäà ôèêèð, ñþç âÿ âèúäàí àçàäëûüûíà ýåíèø òÿìèíàò âåðèëèð: “Äåìîêðàòèéàíûí, ñèéàñè ïëöðàëèçìèí âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí ÿñàñ àòðèáóòëàðûíäàí ùåñàá îëóíàí ñþç âÿ ìÿëóìàò
àçàäëûüûíûí áàøëûúà äàøûéûúûëàðû êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèäèð”.
Ùå÷ øöáùÿñèç, þëêÿìèçäÿ ìÿòáóàò
àçàäëûüûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, èíñàíëàðûí ñþç àçàäëûüû ùöãóãóíóí ãîðóíìàñûíäàí äàíûøàðêÿí, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 1998-úè èëäÿ èìçàëàäûüû
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ñþç, ôèêèð âÿ ìÿëóìàò àçàäëûüûíûí òÿìèí åäèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà” Ôÿðìàí õöñóñè îëàðàã ãåéä
åäèëìÿëèäèð. Ìÿùç áó Ôÿðìàí Àçÿðáàéúàíäà ìÿòáóàòûí àçàä âÿ ìöñòÿãèë ôîðìàäà èíêèøàôûíäà éåíè ìÿðùÿëÿíèí
ÿñàñûíû ãîéäó, êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ñÿðáÿñò èíêèøàôû, îíëàðûí úÿìèééÿòèí äèíàìèê øÿêèëäÿ äåìîêðàòèêëÿøìÿñèíÿ òÿñèð åäÿí ãöäðÿòëè âàñèòÿéÿ
÷åâðèëìÿñè éîëóíäà äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìöùöì àääûì
îëäó. Áèð ñþçëÿ, áó Ôÿðìàíûí Àçÿðáàéúàí òàðèõèíäÿêè éåðè ùÿääèíäÿí àðòûã
áþéöêäöð. Ùÿìèí Ôÿðìàíëà Íàçèðëÿð
Êàáèíåòè éàíûíäà Ìÿòáóàòäà âÿ äèýÿð
Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíäÿ
Äþâëÿò Ñèðëÿðèíè Ìöùàôèçÿ åäÿí Áàø
Èäàðÿ ëÿüâ åäèëäè, ùÿðáè ñåíçóðà éàðàäûëìàñû ùàããûíäà 16 àïðåë 1992-úè èë
òàðèõëè ôÿðìàí âÿ áöòöí èíôîðìàñèéà
éàéûìû öçÿðèíäÿ íÿçàðÿò òÿòáèã åäèëìÿñè èëÿ áàüëû 15 àïðåë 1993-úö èë òàðèõëè ñÿðÿíúàì ãöââÿäÿí äöøìöø ùåñàá
îëóíäó.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ìèëëè ìÿòáóàòûí, àçàä ñþçöí èíêèøàôûíûí ãàðøûñûíû àëàí ìàíåÿëÿðè
àðàäàí ãàëäûðìàãëà éàíàøû, ùÿëÿ éåíèéåíè ôîðìàëàøàí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
ìÿòáóàòûíûí ýÿëÿúÿéèíèí òÿìèíàòû èëÿ
áàüëû äà àääûìëàð àòäû. 1999-úó èëèí ñîíóíäà “Êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè
ùàããûíäà” Ãàíóíóí ãÿáóëó ìöàñèð
Àçÿðáàéúàí ðåàëëûãëàðûíû äàùà äîëüóí
ÿêñ åòäèðÿí, êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè èñòåùñàëû âÿ éàéûìûíûí áöòöí ìÿñÿëÿëÿðèíè äåìîêðàòèê øÿêèëäÿ òÿíçèìëÿéÿí, áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà úàâàá
âåðÿí ùöãóãè ñÿíÿäèí ìåéäàíà ýÿëìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàòäû. Áó ñÿíÿäëÿ
Àçÿðáàéúàíäà ìÿòáóàòûí äþâëÿò ãåéäèééàòû ëÿüâ îëóíäó âÿ éåíè ìÿòáóàò
îðãàíëàðûíûí òÿñèñ îëóíìàñû ïðîñåäóðó
õåéëè àñàíëàøäûðûëäû. Áåëÿ êè, 2000-úè
èëèí ìàðòûíäà Öìóììèëëè ëèäåðèìèç
Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ “20002001-úè èëëÿðäÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè øÿðàèòèíèí
éàõøûëàøäûðûëìàñû öçðÿ òÿäáèðëÿð Ïðîãðàìû” òÿñäèã îëóíäó. Èäàðÿ÷èëèê ñèñòåìèíèí èñëàùàòû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ìÿòáóàò âÿ
Èíôîðìàñèéà Íàçèðëèéè ëÿüâ åäèëäè, áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿéÿ ÿñàñëàíàðàã, êöòëÿâè
èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí éàðàíìàñû
âÿ ôÿàëèééÿòèíèí ùöãóãè òÿøêèëàòû ÿñàñëàðûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäè
èëÿ Ìèëëè Ìÿòáóàò, Òåëåðàäèî âÿ Èíòåðíåò
Øóðàñû éàðàäûëäû. Äàèì ìÿòáóàòà, æóðíàëèñòëÿðÿ áþéöê ãàéüû èëÿ éàíàøàí Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ áèð ñûðà ãÿçåòëÿðèí Àçÿðáàéúàí íÿøðèééàòûíà îëàí
áîðúëàðûíû äîíäóðäó. Áó áîðúëàð ñîíðàäàí ëÿüâ åäèëäè.
Îíó äà âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð
êè, Óëó þíäÿðèìèçèí Àçÿðáàéúàí ìÿòáóàòûíà, æóðíàëèñòëÿðÿ, î úöìëÿäÿí,
àçàä ñþçÿ ãàéüûñû äà ãàðøûëûãëû îëàðàã
ãÿëÿì ñàùèáëÿðè òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìÿòáóàòûíûí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè äèããÿò
âÿ ãàéüûéà ýþðÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ 2002-úè èëäÿ “Ðóù” Æóðíàëèñòëÿðè
Ìöäàôèÿ Êîìèòÿñèíèí êå÷èðäèéè ñîðüóéà ÿñàñÿí “Æóðíàëèñòëÿðèí äîñòó” ñå÷èëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíäà ñþç
àçàäëûüûíûí èíêèøàôûíäà
éåíè ìÿðùÿëÿíèí
áàøëàíüûúûíû ãîéäó
Îíó äà ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð
êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿñàñû ãîéóëàí áó ÿíÿíÿ, ñþç
àçàäëûüûíà, ìÿòáóàò àçàäëûüûíûí ãîðóíìàñû ñèéàñÿòè áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì
åòäèðèëèð. Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ àçàä
ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíà äþâëÿò ãàéüûñû
îëäóãúà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí ìåäèàéà ýþñòÿðäèéè ãàéüû
áó éöêñÿëèøèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèð. Ìèëëè
ìÿòáóàòûí éàðàíìàñûíûí 130 âÿ 135
èëëèê éóáèëåéëÿðèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí æóðíàëèñòëÿðè ôÿõðè àäëàðà ëàéèã
ýþðìÿñè, ñîíðàêû äþâðäÿ, äåìÿê îëàð
êè, ùÿð èë ãÿçåòëÿðÿ áèðäÿôÿëèê éàðäûìëàðûí àéðûëìàñû àçàä ñþçöí ãîðóíìàñû,
èíêèøàô åòìÿñè, öìóìÿí, Àçÿðáàéúàíäà ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíà, ïåøÿêàðëûüûí
éöêñÿëäèëìÿñèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ýþñòÿðèøè èëÿ
ãÿçåòëÿðèí Àçÿðáàéúàí íÿøðèééàòûíà
îëàí áîðúëàðûíûí äþâëÿò áöäúÿñèíèí
âÿñàèòëÿðè ùåñàáûíà þäÿíèëìÿñè, ñîíðàêû äþâðäÿ èñÿ Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà
Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Êîíñåïñèéàñûíûí ùàçûðëàíìàñû,
Êöòëÿâè Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí
(ÊÈÂÄÔ) éàðàäûëìàñû áó ñàùÿäÿ úèääè
äþíöøöí âÿ èðÿëèëÿéèøèí éàðàíìàñûíà
ýÿòèðèá ÷ûõàðäû. Ìÿùç ÊÈÂÄÔ-íèí ìöòÿìàäè îëàðàã êå÷èðäèéè éàçû ìöñàáèãÿëÿðè, î úöìëÿäÿí, Ôîíä òÿðÿôèíäÿí
ÊÈÂ-ëÿðÿ áèðäÿôÿëèê éàðäûìëàðûí àéðûëìàñû, ÊÈÂ-ëÿðèí èðÿëè ñöðäöéö ëàéèùÿëÿðÿ ìàääè äÿñòÿéèí âåðèëìÿñè þëêÿìèçäÿ æóðíàëèñòèêàíûí èíêèøàôûíäà, áó ñàùÿéÿ îëàí ìàðàüûí äàùà äà àðòìàñûíäà ìöñòÿñíà ðîë îéíàäû.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ùÿð çàìàí æóðíàëèñòëÿðèí
ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí éöêñÿëäèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè äÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûð. Áó èñòèãàìÿòäÿ àòûëàí àääûìëàð
ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ñîñèàë øÿðàèòèíèí äàùà äà éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí
áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Áó ìÿíàäà 2010-úó èëäÿ - Ìèëëè ìÿòáóàòûìûçûí
135 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòèëÿ æóðíàëèñòëÿðèí ìÿíçèë øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èìçàëàíàí ìöùöì
Ñÿðÿíúàì õöñóñè âóðüóëàíìàëûäûð. Ñÿðÿíúàìûí óüóðëó èúðàñû íÿòèúÿñèíäÿ
2013-úö èëäÿ æóðíàëèñòëÿðÿ éåíè åâëÿð
âåðèëäè. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ æóðíàëèñòëÿð
ö÷öí òèêèëÿí áèíàíûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûøûíäà áó òÿäáèðëÿðèí äàâàìëû õàðàêòåð äàøûéàúàüûíû áÿéàí åòäè. Åëÿ
ùÿìèí ýöí “Àçÿðáàéúàí ìÿòáóàò èø÷èëÿðèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà”
íþâáÿòè Ñÿðÿíúàì èìçàëàíäû âÿ þëêÿ
áàø÷ûñû æóðíàëèñòëÿð ö÷öí 240 ìÿíçèëëè
éåíè áèíàíûí òÿìÿëãîéìà ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòäè.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áó äèããÿò
âÿ ãàéüûñû þëêÿìèçäÿ àçàä ñþçöí èíêèøàôûíà ÿñë ñòèìóë ñàéûëûð. Áó ìÿíàäà
æóðíàëèñòëÿð äÿ þëêÿ áàø÷ûñûíûí áó äèããÿò âÿ ãàéüûñûíû éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðèðëÿð. Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ 2 äÿôÿ-2010-úó èëäÿ âÿ
2013-úö èëäÿ “Ðóù” Æóðíàëèñòëÿðè Ìöäàôèÿ Êîìèòÿñèíèí ãÿçåòëÿð, èíôîðìàñèéà
àýåíòëèêëÿðè, æóðíàëëàð, æóðíàëèñò òÿøêèëàòëàðû âÿ èíòåðíåò ìåäèà ðåñóðñëàðû àðàñûíäà êå÷èðäèéè ñîðüóéà ÿñàñÿí “Æóðíàëèñòëÿðèí äîñòó” ìöêàôàòûíûí ãàëèáè
îëóá. Éÿíè, æóðíàëèñòëÿð ùÿð çàìàí þëêÿ
áàø÷ûñûíû þçëÿðèíèí ÿí éàõûí äîñòó ñàéûðëàð.
Áèð ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàíäà ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíûí, î úöìëÿäÿí, ñþç àçàäëûüû âÿ ïëöðàëèçìèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
îëìàñûíûí àðõàñûíäà èëëÿðëÿ ýÿëèíÿí éîë,
ôîðìàëàøàí ÿíÿíÿ äàéàíûð. Áó éîëäà
ãàðøûéà ÷ûõàí ïðîáëåìëÿð èñÿ úÿìèééÿò-äþâëÿò òàíäåìèíèí áèðýÿ ñÿéè íÿòèúÿñèíäÿ àðàäàí ãàëäûðûëûð. Áó áèðýÿ
ôÿàëèééÿò íÿòèúÿ åòèáàðû èëÿ äþâëÿòèí èíêèøàôûíà, þëêÿìèçäÿ ñþç àçàäëûüûíûí
äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ õèäìÿò
ýþñòÿðèð. Ùå÷ øöáùÿñèç, Àçÿðáàéúàí
ìÿòáóàòûíûí èíêèøàô òàðèõèíäÿ à÷ûëàí áó
éåíè ìÿðùÿëÿ áèðìÿíàëû îëàðàã Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìåäèàéà, ñþç
àçàäëûüûíà ãàéüûñûíû, äèããÿòèíè þçöíäÿ
òÿúÿññöì åòäèðèð.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ,
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Êöòëÿâè
Èíôîðìàñèéà Âàñèòÿëÿðèíèí Èíêèøàôûíà
Äþâëÿò Äÿñòÿéè Ôîíäóíóí êå÷èðäèéè
ìöñàáèãÿéÿ òÿãäèì åòìÿê ö÷öí”
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû èëÿ ÿëàãÿëÿðÿ õöñóñè þíÿì âåðèð
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ùÿì äÿ Ãàðà äÿíèç
ðåýèîíóíäà òèúàðÿòèí àñàíëàøäûðûëìàñû,
îðòà âÿ êè÷èê ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äÿ õöñóñè þíÿì âåðèá. Òèúàðÿòèí äþâðèééÿñèíè àñàíëàøäûðìàã ìÿãñÿäèëÿ ðåýèîíäà èø àäàìëàðû âÿ ïåøÿêàð
ñöðöúöëÿð ö÷öí âèçà ìÿñÿëÿëÿðèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ èêè ñàçèø ëàéèùÿñè,
ãåéðè-òàðèô ìàíåÿëÿðèíèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû êèìè ìÿñÿëÿëÿð ÃÄÈßÒ-èí ìöõòÿëèô
èø÷è ãðóïëàðûíäà ìöçàêèðÿ åäèëèá. Ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿ èëÿ ÿëàãÿäàð ßðçàã âÿ
Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Òÿøêèëàòûíûí (ÔÀÎ)
äÿñòÿéè èëÿ Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿíèí ÿùÿìèééÿòè õöñóñè
ãåéä îëóíìàëûäûð. Ëàéèùÿíèí íÿòèúÿñè êèìè, ðåýèîíäà òèúàðÿòèí àñàíëàøäûðûëìàñûíà éþíÿëäèëìèø òþâñèéÿëÿð ùàçûðëàíàðàã
öçâ äþâëÿòëÿðÿ òÿãäèì åäèëèá. Åéíè çàìàíäà, ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ ðåýèîíäà êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè âÿ äþâëÿòëÿðèí áó èøäÿ ðîëóíó ìöçàêèðÿ åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí òÿøÿááöñö èëÿ õöñóñè îëàðàã áèð
ñûðà èúëàñëàð - ÃÄÈßÒ ÊÎÌ-ëàð öçðÿ Èø÷è
Ãðóïó âÿ ñåìèíàðëàð òÿøêèë åäèëèá. Ùÿì÷èíèí, ÔÀÎ èëÿ ÿëàâÿ - Ãàôãàçäà àðû÷ûëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè öçðÿ éåíè ëàéèùÿíèí òÿìÿëè ãîéóëóá. Àçÿðáàéúàí áó ëàéèùÿäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí ÔÀÎ-éà ìöðàúèÿò åäèá. Ðåñïóáëèêàìûçûí ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ Ëàéèùÿ Èíêèøàô Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòèíÿ äÿ òÿêàí âåðèëèá. Áó äþâð ÿðçèíäÿ
Àçÿðáàéúàí, Éóíàíûñòàí, Ðóìûíèéà,
Ðóñèéà âÿ Òöðêèéÿ êèìè äþâëÿòëÿð êþíöëëö îëàðàã Ôîíäà þç òþùôÿëÿðèíè êþ÷öðöá.
Ñÿäðëèê ìöääÿòè ÿðçèíäÿ Ôîíäóí Èäàðÿåäèúè Êîìèòÿñè èëê âÿ ÿëàâÿ èêè òîïëàíòûñûíû êå÷èðèá, ÃÄÈßÒ-èí èø÷è ãðóïëàðû ëàéèùÿëÿðèí ùàçûðëàíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûá. Ãåéä åäÿê êè, Ôîíäóí òÿñèñ åäèëìÿñè 2004-úö èëäÿ ÃÄÈßÒ-èí ÿí âàúèá íàèëèééÿòëÿðèíäÿí áèðè
ùåñàá åäèëèð. Ôîíä ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûüû òÿøâèã åäÿúÿê ëàéèùÿëÿðèí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí öçâ äþâëÿòëÿðèí êþíöëëö
èàíÿëÿðè (30 ìèí ÀÁØ äîëëàðû) ÿñàñûíäà
éàðàäûëûá. Ãàðà äÿíèç ðåýèîíóíóí áèëà-
âàñèòÿ êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èëÿ çÿíýèí îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëàðàã âÿ áþëýÿíèí
áó ñòðàòåæè öñòöíëöéöíö ùÿì Àçÿðáàéúàí, ùÿì äÿ öìóìðåýèîí ìàðàãëàðû íàìèíÿ èíêèøàô åòäèðìÿê ìÿãñÿäèëÿ ðåñïóáëèêàìûç ÃÄÈßÒ-èí Íÿãëèééàò âÿ
Åíåðæè öçðÿ Èø÷è ãðóïëàðûíäà ÿëàãÿëÿíäèðèúèëèéè èêè èë ìöääÿòèíÿ þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá. Áó ÿëàãÿëÿíäèðèúèëèéèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Áàêûäà èêè âàúèá òÿäáèð
- åíåðæè âÿ íÿãëèééàò íàçèðëÿðèíèí èúëàñëàðû ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Ùÿð èêè òÿäáèð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèðýÿ Áàêû Áÿéàííàìÿñè ãÿáóë
åäèëèá. Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, ñÿäðëèéè
äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëàí äèýÿð ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñè òóðèçì îëóá. Ìÿëóìäóð êè, áöòþâëöêäÿ Ãàðà äÿíèç ðåýèîíó âÿ åëÿúÿ äÿ,
Àçÿðáàéúàí òóðèçìèí áöòöí ñàùÿëÿðèíèí
èíêèøàôû ö÷öí áþéöê ïîòåíñèàëà ìàëèêäèð.
Áó èìêàíëàðäàí èñòèôàäÿ âÿ òóðèçì ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ Áàêûäà (25 ñåíòéàáð
2003-úö èë) äàùà áèð éöêñÿê ñÿâèééÿëè
òÿäáèð - ÃÄÈßÒ ðåýèîíóíäà òóðèçì èìêàíëàðûíà ùÿñð åäèëìèø êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Òÿäáèðèí íÿòèúÿñè êèìè, ñàùÿíèí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëìèø òþâñèéÿëÿðè ÿêñ åòäèðÿí éåêóí ñÿíÿä ãÿáóë åäèëèá. Áóíóíëà
éàíàøû, òÿäáèðëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÃÄÈßÒèí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ òóðèçì öçðÿ ñåìèíàðëàð òÿøêèë åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí, ùÿì÷èíèí, Ãàðà äÿíèç
ðåýèîíóíóí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè âÿ ðåýèîíäà ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ òÿðòèá îëóíàí Ãàðà äÿíèç
äàèðÿâè àâòîìàýèñòðàë éîëóíóí òèêèíòèñè
ëàéèùÿñèíäÿ èøòèðàê åäèð.
Åéíè çàìàíäà, ãëîáàëëàøìà äþâðöíäÿ åëì âÿ òÿùñèëèí ðîëóíó íÿçÿðÿ àëàðàã,
Ãàðà äÿíèç ðåýèîíóíäà ìþâúóä ïîòåíñèàëû èíêèøàô åòäèðìÿê ìÿãñÿäèëÿ Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè Áàêûäà Áåéíÿëõàëã Ãàðà
Äÿíèç Òÿäãèãàòëàðû Ìÿðêÿçèíèí äÿñòÿéè
èëÿ ÃÄÈßÒ-èí Òÿùñèë Íàçèðëÿðèíèí Òîïëàíòûñûíû (15-16 àïðåë 2004-úö èëäÿ) òÿøêèë åäèá. Ñÿìÿðÿëè ìöçàêèðÿëÿð åëì âÿ
òÿùñèë ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíû íÿçÿðäÿ òóòàí áèð ñûðà ìöääÿàëàðû
þçöíäÿ úÿìëÿøäèðÿí Áàêû Áÿéàííàìÿñèíèí ãÿáóë åäèëìÿñè èëÿ íÿòèúÿëÿíèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàðà Äÿ-
Ëàòâèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíäÿ îëóá
Ëàòâèéàíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäàêû ôþâãÿëàäÿ
âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè
Ùàðäèñ Áàóìàíèñè
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíäÿ (ÁÀÍÌ) îëóá.
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíèí ðåêòîðó Åëìàð
Ãàñûìîâ ñÿôèðè ñàëàìëàéàðàã, îíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè àëè òÿùñèë îúàüû ùàãäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Å.Ãàñûìîâ àëè ìÿêòÿáèí éàðàíìà òàðèõè, ôÿàëèééÿò ñòðàòåýèéàñû âÿ èñòèãàìÿòëÿðè ùàããûíäà äàíûøûá. Î, ÁÀÍÌ-èí öñòöíëöêëÿðèíäÿí ñþç à÷àðàã, îíóí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíäÿí, ÿìÿêäàøëûã åòäèéè äöíéà óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿí âÿ ùÿìèí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè èëÿ ÁÀÍÌ
àðàñûíäà èêèëè äèïëîìëàðûí òàíûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿìÿêäàøëûãäàí áÿùñ åäèá.
Ðåêòîð ÁÀÍÌ-èí äöíéàíûí íåôò-ãàç, êèìéà ìöùÿíäèñëèéè âÿ äèýÿð òåõíèêè åëìëÿð öçðÿ àëè òÿùñèë âåðÿí ìöÿññèñÿëÿðè èëÿ ÿëàãÿëÿð ãóðäóüóíó âóðüóëàéûá. ÁÀÍÌ-èí Áþéöê
Áðèòàíèéàíûí Ùåðèîò-Âàòò Óíèâåðñèòåòè, Íîðâå÷, Ôðàíñà,
ùÿì÷èíèí, Àâðîïàíûí áèð ñûðà óíèâåðñèòåòëÿðè, î úöìëÿäÿí,
ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã íåôò-ãàç øèðêÿòëÿðè èëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã
åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
ÁÀÍÌ-ÿ ÿí éöêñÿê ýþñòÿðèúèëÿðëÿ òÿëÿáÿëÿðèí ãÿáóë
îëóíäóüóíó äåéÿí ðåêòîð ùàçûðäà àëè ìÿêòÿáèí òèêèëìÿêäÿ
îëàí âÿ ÿí ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí êàìïóñóíóí
íþâáÿòè òÿùñèë èëèíäÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿúÿéèíè áèëäèðèá. Î, áó
êàìïóñóí Ãàôãàç ðåýèîíóíäà ÿí áþéöê êàìïóñ îëàúàüûíû ãîíàüûí íÿçÿðèíÿ ÷àòäûðûá. Ðåêòîð Åëìàð Ãàñûìîâ
ìöàñèð äþâðäÿ äöíéàäà ÿí ÷îõ åùòèéàú äóéóëàí ìöùÿíäèñëèê èõòèñàñûíûí âàúèáëèéèíè áèëäèðèá âÿ þëêÿìèçäÿ êàäð òÿëÿáàòûíû þäÿìÿê ö÷öí áó ñàùÿéÿ äèããÿò àéðûëäûüûíû ñþçëÿðèíÿ ÿëàâÿ åäèá. Áó áàõûìäàí î, Ëàòâèéà àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûãäà ìàðàãëû îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ëàòâèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ùàðäèñ Áàóìàíèñè
ÁÀÍÌ-äÿ îëìàãäàí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá. Àçÿðáàéúàíäà ùàçûðäà ðèéàçèééàò âÿ ôèçèêà ñàùÿëÿðè öçðÿ éöêñÿêèõòèñàñëû ìöòÿõÿññèñëÿðèí îëäóüóíó äåéÿí ñÿôèð Ëàòâèéà
óíèâåðñèòåòëÿðè èëÿ ÁÀÍÌ àðàñûíäà ýÿëÿúÿêäÿ ìöìêöí
ÿìÿêäàøëûã ïåðñïåêòèâëÿðèíäÿí ñþç à÷ûá.
Ýþðöøäÿ, ùÿì÷èíèí, ÁÀÍÌ èëÿ Ëàòâèéà óíèâåðñèòåòëÿðè
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñû, òÿëÿáÿ ìöáàäèëÿñè, ýÿëÿúÿê ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû, ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí òÿøêèëè èñòèãàìÿòèíäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ýþðöøäÿí ñîíðà ðåêòîð Åëìàð Ãàñûìîâ ãîíàüû
ÁÀÍÌ-èí òèêèëìÿêäÿ îëàí éåíè êàìïóñóíóí ìàêåòè èëÿ òàíûø åäèá.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ÃÄÈßÒ-ÿ öçâ äþâëÿòëÿðèí ýþìðöê èäàðÿëÿðè
ðÿùáÿðëÿðè Áàêû Áÿéàííàìÿñèíè ãÿáóë åäèáëÿð
íèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èãòèñàäè èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíäÿ ôÿàë èøòèðàê÷ûëàðäàíäûð. Ðåñïóáëèêàìûç ñþçöýåäÿí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàò
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 11-äÿí ÷îõ ìöõòÿëèô ðÿñìè
ñÿíÿäëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíäà âÿ ãÿáóë
îëóíìàñûíäà èøòèðàê åäèá. Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû òÿøêèëàòûí áèð ñûðà èø÷è
ãðóïëàðûíäà, î úöìëÿäÿí, ðåýèîíäà òèúàðÿòèí ëèáåðàëëàøäûðûëìàñûíû òÿìèí åäÿí
ñÿíÿäëÿðèí ùàçûðëàíìàñû ìÿãñÿäèëÿ òîïëàíàí ãðóïëàðûí èúëàñëàðûíäà ôÿàë èøòèðàê
åäèð. 2005-2007-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí
Åíåðæè öçðÿ Èø÷è Ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíè êîîðäèíàñèéà åäèá.
Þòÿí èëèí äåêàáðûíäà èñÿ Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû Ïàðëàìåíò Ìÿúëèñèíèí 42-úè Áàø Àññàìáëåéàñûíûí èúëàñûíäà èøòèðàê åòìÿê
ö÷öí äåêàáðûí 16-äàí 20-äÿê Ýöðúöñòàíäà ñÿôÿðäÿ îëóá. Òáèëèñèäÿ êå÷èðèëÿí
òîïëàíòûäà ãóðóìà öçâ îëàí þëêÿëÿð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ðåýèîíäà êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàôû, ãëîáàë èãëèì äÿéèøêÿíëèéèíèí ñÿáÿáëÿðè, áó ïðîñåñèí çÿðÿðëè òÿñèðëÿðèíèí àðà-
äàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí ìöìêöí âàðèàíòëàðûí íÿçÿðäÿí êå÷èðèëìÿñè âÿ äèýÿð úàðè
ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá. Ãåéä åäÿê
êè, äåêàáðûí 17-äÿ áöðî âÿ êîìèòÿëÿðäÿ
ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá âÿ äåêàáðûí 18-äÿ
ýåíèø ùåéÿòäÿ 42-úè Áàø Àññàìáëåéà
þç èøèíÿ áàøëàéûá.
Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëè ÷ûõûøûíäà èøòèðàê÷ûëàðû ñàëàìëàéàðàã Ýöðúöñòàíûí áó áþéöê òîïëàíòûéà
ñÿäðëèê åòìÿñèíäÿí øàä îëäóüóíó áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
ðÿùáÿðè, ÃÄÈßÒ Ïàðëàìåíò Ìÿúëèñèíèí
ñÿäð ìöàâèíè Àñÿô Ùàúûéåâ “Ãàðà äÿíèç
ðåýèîíóíäà êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàô
ïåðñïåêòèâëÿðè” ìþâçóñóíäà ÷ûõûø åäÿðÿê “Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíèí èêèíúè ôàçàñûíûí èìçàëàíìàñûíäàí, Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû ñàùÿñèíäÿêè óüóðëàðûíäàí äàíûøûá. Ïëåíàð èúëàñäà ÃÄÈßÒ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí
ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ùåñàáàò âÿ 2014-úö èë
ö÷öí Àññàìáëåéàíûí áöäúÿñè ãÿáóë
åäèëèá. Äàùà ñîíðà ÃÄÈßÒ Ïàðëàìåíò
Ìÿúëèñèíèí Áàø Àññàìáëåéàñûíà ñÿäðëèê
Éóíàíûñòàí ïàðëàìåíòèíÿ êå÷èá. Áàø
Øèðâàí øÿùÿðèíäÿ 7-úè “Êîìïëåêñ
Òÿëèì Ïðîãðàìû”íûí ðÿñìè à÷ûëûøû îëóá
“Àçÿðñó” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí (ÀÑÚ) “Ðåýèîíàë Òÿëèì
Èíêèøàô Ïðîãðàìû-1” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Øèðâàí øÿùÿðèíäÿ 7-úè “Êîìïëåêñ
Òÿëèì Ïðîãðàìû”íûí ðÿñìè à÷ûëûøû
îëóá. À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿí þíúÿ
òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñèíè çèéàðÿò
åäèá, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè èëÿ
òàíûø îëóáëàð.
Òÿäáèðäÿ “Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí
ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû âèäåî÷àðõ íöìàéèø åòäèðèëèá. Øèðâàí øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ìÿðäàí
Úàìàëîâ øÿùÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àáàäëûããóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá, èñòåùëàê÷ûëàðûí è÷ìÿëè ñó âÿ êàíàëèçàñèéà õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿñèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû
èëÿ áàüëû “Àçÿðñó” ÀÑÚ òÿðÿôèíäÿí ýþðöëÿí èøëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. “Àçÿðñó” ÀÑÚ
ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Òåééóá Úàááàðîâ
Øèðâàí øÿùÿðèíèí è÷ìÿëè ñó òÿúùèçàòûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëìöø èøëÿð
áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê áèëäèðèá êè, Àðàí
áþëýÿñèíèí áþéöê èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíäÿí îëàí Øèðâàí-Ìóüàí ãðóï ñó êÿìÿðèíèí
èñòèñìàðà âåðèëìÿñèíäÿí ñîíðà øÿùÿðèí ñó
òÿúùèçàòûíäà úèääè äþíöø éàðàíûá: “2013-úö
èëèí èéóëóíäà ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ Øèðâàí-Ìóüàí ãðóï ñó êÿìÿðèíäÿí Øèðâàí øÿùÿðèíÿ è÷ìÿëè ñóéóí âåðèëìÿñèíèí à÷ûëûøûíû åòìèøäèð. Éåíè ìÿíáÿäÿí ñóéóí âåðèëìÿñèíäÿí âÿ éåíè èíôðàñòðóêòóðëàðûí éàðàäûëìàñûíäàí ñîíðà Øèðâàí
øÿùÿðèíèí è÷ìÿëè ñó òÿúùèçàòûíäà ÿùÿìèéwww.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
éÿòëè äÿéèøèêëèêëÿð îëìóøäóð. Øÿùÿðèí ìÿðêÿçëÿøìèø ñó òÿúùèçàòû ñèñòåìè îëìàéàí Éåíè Éàøàéûø Ìàññèâèíäÿ èíôðàñòðóêòóð éàðàäûëìûø 15 ìèíäÿí ÷îõ ñàêèí 24 ñààò ñó èëÿ òÿúùèç
îëóíìóøäóð. Áó èëèí ìàéûíäà Øèðâàí øÿùÿðèíèí ×ûëïàãëû ãÿñÿáÿñèíÿ
Øèðâàí-Ìóüàí ãðóï ñó êÿìÿðèíäÿí
è÷ìÿëè ñóéóí âåðèëìÿñèíÿ áàøëàíìûø âÿ 5000-äÿê ãÿñÿáÿ ñàêèíèíèí
ñó ïðîáëåìè ùÿëëèíè òàïìûøäûð”.
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí “Áèðëÿøìèø Ñóêàíàë” ÌÌÚ-íèí äèðåêòîðó Åòèáàð Ìÿììÿäîâ Àðàí áþëýÿñèíèí äèýÿð øÿùÿð âÿ ðàéîí
ìÿðêÿçëÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðÿðÿê áèëäèðèá êè, áó ëàéèùÿëÿð
ÿùàëèíèí è÷ìÿëè ñó âÿ êàíàëèçàñèéà èëÿ áàüëû
ïðîáëåìëÿðèíèí áèðäÿôÿëèê ùÿëëèíÿ õèäìÿò åäèð.
“Àçÿðñó” ÀÑÚ-íèí Èøëÿð Èäàðÿñèíèí ðÿèñ
ìöàâèíè Ðàùèä Ôÿòÿëèçàäÿ áèëäèðèá êè, áó èë
êå÷èðèëÿí ñîíóíúó ðåýèîíàë òÿëèìäÿ Øèðâàí,
Ñàáèðàáàä, Ñààòëû, Ýþé÷àé, Êöðäÿìèð, Óúàð,
Ùàúûãàáóë âÿ Íåôò÷àëà, ùÿì÷èíèí, “Êöð ñó
êÿìÿðëÿðè” Èäàðÿñèíèí 175 ÿìÿêäàøû èøòèðàê
åäèð. Äåêàáð àéûíûí îðòàëàðûíà ãÿäÿð äàâàì
åäÿúÿê òÿëèìëÿð ñåìèíàð âÿ ïðàêòèêè ìÿøüÿëÿëÿð ôîðìàñûíäà êå÷èðèëèð. Òÿëèìëÿðè ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ áàøà âóðàí èø÷èëÿð “Àçÿðñó” ÀÑÚíèí “Äàõèëè òÿëèì÷èëÿðèí òÿëèìè” ëàéèùÿñè öçðÿ
íàìèçÿäëÿðèí ñå÷èëìÿñè âÿ ùàçûðëàíìàñû ëàéèùÿñèíÿ äàõèë åäèëÿúÿêëÿð. Òÿëèì ìöääÿòèíäÿ èøòèðàê÷ûëàðûí àñóäÿ âàõòëàðûíûí ñÿìÿðÿëè
òÿøêèëè ö÷öí ìöõòÿëèô ñîñèàë ïðîãðàìëàð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
Àññàìáëåéàíûí íþâáÿòè èúëàñû 2014-úö
èë ìàéûí 12-14-äÿ Àôèíàäà êå÷èðèëèá.
Îíó äà áèëäèðÿê êè, ÃÄÈßÒ-èí éàðàäûëìàñûíûí 20 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí öçâö Æàëÿ ßëèéåâà
“20 èë ÃÄÈßÒ-äÿ” õàòèðÿ ìåäàëû èëÿ òÿëòèô
îëóíóá. Æàëÿ ßëèéåâàéà ìåäàëû Ýöðúöñòàí ïàðëàìåíòèíèí ñÿäðè Äàâèä Óñóïàøâèëè òÿãäèì åäèá. ÃÄÈßÒ-èí Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí ïëåíàð èúëàñûíäà èøòèðàê åäÿí Æ.ßëèéåâà ìåäàëûí òÿãäèìàòûíäàí ñîíðà Ä.Óñóïàøâèëèéÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, þòÿí èëèí 4-5 ñåíòéàáð òàðèõèíäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ Ãàðà
Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû
Ïàðëàìåíò Ìÿúëèñèíèí Èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò, òåõíîëîýèéà âÿ ÿòðàô ìöùèò ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèòÿñèíèí 41-úè èúëàñû êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàí, Áîëãàðûñòàí, Ýöðúöñòàí,
Ðóìûíèéà, Ðóñèéà, Ñåðáèéà, Òöðêèéÿ,
Óêðàéíà âÿ Éóíàíûñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéè èúëàñäà Ýÿíúÿ
øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð
Âÿëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê ãîíàãëàðû ñàëàìëàéûá, áåëÿ áèð ìþòÿáÿð ìÿúëèñèí ãÿäèì Íèçàìè éóðäóíäà êå÷èðèëìÿñèíè ÿëàìÿòäàð
ùàäèñÿ àäëàíäûðûá.
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
ðÿùáÿðè, ìèëëÿò âÿêèëè Àñÿô Ùàúûéåâ ùÿìèí èúëàñäà ÷ûõûø åäÿðÿê êîìèòÿíèí
íþâáÿòè èúëàñûíûí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñèíè þíÿìëè ùàäèñÿ àäëàíäûðûá âÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû þëêÿìèçäÿ ýþðöëÿí âÿ ýþðöëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøûá.
Èúëàñäà Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíûí íöìàéÿíäÿñè Ðåøàò Äîüðó, Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâö, ìèëëÿò âÿêèëè Ìóñà Ãóëèéåâ, Áîëãàðûñòàíûí íöìàéÿíäÿñè Ïåòàð Êèíåâ, Ðóìûíèéàíûí íöìàéÿíäÿñè Àëåõàíäðó Ìàçàðå, Ñåðáèéàíûí íöìàéÿíäÿñè Ñàíäà Ðàñêîâèú,
Éóíàíûñòàíûí Àôèíà Ìèëëè âÿ Êàïîäèñòðèàíñêè Óíèâåðñèòåòèíèí äèðåêòîðó, ïðîôåññîð Äèìèòðîñ Ìàâðàêèñ âÿ áàøãàëàðû ìöçàêèðÿ îëóíàí ìþâçó èëÿ ÿëàãÿäàð ìöõòÿëèô ìÿðóçÿëÿðëÿ ÷ûõûø åäèá, ïðîáëåìèí
ùÿëëè èëÿ áàüëû òÿêëèôëÿðèíè áèëäèðèáëÿð. Ìÿðóçÿ âÿ ÷ûõûøëàðäà ãåéä åäèëèá êè, ãëîáàë
èãëèì äÿéèøèêëèéè áèð þëêÿíèí âÿ ðåýèîíóí
äåéèë, áöòöí äöíéàíûí ïðîáëåìèäèð. Áó-
íóí ãàðøûñûíû àëìàã, òÿáèÿòè, åêîëîýèéàíû ãîðóìàã ùÿð áèð þëêÿ ö÷öí ùÿéàòè
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ,
àçàëàí ñó åùòèéàòëàðûíäàí äöçýöí èñòèôàäÿ îëóíìàñûíà, ÿòðàô ìöùèòèí âÿ àòìîñôåðèí ÷èðêëÿíäèðèëìÿñèíèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíà, àçàëìàãäà îëàí ùåéâàí âÿ áèòêè íþâëÿðèíèí ìöùàôèçÿñèíÿ úèääè ôèêèð
âåðèëìÿëèäèð. Ìöçàêèðÿëÿðäÿ èãëèì äÿéèøèêëèéè ñòðàòåýèéàñûíûí ùàçûðëàíìàñû âÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû ìöõòÿëèô òÿêëèôëÿð äÿ èðÿëè ñöðöëöá. Èúëàñäà äèíëÿíèëÿí
ìÿðóçÿëÿð âÿ òÿêëèôëÿð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà
18 áÿíääÿí èáàðÿò òþâñèéÿ õàðàêòåðëè
ùåñàáàò òÿñäèã îëóíóá. Òÿäáèðäÿ òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿéÿ äÿ áàõûëûá. Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäð
ìöàâèíè Ìóñà Ãóëèéåâ Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû Ïàðëàìåíò
Ìÿúëèñèíèí Èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò, òåõíîëîýèéà âÿ ÿòðàô ìöùèò ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ñå÷èëèá. Ñåíòéàáðûí 5-äÿ
èñÿ èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû Ýÿíúÿíè ýÿçèá, òàðèõè éåðëÿðè âÿ äàùè Àçÿðáàéúàí øàèðè Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí ìÿãáÿðÿñèíè çèéàðÿò
åäèá, øÿùÿðäÿ àïàðûëàí éåíèäÿíãóðìà
èøëÿðè èëÿ òàíûø îëóáëàð.
Îíó äà õàòûðëàäàã êè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû, Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû Ïàðëàìåíò Ìÿúëèñèíèí (ÃÄÈßÒ ÏÌ) ñÿäð ìöàâèíè âÿ ãóðóìäàêû
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè Àñÿô Ùàúûéåâ íîéàáðûí 2-äÿí 5-äÿê
Òöðêèéÿíèí Èñòàíáóë øÿùÿðèíäÿ ñÿôÿðäÿ
îëóá. À.Ùàúûéåâ ÃÄÈßÒ ÏÌ-èí Ùöãóãè
âÿ ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êîìèòÿñèíèí èø÷è ãðóïóíóí èúëàñûíà ãàòûëûá. Èúëàñäà
ÃÄÈßÒ-èí Áåéíÿëõàëã Êàòèáëèéèíèí ßñàñíàìÿñèíÿ âÿ ãóðóìóí ðåãëàìåíòèíÿ
òÿêëèô îëóíàí äöçÿëèøëÿðÿ áàõûëûá, ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá. Àñÿô Ùàúûéåâ ìöçàêèðÿëÿðäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäèá.
Áåëÿëèêëÿ, ñàäàëàíàíëàð áèð äàùà îíó
äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí Àâðîïàéà èíòåãðàñèéà èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàð àòûð. Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû âÿ äèýÿð
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí
ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ãóáàëû øàýèðäëÿð Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí
èðñèíèí òÿäðèñ îëóíäóüó à÷ûã äÿðñëÿðäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèðëÿð
Íîéàáðûí 18-äÿí áàøëàéàðàã Ãóáàäàêû Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí
çÿíýèí èðñèíèí äàùà äÿðèíäÿí þéðÿíèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ à÷ûã òàðèõ äÿðñëÿðè êå÷èðèëèð. Öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðè
ö÷öí êå÷èðèëÿí äÿðñëÿðäÿ òàðèõ ìöÿëëèìëÿðè ìöÿééÿí îëóíìóø ìþâçóëàð öçðÿ ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûøëàð åäèðëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ìàé àéûíàäÿê äàâàì åäÿúÿê à÷ûã äÿðñëÿðäÿ Ãóáà ðàéîíóíóí
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ òÿùñèë àëàí 1400
øàýèðäèí èøòèðàêû íÿçÿðäÿ
òóòóëóá. Øàýèðäëÿðÿ “Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí ìåìàðû âÿ
ãóðóúóñóäóð” âÿ “Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí òÿìèíàò÷ûñûäûð” ìþâçóëàðûíû ÿùàòÿ
åäÿí äÿðñëÿð òÿäðèñ îëóíóð.
Äÿðñëÿðäÿí ÿëàâÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíÿ
ýÿëÿí øàýèðäëÿðÿ Öìóììèëëè ëèäåðèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòè, õàëãûìûç ãàðøûñûíäàêû õèäìÿòëÿðè áàðÿäÿ
çÿíýèí ìÿëóìàòëàð âåðèëèð. Òÿäðèñ ïðîñåñèíäÿ øàýèðäëÿð, ùÿì÷èíèí Öìóììèëëè ëèäåðèí ùÿéàò âÿ
ôÿàëèééÿòèíÿ äàèð ñÿíÿäëè ôèëìëÿðÿ áàõûðëàð.
Áèëèê Ôîíäó àëè ìÿêòÿáëÿðäÿ ñèëñèëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäó ùÿôòÿ ÿðçèíäÿ àëè
òÿùñèë îúàãëàðûíäà ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòè âÿ òÿëÿáÿëÿðëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèá. ßââÿëúÿ Áèëèê Ôîíäóíóí òÿìñèë÷èëÿðè Àçÿðáàéúàí
Òóðèçì Èíñòèòóòóíóí ãîíàüû îëóá.
Òóðèçì Èíñòèòóòóíóí ðåêòîðó, òàðèõ åëìëÿðè äîêòîðó Úÿôÿð Úÿôÿðîâ ìààðèô÷èëèê ìèññèéàñû äàøûéàí Áèëèê Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòèíè
äèããÿòëÿ èçëÿäèéèíè, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðèí úÿìèééÿòèí èíêèøàôûíà äÿñòÿê îëäóüóíó áèëäèðèá. Èúðà÷û äèðåêòîð Îêòàé Ñÿìÿäîâ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí úÿìèééÿòèí ùÿð
áèð òÿáÿãÿñèíÿ äèããÿò àéûðäûüûíû âÿ Ôîíäóí
ñÿìÿðÿëè òÿêëèôëÿðÿ à÷ûã îëäóüóíó äåéèá.
Ôîíäóí ÿìÿêäàøëàðû Àçÿðáàéúàí Òóðèçì
Èíñòèòóòóíóí ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿëÿðèíè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûáëàð.
Èêèíúè ýþðöø Àçÿðáàéúàí Ìöÿëëèìëÿð Èíñòèòóòóíäà (ÀÌÈ) îëóá. Òÿäáèðäÿ ôîíäóí ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð ùàããûíäà ñëàéäëàð ýþñòÿðèëèá. Ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿëÿðèí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðàí Î.Ñÿìÿäîâ îíëàðû ôîíäóí ëàéèùÿëÿðèíäÿ
ôÿàë èøòèðàê åòìÿéÿ ÷àüûðûá. ÀÌÈ-íèí ðåêòîðó,
ìèëëÿò âÿêèëè Àãèéÿ Íàõ÷ûâàíëû òÿêëèôè ìöñáÿò
äÿéÿðëÿíäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Áÿäÿí Òÿðáèéÿñè âÿ Èäìàí Àêàäåìèéàñûíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ ìààðèô÷èëèê ìèññèéàñûíûí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøàí
Àêàäåìèéàíûí ðåêòîðó, ìèëëÿò âÿêèëè Àüàúàí
ßáèéåâ Áèëèê Ôîíäóíóí ôÿàëèééÿòèíèí úÿìèééÿÈíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
òèí èíêèøàôûíäàêû þíÿìèíè âóðüóëàéûá. Ôîíäóí
íèçàìíàìÿñèíäÿ ñàüëàì ùÿéàò òÿðçèíèí òÿáëèüèíÿ, èäìàíûí èíêèøàôûíà äÿñòÿê âåðèëìÿñè èëÿ
áàüëû ìöääÿàëàðûí ÿêñèíè òàïäûüûíû õàòûðëàäàí
Î.Ñÿìÿäîâ Àêàäåìèéàíûí ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿëÿðè èëÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ÿìÿêäàøëûüûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Áèëèê Ôîíäóíóí òÿãäèìàòû Àçÿðáàéúàí
Äþâëÿò Ìÿäÿíèééÿò âÿ Èíúÿñÿíÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ äÿ ìàðàãëà ãàðøûëàíûá. Óíèâåðñèòåòèí Åëìè âÿ Éàðàäûúûëûã Èøëÿðè öçðÿ ïðîðåêòîðó Ìÿðéÿì ßëèçàäÿ áèðýÿ ÿìÿêäàøëûã ïëàíû ùàçûðëàìàüû òÿêëèô åäèá. Ôîíäóí èúðà÷û äèðåêòîðó òÿêëèôäÿí ðàçû ãàëûá âÿ äåéèá êè, èíúÿñÿíÿò íöìàéÿíäÿëÿðè êðåàòèâ öñóëëàðäàí éàðàðëàíàðàã úÿìèééÿòèí áèëýèëÿíäèðèëìÿñè ïðîñåñèíè ñöðÿòëÿíäèðìÿéè áàúàðàðëàð.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

29-11-2014