Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210
Buzağılarda Protein Beslemesi ve
Buzağı Mamasının Önemi
KONU
Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi
İLGİ
Ruminant Besleme
TERCÜME VE DERLEME
Ruminant Ürün Müdürü Esra ÇINAR
KAYNAKÇA
By Sylvia Kehoe University of Wisconsin, USA
Feedtech Volume 13 Nutrient Requirements of the Young Calf-NRC
& Hayvan Besleme ve Besleme Hastalıkları
YAYININ KAPSAMI
 Ürün tanıtımıdır
 Tercümedir
 Kişisel veya kurumsal değerlendirmedir
 Derlemedir
ÖZET
• Doğumdan sonra gelişmemiş olan rumenin gelişimi
hayvanın tükettiği kuru madde miktarına bağlıdır. Kısa
zamanda yüksek kaliteli süt/süt ikame yemleri, konsantre
ve kaba yem destekleriyle ön midelerin gelişimini
hızlandırmak gerekir.
• Ekonomik olması halinde süt ikame yemi (buzağı
maması) ile besleme, sütle beslemeye göre daha hijyenik
ve kontrollü bir yöntemdir.
• Doğal olarak yüksek kaliteli süt ikame yemleri sadece süt
inekleri için değil besi sığırlarının iyi gelişmesi içinde
oldukça yararlı kaynaklardır.
SONUÇ
Buzağıların ilerleyen yaş dönemlerine göre artan
miktarlarda tükettikleri kaba yemlerden ve başlangıç
yeminden gelecek olan protein ve enerji değerleri hesaba
katıldığında ve buzağı besleme programına uyulduğunda
buzağıların gereksinimleri buzağı mamaları ile fazlasıyla
karşılanmış olur.
Erken Dönem
Buzağı Besleme
«Erken dönemde görülen
buzağı hastalıklarının
önlenmesi çiftliğimizin
geleceğine büyük oranda
ekonomik kazanç sağlar.»
Buzağılarımızı iki yöntemle besleriz: Erken
dönemlerinde gastrointestinal yolla,
ilerleyen dönemlerde ise diğer erişkinler
gibi normal besleme sistemine geçerek.
Yapılan birçok araştırma genç hayvanlar
hastalandığında gastrointestinal sistemin
iyileşmediğini veya çok zor iyileştiğini
göstermektedir. Eğer genç yaştaki buzağı
döneminde hayvanların hastalanmalarını
önleyebilirsek, büyük oranlarda ekonomik
kazanç sağlarız.
Doğumdan sonraki ilk birkaç saat
içerisinde buzağıların %5-10 oranında
vücut ağırlığı kayıpları (su kaybı) olasıdır.
Bu nedenledir ki sabah çok sağlıklı
görünen bir buzağıyı öğleden sonra
kaybetmek mümkündür. Buzağı bakıcıları
bu durumu en iyi gözlemleyebilen kişiler
olarak, buzağıların hasta olup olmadığının
tespiti konusunda çok iyi fikir sahibidirler.
Besleme sırasındaki ve besleme
sonrasındaki buzağı davranışları bu
tespitin yapılmasına daha fazla katkı
sağlar. Doğumda buzağı sindirim sistemi
henüz gelişmesini tamamlamamıştır.
Birçok kaynak (Penn State Extension vs.)
yeni doğan buzağıların beslenme
şeklinden yola çıkarak, buzağıları
doğumdan iki haftalık yaşa kadar
monogastrik veya basit mideli hayvanlar
olarak adlandırır. Bu dönemde süt veya
buzağı maması gibi süt ürünlerinin
değerlendirilip buzağıya besin
sağlanmasından, mide bölmeleri
içerisinde aktif olarak çalışan ve sadece
sindirim faaliyetini yürüten abomasum
sorumludur.
Buzağılar hızlı fermente olabilir
karbonhidrat içeriği yüksek pelet yem ve
kaba yemle beslenmeye başladıklarında
Rumen önemli rol almaya başlar. Bu
sayede mide bölmeleri genişlemeye ve
buzağılar ruminant hayvanlara benzer
özellikler göstermeye başlarlar.
Sütten kesim öncesindeki hayvanlar için
besinsel ihtiyaçların oluşturulmasında
buzağılar ve erişkin ruminantlar arasında
inanılmaz büyük farklılıklar vardır.
Ruminant
Kolostrum
Yönetimi
«Pennsylvania State
Üniversitesi Hayvan
Besleme Ana Bilim Dalı
profesörlerinden Dr. Jud
Heinrichs’e göre buzağı
sağlığındaki en önemli
parametrelerden birisi
kolostrum yönetiminin tam
anlamıyla yapılmasıdır.»
Birçok önemli araştırma göstermiştir ki,
buzağılara verilen kolostrum miktarı ve
kolostrum kalitesi morbidite (sakatlık vs.),
mortalite (ölüm oranı),buzağı gelişimi,
buzağılama yaşı ve sürüden ayırmaya
kadar birçok faktör üzerinde önemli
etkiye sahiptir. Bundan dolayıdır ki
kolostrum yönetimi tam anlamıyla
uygulanmadığında ciddi oranda görülen
morbidite ve mortalite kayıplarından
dolayı çiftçiler çok büyük maddi kayıplara
uğramaktadırlar. Kolostrum kalitesini
gösteren iki ana faktör bulunmaktadır:
immunoglobulin konsantrasyonu (IgG) ve
bakteri varlığı veya yokluğu. IgG, iyi
kaliteli bir kolostrumda en az 50 g/litre
olmak durumundadır. Çiftlik pratikleri IgG
miktarı hakkında rahatlıkla bilgi
verebildiği gibi IgG ölçümü çiftliklerde
basit yöntemlerle de yapılabilir.
Bunun yanında düzenli kontrol düşük
bakteriyel yüklü, yüksek kaliteli ve temiz
kolostrum elde edilmesini sağlar.
Kolostrumdaki immunoglobulin
seviyesini artırmak annenin genetiği,
buzağılama yaşı ve zamanı, fizyolojik
kondisyonu gibi temel faktörlere bağlı
olduğu için pek mümkün değildir.
Kolostrum ölçer denilen ölçüm cihazı ile
24-48 saat kan proteini ölçülerek pasif
antikor transferi doğrulanır.
Beslenmeyi sağlayan süt, solunum,
sindirim ve diğer birçok vücudun
ihtiyaçları olan aktivitelerin devamlılığını
sağlar. İki haftalık periyotta, pasif transfer
barajından geçen antikorların sayısı
azaldığında buzağı immun sistemi
iyileşme gösterir.
Ruminant
Buzağıların İhtiyaç Duydukları
Enerji ve Protein Değerleri
«Banka hesaplarımız kadar,
çiftliğimizin geleceğinin
bankası olan
buzağılarımızın
beslenmesini de düzenli
takip etmemiz gerekir.»
Tablo 1’de sadece süt ve buzağı maması
ile beslenen, Tablo 2’de ise süt/buzağı
maması+başlangıç yemi ile beslenen
buzağıların canlı ağırlıklarına ve günlük
canlı ağırlık kazançlarına bağlı olarak
gerekli olan enerji ve protein ihtiyaçları
bulunmaktadır.
Tablo 1
Canlı
Ağırlık Kazanç
kg
g
25
0
200
400
30
0
200
400
40
0
200
400
600
45
0
200
400
600
50
0
200
400
600
K.M
Alımı
kg
0,24
0,32
0,42
0,27
0,36
0,47
0,34
0,43
0,55
0,69
0,37
0,46
0,59
0,74
0,4
0,45
0,63
0,78
ME
Mcal
1,12
1,5
2
1,28
1,69
2,22
1,59
2,04
2,63
3,28
1,74
2,21
2,82
3,5
1,88
2,37
3
3,7
Ham
Protein
g
20
70
121
23
73
124
28
79
129
180
30
31
132
183
33
84
135
185
Vitamin
A
IU
2,750
2,750
2,750
3,300
3,300
3,300
4,400
4,400
4,400
4,400
4,950
4,950
4,950
4,950
5,500
5,500
5,500
5,500
Tablo 2
Canlı
Ağırlık
kg
30
35
40
45
50
55
60
Kazanç
g
0
200
400
0
200
400
0
200
400
600
0
200
400
600
0
200
400
600
800
0
200
400
600
800
0
200
400
600
800
K.M
Alımı
kg
0,32
0,42
0,56
0,36
0,47
0,61
0,4
0,51
0,66
0,83
0,44
0,56
0,71
0,88
0,47
0,6
0,76
0,94
1,13
0,51
0,63
0,8
0,99
1,18
0,54
0,67
0,84
1,04
1,24
ME
Mcal
1,34
1,77
2,33
1,5
1,96
2,55
1,66
2,14
2,76
3,44
1,81
2,31
2,96
3,67
1,96
2,48
3,15
3,89
4,69
2,11
2,64
3,33
4,1
4,93
2,25
2,8
3,51
4,31
5,16
Ham
Protein
g
26
84
141
29
87
145
33
90
148
205
36
93
151
209
38
96
154
212
270
41
99
157
215
273
44
102
159
217
275
Vitamin A
IU
3,3
3,3
3,3
3,85
3,85
3,85
4,4
4,4
4,4
4,4
4,95
4,95
4,95
4,95
5,5
5,5
5,5
5,5
5,5
6,05
6,05
6,05
6,05
6,05
6,6
6,6
6,6
6,6
6,6
Ruminant
Buzağı Mamaları, Buzağıların
Gereksinimlerini Karşılayabilir mi?
«Kaliteli buzağı mamaları,
besleme programına
uyulduğu takdirde
buzağıların ihtiyaç duyduğu
protein, enerji ihtiyaçlarını
fazlasıyla karşılar.»
Önceki sayfada yer alan tablolarda (Tablo
1 ve Tablo 2’de ) verilen ihtiyaçlara göre
ortalama olarak hayvan başına litre suya
150 g olarak önerilen orta kalitede buzağı
mamalarının ihtiyacı karşılama düzeyleri
aşağıda detaylı olarak hesaplanmıştır.
Örneğin orta kalitedeki (%19-20 protein,
%17-18 yağ-3500 kcal/kg enerji ) bir
buzağı mamasından 5 litre alan bir
buzağının 750 g (150x5 lt su) buzağı
maması tükettiği düşünüldüğünde;
Alınan buzağı maması kuru madde olarak:
750 g x %95 K.M. = 712,5 g K.M.dir.
Enerji olarak:
3500 kcal/kg X 0,75=2625 kcal/kg enerji
sağlamaktadır.
Yine ortalama %20 protein içeren bir
mamadan;
0,2*0,75=150 g protein gelmektedir ki bu
miktar ortalama 45 kg canlı ağırlıkta
ortalama günde 400 g canlı ağırlık artışı
gösteren bir buzağının ihtiyaçlarını
karşılamaktadır.
Buzağıların ilerleyen yaş dönemlerine
göre artan miktarlarda tükettikleri kaba
yemlerden ve başlangıç yeminden
gelecek olan protein - enerji değerleri
hesaba katıldığında ve buzağıların
gereksinimleri için besleme
programlarına uyulduğu takdirde buzağı
mamaları ile ihtiyaçları fazlasıyla
karşılanabilir.
Ruminant
Buzağı Mamasının Sütle
Beslemeye Göre Avantajları
«Buzağı mamalarının sütle
beslemeye göre sayısız
üstünlükleri vardır.»
• Buzağılar sürekli aynı kalitede ürünle
beslenirler.
• Kolay çözünebilir ve sindirilebilir ham
materyaller içerir.
• Çoğu zaman daha ekonomiktir.
• Bileşimindeki süt ürünleri, sindirimi
destekleyici ve gastrointestinal florayı
optimum düzeyde çalışır seviyeye
getirecek asitlendiriciler içerir.
• Hijyeniktir ve zararlı bakterilerden
arındırılmıştır.
• Memede gübre bulaşığı, ortam ve
besleme şartları gibi enfeksiyöz
olmayan nedenler ile süt ile yavruya
geçebilecek enfeksiyöz ajanlar,
rotavirus veya coronavirus, E.coli,
clostridium suşları gibi bakteri riskleri
elimine edilerek septisemi vakalarının
büyük ölçüde azaltılmasına yardımcı
olur.
• Enfeksiyonlara karşı koruyucular ve
hücrelerin oksidasyonunu önleyerek
koruyucu vitamin olarak görev yapan
vitaminler içerir.(Vit. E gibi)
• Birçok vitamin, mineral, amino asit ve
antioksidanı aynı anda içerir.
• Birtakım uyarıcılar içerdiğinden kaba
yem tüketimini ve gelişmeyi hızlı bir
şekilde teşvik eder.
• Kararlı kompozisyonu hayvanlarda
sorunsuz bir başlangıcı ve sağlıklı
yavruları garantiler.
• İçerdiği yüksek orandaki laktozun
bağırsakları yumuşatma etkisiyle
beraber alınan kalsiyum ve fosfor
emilimini arttırma özelliği vardır.
• Ayrıca antioksidan içeren mamalar,
bitkisel yağlardan gelen doymamış yağ
asitleri yoğunluğunun neden
olabileceği sindirim ve solunum
sistemi enfeksiyonlarını elimine eder.
Ruminant
Buzağı Besleme
Programı
«Bilinçli bir buzağı besleme
programı ile çiftliğimizin
geleceğine büyük ekonomik
katkılar sağlamamız
mümkündür.»
İyi kaliteli buzağı mamaları sindirilebilirliği
yüksek protein kaynakları içeren,
sindirime yardımcı prebiyotik ve
asitlendirici içeren mamalardır. İyi
kalitede buzağı mamalarının kullanımına
kolostrumla beslemeden hemen sonra
başlanabilir.
Ancak sindirilebilirliği düşük bitkisel ve
hayvansal proteinleri içeren, sindirime
yardımcı prebiyotik ve asitlendirici
içermeyen buzağı mamalarının 10.
günden itibaren kullanımı önerilir.
Buzağıların ilk haftadan itibaren yüksek
bir proteaz aktivesi bulunmasına rağmen,
pepsin-klor asit fonksiyonları düşük
olduğundan, bu tür düşük kaliteli
mamaları iyi değerlendirilemezler.
Bundan ötürü, bu tür buzağı mamaları
kullanılacaksa 10. güne kadar anne sütü
ile beslemeye devam edilerek, 10.
günden itibaren kullanılmaları uygun olur.
Buzağı besleme ve yönetimi için tüm bu
sayılan faktörlere dikkat edildiğinde sözü
geçen faydalar dışında daha birçok
görülebilir fayda –yem alımının artışı,
canlı ağırlık kazancı artışı, daha sağlıklı
buzağılar ve günün sonunda cebinizde
daha çok para ile daha fazla kazanç
sağlayabilirsiniz. Çünkü buzağılar
çiftliğinizin geleceğidir.
Ruminant
Download

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının