İSTENMEYEN ÖĞRENCİ
DAVRANIŞLARI
1
I- ÖĞRENME- ÖĞRETME ORTAMI
Eğitim “ Bireyin davranışlarında kendi yaşantısı
yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişme meydana
getirme sürecidir.
Eğitimin amaçları doğrultusunda bireylerde istendik
davranış değişikliklerini oluşturma sürecinin
temellerinin atıldığı yerler ilköğretim okullarıdır.
Eğitimin kazandırmayı amaçladığı öğrenci
davranışlarının okullarda kazandırılmaya çalışıldığı
yerler sınıflardır.
2
Sınıf, eğitim öğretim etkinliklerinin gerçekleştiği
bir yaşama alanıdır.
Sınıf; sıcak, güvenli, sağlıklı, karmaşık ve çok
yönlü ilişkilerin kurulduğu bir eğitim atmosferidir.
Sınıfta öğrenmenin ve eğitimin temelini
öğretmenle öğrenci arasındaki ilişkiler oluşturur. Bu
ilişkilerin iyi olduğu sınıflarda olumlu bir öğrenme
atmosferi oluşurken; söz ve eyleme dayalı bu ilişkilerin
kötü olduğu sınıfların öğrenme atmosferi giderek bozulur
ve eğitimde istenilen amaca ulaşmak mümkün olmaz.
3
Öğrenme- öğretme sürecinden, istenilen verimi
elde etmek için, sınıfta düzeni kurmak ve akademik
olmayan etkinlikleri en aza indirmek gerekir. Bu da iyi
bir sınıf yönetimi ile mümkün olur.
4
II- SINIFTA İSTENMEYEN DAVRANIŞLAR
“İlkay, her gün derse geç gelmektedir. Ali, sürekli
arkadaşlarını şikâyet etmektedir. Ömer, verilen ödevleri
yapmamaktadır. Mustafa, sırasında nadiren oturmakta,
zamanının büyük bir kısmını kalem açmakla
geçirmektedir. Oya, sık sık devamsızlık yapmaktadır.
Gül, derste sürekli konuşarak dersi kesmektedir.”
Bu ve benzeri durumlar sınıf ortamında sıkça karşılaşılan
davranış problemleridir. Bu davranışların çoğu hemen
hemen bütün sınıflarda öğretmenler tarafından
gözlenmektedir. En deneyimli öğretmenler bile
sınıflarında istenmeyen öğrenci davranışları ile karşı
karşıya kalmaktadır.
5
İlköğretim okullarında disiplin sorunları, diğer bir
anlatımla istenmeyen öğrenci davranışları, etkili öğrenme ve
öğretme sürecinin yaşama geçirilmesinde oldukça önemli bir
engel olarak ortaya çıkmaktadır.
Okulda ve sınıfta, eğitsel çabalara engel olan davranışlara
istenmeyen davranış adı verilir.
Dersin akışını bozan, hedef davranışlara ulaşmayı
zorlaştıran veya engelleyen her davranış istenmeyen davranıştır.
Sorun olarak görülen davranışlar sınıf içinde diğer
öğrencileri rahatsız eden, sınıf etkinliklerini bozan, okulun ve
öğretmenin kanuni beklenti ve kuralları ile ters düşen ya da
sınıfta karışıklık yaratan türdeki davranışlarıdır.
6
Problem davranışlar, öğrencileri hem öğrenme- öğretme
etkinliğinden alıkoymakta hem de öğrencilerin zamanlarının
büyük bir kısmını ders dışı etkinliklere ayırmalarına neden
olmaktadır.
İstenmeyen davranışlar, öğrencilerin yaş, cinsiyet ve bir
dizi psikolojik özellikleri açısından farklılık gösterir.
Davranışlar; zamana, mekana ve koşullara göre istendik
ya da istenmedik özelliği kazanırlar.
İstenmeyen davranışların sıklığı; yaştan yaşa, sosyoekonomik düzeye, öğretmenden öğretmene, dersten derse
farklılık gösterebilir.
7
- Derse devam etmeme ya da derslere geç gelmek
- Derse hazırlıksız gelmek
- Sınıfta uygun olmayan yer ve zamanda konuşmak
- Arkadaşlarına, kendisine veya eşyalarına zarar vermek
- Ders dışı bir etkinlikle uğraşmak
- Temizlik ve görgü kurallarına uymamak
- Sınavlarda kopye çekmek
- Yerlere tükürmek
- Yerlere çöp atmak
- Kavga etmek
- Arkadaşlarına küfür ve hakaret etmek
- Yalan söylemek
- Arkadaşlarına lakap takmak…vb davranışlar derslerde sık
karşılaşılabilen istenmedik davranışlardır.
8
III- İSTENMEYEN DAVRANIŞLARIN NEDENLERİ
1- Sınıf Dışı Etkenler
- Okul
- Çevre
- Aile
2- Sınıf İçi Etkenler
- Öğretmen
- Öğrenci
- Fiziksel Ortam
9
OKUL
Sınıfın en yakın çevresi okuldur. Okulun fiziksel
özellikleri, durumu, öğrenci sayısı, kuralları, yönetim
yapısı gibi bir çok değişken sınıf içine yansıyarak
öğrencilerin tutum ve davranışlarını etkiler.
Okul, öğrenciler için uygun ve ilgi çekici olmalıdır.
Temiz, bakımlı, iyi donanımlı okullar, yalnız morali değil
davranışı da etkiler.
Okuldaki öğrenci sayısının artması demek disiplin
sorunlarının da artması demektir.
10
Okul sadece kendi sınırları içinde öğrenciden
sorumlu olduğunu düşünür, kapılarını çevreye kapatırsa
ve dışarıdaki oluşumlara duyarsız kalırsa; öğrenci
istenmeyen davranış gösteren arkadaş, çevre ve sokağın
bozucu etkileri ile karşı karşıya kalacak bu da sınıf
ortamına taşınarak istenmeyen bazı davranışların ortaya
çıkmasına neden olacaktır.
Bundan dolayı da okullar çevredeki bozucu
davranışların etkilerinden öğrencilerini korumak için
onları mümkün olduğunca okulda tutmaya çalışmalıdır.
11
Eğitim öğretim için gerekli materyal, araç-gereç ve
kaynakların yokluğu ya da yetersizliği öğrencilerin
davranışlarını etkilemektedir.
Okul çalışanları arasında görüş birliğinin olmaması,
yönetici ve öğretmenlerin farklı görüş ve uygulayışta
olmaları öğrencileri olumsuz davranışlara yöneltmektedir.
12
ÇEVRE
Öğrencinin ve okulun içinde bulunduğu çevre,
sınıfın yapısını etkiler.Çevrede rastlanılan bir takım
olumsuz davranışlar doğrudan ya da dolaylı olarak sınıf
içine yansıyarak eğitim öğretim faaliyetlerini engeller.
Arkadaş grupları öğrenci davranışlarının kazanılmasında
oldukça etkilidir.
13
AİLE
Ailedeki birey sayısı
Ailenin sosyo-ekonomik düzeyi
Ailenin eğitim durumu
Ailenin bütünlüğü
Anne baba tutumları
Ailelerin çocuklarından aşırı beklentilerinin olması
14
ÖĞRETMEN
Öğretmenin öğrencilerini yeterince tanımaması
Öğretmenin davranışlar konusunda öğrencileri bilgilendirmemesi
Öğretmenlerin yetersizlikleri
Öğretmenin kullandığı öğretim yöntemleri, araç-gereç ve
materyallar
Tekdüzelik
15
Öğretmenin öğrenci ile alay etmesi, öğrencilere kaba davranması,
öğrenciler arasında ayrım yapması, öğrencilerle iletişim
kuramaması
Öğretmenlerin düşünce ve eylemlerinde açık olmaması
Öğretmenin öğrencileri ile göz teması kurmaktan kaçınması,
yüzünü tahtaya dönerek ders anlatması
Öğretmenin söz ve davranışlarında tutarsız olması
Öğretmenin beklentileri
Öğretmenin model olmaması
16
Elbette ki hiçbir öğretmen sınıfında yukarıda
belirtilen bu türden davranışları kasıtlı olarak yapmaz.
Başka bir ifade ile hiçbir öğretmen sınıfında disiplin
sorunu yaratmayı önceden tasarlamaz veya böyle bir
şeye niyetlenmez. Aksine herhangi bir sorun yaşamadan
zevkli ve verimli bir ortamda ders yapmak öğretmenlerin
en büyük arzusudur. Ancak daha öncede belirtildiği gibi
içinde yetişilen ailenin yapısı, toplumun kültürü, alınan
eğitimin kalite ve süresi, öğrenciye bakış açısı ve benzeri
bir çok etken ister istemez öğretmenlerin davranış ve
tutumlarına, dolaylı olarak da sınıf içi uygulamalara ve
öğrenci davranışlarına yansımaktadır.
17
Öğrencide istendik davranışlar oluşturmak
önemlidir. Ancak daha da önemlisi, bu davranışların
sürekliliğini sağlamaktır.
Başarılı bir teknik direktör saha kenarından oyunu
nasıl yönlendiriyorsa, iyi bir öğretmen de sınıfı aynı
şekilde yönetebilmelidir.
18
ÖĞRENCİ
Öğrencinin duygusal problemleri
Öğrencinin başarısızlık duygusu ve korkusu
Öğrenci dikkatini toplamada güçlük çekiyorsa
Öğrencinin zeka düzeyinin yüksek ya da düşük olması
Öğrencinin öğretmeni ve arkadaşlarıyla etkileşim düzeyinin düşük
olması, sosyal becerilerde yetersiz olması, arkadaşlarının
olmaması,okulu sevmemesi, sosyal doyumsuzluk içinde olması
19
Öğrencinin görme ve işitme yetersizlikleri
Öğrencinin kalıcı bir hastalığa sahip olması, fiziksel özürlü
olması, herhangi bir vücut uzvunun eksikliği
Aslında öğrencilerin tüm davranışlarının temelinde
ihtiyaçlar yatar. Bu, istenmeyen davranışlar için de
geçerlidir. Öğrenciler istenmeyen davranışlar
gösterdiklerinde bir gereksinimlerini doyurmaya
çalışırlar.
20
FİZİKSEL ORTAM
Sınıftaki öğrenci sayısı
Sınıfın ışığı, aydınlığı
Sınıfın ısı düzeni
Sınıf ölçülerinin normal olması, duvarların boyalı badanalı olması,
pencerelerin geniş olması, masa, sıra, pencere, duvar ve yerlerin
temiz olması
Oturma düzeni
21
Öğretmenler, yaratıcılıklarını kullanıp sınıf ortamını
zenginleştirerek öğrencilerin fiziksel ortamdan
kaynaklanan istenmeyen davranışları ile başa
çıkabilirler.
22
İSTENMEYEN DAVRANIŞLAR KARŞISINDA
GÖSTERİLMESİ GEREKEN ÖĞRETMEN TEPKİLERİ
1- Sorunu anlamak
2- Görmezden gelmek
3- Uyarmak
4- Derste değişiklik yapmak
5- Sorumluluk vermek
6- Öğrenciyle konuşmak
7- Okul yönetimi, aile ve rehber uzman ile ilişki kurmak
8- Ceza vermek
23
Download

İstenmeyen Öğrenci Davranışları