NR 5 (106)
ISSN 1426-9558
Wrzesień - Październik 2012
deszczowa jesień
idzie wielkimi krokami z daleka
jest już blisko
choć nikt na nią specjalnie nie czeka
że wiosnę wolimy, że lato
jesiennej Pani przykro będzie
dlatego cieszmy się tym co mamy
że liście w kolorach są wszędzie
że można chodzić złotymi alejami
pod parasolem przed deszczem się skryć
zasypiać przy ciepłym kominku
i o prezentach pod choinką śnić…
K.M.
Szanowni Państwo
Po wakacjach pozostały już tylko wspomnienia. Wir pracy, jakiemu każdy z nas się poddał
powoduje, że z naszej pamięci wyparte są te wydarzenia, które wywarły na nas słabsze wrażenia,
a zastępują je te aktualne.
Miesiąc wrzesień dla pracowników izby był szczególnie trudny, ponieważ prowadzone były prace
związane z konserwacją pomieszczeń na parterze, dlatego też wszyscy skupili się fizycznie na
pierwszym piętrze, co stwarzało określone trudności, ponieważ wszystkie zadania samorządu były
realizowane na bieżąco.
Ważnymi wydarzeniami w miesiącu wrześniu były dwie konferencje, które organizowaliśmy pod
koniec miesiąca.
Pierwsza konferencja odbyła się 26 września w Centrum Konferencyjnym Buchalter,
a poświęcona była zagadnieniom odpowiedzialności zawodowej. W jej zorganizowanie
zaangażowany był Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej oraz Przewodnicząca Sądu
(moderatorem była Pani Bożena Rasińska - Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej
przy SIPiP). Tytuł konferencji brzmiał „Zarządzanie zasobami ludzkimi w pielęgniarstwie
a zdarzenia niepożądane i błędy zawodowe”. Zagadnienia przedstawione przez prelegentów
w sposób jasny i przejrzysty, uzyskały uznanie wśród uczestników konferencji. Prelegentami byli:
Pani Prezes NRPiP dr n. med. Grażyna Rogala – Pawelczyk; temat wystąpienia ”Współczesne
zarządzanie w pielęgniarstwie – mobbing czy obawa przed zmianami?” oraz dr Dorota Karkowska
pt. „Zatrudnienie pracownicze i niepracownicze pielęgniarek i położnych”.
Następnego dnia, czyli 27 września odbyła się druga koferencja poświęcona zagadnieniom
zdrowia publicznego, a jej tytyuł brzmiał: „Jakość opieki a zdrowie publiczne”. Konferencja została
zorganizowana przy współudziale Departamentu Zdrowia Publicznego Urzędu Wojewódzkiego. Otwarcia konferencji dokonał Pan Wicewojewoda Ryszard
Mićko, moderatorami konferencji były: Pani Dyrektor Wydziału Zdrowia Publicznego Mariola Cieśla oraz moja osoba. Konsultanci wojewódzcy w dziedzinach
pielęgniarstwa przedstawiali poszczególne obszary medyczne, wskazując na skutki braku przestrzegania regulacji prawnych, wytycznych oraz procedur.
Zaszczycili nas swoją obecnością także przedstawiciele WOK oraz Centrum Onkologii, przedstawiając kwestie związane z profilaktyką chorób nowotworowych.
Konferencję uświetniła swoją obecnością Pani Prezes NRPiP dr n. med. Grażyna Rogala – Pawelczyk, która zaprezentowała temat „Współdziałanie samorządu
pielęgniarek i położnych i administracji publicznej na rzecz zdrowia publicznego”. Przedstawione w prezentacji treści zyskały uznanie przestawicieli wielu
instytucji obecnych na konferencji.
W trakcie trwania konferencji na holu urzędu rozstawione były stoliki tematyczne poświęcone:
1. Psychiatrii, przy którym porad udzielali terapeuci zajęciowi i psycholog;
2. Chorobom cywilizacyjnym - porady dotyczące profilaktyki nadciśnienia, otyłości, zawału, można było także dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego
krwi;
3. Poświęcony pierwszej pomocy - była możliwość poznania zasad udzielania pierwszej pomocy oraz praktyczne przeprowadzenie reanimacji na
manekinie;
4. Poświęcony profilaktyce chorób nowotworowych, nauka samobadania piersi na manekinie;
5. Poświęcony promocji zawodów pielęgniarki i położnej. Wyświetlany był film przedstawiający historię zawodów.
W przerwie konferencji jej uczestnicy mieli przyjemność skorzystać z niespodzianek przygotowanych przez pacjentów terapii zajęciowej: poczęstunku,
posłuchać muzyki oraz śpiewu, obejrzeć wystawę wytworów ich pracy. Było to niesamowite doświadczenie duchowe i estetyczne. W tym miejscu pragnę
podziękować Panu Leopoldowi Chełmińskiemu Dyrektorowi DPS przy ul. Broniewskiego w Szczecinie, pracownikom pomocy społecznej, a przede wszystkim
uczestnikom terapii zajęciowej pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, uczestnikom terapii zajęciowej pacjentów onkologicznych oraz tym, którzy poświęcili
swój czas, podzielili się z nami swoimi pracami, które są efektami terapii zajęciowej.
Wystawę otworzył Pan Wicewojewoda, a prace tam prezentowane uzyskaliśmy dzięki uprzejmości pracowników Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii,
Kliniki Psychiatii SPSK Nr 1, SPS ZOZ „Zdroje” i DPS przy ul. Broniewskiego.
Konferencja była kierowana do osób zarządzających w ochronie zdrowia, czyli dyrektorów, pielęgniarek naczelnych, a także organów właścicielskich oraz
decydentów z obszaru zdrowia. Niestety, tylko niewielka grupa osób skorzystała z naszego zaproszenia. W mojej ocenie w dalszym ciągu zagadnienia prezentowane przez pielęgniarki traktowane są jako „nasze problemy”, a nie problemy całego środowiska medycznego. Jest to ogromne niezrozumienie i czas, aby
wszyscy, którzy ponoszą nawet najmniejszą odpowiedzialność za zdrowie publiczne, pacjenta, zarządzaniem w zdrowiu - ocknęli się, bo czym później to
nastąpi, tym skutki będą boleśniejsze. Natomiast my wierząc, że to kiedyś nastąpi, w dalszym ciągu będziemy działać na zasadzie „kropla drąży skałę”.
Bardzo dziękuję Koleżankom, które zaangażowały się w przygotowanie obu konferencji i aktywnie w nich uczestniczyły, poświęcając własny czas.
W dalszej części biuletynu zaprezentowane będą materiały dotyczące opisanych konferencji.
Przewodnicząca Rady SIPiP – mgr Maria Matusiak
W numerze
Spis treści
Kalendarium ������������������������������������������������������������������������������ 2
PODZIĘKOWANIE ��������������������������������������������������������������������� 11
Notatka z posiedzenia Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, które odbyło się w dniu 29 sierpnia 2012 roku ���������������� 3
Sprawozdanie z konferencji „Świat przyjazny starości” ���������������� 12
Notatka ze spotkania przedstawicieli samorządu zawodowego
pielęgniarek i położnych z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia
w sprawie omowienia uwag do projektow na przekazanie dotacji
ze środków budżetowych w 2012r� ���������������������������������������������� 4
Konferencja „Wypadki Masowe i Katastrofy”������������������������������� 13
Notatka z posiedzenia, w dniu 12 września 2012 roku Sejmowej
Komisji Zdrowia�������������������������������������������������������������������������� 4
Pomiary temperatury u dziecka ������������������������������������������������� 16
Stowarzyszenie Pielęgniarek i Położnych Kontraktowych - raz
jeszcze o emeryturach ���������������������������������������������������������������� 5
PODZIĘKOWANIE ��������������������������������������������������������������������� 12
Transfuzjologia krwi i jej składników ������������������������������������������� 14
Raz jeszcze opinia w poniższej sprawie… ���������������������������������� 15
„Mimozami jesień się zaczyna, złotawa, krucha i miła…” Julian
Tuwim ������������������������������������������������������������������������������������� 17
Rutyna? ����������������������������������������������������������������������������������� 18
Interpelacja poselska ������������������������������������������������������������������ 7
Sprawozdanie z udziału w konferencji ���������������������������������������� 18
Interpelacja nr 4195 ������������������������������������������������������������������� 8
Spełniamy marzenia… ������������������������������������������������������������ 19
Odniosłyśmy sukces��� �������������������������������������������������������������� 10
Gratulacje �������������������������������������������������������������������������������� 19
Refluks żołądkowo – przełykowy u niemowląt ����������������������������� 11
KONDOLENCJE ������������������������������������������������������������������������ 20
Biuro
Szczecińskiej Izby
Pielęgniarek i Położnych
70-242 Szczecin, ul. Ks. Bogusława 30
czynne
od poniedziałku do czwartku w godz. 8.00 - 16.00
w trzecią sobotę miesiąca w godz. 9.00 - 13.00
Sekretariat
tel. 91 432 98 61
tel./fax: 91 432 98 68
e-mail:[email protected]
Specjalista ds. administracyjno-biurowych
tel. 91 432 98 67
Dyżury Okręgowego Rzecznika
Odpowiedzialności Zawodowej
w drugą środę miesiąca w godz. 14.00 - 16.00
Posiedzenie Komisji ds. kształcenia
pierwszy wtorek miesiąca o godz. 13.30
Prezydium
spotyka się co trzy tygodnie w środę o godz. 13.00
Prawnik Izby
I, III i V poniedziałek miesiąca w godz. 11.00 - 13.00
II, IV poniedziałek miesiąca w godz. 15.00 - 17.00
Wizyty proszę umawiać w sekretariacie Izby
Dział Szkoleń “Pelikan”
tel. / fax: 91 432 98 64
Sekretarz Rady
tel. 91 432 98 62
poniedziałki w godz. 10.00 - 18.00
od wtorku do czwartku w godz. 8.00 - 16.00
Nordea Bank Polska S.A.
POB Szczecin II
Nr konta: 49 1440 1332 0000 0000 0340 7567
Kasa Izby
tel. 91 432 98 66
od poniedziałku do czwartku 8.30 - 15.00
Piątek jest dniem bez interesanta
Opłata za szkolenie - nr konta
Alior Bank
Nr konta: 26 2490 0005 0000 4530 9159 0991
Główna Księgowa
tel. 91 432 98 67 od wtorku do czwartku 8.00 - 16.00
Skarbnik
UWAGA - WAŻNE!!!
tel. 91 432 98 67
poniedziałek, wtorek - 8.00 - 16.00, środa 8.00 - 12.00 Uprzejmie informujemu, że z dniem 18 czerwca 2012r.
nastąpiła zmiana telefonów.
Poniżej zamieszczamy nowe numery telefonów:
Dział prawa wykonywania zawodu
Specjalista ds. administracyjno - biurowych
tel. 91 432 98 65
tel. 91 432 98 67
poniedziałek, czwartek - 8.00 - 16.00
Skarbnik - tel. 91 432 98 67
wtorek, środa - 10.00 - 18.00
Wydawca: Rada Szczecińskiej Izby Pielęgniarek i Położnych
70-242 Szczecin, ul. Księcia Bogusława 30, tel. 91 432 98 61, tel./fax: 91 432 98 68, REGON 810026946
Redaguje zespół: Helena Gąsior, Gabriela Hofman, Izabela Piasecka, Alicja Jabłecka, Katarzyna Mandes, Dorota Kalek, Magdalena Zyblewska. Zdjęcia: ze zbiorów redakcji.
Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania nadesłanych materiałów oraz zmiany tytułów, nie zwraca materiałów nie zamówionych i nie ponosi odpowiedzialności za treść
ogłoszeń. Redakcja przyjmuje i zamieszcza odpłatnie wszelkie ogłoszenia i reklamy.
Nakład: 1600 szt. Druk: Drukarnia Drucker, Ustowo 40d, www.drucker.pl. Druk ukończono: 22.10.2012 r. Do użytki wewnętrznego.
Egzemplarze bezpłatne dla członków SIPiP. W wolnej sprzedaży - 8.50 zł
1
Kalendarium
31.07.2012
OIL – konkurs na ordynatora oddziału kardiologii dziecięcej
w SPWSZ – udział w komisji Heleny Gąsior
01.08.2012
Posiedzenie Prezydium
06.08.2012
Posiedzenie podkomisji Komisji ds� kształcenia - wnioski o refundację
06.08.2012
Konkurs na ordynatora oddziału chirurgii w SP ZOZ w Barlinku –
udział w komisji Przewodniczącej Marii Matusiak
07.08.2012
Egzamin po przerwie w wykonywaniu zawodu
07.08.2012
Posiedzenie Komisji ds� kształcenia
07.08.2012
ZUW Wydział Zdrowia Publicznego – spotkanie z Panią Dyrektor
M� Cieślą
08.08.2012
Posiedzenie Komisji ds� promowania zawodu
09.08.2012
Posiedzenie Komisji ds� nadzoru nad IPPP
14.08.2012
Posiedzenie Komisji socjalnej
22.08.2012
Posiedzenie Prezydium Rady
27.08.2012
Konkurs na stanowiska pielęgniarek oddziałowych w SPSK 1
(A� M� Król, H� Gąsior)
03.09.2012
Posiedzenie Komisji ds� położnych
04.09.2012
Egzamin po przerwie w wykonywaniu zawodu
04.09.2012
Posiedzenie Okręgowej Komisji Rewizyjnej
04.09.2012
Posiedzenie Komisji ds� kształcenia
11.09.2012
Posiedzenie Komisji ds� jakości w ochronie zdrowia
2
12.09.2012
Posiedzenie Rady SIPiP
12.09.2012
Spotkanie Zespołu ds� pielęgniarstwa chirurgicznego w Domu
Lekarskim w Szczecinie
18-19.09.2012
Posiedzenie Prezydium Rady i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie – udział Przewodniczącej Marii Matusiak
18.09.2012
Posiedzenie Komisji ds� medycyny szkolnej
19.09.2012
Posiedzenie Komisji ds� biuletynu
24.09.2012
Posiedzenie podzespołu Komisji kształcenia
26.09.2012
Konferencja organizowana z ramienia Okręgowego Rzecznika
Odpowiedzialności Zawodowej i Okręgowego Sądu SIPIP „Zarządzanie zasobami ludzkimi w pielęgniarstwie a zdarzenia niepożądane i błędy zawodowe”�
27.09.2012
Konferencja organizowana przez Zachodniopomorski Urząd
Wojewódzki przy współudziale SIPiP pt� „Jakość opieki a zdrowie
publiczne”
01.10.2012r.
Posiedzenie Komisji ds� położnych
02.10.2012
Posiedzenie Komisji ds� kształcenia
02.10.2012
Posiedzenie Komisji ds� szpitalnictwa
03.10.2012
Posiedzenie Prezydium Rady SIPiP
09.10.2012
Spotkanie Stowarzyszenia Pielęgniarek Epidemiologicznych
09.10.2012
Posiedzenie Komisji socjalnej
09.10.2012
Posiedzenie Komisji ds� promowania zawodu pielęgniarki i położnej
Notatka z posiedzenia Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, które
odbyło się w dniu 29 sierpnia 2012 roku
Posiedzenie na temat: Sprawozdania z realizacji Narodowego
programu zwalczania chorób nowotworowych w roku 2011 oraz
przyjętego przez Radę Ministrów Harmonogramu zadań wykonanych w ramach programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” w roku 2012 wraz z kierunkami
realizacji zadań tego programu na lata 2013 i 2014, prowadził
Przewodniczący Komisji Zdrowia Bolesław Piecha�
Realizacja Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych w roku 2011 na podstawie ustawy z dnia 1 lipca 2005
roku o ustanowieniu programu wieloletniego Narodowy program
zwalczania chorób nowotworowych (Dz� U� Nr 143, poz� 1200 ze
zm�) rozpoczęła się z dniem 1 stycznia 2006 roku� Przewodniczący
Bolesław Piecha wskazał główne cele programu, którymi są: zahamowanie wzrostu zachorowań na nowotwory oraz osiągnięcie
średnich europejskich wskaźników w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów�
tys� badań cytologicznych u kobiet w wieku 25-59 lat, co stanowiło
około 24% wskazanej w programie populacji�
Posłowie podczas dyskusji wskazywali na potrzebę modyfikacji programu zwalczania nowotworów� Wskazywali m�in�, że do
wzrostu wykrywalności raka we wczesnym stadium choroby należy
włączyć lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej� W odpowiedzi Wiceminister Zdrowia poinformował, że zostało przeszkolonych około
10 tys� i obecnie nie ma zainteresowania tymi szkoleniami�
Notatkę sporządziła:
Jolanta Kubajka-Piotrowska – Biuro Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych
NOWOTWOREK
Jestem Nowotworek.
Czarny mam humorek.
Lubię Was pomęczyć
i trochę podręczyć.
Sprawozdanie z realizacji programu za lata 2011 przedstawił
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Igor RadziewiczWinnicki� Poinformował, iż w ramach realizacji tego programu podpisano 346 umów na kwotę w wysokości około 263 mln zł, w tym
49 mln na profilaktykę� Wiceminister Zdrowia wskazał, iż zadania
realizowano w pięciu obszarach� W ramach Programy profilaktyki
i wczesnego wykrywania nowotworów realizowano m�in� programy
w zakresie prewencji pierwotnej nowotworów, populacyjny program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, populacyjny program wczesnego wykrywania raka piersi� W ramach
obszaru Programy inwestycyjne – przeznaczono środki finansowe
na zakup aparatury diagnostycznej dla wczesnego wykrywania nowotworów, doposażenie i zmodernizowanie zakładów radioterapii,
doposażenie i modernizację klinik i oddziałów torakochirurgii� Programy poprawy jakości diagnostyki i leczenia nowotworów zostały
skierowane na poprawę jakości diagnostyki i leczenia nowotworów
u dzieci� W ramach Programów edukacyjnych przeprowadzono
szkolenia lekarzy specjalistów w dziedzinie chirurgii ogólnej z zakresu diagnostyki nowotworów, postępowania terapeutycznego
oraz opieki nad chorymi po leczeniu onkologicznym� W obszarze
Poprawa działania systemu zbierania i rejestrowania danych o nowotworach – program został rozszerzony o opracowania i wdrożenie działania ogólnopolskiego rejestru nowotworów kości�
Wiceminister Zdrowia podkreślił m�in�, że rak piersi zajmuje pierwsze miejsce w strukturze zarejestrowanych nowotworów
u kobiet w Polsce oraz jest drugą przyczyną zgonów nowotworowych u kobiet� W ramach programu wczesnego wykrywania
raka piersi wykonano ponad 1�1 mln badań mammograficznych
u kobiet w wieku 25-59 lat, co stanowi około 43 % wskazanej
w programie populacji� W Polsce rak szyjki macicy jest szóstym
pod względem zachorowalności nowotworem złośliwym rozpoznawalnym u kobiet oraz siódmą przyczyną zgonów z powodu
nowotworów u kobiet w Polsce� W ramach programu profilaktyki
i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy wykonano ponad 800
Rosnę potajemnie,
a siła tkwi we mnie.
Czynię spustoszenie
na Wasze życzenie.
Co to?! Rozpacz dzika.
Jest profilaktyka?
Och! Co się dzieje?
„Wiatr mi w oczy wieje”.
Gdy tylko się tworzę,
gdy tylko powstaję,
niszczą mnie i trują.
Albo wycinają.
Ta profilaktyka
nie daje „pofikać”.
Szybko mnie dopada,
gdy się wcześniej bada.
Odkąd są programy
my życia nie mamy.
Bach! Profilaktyka!
I ślad po nas znika.
Justyna Kamińska
Od redakcji:
Autorka ukończyła licencjat pielęgniarstwa, pracuje w Wojewódzkim Szpitalu Dziecięcym w Bydgoszczy na Oddziale Neurologii� Pani Justyna znając rolę profilaktyki, chciałaby zachęcić
jak najwięcej ludzi do jej stosowania� Powyższy wiersz ma pomóc
w propagowaniu profilaktyki nowotworów�
3
Notatka ze spotkania przedstawicieli samorządu zawodowego pielęgniarek
i położnych z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia w sprawie omowienia
uwag do projektow na przekazanie dotacji ze środków budżetowych w 2012r.
W spotkaniu udział wzięli:
1� Przedstawiciele Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych,
2� Przedstawiciele Departamentu Pielęgniarek i Położnych�
W trakcie spotkania ponownie zostały omówione uwagi do
umów na przekazanie dotacji ze środków budżetowych samorządowi pielęgniarek i położnych na rok 2012� Przedmiotem dyskusji
były projekty umów przesłane do Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w dniu 10 września 2012r� Projekty te są takie same, jak
projekty prezentowane przez Ministerstwo Zdrowia uprzednio, tzn�
te, wobec których treści Samorząd wyraził zdecydowany sprzeciw�
Przedstawiciele Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych po
raz kolejny wyrazili oczekiwania, iż przedstawione im zostaną projekty zgodne z wcześniej wyrażonym stanowiskiem:
»
oparte o treść umów podpisanych w roku 2011,
»
dostosowane do obowiązującego od 01 stycznia br� prawa,
»
poziom finansowania poszczególnych zadań pozostanie
co najmniej na poziomie roku 2011�
W trakcie spotkania we współpracy z prawnikami Naczelnej
Rady, uzupełniono treść merytoryczną projektu umów o uwagi
zgłoszone przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych� Projekty
umów z poprawkami zostaną przesłane do Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych do dnia 13 września br�
Zgodnie z zapisem zawartym w notatce z dnia 28 sierpnia br�,
przekazanie Samorządowi uzgodnionych projektów umów powinno nastąpić z dniem 17 września br� W przypadku braku uzgodnień, przedstawiciele Naczelnej Rady oczekują obecności Ministra
Zdrowia na posiedzeniu Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych
w dniu 18 września br� w celu przedstawienia ostatecznego stanowiska dotyczącego treści proponowanych umów�
Jolanta Skolimowska
Grażyna Rogala - Pawelczyk
Beata Cholewka
Notatka z posiedzenia, w dniu 12 września 2012 roku Sejmowej Komisji Zdrowia
W dniu 11 września 2012 roku odbyło się posiedzenie Sejmowej Komisji Zdrowia�
Tematem posiedzenia było:
1�
rozpatrzenie informacji na temat realizacji świadczeń
w zakresie okulistyki,
2�
rozpatrzenie projektu dezyderatu Komisji w sprawie przeprowadzenia zmian w „Narodowym programie zwalczania chorób nowotworowych”, w części dotyczącej profilaktyki i środków przeznaczonych na inwestycje�
Pkt 1) posiedzenia został omówiony przez Pana Sławomira
Neumanna – Sekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia oraz Panią
Agatę Horanin-Bawor, Dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki
Zdrowotnej w Narodowym Funduszu Zdrowia�
Informacje przekazane przez przedstawiciela Ministerstwa
Zdrowia i przedstawiciela Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczyły: warunków realizacji gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie okulistyki (w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz w ramach leczenia szpitalnego), wysokości środków
finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia, przeznaczonych na
realizację ww� świadczeń wraz z liczbą zawartych umów, w ramach
AOS oraz leczenia szpitalnego w latach 2008-2012, listy oczekują4
cych na zabiegi operacyjne – usunięcia zaćmy i jaskry, dostępności
do ww� świadczeń�
Powyższe informacje zostały również zawarte w dokumentach,
które przekazano Posłom Komisji Zdrowia oraz przedstawicielom
instytucji, organizacji uczestniczących w posiedzeniu komisji�
W trakcie posiedzenia Posłowie kierowali zapytania do Ministra
Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia� Pytania dotyczyły między innymi:
»
zabezpieczenia dostępności do świadczeń okulistycznych
w systemie nocnej i świątecznej pomocy,
»
wyjaśnienia zróżnicowania (w zależności od województw)
dostępności do zabiegów usunięcia zaćmy,
»
zmiany zasad i warunków kontraktowania świadczeń –
zabiegi związane z leczeniem zaćmy i jaskry,
»
nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15
września 2011 roku zmieniającego rozporządzenie
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz� U� z 2011r�, Nr 202, poz� 1191),
w zakresie dotyczącym kwalifikacji pielęgniarek uprawnionych do instrumentowania do zabiegów związanych
z leczeniem zaćmy i jaskry,
»
programu rozwoju okulistyki�
Odpowiedzi na zapytania Posłów mają być udzielone na piśmie�
Pkt 2) Przyjęto Dezyderat nr 1 Komisji Zdrowia, w sprawie
przeprowadzenia zmian w „Narodowym programie zwalczania
chorób nowotworowych”, w części dotyczącej profilaktyki i środków przeznaczonych na inwestycje�
tycznych oraz działań nakierowanych na dobór najefektywniejszych
metod, sposobów i środków, w tym szczepień, w celu zminimalizowania zachorowań na choroby nowotworowe”� Dezyderat został
skierowany do Ministra Zdrowia�
Notatkę sporządziła
Grażyna Osuch
Dezyderat między innymi stanowi, iż „… Komisja postuluje
wypracowanie nowych metod zachęcających do badań profilak-
Specjalista, Dział Merytoryczny NRPiP
Stowarzyszenie Pielęgniarek i Położnych Kontraktowych - raz jeszcze
o emeryturach
Szczecin, maj 2012r�
Pani Beata CHOLEWKA
Dyrektor
Departamentu Pielęgniarek i Położnych
Ministerstwo Zdrowia
Warszawa
W ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r� (Dz� U� Nr 237, poz� 1656) o emeryturach pomostowych zostały określone rodzaje prac, których
wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej, a nie wykonywanie poszczególnych zawodów� Ustawa reguluje, że prawo do emerytury
pomostowej można nabyć ze względu na wykonywanie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze� Wykonywane prace
na stanowisku pielęgniarki i położnej nie zaliczono do żadnego rodzaju prac wykonywanych w szczególnych warunkach�
Natomiast niektóre rodzaje prac wykonywanych przez pielęgniarki i położne można zaliczyć do prac o szczególnym charakterze�
Na podstawie powyższej ustawy pielęgniarki i położne mają prawo do emerytur pomostowych oraz uznania wykonywanych przez siebie
prac jako prac o szczególnym charakterze� Z przywołanej ustawy o emeryturach pomostowych wynika, że pracodawca prowadzi:
1�
wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
2�
ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze�
Wynika z tego, że to pracodawca decyduje, czy dany rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika na określonym stanowisku pracy powinien być uznany za pracę o szczególnym charakterze�
Wobec przyznania pracodawcy kompetencji w zakresie decyzji, czy dane stanowisko pracy zaliczyć do prac o szczególnym charakterze,
należy się liczyć z rożnymi interpretacjami powyższych przepisów i wydawaniem przez pracodawców, także niekorzystnych decyzji dla grupy
zawodowej pielęgniarek i położnych�
Jest to jeden z problemów, jednak dla grupy pielęgniarek i położnych zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych jest jeszcze
jeden problem i to znacznie bardziej brzemienny w skutkach� Otóż jak wcześniej wspomniałam, to pracodawca określa, czy rodzaj pracy wykonywanej przez PRACOWNIKA na określonym stanowisku może być zaliczony do pracy o szczególnym charakterze�
Jak Pani Dyrektor doskonale wie, pielęgniarki i położne pracujące na kontraktach nie są etatowymi pracownikami swoich szpitali, przychodni itp� Tym samym ta grupa pielęgniarek i położnych została zupełnie pominięta w wyżej wspomnianej ustawie, przez co nie ma możliwości skorzystania z jej dobrodziejstwa�
Mając na uwadze troskę o równe traktowanie pielęgniarek i położnych, pracujących na etatach oraz na umowach cywilnoprawnych,
proszę Panią Dyrektor o podjęcie działań prawnych zmierzających do uzupełnienia ustawy o emeryturach pomostowych o przepis dający
pielęgniarkom i położnym kontraktowym możliwość skorzystania w przyszłości ze świadczenia pomostowego�
Przewodnicząca Stowarzyszenia
Pielęgniarek i Położnych Kontraktowych
Elżbieta Wrona
5
Ministerstwo Zdrowia
Warszawa 03�08�2012r�
Departament
Pielęgniarek i Położnych
MZ-PP-0760-7875-2/JJ/12
Pani
Elżbieta Wrona
Przewodnicząca
Stowarzyszenia Pielęgniarek i Położnych Kontraktowych
Szanowna Pani Przewodnicząca
W odpowiedzi na pismo dotyczące uprawnień pielęgniarek i położnych do emerytur pomostowych, Departament Pielęgniarek i Położnych
uprzejmie informuje, iż konsultował się w przedmiotowej sprawie z właściwymi komórkami Ministerstwa Zdrowia, co poniżej przedstawia�
Departament nadmienia, iż do Ministerstwa Zdrowia docierają sygnały dotyczące różnic w kwalifikowaniu przez pracodawców prac
wykonywanych na danym stanowisku do prac o szczególnym charakterze, a tym samym osobom na nich zatrudnionym uniemożliwianie
skorzystania z uprawnień do emerytury pomostowej na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008r� o emeryturach pomostowych (Dz� U� Nr
237, poz� 1656 z późn� zm�)�
Przy konstruowaniu tego aktu prawnego przyjęto koncepcję kwalifikacji określonych prac do kategorii prac o szczególnym charakterze,
w taki sposób, że w związku z tym w art� 3 ust� 3 w/w ustawy określono jedynie, czym jest praca o szczególnym charakterze, odsyłając
jednocześnie do wykazu prac spełniających te wymogi, znajdującego się w załączniku nr 2 do ustawy� Wykaz ten zawiera enumeratywne
wymienienie rodzajów prac, a nie konkretnych stanowisk�
Należy zaznaczyć, iż wątpliwości pracodawców budziła głównie kwestia rozumienia pojęcia „personel medyczny”� Punkt 23 załącznika nr
2 w/w ustawy stanowi bowiem, że rodzajem pracy o szczególnym charakterze są „Prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych
i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami” i punkt 24 „Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru”, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r� o ochronie zdrowia
psychicznego�
W związku z tym, że sformułowanie „personel medyczny” – ani w tym, ani w żadnym innym akcie prawa powszechnie obowiązującego nie
zostało zdefiniowane, w opinii Ministerstwa Zdrowia należy je rozumieć jako osoby wykonujące zawód medyczny, zgodnie z definicją zawartą
w art�2 ust� 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r� o działalności leczniczej (Dz� U� Nr 112, poz� 654 z późn� zm�)� Należy też wskazać, iż
interpretacja taka zgodna jest ze stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zamieszczonym na stronie www�emeryturypomostowe�gov�pl�
Zatem za personel medyczny uznaje się osobę, która na podstawie odrębnych przepisów uprawniona jest do udzielania świadczeń
zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub
w określonej dziedzinie medycyny�
Ustawodawca wyodrębnia dwie grupy osób wykonujących zawód medyczny� Jedną grupę stanowią osoby, które na podstawie odrębnych
przepisów uprawnione są do udzielania świadczeń zdrowotnych� Do grupy tej zaliczyć należy: lekarzy, lekarzy dentystów, felczerów, pielęgniarki, położne, diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów, ratowników medycznych� Drugą grupę osób wykonujących zawód medyczny stanowią
osoby, które legitymują się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej dziedzinie medycyny� W przypadku tej grupy osób uzależniono zakwalifikowanie tej osoby do osób wykonujących zawód medyczny od posiadania
fachowych kwalifikacji� Kwalifikacje te muszą być odpowiednie do udzielanych świadczeń zdrowotnych�
Wobec powyższego pielęgniarki i położne, jako że wykonują zawody medyczne oraz udzielają świadczeń zdrowotnych, należy uznawać
za personel medyczny�
Trzeba jednak pamiętać, że decydujące znaczenie dla określenia pracowników uprawnionych do uzyskiwania emerytury pomostowej będą
ostatecznie miały elementy niezbędne do zakwalifikowania pracy danej osoby jako tej o szczególnym charakterze, czyli elementy wymienione
w definicji zawartej w art� 3 ust� 3 ustawy o emeryturach pomostowych� Chodzi tu o prace wymagające szczególnej sprawności psychofizycznej i szczególnej odpowiedzialności, których możliwość należytego wykonywania w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu publicznemu,
w tym zdrowiu i życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej
związanej z procesem starzenia się�
Zatem zaliczenie pracownika do grupy pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze odbywa się na poziomie jego zakładu pracy, a pracodawca decydując o tym powinien stosować wytyczne zawarte w art�3 ust� 3 oraz w załączniku nr 2 przedmiotowej ustawy� Do
pracodawcy (płatnika składek na Fundusz Emerytur Pomostowych) również należy prowadzenie wykazu w/w stanowisk pracy oraz ewidencji
pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub charakterze� Kontroli w powyższym zakresie dokonywać natomiast będzie
Państwowa Inspekcja Pracy, do której to, zgodnie z art� 40 ust� 6 ustawy o emeryturach pomostowych, pracownikowi przysługuje skarga
w przypadku nieumieszczenia go e ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany
6
obowiązek opłacania składek na FEM� Zatem pracownikowi przysługuje odwołanie do okręgowego inspektora pracy, a następnie skarga do
sądu administracyjnego�
Odnosząc się do kwestii uprawnienia do emerytur pomostowych osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, w świetle
obecnie obowiązujących przepisów prawa, do emerytur pomostowych uprawnieni są wyłącznie pracownicy� Wskazać przy tym należy, że
pojęcie pracownika należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art� 2 pkt 3 w/w ustawy, a zatem będą to osoby wymienione w art� 6 ust� 1
pkt 1 oraz art�, 8 ust� 1, 2a i ust� 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r� o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz� U� z 2009r� Nr 205,
poz� 1585 z późn� zm�), a więc są to:
»
pracownicy, z wyłączeniem prokuratorów;
»
osoby pozostające w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust� 2 i 2a, czyli pracownicy spełniający kryteria określone dla osób współpracujących oraz pracownicy wykonujący pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie
usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką
zawarli z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy,
z którym pozostają w stosunku pracy;
»
osoby prowadzące pozarolniczą działalność, czyli twórcy i artyści�
Wśród wymienionych pracowników brak jest kategorii osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (poza tymi, o których
mowa w art� 8 ust� 2a w/w ustawy)�
Mając na uwadze powyższe uprzejmie informuję, iż Minister Zdrowia wystąpił do Ministra Pracy i Polityki Społecznej prośbą o analizę
i rozważenie zmiany przepisów prawnych, które umożliwiłyby osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych (w tym również
grupie zawodowej pielęgniarek i położnych) przechodzenie na emerytury pomostowe�
Z poważaniem
Z-ca DYREKTORA
Departamentu Pielęgniarek i Położnych
Jolanta Skolimowska
Interpelacja poselska
NIPiP-NRPiP-DM�0021�103�12
Warszawa, dnia 10�10�2012r�
Pani / Pan
Przewodnicząca / Przewodniczący
Okręgowej Rady
Pielęgniarek i Położnych
Szanowni Państwo
Uprzejmie informuję, że na stronie internetowej Sejmu RP - link: www�sejm�gov�pl/sejm7�nsf/inerpeacje zamieszczona jest interpelacja
nr 4195
Pana Posła Bogdana Rzońca, skierowana do Ministra Zdrowia oraz odpowiedź Pana Aleksandra Soplińskiego - Podsekretarza Stanu w
Ministerstwie Zdrowia na ww� wystąpienie�
Interpelacja poselska dotyczy opieki długoterminowej domowej�
Proszę o zapoznanie się z powyższymi informacjami�
Z poważaniem
Prezes NRPiP
(-)Grażyna Rogala-Pawelczyk
7
Interpelacja nr 4195
W sprawie praktycznych skutków dla świadczeniobiorców
stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30
sierpnia 2009 r� w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej oraz przepisów zarządzenia nr 83/2011/DSOZ
prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 listopada 2011
r� w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów
w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach
opieki długoterminowej
Zgłaszający
Adresat
Data wpływu
Data ogłoszenia
Bogdan Rzońca
minister zdrowia
25-04-2012
10-05-2012 - posiedzenie nr 14
Odpowiedź:
Odpowiadający
Data wpływu
Odpowiadający
Data wpływu
Data ogłoszenia
Aleksander Sopliński - podsekretarz
stanu w Ministerstwie Zdrowia
05-06-2012
przedłużenie terminu odpowiedzi
Aleksander Sopliński - podsekretarz
stanu w Ministerstwie Zdrowia
27-06-2012
12-07-2012 - posiedzenie nr 18
Szanowny Panie Ministrze!
Tytułowe rozporządzenie i zarządzenie m�in� określają i regulują warunki oraz sposób realizacji gwarantowanych świadczeń
pielęgniarskich w ramach opieki długoterminowej domowej�
Jednakże tak w jednym, jak i w drugim akcie prawnym brakuje
choćby i przykładowego wykazu tych świadczeń, co jest źródłem
nieporozumień i napięć na linii pacjent - pielęgniarka, o czym
świadczą sygnały od świadczeniobiorców i ich rodzin docierające
do mojego biura poselskiego�
Podnoszą oni, że zarządzenie nr 83/2011/DSOZ prezesa NFZ
w § 13 ust� 2 pkt 2 mówi, że pielęgniarka opieki długoterminowej domowej ustala plan opieki w oparciu o rozpoznane problemy
pielęgnacyjne, więc powinno to dotyczyć wszelkich występujących
dolegliwości u danego pacjenta, a więc i wszystkich niezbędnych
tu świadczeń i czynności pielęgnacyjnych, w tym:
1� świadczeń w zakresie edukacji i promocji zdrowia w zakresie samoopieki w życiu z chorobą i niepełnosprawnością w stosunku do chorego i jego rodziny oraz nauki
pielęgnacji i samoobsługi;
2� świadczeń higieniczno-pielęgnacyjnych, np� toalety pa8
3�
4�
cjenta leżącego w łóżku (mycie ciała, zębów, włosów,
golenie, czesanie, zmiana bielizny, pampersa itp�);
świadczeń pielęgnacyjno-leczniczych, np� karmienia pacjenta przez zgłębnik lub przetokę, pielęgnacji przeciwodleżynowej i przeciw zakażeniom, opatrunków, kroplówek, zmian cewnika, lewatywy, oklepywania itp�;
świadczeń usprawniających, np� prowadzenia ćwiczeń
biernych, czynnych i oddechowych u pacjenta leżącego,
ubierania, przesadzania na wózek itp�
Jednakże § 13 ust� 2 w pkt 5 tegoż zarządzenia mówi, że
w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej pielęgniarka
wykonuje czynności określone w załączniku nr 8, a po ich wykonaniu fakt ten odnotowuje w karcie czynności pielęgniarskich�
Przy tym ta karta czynności pielęgniarskich dla pielęgniarki
opieki długoterminowej domowej zawiera enumeratywny wykaz
tych świadczeń i czynności, ograniczając je do:
1� świadczeń w zakresie edukacji i promocji zdrowia;
2� świadczeń pielęgnacyjno-leczniczych:
»
założenie sondy żołądkowej lub dwunastniczej,
»
zmiana opatrunku w sposób sterylny,
»
założenie lub wymiana cewnika u kobiet,
»
płukanie pęcherza moczowego,
»
podawanie leków w postaci iniekcji,
»
podawanie płynów i leków w kroplowych wlewach dożylnych oraz w postaci iniekcji dożylnych,
»
zastosowanie drenażu ułożeniowego�
Toteż, stosując się do powyższych, pielęgniarki ograniczają pomoc dla pacjenta tylko do wyżej wymienionych�
I to właśnie jest przyczyną napięć i nieporozumień na linii pielęgniarka - świadczeniobiorca, bo jak widać, brakuje w tym wykazie czynności związanych z utrzymaniem higieny, profilaktyką
przeciwodleżynową, przeciw zakażeniom, przeciw przykurczom
i zanikom mięśni, wymianą cewnika u mężczyzn, walką z zaparciami, usprawnianiem, ubieraniem, przesadzaniem na wózek itp� A te
właśnie są podstawowymi czynnościami niezbędnymi dla najbardziej schorowanych pacjentów na co dzień - ich brak odczuwają
najdotkliwiej�
Wprawdzie zdarza się, że niektóre pielęgniarki, chcąc ulżyć
pacjentowi (czy jego opiekunowi), wykonują szereg niezbędnych
czynności pielęgniarskich niewymienionych w załączniku nr 8
zarządzenia 83/2011/DSOZ, jednak zmuszone są do swoistej
konspiracji, ponieważ w karcie czynności pielęgniarskich nie ma
stosownej rubryki, by te wykonania dokumentować�
W związku z powyższym zapytuję Pana Ministra: Czy świadczenia i czynności w pielęgnacyjnej opiece długoterminowej domowej
wymienione w aktualnej karcie czynności są jedynymi, które pielę-
gniarka może obecnie wykonywać na rzecz pacjenta w warunkach
domowych?
A jeśli nie, to czy byłby Pan Minister skłonny do wpłynięcia na
pana prezesa NFZ, by ten np� w ramach aneksu do zarządzenia
nr 83/2011/DSOZ określił przykładowe czynności, które mogą być
tutaj wykonywane, i ich jasny sposób dokumentowania, ot choćby
wg karty czynności pielęgnacyjnych z zarządzenia prezesa NFZ nr
96/2008/DSOZ z 2008 r�?
Uważam, że wyraźne wymienienie w karcie dodatkowych czynności pielęgniarskich będzie z korzyścią zarówno dla pacjenta, jak
i dla pielęgniarki, bo wyeliminuje wszelkie niejasności w temacie
przejrzystości praw i obowiązków w tej materii�
Z poważaniem
Poseł Bogdan Rzońca
Jasło, dnia 25 kwietnia 2012 r.
Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia z upoważnienia ministra - na interpelację nr 4195
w sprawie praktycznych skutków dla świadczeniobiorców
stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30
sierpnia 2009 r� w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej oraz przepisów zarządzenia nr 83/2011/DSOZ
prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 listopada 2011
r� w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w
rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki
długoterminowej
Szanowna Pani Marszałek! W związku z interpelacją złożoną
przez pana posła Bogdana Rzońcę (znak: SPS-023-4195/12) w
sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej oraz
przepisów zarządzenia nr 83/2011/DSOZ prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 16 listopada 2011 r� w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji�
Odnosząc się do wyrażonych w ww� interpelacji zastrzeżeń do
karty czynności pielęgniarskich dla pielęgniarki opieki długoterminowej domowej, określonej w załączniku nr 8 do zarządzenia nr
83/2011/DSOZ prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
16 listopada 2011 r� w sprawie określenia warunków zawierania i
realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze
w ramach opieki długoterminowej, ze zmianami, uprzejmie informuję, że zgodnie ze stanowiskiem prezesa Narodowego Funduszu
Zdrowia realizacja świadczeń w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej odbywa się na podstawie planu opieki sporządzonego w oparciu o rozpoznane problemy pielęgnacyjne, a nie na
podstawie karty czynności pielęgniarskich, która służy do celów
statystycznych� Zgodnie bowiem z § 13 ust� 2 pkt 3 ww� zarządzenia pielęgniarka opieki długoterminowej ustala plan opieki w
oparciu o rozpoznane problemy pielęgnacyjne i zapoznaje z nim
świadczeniobiorcę oraz jego rodzinę lub opiekunów faktycznych�
Pielęgniarka zapoznaje również pacjenta z możliwością zabezpieczenia w środki medyczne niezbędne do realizacji świadczeń
pielęgnacyjnych i opiekuńczych� Czynności, które może wykonać
inna osoba niż pielęgniarka i które należy wykonywać częściej, niż
pielęgniarka jest obecna u chorego (np� pielęgnacja przetoki, odsysanie, karmienie), pielęgniarka po ich wykonaniu powinna wpisać
w rubryce 2�1 ww� karty: Prowadzenie edukacji zdrowotnej oraz
poradnictwa w zakresie samoopieki w życiu z chorobą i niesprawnością w stosunku do chorego i jego rodziny oraz nauka pielęgnacji
i samoobsługi� Zgodnie z uwagami do ww� rubryki 2�1 świadczenie
określone jako: prowadzenie edukacji i poradnictwa obejmuje edukację odnoszącą się do wszystkich czynności pielęgnacyjnych oraz
wykonywania pomiarów parametrów życiowych�
W ocenie prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, biorąc
pod uwagę przepisy o dokumentacji medycznej i wiedzę na temat realizacji świadczeń pielęgniarskich, błędne jest założenie, że
brak enumeratywnie wymienionych czynności higienicznych czy
opiekuńczych możliwych do wykonania podczas wizyty pielęgniarskiej u chorego skutkować może niewykonaniem tych czynności�
Zwłaszcza, że sposobem finansowania pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej jest zapłata za osobodzień, a nie zapłata za
każdą wykonaną czynność�
Należy podkreślić, że w sytuacji gdy pielęgniarka opieki długoterminowej domowej odmawia wykonania określonych czynności
pielęgnacyjnych, błędnie powołując się na wykaz czynności zawartych z załączniku nr 8 do ww� zarządzenia, który służy celom statystycznym, a nie finansowaniu zrealizowanego świadczenia, należy
o zaistniałym fakcie poinformować oddział wojewódzki funduszu,
właściwy ze względu na miejsce udzielania świadczenia� Odnosząc
się do pytania o możliwość spowodowania zmiany ww� zarządzenia prezesa NFZ poprzez dodanie do karty dodatkowych czynności, na przykładzie karty czynności pielęgnacyjnych określonej w
zarządzeniu prezesa NFZ nr 96/2008/DSOZ z 2008 r�, uprzejmie
informuję, że minister zdrowia, działając na podstawie art� 163 ust�
2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r� o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz� U� z 2008 r� Nr
164, poz� 1027, z późn� zm�), bada uchwały przyjmowane przez
radę funduszu oraz decyzje podejmowane przez prezesa funduszu
i stwierdza nieważność uchwały lub decyzji w całości lub w części,
w przypadku gdy narusza ona prawo lub prowadzi do niewłaściwego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej lub prowadzi
do niezrównoważenia przychodów i kosztów funduszu� Mając na
uwadze, że od strony formalnej nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowego zarządzenia nr 83/2011/
DSOZ prezesa NFZ z dnia 16 listopada 2011 r�, aktualne brzmienie
tego zarządzenia należy uznać za wiążące dla świadczeniodawców,
z którymi NFZ zawarł umowy na świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej�
Z poważaniem
Podsekretarz stanu
Aleksander Sopliński
Warszawa, dnia 25 czerwca 2012 r.
9
Odniosłyśmy sukces...
Na podstawie § 6 ust� 1 uchwały nr LXIII/1169 Rady Miasta
Szczecina z dnia 16�10�2006r� w sprawie określenia szczegółowych warunków korzystania z nieruchomości gminnych przez
miejskie jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości
prawnej, gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej
w placówkach oświatowo-wychowawczych otrzymały te lokale do
dyspozycji nieodpłatnie�
W zamian za to w krótkim czasie wprowadzono opłaty za media (korzystanie z energii elektrycznej, ogrzewanie, sprzątanie, odprowadzenie ścieków, opłata za wodę)� Opłaty te miały wynosić
symboliczną złotówkę, ale jak się szybko okazało, kwota ta została
bardzo zróżnicowana - od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych�
Niepokojącą sytuacją był również fakt, że kwota ta w niektórych szkołach była systematycznie podnoszona� Pielęgniarka
szkolna w/w media „wykorzystuje” tylko i wyłącznie na potrzeby
uczniów danej placówki� To właśnie w gabinecie uczeń zostaje
umyty, fachowo zabezpieczony pod względem pierwszej pomocy,
w odpowiedniej temperaturze przeprowadzone są badania przesiewowe, w przyjemnej atmosferze odbywa się rozmowa z uczniem,
który zgłasza się do nas z różnymi problemami i to niekoniecznie
zdrowotnymi� Nam takie warunki nie są potrzebne, ale dla uczniów
TAK! To u nas w gabinecie uczeń musi czuć się bezpiecznie i pewnie� To szkoła powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania
z gabinetu profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, który
to obowiązek obciąża szkołę w myśl art� 67�1 pkt 4 ustawy o systemie oświaty (tekst jednolity) z dnia 7 września 1991r� (Dz� U�
z 2004r� Nr 256 poz� 2572 ze zm�) i należy do podstawowych zadań statutowych szkoły� My, pielęgniarki szkolne również ponosimy
niemałe koszty związane z prowadzeniem naszej działalności� Jest
to ZUS, opłata za utylizację odpadów medycznych, zakup druków
medycznych, materiałów biurowych i higienicznych, obowiązkowe
ubezpieczenie�
Jest jeszcze kwestia zmniejszającej się populacji dzieci
w szkole� Pielęgniarka szkolna świadczy usługi zdrowotne nie tylko
w jednej, ale niejednokrotnie w kilku placówkach i w każdej z nich
ponosi opłaty za media� Tu należy dodać, że stawka kapitacyjna na
dziecko od kilku lat jest w niezmienionej wysokości�
Sytuacja na rynku zmusiła nas do założenia własnej działalności, czyli jak nas postrzegają -zostania przedsiębiorcami� A przecież
my w szkole nie zarabiamy dodatkowych pieniędzy, jedyny nasz
dochód jest zależny od ilości dzieci i uzyskiwany jest z umowy
z Narodowym Funduszem Zdrowia�
W związku z zaistniałą sytuacją i nie pogodzeniem się z faktem
ponoszenia w/w opłat postanowiłyśmy - jako Komisja ds� medycyny szkolnej działającej przy Szczecińskiej Izbie Pielęgniarek i Położnych - zwrócić się z prośbą do Przewodniczącej SIPiP Pani mgr
Marii Matusiak o pomoc w rozmowach z Radnymi Miasta Szczecina� Pani Przewodnicząca wyraziła swoją aprobatę i bardzo szybko
podjęła działania�
10
Następnym krokiem była rozmowa z Wiceprezydentem Miasta
Szczecin Panem Krzysztofem Soską i przedstawicielem oświaty Panią Lidią Rogaś� Na początku Pan Prezydent odniósł się do
naszej propozycji z wielkim dystansem, ale po drobiazgowym wyłuszczeniu sprawy, przychylnym okiem spojrzał na nasz problem�
Również przychylny nam był Przewodniczący Rady Miasta Szczecin Pan Jan Stopyra, z którym rozmowa była dużą przyjemnością�
Jeszcze pozostało najważniejsze: zdobyć poparcie Komisji Zdrowia
pod przewodnictwem Pana Jerzego Sieńko� Na posiedzeniu tej komisji problem referowały Sekretarz Rady SIPiP Pani Helena Gąsior,
medycynę szkolną reprezentowała Barbara Rak� Spotkałyśmy się
z ogromnym zrozumieniem i przychylnością ze strony Radnych
z tej komisji� W tych staraniach bardzo mocno wspierał nas Radny
Pan Adam Kozłowski – członek Komisji Zdrowia� Wiele słów uznania i szacunku dla naszej nietypowej i bardzo samodzielnej pracy
otrzymałyśmy od Radnej Pani Stefanii Biernat� Radni zdecydowali
również, że przygotują stanowisko do Ministra Zdrowia w sprawie
przyśpieszenia prac nad zmianami systemowymi, poprawiającymi ogólną sytuację medycyny szkolnej� Zapowiedzieli też, że jeśli
problemów tej grupy zawodowej w najbliższym czasie nie uda się
rozwiązać systemowo, to wystąpią z inicjatywą podjęcia uchwały
umożliwiającej zwolnienie pielęgniarek z obowiązku płacenia za
użytkowane w szkołach gabinety�
NO i UDAŁO SIĘ! Na sesji Rady Miasta Szczecina w dniu
04�06�2012r� Radni jednogłośnie podjęli pozytywną decyzję i na
podstawie Uchwały NR XIX/ 530/12 zmieniającej uchwałę w sprawie określenia szczegółowych warunków korzystania z nieruchomości gminnych przez jednostki organizacyjne nie posiadające
osobowości prawnej, jednostka oświatowa może przekazać nieruchomość do używania w celu prowadzenia gabinetów profilaktyki
zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej po uzyskaniu zgody Prezydenta Miasta�
Bardzo dziękujemy Radnym Miasta Szczecina za to mądre posunięcie i cieszymy się, że nasze miasto w ten sposób nagrodziło
naszą pracę� Tu chcę nadmienić, że wiele (chociaż nie wszystkie)
województw w Polsce nigdy nie pobierało takich opłat od pielęgniarek szkolnych - i chwała im za to!
Bardzo, bardzo dziękujemy za pomoc i doprowadzenie do tak
szczęśliwego finału Pani Przewodniczącej SIPiP mgr Marii Matusiak oraz Pani Sekretarz SIPiP Helenie Gąsior�
Przewodnicząca Komisji ds. medycyny szkolnej Barbara Rak
wraz z zespołem: Magdalena Stojko, Katarzyna Strzelecka, Emilia
Kotecka, Stefania Wojtkowiak, Lidia Bogus, Jolanta Rutkowska, Jolanta Suterska, Grażyna Garczewska, Irena Kostrzewa.
Refluks żołądkowo – przełykowy u niemowląt
Refluks żołądkowo – przełykowy (GER), czyli przemieszczanie
się zawartości żołądka do przełyku� Jest częstym schorzeniem
występującym u dzieci, zwłaszcza u niemowląt i u noworodków�
Obserwuje się go u ok� 67% niemowląt w wieku 4 -5 miesięcy,
w większości przypadków ustępuje samoistnie – u 12 – miesięcznych niemowląt występuje już tylko w 5%�
Przyczyny
Przyczyna jest nieznana, lecz choroba refluksowa może wynikać z opóźnionego dojrzewania czynności nerwowo – mięśniowej
dolnej części przełyku lub zaburzeń hormonalnych mechanizmów
kontrolnych�
Objawy
Niepowikłany refluks objawia się jako regurgitacje i ulewania,
które występują tuż po posiłku lub kilka godzin po nim, nie powoduje objawów chorobowych, czas jego trwania jest krótki, odbywa się bez wysiłku i ustępuje wraz z wiekiem� W momencie kiedy
u dziecka wystąpią takie objawy jak: nasilony niepokój, wymioty
chlustające, kaszel, epizody bezdechu, niedokrwistość, nawracające zapalenia płuc, zapalenie przełyku oraz zahamowanie rozwoju
somatycznego – wówczas rozpoznaje się chorobę refluksową�
Diagnostyka
Rozpoznanie ustala się na podstawie wywiadu oraz badań dodatkowych:
»
24 godzinnej pH – metrii, w trakcie której wykrywamy
refluks „kwaśny”� Obecnie jest to podstawowe badanie
stosowane w wykrywaniu patologicznego refluksu żołądkowo – przełykowego;
»
gastroskopii połączonej z biopsją – stosuje się u pacjentów z podejrzeniem powikłań miejscowych refluksu�
Umożliwia obejrzenie zmian w przełyku i pobranie wycinków błony śluzowej do badania histologicznego celu
oceny stopnia nasilenia objawów;
»
impedancji przełykowej – jest to nowa metoda, która
umożliwia pomiar refluksu „kwaśnego” i „nie – kwaśnego” – z pH > 4;
»
Usg jamy brzusznej – w trakcie badania obserwuje się
zarzucanie treści pokarmowej do przełyku;
»
Scyntygrafii przełyku�
Leczenie
Leczenie uzależnione jest od stopnia nasilenia refluksu żołądkowo – przełykowego� W przypadku niepowikłanego refluksu zaleca się postępowanie niefarmakologiczne w postaci modyfikacji
karmień�
»
Niemowlę należy karmić częściej, ale mniejszymi porcjami;
»
Po kamienieniu należy nosić dziecko ok� pół godziny;
»
Pilnować, aby zawsze odbiło się połknięte powietrze;
»
Układać w łóżeczku w pozycji półleżącej pod kątem 30°;
»
Zaleca się stosowanie zagęszczonych mieszanek mlecznych (AR) - zagęszczony pokarm powoduje zmniejszenie
objawów klinicznych (częstości i objętości ulewań);
W przypadku nasilenia ulewań, gdy nie ma innych powikłań
i dziecko prawidłowo przybiera na wadze, nie ma wskazań do zaprzestania karmienia piersią�
W przypadku, gdy u dziecka stwierdza się chorobę refleksową,
konieczne jest leczenie farmakologiczne� Celem tego leczenia jest
zmniejszenie ekspozycji przełyku na uszkadzającą treść refluksową, a tym samym zapewnienie ochrony i umożliwienie gojenia się
śluzówki przełyku� Osiąga się to przy pomocy leków zmniejszających kwaśność treści żołądkowej i pobudzających motorykę przewodu pokarmowego�
W razie niepowodzenia leczenia farmakologicznego, niemożności jego przewlekłego stosowania lub u dzieci z chorobami towarzyszącymi, które nie rokują całkowitego ustąpienia refluksu,
pozostaje leczenie operacyjne�
Aneta Matyszczak – Specjalista Pielęgniarstwa
Pediatrycznego
Klinka Pediatrii, Endokrynologii ,Diabetologii, Chorób Metabolicznych i Kardiologii Wieku Rozwojowego
PODZIĘKOWANIE
„Szlachetne cechy posiadają szlachetni ludzie”
(Hipokrates)
Droga Elu!
Chciałybyśmy podziękować Ci za Twoją pracę i za Twoje serce, w którym zawsze mieściło się pragnienie okazywania wielkiej
odwagi i ofiarności� Dziękujemy Ci także za bezinteresowną pomoc
i drogę serca, którą wyznaczałaś w relacjach z naszymi pacjentami
i z nami� Za wszystko serdecznie dziękujemy� Na Przyszłość –
życzymy powodzenia�
Koleżance Eli Ostapowicz podziękowania za lata wspólnej
pracy składają kierownik i współpracownicy z oddziału opiekuńczo
– leczniczego SPS ZOZ „Zdroje”�
11
Sprawozdanie z konferencji „Świat przyjazny starości”
23 maja uczestniczyłam w konferencji naukowej „Świat przyjazny starości” na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Szczecińskiego� Konferencję zorganizowali Prezydent Miasta Szczecin oraz
Rzecznik Praw Obywatelskich we współpracy z Wydziałem Humanistycznym Uniwersytetu Szczecińskiego, Polskim Towarzystwem
Gerontologicznym oraz Stowarzyszeniem Uniwersytetu Trzeciego
Wieku� Konferencję zorganizowano w ramach obchodów Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej�
W swoim wystąpieniu prof� Lipowicz podkreśliła korzyści, jakie wnoszą dla społeczeństwa starsi ludzie, chwaliła Uniwersytety
Trzeciego Wieku, akcentowała pojęcie solidarności międzypokoleniowej� Pani profesor przedstawiła także przykłady ageizmu, czyli
dyskryminacji ze względu na wiek podeszły�
Wielokrotnie podkreślano, że „żyjemy w świecie paniki demograficznej”, a media kreują starość jako obciążenie i utratę uczestnictwa w życiu społecznym�
Uważnie wsłuchiwałam się w treści programowe konferencji, bo przecież świat przyjazny starości to świat, który tworzymy
wszyscy� Jesteśmy odpowiedzialni tak samo za starość własną, jak
i osób, które przekroczyły umowny wiek starości i chciałyby cieszyć się jak najdłużej aktywnym życiem w poczuciu bezpieczeństwa, zrozumienia, pewności, że nigdy nie pozostaną sami, zdani
na niepewny, okrutny los�
Na konferencji przedstawiono także inicjatywy podejmowane
na rzecz seniorów�
W naszym Szczecinie powstały miejsca czasowego pobytu
w DPS-ie dla osób z chorobą Alzheimera przy ulicy Romera� Seniorzy korzystają z programu gorących posiłków, wkrótce rozpocznie
się budowa mieszkań chronionych dla osób starszych�
Bardzo dobrym przykładem aktywizacji seniorów jest chorzow-
ska Parkowa Akademia Wolontariatu� Starsze wciąż aktywne osoby
uczą języków, są przewodnikami po Parku Śląskim, organizują maratony, stworzą plac zabaw – marzeń dla dzieci� Starość dla tych
osób to nie problem, a potencjał!
Obecne czasy są zdominowane przez kult młodości� Nie jest
to jednak wytwór naszych czasów, o czym świadczą słowa Williama Szekspira: „Brzydzę się tobą, starości; młodości, jakże cię
uwielbiam”�
Zagadnienia świata przyjaznego starości są szczególnie istotne
z punktu widzenia praktyki pielęgniarskiej, ponieważ pielęgniarki
są najliczniejszą grupą zawodową wśród pracowników ochrony
zdrowia� Mają także najczęstszy kontakt z pacjentami�
Pielęgniarka powinna mieć szczególne predyspozycje do pracy z pacjentami w podeszłym wieku� Bardzo ważna jest wiedza
z zakresu geriatrii, medycyny społecznej i rehabilitacji� Pielęgniarce
niezbędne są także takie umiejętności jak: cierpliwość, umiejętność
słuchania, zrozumienia dla potrzeb seniorów, okazywanie zainteresowania i poświęcanie podopiecznym dużo czasu� Pamiętamy, że
od ludzi starszych możemy nauczyć się patrzenia na świat i życie
z szerszej perspektywy, szanując ich dotychczasowe przeżycia�
„Starość jak Księżyc w trzeciej i czwartej kwadrze”
(W� Pędich)�
Dodajmy blasku starości w naszej codziennej pracy pielęgniarskiej z pacjentem w podeszłym wieku…
Janina Sztama
kierownik Oddziału Opiekuńczo – Leczniczego
SPS ZOZ „Zdroje”
członek Komisji ds. nadzoru nad
indywidualnymi praktykami pielęgniarek, położnych
PODZIĘKOWANIE
„Wartość człowieka po tym się poznaje,
że bierze od życia mniej, a innym więcej daje...”
H.G.
W imieniu własnym oraz mojego brata Rafała pragnę podziękować za pomoc, opiekę i profesjonalizm w działaniach, które dotyczyły naszej
Mamy – Haliny Szuster� Słowa te kieruję do zespołu Lekarzy, Pielęgniarek i Ratowników, którzy pełnili dyżur nocny dnia 09 września br� w
Szpitalnym Oddziale Ratunkowym SPSK1 w Szczecinie�
Szczególne słowa uznania i gorące podziękowania ślę do Lekarzy, Pielęgniarek, Ratowników oraz pozostałego Personelu Kliniki Neurologii
SPSK1 za wszystkie działania, które były podjęte w trakcie Jej hospitalizacji w tej Klinice� Podejmowaliście Państwo działania zawodowe, które
można wymiernie określić i te, które były niemniej istotne – związane z humanistycznym podejściem do chorego człowieka i jego rodziny� Za
tą Waszą ciężką pracę i włożone serce – dziękujemy�
Osobno chciałam podziękować wszystkim Współpracownikom z Centrum Leczenia Urazów Wielonarządowych� W tych trudnych dla mnie
chwilach otoczyliście mnie serdecznością i wsparciem� Za tą obecność – serdecznie wszystkim dziękuję�
Jolanta Nowowiejska - Biegańska
12
Konferencja „Wypadki Masowe i Katastrofy”
W dniach 26-28 września br� na zamku w Książu odbyła się
V Konferencja Naukowa Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa
Ratunkowego przy współpracy z Dolnośląską Okręgową Izbą Pielęgniarek i Położnych� Tematem konferencji były: „Wypadki masowe i katastrofy”� Różnorodne środowiska reprezentujące szeroko
rozumiane ratownictwo przybyły do Książa zarówno z kraju, jak
i z zagranicy tj� z Holandii, Belgii, czy USA� Przybyli na konferencję przedstawiciele Biura Bezpieczeństwa Narodowego wyrazili
w imieniu Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego słowa uznania dla działalności PTRP oraz wręczyli Prezesowi PTRP Markowi
Maślance Medal Honoru, który przyznał szef BBN-u gen� Stanisław
Koziej za codzienną pracę oraz kreatywne działania w związku
z występowaniem nowego rodzaju zagrożeń dla bezpieczeństwa�
Uczestnicy konferencji mieli okazję zapoznać się z organizacją
systemu ratownictwa medycznego w Holandii oraz jego ewolucją,
wraz ze zmieniającymi się rodzajami zdarzeń oraz rozwojem technologii informatycznych� Bieżąca analiza działań wykorzystywana
jest do opracowania wniosków, zmierzających do udoskonalania
działań ratowniczych we wszystkich jego fazach, dzięki czemu
można zminimalizować błędy podczas kolejnych akcji ratowniczych� Ważne miejsce w holenderskim Emergency Medical System ma pielęgniarka ratunkowa� Jej rola i zakres działań wynika
z szeregu precyzyjnie sformułowanych procedur medycznych oraz
ustawicznych szkoleń�
Przewodniczący Europejskiej Rady Pielęgniarstwa Ratunkowego (European Society of Emergency Nurses: EuSEN) Door Lauwaert z Belgii przedstawił historię oraz plany i credo European Society
of Emergency Nurses: EuSEN przypominając, że PTPR też jest
członkiem EuSEN�
Specjaliści z zakresu ratownictwa medycznego będący autorytetami, a zarazem praktykami w swoich dziedzinach, przedstawili
niedoskonałości obecnych rozwiązań z zakresu opracowywania
zdarzeń masowych oraz swoje propozycje i zalecenia zmierzające do ich doskonalenia� Podkreślona została rola jasnych procedur, które zapewnią skuteczny i niezawodny system ratownictwa,
zwłaszcza w przypadku zdarzeń o charakterze masowym� Przedstawiono aktualne wyniki badań dotyczące postępowania przeciwbólowego w stanach nagłych oraz oceny i leczenia zaburzeń
wolemii� Dużą uwagę poświęcono tematyce segregacji poszkodowanych w warunkach pozaszpitalnych, ale również w dalszych
etapach działań ratunkowych do SOR włącznie udowadniając, że
to problem, z którym nie sposób sobie poradzić bez jasnych i praktycznych procedur� Przedstawiono wpływ stresu na jakość pracy
ratowników oraz dostępne formy pomocy psychologicznej dla osób
pracujących w trudnych warunkach psychicznych� To nadal temat
tabu w polskich realiach, pomijany lub niedoceniany wśród pracodawców i pracowników ratownictwa�
Głównym tematem drugiego dnia konferencji był terroryzm�
Jesteśmy zmuszeni zmierzyć się z tym problemem jako społeczeństwo oraz jako służby ratownicze, biorące udział w bezpośrednich
działaniach antyterrorystycznych� Zwrócono uwagę na konieczność
współdziałania służb biorących udział w działaniach antyterrorystycznych, których nieodłącznym elementem powinny być wspólne
warsztaty i ćwiczenia� Zapoznaliśmy się również ze specyfiką działań ratowniczych w warunkach bojowych� Niezwykle interesującym
elementem konferencji była symulacja zamachu terrorystycznego
w plenerze na jednym z dziedzińców zamkowych� Ćwiczenia te były
z pewnością ciekawe i spektakularne, ale co najważniejsze – zobrazowały istnienie licznych zagrożeń w miejscu zamachu, z którymi na co dzień nie zawsze się liczymy�
Uczestnicy konferencji mieli okazję zapoznać się z rolą i zadaniami pielęgniarki ratunkowej w USA� Doświadczenia służb ratowniczych w USA pokazały obrazowo, jak bardzo brakuje w Polsce
procedur określających zakres kompetencji i odpowiedzialności
poszczególnych członków zespołów medycznych� Przybliżono problem dekontaminacji pacjentów w SOR� Wtórne skażenie personelu jest tym, czego bezwzględnie należy unikać, zwłaszcza podczas
zdarzenia masowego� Dokonana została analiza rozwiązań wykorzystywanych w ratownictwie medycznym przez praktyków, od CPR
-u do SOR-u, która udowodniła, że prawidłowa współpraca wielu
służb i jednostek jest trudna, często ich wzajemne współdziałanie
jest w praktyce najsłabszym elementem akcji ratunkowej� Kluczem
konferencji było słowo TRIAGE – a jego historia począwszy od zarania działań wojennych, przybliżyła sens i wartość segregacji na
tle historii i kultur�
Urokliwe zakątki zamku Książ i jego otoczenia były ciekawą
scenerią konferencji� Nie przyćmiły jednak istotnej wartości merytorycznej tego spotkania, wynikającej z obecności wielu znamienitych gości i mówców, a także zaangażowania uczestników�
V konferencja świadczy o tym, że PTPR jest poważaną i liczącą
się platformą dyskusji dotyczącej ratownictwa medycznego� Warto
z tej pozycji korzystać poprzez tworzenie kolejnych inicjatyw i dążenie do ich uskuteczniania, gdyż jako środowisko zawodowe z pewnością mają wiele do zaproponowania�
Katarzyna Piegza
Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego
V Konferencji PTPR
13
Transfuzjologia krwi i jej składników
Arkadiusz Czekała - pielegniarz
Wojewódzki Szpital Zespolony - Oddział Anestezjologii
i Intensywnej Terapii
Krew od zarania dziejów otaczano szczególną czcią, uznawano
ją bowiem za źródło życia� Składano ją w ofierze różnym bóstwom,
tym samym przypisując jej magiczną moc uzdrowienia i siły� Już w
starożytnym Rzymie pito krew pokonanych gladiatorów, aby przyswoić sobie ich odwagę, a Grecy zażywali kąpieli w świeżej krwi,
uznawanej za środek odmładzający� Leczniczą moc przypisywano
nie tylko krwi ludzkiej, ale i zwierzęcej� W wielu krajach krew zwierzęca stosowana była jako lekarstwo� Picie krwi zwierząt domowych: psów, świń, bydła było zalecane w leczeniu wrzodów, liszai
czy świerzbu� Wiara w lecznicze działanie krwi ludzkiej i zwierzęcej
utrzymywała się dość długo, bowiem aż do końca XVIII wieku� Za
metodę leczniczą uznawano nie tylko samo picie krwi, lecz także bardzo długo stosowano jej upusty� Rzymski lekarz Galen jako
pierwszy wyznaczył 45 punktów najkorzystniejszych dla jej upustu,
ale także określił dopuszczalną ilość i częstość upustów krwi� Po
kilku próbach uznano, że tą metodą można leczyć każdą chorobę�
Pierwsze udokumentowane doniesienia o przetaczaniu krwi
pochodzą z początku XVII wieku, kiedy to w 1628r� angielski lekarz
William Harvey w sposób naukowy opisał krążenie krwi w organizmie ludzkim� Wyniki jego badań stanowiły bazę do podejmowania
pierwszych transfuzji� Pierwszy udany zabieg transfuzji krwi jagnięcej został wykonany w 1667 roku przez nadwornego lekarza Ludwika XIV - Jean Baptiste Denis� Biorcą krwi był 15-letni chłopiec
znajdujący się w ciężkim stanie z powodu krwioupustów, którymi
próbowano zwalczyć występującą u niego gorączkę� W trakcie zabiegu przetoczono mu 270 ml krwi jagnięcej, bo tą krew uważał za
lepszą od ludzkiej, gdyż krew zwierząt była zgodnie z przekonaniami religijnymi czystszą, wolną od czynnika rozwiązłości i grzechu
nieumiarkowania w jedzeniu i piciu� Kolejne próby przetoczenia
krwi zwierzęcej kończyły się śmiercią, przez co oficjalnie zakazano
tego typu praktyk w niektórych krajach nawet na 200 lat�
W związku z masywnymi krwotokami idea krwiolecznictwa
zachęcała lekarzy do dalszego praktykowania� W 1818 roku James Blundell (angielski fizjolog i położnik) przetoczył jako pierwszy ludzką krew 10 kobietom po krwotokach porodowych� Połowa
pacjentek przeżyła, co więcej - udało się zaobserwować pierwsze
objawy niepokojące do przerwania toczenia takie, jak drżenie rąk,
niepokój, wymioty czy bóle brzucha� W naszym kraju doniesienia
o pozytywnych przypadkach transfuzji nie pozostawały bez echa�
Pierwszym polskim lekarzem, który wykonywał (doświadczalnych)
transfuzji na zwierzętach, a później dokonywał przetoczeń ludziom
był Ludwik Bierkowski�
Przełomem w krwiolecznictwie było odkrycie w 1901 roku grupy krwi przez Karla Landsteinera, austriackiego patologa i immunologa� W zaobserwowanych przez siebie przypadkach aglutynacji
krwinek czerwonych wyróżnił on 3 grupy A, B i C, którą później
14
przemianowano na 0� Ostatnią grupę AB wyodrębniono dopiero w
1907 roku� Trzydzieści lat później Landsteiner i Alexander Wiener
odkryli antygen Rh występujący u 85% populacji�
Krew i jej składniki nadal są niezastąpione, trudno wyobrazić
sobie dzisiejszą medycynę bez ich stosowania, choć ich używanie
jest bardzo restrykcyjne w stosunku do lat poprzednich� Obecnie
98% krwi poddaje się preparatyce, wiąże się to ze znikomą transfuzją krwi pełnej na rzecz stosowania jej składników� Transfuzja
preparatów krwiopochodnych ma znaczenie zarówno ekonomiczne, jak i kliniczne bo każdą jednostkę krwi można wykorzystać w
sposób racjonalny dla wielu pacjentów� Koszty leczenia preparatami krwi wynoszą około 10 % kosztów szpitalnych�
Krew pełna konserwowana (KPK) do transfuzji pobierana
jest od zdrowych dawców przy użyciu sterylnych, apirogennych
zestawów, składających się z pojemników z tworzywa sztucznego
zawierających płyn konserwujący� Jedna jednostka krwi stanowi
450ml krwi ± 10% zmieszanej z odpowiednią objętością płynu konserwującego� KPK stanowi przede wszystkim materiał do
wyizolowania poszczególnych składników krwi, a wskazania do
krwiolecznictwa są bardzo ograniczone� Krew pełna konserwowana powinna być stosowana, gdy występuje równocześnie niedobór erytrocytów i znaczny spadek objętości krwi krążącej, poniżej
25%�
Ubogoleukocytarna krew pełna (UKP), czyli krew po filtracji,
jest pozbawiona leukocytów i krwinek płytkowych� Stosowana do
transfuzji wymiennych u noworodków�
Koncentrat krwinek czerwonych (KKCZ) - składnik krwi
uzyskiwany z jednej jednostki pełnej krwi po usunięciu z niej większości osocza, zarazem jest najbardziej „popularnym” składnikiem
przetaczanym w szpitalnych oddziałach� Wskazaniem do przetaczania koncentratu jest uzupełnienie krwi krążącej, czyli leczenie
niedokrwistości� Podanie jednej jednostki KKCZ u pacjenta z masą
ok� 60 kg podnosi poziom Hb o ok� 1g%, Ht o ok� od 3%-4%� Transfuzja KKCZ jest wskazana przy poziomie od 7g%, Ht 21% do 9g%,
Ht 27%� Bezwzględnym wskazaniem do przetoczenia niezależnie
od rozpoznania jest stężenie Hb 5g%� Obecnie w czasie transfuzji
zrezygnowano z wykonywania próby biologicznej, przyjmuje się,
że cały czas transfuzji stanowi ową próbę biologiczną� Niekiedy
można zastosować przez pierwsze 10 minut szybsze toczenie i
szczególną obserwacje pacjenta� Do powikłań poprzetoczeniowych
zalicza się: przeciążenie krążenia, hemolityczne reakcje poprzetoczeniowe, pierwsze niepokojące reakcje pojawiają się po podaniu
0,5ml niezgodnej grupowo krwi, poważniejsze po przetoczeniu
5-20 ml, a po 30 ml występuje zagrożenie zgonem� Ponadto mogą
wystąpić reakcje anafilaktyczne, przeciążenie żelazem, zaburzenia
biochemiczne np� hiperkaliemia (po masywnych przetoczeniach),
poprzetoczeniowa ostra niewydolność oddechowa (TRALI), czy też
niehemolityczne reakcje poprzetoczeniowe (głównie dreszcze, gorączka i pokrzywka)�
Koncentrat krwinek płytkowych (KKP) stanowią krwin-
Zatrzymane w fotoobiektywie
Posiedzenie Rady SIPiP - 12.09.2012r.
Posiedzenie Rady SIPiP - Wiceprzewodnicząca
mgr Anna Maria Król
Konferencja 26.09.2012
Wystąpienie ORzOZ - mgr Bożena Rasińska
Konferencja 26.09.2012r.
mgr Maria Matusiak
Wystąpienie Prezes NRPiP - dr Grażyny Rogali - Pawelczyk
Wystąpienie prawnika dr Doroty Karkowskiej
Widok sali
Widok sali
Konferencja 27.09.2012r.
Wizyta w Izbie Pani Prezes Grażyny Rogali - Pawelczyk
Widok sali
Inauguracja konferencji przez Pana Wicewojewodę Ryszarda Mićko
Wystąpienie Pani Grażyny Rogali - Pawelczyk
Stanowisko nr 4 - promocja zawodów pielęgniarki i położnej
Pomiar glikemii
Stanowisko Kliniki Psychiatrii PUM
Prace pacjentów z Kliniki Psychiatrii PUM
Petenci i pracownicy ZUW
Podziękowanie dla Pani Prezes za udział w konferencji
Przy tym stanowisku można było nauczyć się samobadania piersi,
pielęgnacji noworodka, a obok - udzielania pierwszej pomocy
Otwarcie wystawy
Prace pacjentów
Zespół “Wesoły Bronek” z DPS przy ul. Bronowskiego w Szczecinie
Od lewej: Dorota Cieśla, z prawej Grażyna Rogala - Pawelczyk
Prace pacjentów z Oddz. Opiekuńczo - Leczniczego w SPS ZOZ Zdroje
Terapia zajęciowa pacjentów
z Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii
Prace pacjentów
Prace pacjentów
ki płytkowe uzyskane przez odpowiednie odwirowanie jednej
jednostki świeżej krwi pełnej� Jedna jednostka KKP zawiera
0,45 - 0,95 x 1011 krwinek płytkowych zawieszonych w ok� 50 ml
osocza oraz leukocyty i niewiele erytrocytów� Wskazania do przetaczania u pacjentów z liczbą płytek ≤ 20 x 109/l z krwawieniami,
gorączką, hiperleukocytozą, z sepsą, w ostrej niewydolności wątroby� Nie zaleca się przetaczania RhD ujemnej dziewczynce lub
kobiecie w wieku rozrodczym RhD dodatniego KKP� Taka transfuzja
może odbywać się sporadycznie, w wyjątkowych wypadkach, na
pisemne polecenie lekarza możliwe jest wykonanie takiej transfuzji� Wśród powikłań wymienia się najczęściej niehemolityczne
reakcje poprzetoczeniowe, reakcje anafilaktyczne, zakażenia kiłą�
Koncentrat Granulocytarny (KG) stanowią zawieszone w
osoczu granulocyty uzyskane od jednego dawcy metodą aferezy�
Składnik powinien zawierać nie mniej niż 1,2 x 1010 granulocytów�
Preparat zawiera także niechciane zanieczyszczenia komórkowe
w postaci pozostałych krwinek czerwonych, białych i płytkowych�
Otrzymanie takiego składnika wiąże się z podaniem dawcy sterydowych czynników stymulujących i granulocytarnego czynnika wzrostu� Składnik może być stosowany u chorych z ciężką neutropenią
(liczba granulocytów poniżej 500/µl), utrzymującą się gorączką
przez 24 - 48 h, potwierdzeniem obecności bakterii lub grzybów
we krwi, postępującym zakażeniem narządów miąższowych, pomimo leczenia antybiotykami� Powikłania to niehemolityczne reakcje
poprzetoczeniowe, zakażenie kiłą, przeniesienie zakażenia pierwotniakami oraz posocznica�
Osocze świeżo mrożone (FFP) jest to osocze otrzymane
drogą plazmoaferezy manualnej bądź automatycznej albo przez
odwirowanie krwi pełnej i zamrożenie w czasie umożliwiającym zachowanie funkcjonalnego stanu labilnych czynników krzepnięcia�
Jedna jednostka zazwyczaj ma objętość ok� 200 ml� FFP zawiera
wszystkie stabilne czynniki układu krzepnięcia, albuminy i globuliny oraz nie mniej, niż 50g/l białka całkowitego, nie mniej niż 70
IU czynnika VIIIc w 100 ml i podobną ilość pozostałych labilnych
czynników krzepnięcia� Wskazaniem do stosowania są zaburzenia
układu krzepnięcia z niedoborem kilku czynników krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół DIC, konieczność natychmiastowego odwrócenia działania doustnych antykoagulantów�
Krioprecypitat jest to frakcja krioglobulin uzyskanych z jednej
jednostki świeżo mrożonego osocza, zagęszczona do objętości ok�
20-30 ml� Wskazaniem do stosowania jest niedobór czynnika VIII
( hemofilia A i choroba von Willebranda), DIC, niedobór i zmiany
jakościowe fibrynogenu�
Albuminy jest to preparat osoczowy zawierający ok� 96% albumin, 4% globulin oraz inne białka� W trakcie procesu frakcjonowania, albuminy są ogrzewane i w związku z tym nie powinny
przenosić chorób wirusowych� Wskazaniami do przetaczania są
stany hipowolemii i niedobiałczenia, hipoalbuminemia głównie w
niewydolności wątroby, rozległe oparzenia� Ich przetaczanie nie
wymaga używania filtrów�
Pomimo bardzo dużego postępu w transfuzjologii, krew jako
lek nadal stanowi poważne zagrożenie dla biorcy� Ryzyko chorób
zakaźnych np� wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, AIDS, czy
cytomegalii i powikłań poprzetoczeniowych nieść może każda
transfuzja� Ale odsetek ten zmniejsza się z roku na rok w związku z
wprowadzanymi nowymi metodami skracania okienka serologicznego� Od kilku lat w Polsce dokonuje się oznaczenia HIV RNA, dzięki czemu czas wykrycia zakażenia skraca się do 11 dni, a wykrycie
HCV już do 14 dni� Ryzyko zakażenia HIV zdarza się raz na 2-3
miliony przetoczeń krwi, i gdy preparat jest zakażony mamy 90%,
że będziemy nosicielami niezależnie od wieku, płci czy rodzaju
przetaczanego preparatu�
Bibligrafia:
T. Niechwiadowicz - Czapaka, A. Klimczyk, Leczenie Krwią,
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011r.
Praca zbiorowa pod red. M. Łętowskiej, Medyczne zasady pobierania krwi, oddzielania jej składników i wydawania, obowiązujące w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi, Wydanie
II, Instytut Hematologii i Transfuzjiologii, Warszawa 2011 r.
M. Maron Krew i jej składniki, wskazania do transfuzji, opracowanie – prezentacja multimedialna.
E. Wiszniewska - Gauer, Przetaczanie krwi, Elsevier Urban &
Partner, Wrocław 2009r.
Pod redakcją P.D. Mintza, Leczenie krwią. Zasady postępowanie klinicznego, Sekcja Transfuzjiologiczna Polskiego Towarzystwa
Hematologów i Transfuzjologów. Warszawa 2001r.
Raz jeszcze opinia w poniższej sprawie…
KRAJOWY KONSULTANT W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PEDIATRYCZNEGO, OLSZTYN, ul� ŻOŁNIERSKA 18 A WOJEWÓDZKI
SPECJALISTYCZNY SZPITAL DZIECIĘCY, [email protected]�olsztyn�pl
Tel� 089 5393 455, 605 055 411
Opinia konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa
pediatrycznego z dnia 06.12.2010 r. w sprawie podawania
antybiotyków z dodatkiem leków miejscowo znieczulających
drogą domięśniową u dzieci.
W związku z licznymi zapytaniami dotyczącymi wykonywania
zleceń antybiotyków drogą domięśniową z dodatkiem lignokainy
u dzieci, w warunkach domowych, przedstawiam następujące stanowisko w powyższej kwestii, poparte konsultacją z dr�n�med� Jarosławem Woroniem – specjalistą farmakologii klinicznej�
Ze względu na bezpieczeństwo stosowania antybiotyków podawanych domięśniowo, nie zaleca się równoczesnego stosowania
lignokainy jako leku ograniczającego bolesność procedury, z uwagi
na ryzyko wystąpienia polekowych działań niepożądanych�
Lignokaina może powodować reakcje nadwrażliwości, w tym
o ciężkim przebiegu, wstrząs anafilaktyczny, objawy ze strony OUN,
15
w tym drgawki i zatrzymanie oddechu, objawy ze strony układu
krążenia, a w szczególności zaburzenia rytmu� Po iniekcji lignokainy może dojść również do parestezji jak i porażenia kończyn
dolnych, jako efektów niepożądanych zastosowania leku�
Nie bez znaczenia mogą być także niezgodności farmaceutyczne związane z mieszaniem w jednej strzykawce lignokainy
z antybiotykami, jak i potencjalnie możliwe interakcje farmakodynamiczne�
Dr.n.med. Krystyna Piskorz-Ogórek
Krajowy Konsultant w Dziedzinie Pielęgniarstwa
Pediatrycznego
Pomiary temperatury u dziecka
Za temperaturę prawidłową u dziecka można przyjąć 37�0
stopni Celsjusza� Jest to jednak wysokość temperatury umowna,
zależna od miejsca dokonania pomiaru� Zwykle pomiaru temperatury dokonuje się za pomocą termometru:
»
w dole pachowym – termometr umieszczamy pod pachą
i przez cały czas pomiaru przyciskamy go ramieniem�
Prawidłowa temperatura w dole pachowym wynosi około
36,6°C� Temperatura powyżej 37,5 °C oznacza gorączkę;
»
w ustach – przed pomiarem należy odkazić termometr
spirytusem salicylowym lub alkoholem spożywczym
i opłukać wodą� Końcówkę wkładamy głęboko pod język
i mierzymy temperaturę przy zamkniętych ustach, uważając, by nie przygryzać termometru� Normalna temperatura w ustach wynosi około 36,8 °C� Gdy wynosi powyżej
37,5 °C, można mówić o gorączce;
»
w odbycie – pomiar jest tu najdokładniejszy i zaleca
się go u małych dzieci, które nie są w stanie utrzymać
termometru w ustach� Prawidłowa temperatura wynosi
37,1°C, natomiast powyżej 38°C to już gorączka�
Należy pamiętać, że termometrem używanym do pomiaru
temperatury w odbycie nie wolno mierzyć temperatury w innych
miejscach;
w uchu – termometry uszne mierzą temperaturę błony bębenkowej w ciągu kilku sekund� Zakresy temperatur są tu podobne
jak w odbycie�
Temperaturę warto zmierzyć, gdy u dziecka wystąpią objawy
takie jak np�:
»
dreszcze,
»
wypieki na twarzy,
»
błyszczące oczy,
»
złe samopoczucie,
»
przyspieszenie tętna i oddechu,
»
płacz, niepokój,
»
drgawki gorączkowe�
Kiedy temperatura waha się między 37,2 - 38,0 mówimy
o stanie podgorączkowym, który to wymaga obserwacji dziecka�
Temperatura pomiędzy 38,0 a 38,5 stopnia Celsjusza jest
stanem umiarkowanej gorączki, gdzie dziecko należy ochłodzić
metodami fizykalnymi lub podać lek przeciwgorączkowy�
Temperatura ciała powyżej 38,5 stopnia Celsjusza wyma16
ga podania leku przeciwgorączkowego i intensywnego obniżenia
temperatury�
Wzrost temperatury powyżej 40 stopni Celsjusza wymaga bardzo pilnej pomocy lekarskiej (błędem jest nie podanie leków przed
wyjściem z domu w celu udania się do lekarza)�
Jak obniżyć gorączkę?
Najszybciej gorączkę obniżyć można metodami fizykalnymi, to
znaczy stosując kąpiele lub okłady ochładzające - lód na głowę
lub pachwiny, oraz zastosowaniu kąpieli ochładząjącej, która jest
bardzo skuteczna metodą� Należy jednak pamiętać, że temperatura wody w wanience powinna być tylko o 1 stopień niższa, niż
temperatura zmierzona dziecku� Są to metody szybkie i skuteczne,
jednak dla dziecka niezbyt przyjemne� Dlatego na co dzień częściej
korzystamy z farmakologicznych metod obniżania podwyższonej
ciepłoty ciała�
Do dyspozycji mamy obecnie dwa leki:
»
Paracetamol - (czopki , syrop, tabletki) – obniża gorączkę
i uśmierza ból, nie działa jednak przeciwzapalnie� Można
go podawać nie częściej niż co 4-6 godzin (nie przekraczać 5-6 dawek na dobę),
»
Ibuprofen – (czopki, syrop, kapsułki, tabletki) - działa
przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie,
podajemy nie częściej niż co 6 godzin�
Oba leki można stosować naprzemiennie, w dowolnym odstępie czasowym między ibuprofenem a paracetamolem�
Podanie środka przeciwgorączkowego obniża temperaturę
ciała o około 1-1,5 stopnia, a działanie leku daje się zauważyć
zwykle godzinę po podaniu�
Niezmiernie ważnym elementem obniżania temperatury ciała
jest pojenie dziecka� W czasie zwyżki temperatury traci ono bowiem duże ilości wody wraz z oddechem oraz przez skórę (z potem)�
Podajemy wodę lub słabą herbatę, rezygnując z zawiesistych
soków przecierowych� Płyny powinny mieć temperaturę „pokojową”- nie powinny być gorące, by dodatkowo nie obciążać dziecka�
Pamiętajmy również o tym by w pomieszczeniu, gdzie przebywa dziecko nie było zbyt ciepło (temp� około 20 stopni)
Kiedy udać się do lekarza?
»
jeśli dziecko ma mniej, niż 3 miesiące;
»
jeśli ma więcej, niż 3 miesiące, ale gorączka utrzymuje
się dłużej, niż 48 godzin;
»
dziecko jest niespokojne, bardzo pobudzone lub senne
i apatyczne, nie chce przyjmować płynów;
»
występują niepokojące objawy - ból brzucha, wymioty,
trudności w oddychaniu, świszczący oddech, ból ucha,
trudności w połykaniu, świst krtaniowy;
»
temperatura sięga wyżej niż 40 stopni;
»
gorączka pojawia się ponownie po dłuższej, ponad jednodniowej przerwie;
»
gorączce towarzyszy wysypka�
Jeśli stan dziecka szybko się pogarsza, występują zaburzenia
przytomności lub kontaktu z otoczeniem, jeśli gorączce towarzyszy
wysypka (wybroczyny lub krwawe wylewy) lub wystąpią drgawki
gorączkowe – silne, gwałtowne skurcze dużych mięśni, niezależne od woli dziecka, którym często towarzyszy utrata przytomności,
mogą przypominać atak padaczki - dziecko zaczyna drżeć, pręży
się, sztywnieje, traci przytomność� Trwa to zazwyczaj nie dłużej,
niż kilka minut� Nie wolno w tym momencie wkładać maluchowi
niczego do ust (np� dawać mu pić), tylko położyć na boku, najlepiej
na podłodze i pilnować, żeby się nie uderzył - z wizytą nie można
zwlekać� Najlepiej wezwać karetkę pogotowia�
Alicja Jabłecka – Komisja ds. biuletynu
„Mimozami jesień się zaczyna, złotawa, krucha i miła…”
Julian Tuwim
Od kilku dni wychodzę do pracy, kiedy jeszcze jest ciemno,
a wracam, kiedy już jest ciemno……��znaczy, że jesień nadeszła
nieodwołalnie� Coraz krótsze dni no i brak słońca, pomalutku cały
świat pogrąża się w uśpieniu�
A co z nami? Humoru i motywacji do działania brak, najchętniej
położylibyśmy się do łóżka i przespali te wszystkie szarobure dni,
ewentualnie usiedli przed telewizorem, owinęli się w koc i pocieszyli tabliczką czekolady?
Nic dziwnego - kiedy za oknem robi się chłodniej, nie chce
się wychodzić z domu� Na szczęście są sprawdzone sposoby na
poprawienie sobie złego humoru�
Znajdź więcej czasu dla siebie� Idź do fryzjera, kosmetyczki,
kup sobie coś nowego� Jeśli poczujesz się piękna, humor Ci powróci (a i koleżanka z pracy zapewne pozazdrości udanej modnej
fryzurki)�
Uprawiaj sport (nie mam tu na myśli biegania w tę i z powrotem po szpitalnych korytarzach), dzięki niemu zapomnisz o senności� Lepsze krążenie krwi sprawi, że znów poczujesz się pełna życia� Pamiętaj, że każdy ruch sprawia, że nasz organizm produkuje
hormony szczęścia (endorfiny), dzięki którym po wysiłku fizycznym
czujemy się niewiarygodnie szczęśliwi�
Słuchaj muzyki� Musi ona być szybka i rytmiczna, ale oczywiście taka, jaką lubisz�
Umawiaj się ze znajomymi i najlepiej z tymi, którzy wciąż nie
narzekają, tylko zawsze tryskają energią� Może ich pozytywna
energia, optymizm i humor Tobie się też udzielą� Jeśli możesz to
unikaj ludzi których nie darzysz sympatią (hmmmm lista jest o wiele dłuższa, niż tych osób, z którymi chciałabyś się spotkać? No cóż,
wierzę , że sobie mimo wszystko poradzisz) oraz wszelkich osób
o pochmurnym usposobieniu�
Poluj na słońce� Jeśli tylko pojawi się między chmurami, wyjdź
z domu na spacer lub na rower� Zamknij oczy na chwilę i skieruj
głowę w kierunku światła� Zobaczysz, jakie to przyjemne, ostatecznie zawsze można pójść do solarium…� może nasza zaprzyjaźnio-
na kosmetyczka przy okazji zrobi manicure (no i co z tego,że Oddziałowa na pewno tę zmianę zauważy i nie zapomni przypomnieć,
że nie wolno?���)
Najważniejsze, żeby umieć cieszyć się z rzeczy małych�
Ubieraj się kolorowo� Czerwień, żółty, pomarańczowy - te kolory
powinny Ci towarzyszyć każdego dnia� Unikaj ciemnych i smutnych
kolorów zarówno na sobie, jak i w mieszkaniu� I tak dosyć szarości
za oknem! Pamiętaj, że kolory mają bardzo duży wpływ na naszą
podświadomość�
Myśl pozytywnie� To wcale nie znaczy, że kiedy czujesz się naprawdę fatalnie, powinnaś sobie uporczywie wmawiać, że jest ci
świetnie�
Pomyśl raczej o tym, w jaki sposób możesz poprawić nastrój
i rozwiązać swoje problemy� Rób ekscytujące plany - na przykład
zimowej wyprawy na narty, albo egzotycznej letniej podróży - i wyobrażaj sobie, w jaki sposób zrealizujesz te pomysły� Pamiętaj, aby
marzenia się spełniły, trzeba im trochę pomóc�
Pamiętaj o miłości� Przytulaj się do dzieci i męża i okazuj im
swoje uczucia� Oni odpowiedzą ci takim samym ciepłem, a tego
ciepła właśnie potrzebujesz teraz najbardziej� Nie mów mężowi, że
boli cię głowa za każdym razem, gdy chce cię objąć� Przypomnij
sobie, jak dobrze wam było kilka miesięcy temu nad morzem���
Jesień jest nieprzewidywalna� Piękna i okrutna zarazem� Urzeka feerią barw rudo-złotych liści i przyprawia o łzę listopadowymi
szarugami� Jesień potrafi być fascynująca jeśli wie się, co robić
o tej porze roku� Wyłącz telewizor, wyłącz komputer - idź na spacer� Zapal świecę, weź w ręce kubek rozgrzanego słońca i zacznij
pisać wiersze� Znajdź na strychu starą gitarę, wierną towarzyszkę
młodości� Sprawdź, czy struny jeszcze dźwięczą ci w sercu� Jesień potrafi być fascynująca, trzeba „tylko” pozwolić obudzić się
uśpionemu w nas dziecku i dać się porwać szaleństwu kolorowych
liści…
rozamunda
17
Rutyna?
Czy w naszych placówkach medycznych, szczególnie szpitalach, panuje znieczulica? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć� Na
pewno teraz odezwie się gremium oburzonych, że jak to, że przecież, że absolutnie nie! Nie oszukujmy się - czasem panuje� Są
miejsca w naszym kraju, gdzie wręcz króluje�
Pytanie tylko, dlaczego? Skąd się bierze?
Zarabiamy naprawdę nieadekwatnie do obowiązków, odpowiedzialności, którą mamy każdego dnia w pracy� Przecież chodzi
o ludzkie życie! Coś najważniejszego! Matki powierzają nam swoje
największe „skarby”, dzieci, dają nam pod opiekę ukochanych rodziców, czy dziadków� Każdy chce być „obsłużony” szybko, fachowo i z uśmiechem na twarzy� Pacjenta ma prawo nie obchodzić, że
akurat mamy zły dzień, że mąż stracił pracę, że nie ma pieniędzy
na bieżące rachunki� Ma prawo� Nie musi być wyrozumiały, bo to
jest nasza praca� Życie to nie bajka - jak mówią niektórzy� To prawda� Coraz bardziej ciężko jest nam godzić życie osobiste z pracą�
Kiedy jest nam źle - trudno się śmiać�
Z drugiej strony rutyna jest trochę potrzebna w naszej pracy�
Każda/y z nas pamięta pierwsze kroki w szpitalach, na praktykach�
Płakałyśmy przy pierwszym chorym, który odszedł na zawsze, ryczałyśmy jak bobry przy pierwszym porodzie� Gdyby tak to zostało
- wzruszenie zamiast twórczego działania? Nie tkliwe rozczulanie,
a podejmowanie decyzji w ułamku sekundy� Średnio wyobrażamy
sobie pielęgniarkę/położną, która zamiast działać - płacze� Niestety, życie wymusiło na nas zmianę w naszych zachowaniach�
Problem jest wtedy, kiedy zostaje tylko rutyna, nie ma empatii, brakuje zwykłego zrozumienia� Mam tylko nadzieję, że takich
pielęgniarek ,czy położnych nie ma� Że mimo wszystko potrafimy
dać choremu to, co w nas najlepsze� Mam nadzieję, że kiedy sama
będę pacjentem, ktoś potrzyma moją dłoń i nie będę się bała, a
przynajmniej dużo mniej�
Jakiś czas temu, na moim oddziale odszedł na zawsze pacjent�
Na internie zdarza się to niestety dość często� Uogólniona choroba
nowotworowa� Niby nic nowego, nasi pacjenci czasem słyszą takie
diagnozy� Ale ten miał lat dwadzieścia kilka, ukończone niedawno
studia i bliski termin ślubu z piękną dziewczyną� Miał też matkę,
która czuwała przy nim przez całą dobę� Kiedy nadszedł jego czas,
za szybko, widziałam łzy w oczach koleżanek� Długo nie mogły się
uspokoić� Tam nie było rutyny, czy znieczulicy� Było współczucie
i żal� To jeden z przykładów, pewnie dramatyczny, ale to jest nasza
praca, codzienność, z którą musimy sobie radzić� Nikt, kto nie pracuje przy łóżku chorego, nie ma pojęcia, ile to nas kosztuje�
Mimo wszystko dajemy radę! Jesteśmy zazwyczaj uśmiechnięte, sympatyczne i pełne zapału do pracy� Nie na darmo mówi się,
że nasza praca to powołanie� To prawda, pielęgniarką czy położną
nie zostaje się z przypadku�
Pamiętajmy zawsze i wszędzie, że jest coś, co nie kosztuje, a
działa cuda! Uśmiech� Nawet jeśli odrobinę wymuszony, nie zawsze
do końca być może szczery� Uśmiechajmy się do ludzi! Czasami
jest to jedyna „rzecz”, jaką możemy dać pacjentowi� Bądźmy optymistami, dobro zawsze powraca, to nie wytarty frazes, ale prawda�
PS. Korzystając z okazji - serdeczne uściski dla personelu
pielęgniarskiego ze Szpitala w Zdunowie, gdzie mam przyjemność pracować!
Katarzyna Mandes
Sprawozdanie z udziału w konferencji
Dnia 27 września 2012r� w siedzibie Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego przy Wałach Chrobrego w trakcie zorganizowanej
przez ZUW przy współudziale SIPiP konferencji „Jakość opieki a zdrowie publiczne”, członkowie Komisji ds� promowania zawodów pielęgniarki i położnej reprezentowali SIPiP przy stanowisku nr 4� Stanowisko funkcjonowało w godz� 9�15 – 14�30� Przygotowano dwie prezentacje
multimedialne, które były naprzemiennie wyświetlane na dużym ekranie w dostępnej przestrzeni dla wszystkich uczestników konferencji,
pracowników i klientów ZUW� Pierwsza prezentacja dotyczyła standardów zawodowych pielęgniarek i położnych, druga zawierała historyczne
aspekty ubioru pielęgniarki� W prezentacji standardów wykorzystano rysunki dzieci z akcji „Majówka na zdrowie”� Wymienione standardy
zaprezentowano również w wersji papierowej, jako publikacje Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Rynku Pracy�
Uczestnicy stoiska zachęcali do zaznajomienia się ze standardami prezentowanych zawodów, wskazując na duży wachlarz możliwości realizacji zawodowej� Standardy zawodowe wzbudziły zainteresowanie również wśród osób wykonujących już zawód pielęgniarki i położnej oraz
obecnych na konferencji wykładowców Wydziału Nauk o Zdrowiu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego� Wydano kilkadziesiąt wizytówek
SIPiP z nadrukiem strony ze standardami zawodowymi� Zastosowany element marketingowy w postaci słodyczy sprawdził się w przypadku
osób nieśmiałych oraz w późniejszych godzinach prezentacji, kiedy ruch petentów był zmniejszony�
Alicja Piątek – Komisja ds. promowania zawodu pielęgniarki i położnej
18
Spełniamy marzenia…
Dnia 22 lipca 2012 roku Fundacja Mam Marzenie, wspólnie z Fundacją DKMS zorganizowała w Szczecinie na Jasnych Błoniach - Dzień
Dawcy Szpiku Kostnego� Akcja została dedykowana jednej z podopiecznych Fundacji Mam Marzenie - Marzycielce Marceli� Jest to przeurocza
i niezwykle skromna dziewczyna� Choroba dotknęła ją po raz drugi, trzy lata temu zwalczyła białaczkę limfoblastyczną� Niestety, kilka miesięcy
temu Marcela i jej rodzina dowiedziała się, że ponownie jest chora, tym razem na białaczkę szpikową�
Marcela trafiła do Fundacji Mam Marzenie z wyjątkowym marzeniem� Dziewczyna marzyła o własnej toaletce z kompletem kosmetyków� Więcej informacji o spełnionym marzeniu znajduje się na stronie Fundacji Mam Marzenie: http://www�mammarzenie�org/marzyciel/10473,14,biala-drewniana-toaletka-z-ozdobnym-lustrem-i-zestawem-kosmetykow� Wiadomo, że nie było to główne marzenie Marceli, jej
najskrytszym marzeniem jest pokonać białaczkę po raz drugi� Dzięki ogromnemu zaangażowaniu wolontariuszy udało się zarejestrować 261
potencjalnych dawców szpiku kostnego� Jak wiadomo w takich akcjach liczy się każda pomoc, niemniej jednak podczas tej konkretnej akcji
liczyła się fachowa pomoc pielęgniarek, które pobierały krew do badań�
Chciałam jeszcze raz serdecznie podziękować moim koleżankom pielęgniarkom: Kamili Nabijacz, Aleksandrze Dreas, Ewie Dziekan, Patrycji Palus-Słonina, Marii Skarżyskiej oraz Jolancie Wicher, które bez namysłu i z wielkim entuzjazmem ofiarowały swoją pomoc�
Anna Misiewicz
Członek Komisji ds. kształcenia i doskonalenia zawodowego
109 Szpital Wojskowy z Przychodnią SP ZOZ – Oddział Ortopedii
Gratulacje
Wyrazy uznania i gratulacje z okazji 40 – lecia pracy zawodowej dla Pani mgr Barbary Mielko - Dyrektor Żłobków Miejskich w Szczecinie� Pani ścieżka kariery zawodowej wiodła przez wiele placówek i obejmowała różne stanowiska pracy� Jednak lata pracy poświęcone
maluszkom w żłobku były najtrafniejszą decyzją zawodową� Składając życzenia gratulujemy osiągnięć, na przyszłość zaś życzymy realizacji
nowych zadań, spełnienia marzeń i pozytywnego spojrzenia na świat�
Dyrektorki Żłobków Miejskich w Szczecinie wraz z personelem�
Do życzeń i gratulacji dołącza się Szczecińska Izba Pielęgniarek i Położnych, dedykując poniższy wiersz� Niech będzie dla Pani drogowskazem na następne lata�
spełnienia marzeń
nawet tych głęboko ukrytych
samych sukcesów
nowych szczytów zdobytych
mimo trosk i problemów
i szybkiego upływu lat
niech co dzień uśmiecha się
do nas cały świat!
K. M.
szerokiego uśmiechu
i beztroskiej radości
poczucia spokoju
i ogromu miłości
19
KONDOLENCJE
„ Nie umiera ten, kto pozostaje w sercach i pamięci naszej…”
Drogiej Koleżance Aleksandrze Modrzejewskiej wyrazy
głębokiego współczucia z powodu śmierci Ojca
składają
„Człowiek nigdy nie umiera, w inny wymiar czasu przechodzi
I choć rozpacz serce rozdziera – musisz się z tym pogodzić…”
H.G.
pielęgniarka koordynująca wraz z personelem II Oddziału
Koleżance Jolancie Nowowiejskiej - Biegańskiej szczere wyrazy
współczucia z powodu śmierci Mamy
Ogólnopsychiatrycznego SPS ZOZ „Zdroje” w Szczecinie
składają
Naczelna Pielęgniarka, Z-ca Naczelnej Pielęgniarki, Pielęgniarz
Oddziałowy CLUW wraz z pielęgniarkami z SPSK1 w Szczecinie
„Każdy człowiek wnosi w rzeczywistość cud swego istnienia, który we
wspomnieniach i słowach… potrafi trwać wiecznie”.
Drogiej Koleżance Beacie Michalskiej wyrazy głębokiego współczucia
z powodu śmierci Teścia
składają
pielęgniarka koordynująca wraz z personelem II Oddziału
„Czas przeznaczony każdemu…
Przemierzamy nasze życie, dni, miesiące, lata,
aż wydamy ostatnie tchnienie.
Zatopieni we łzach…”
W. Wharton
Ogólnopsychiatrycznego SPS ZOZ „Zdroje” w Szczecinie
Droga Koleżanko,
wobec ciosu, który spadł na Ciebie, niełatwo znaleźć słowa pociechy�
Można jedynie życzyć sił do zniesienia tego bólu, który tylko czas może
złagodzić�
„… Umarłych wieczność dotąd trwa,
Dokąd pamięcią im się płaci…”
Wyrazy głębokiego współczucia Koleżance Jolancie Nowowiejskiej Biegańskiej z powodu śmierci Mamy
Wisława Szymborska
Szczere wyrazy współczucia Koleżance Danucie Kamińskiej z powodu
śmierci Mamy
składają
Przewodnicząca i członkowie Rady Szczecińskiej Izby Pielęgniarek
i Położnych
składają
Pielęgniarka Oddziałowa oraz koleżanki z Oddziału Pediatrii i Neurologii
Dziecięcej ZOZ „Zdroje” w Szczecinie
„Człowiek odchodzi, lecz miłość zostaje, pomimo wielkiej rozpaczy
„Wszystko ma swój czas i jest wyznaczona godzina na wszystkie sprawy
pod niebem.
Jest czas rodzenia i czas umierania…”
Księga Koheleta
Koleżance Jolancie Nowowiejskiej - Biegańskiej wyrazy
głębokiego współczucia z powodu śmierci Mamy
składają
Przewodnicząca i członkowie Okręgowej Komisji Rewizyjnej
„Czas przeznaczony każdemu…
Przemierzamy nasze życie, dni, miesiące, lata,
aż wydamy ostatnie tchnienie.
Zatopieni we łzach…”
W. Wharton
Z żalem zawiadamiamy, iż odeszła z naszego grona nasza Koleżanka
Danuta Selech.
Dzielnie walczyła z chorobą, lecz była to walka nierówna… Żegnamy Cię
Danusiu… Pozostaniesz na zawsze w naszych sercach i pamięci…
Pielęgniarka Oddziałowa wraz z koleżankami z Oddziału III SPS ZOZ
„Zdroje”
„Odeszłaś kamienną drogą
w piękny słoneczny dzień
w zwiewnej sukni tylko dokąd…”
Arnika
Pani Jadwidze Rożek najserdeczniejsze wyrazy
Z głębokim żalem i smutkiem zawiadamiamy, że odeszła od nas
Koleżanka pielęgniarka
współczucia z powodu śmierci Mamy
Wiesława Kołek.
składają
Będzie nam brakowało Jej obecności, ciepła i serdeczności…
Pielęgniarka Oddziałowa oraz koleżanki z Oddziału Pediatrii i Neurologii
Dziecięcej ZOZ „Zdroje” w Szczecinie
20
pozwala żyć dalej…”
Naczelna Pielęgniarka wraz z pielęgniarkami z Uzdrowiska Świnoujście
S�A�
Relacja fotograficzna z Dnia Dawcy Szpiku Kostnego…
a kiedy przyjdzie ten czas
zapukam do nieba
przedstawię swe podanie
ukłonię się jak trzeba
niezbyt dokładnie opowiem
bo w życiu różnie bywa
że grzechów było wiele
choć rzecz to wstydliwa
że łez było kilka
że życie kochałam
że pewnie zbyt mało
innym z siebie dałam
kiedy przyjdzie ten czas
nie będę się bała
ze świętymi przy piwie
będę siedziała
K.M.
Download

NR 5 (106) Wrzesień - Październik 2012 ISSN 1426