Moleküler Geometri
• Bir bileşiğin özellikleri moleküllerinin biçimi ve
boyutu ile yakından ilgilidir.
• Moleküler geometri bağ uzunlukları ve bağ
açılarına özgü bir biçimde atomların yerini
belirtir.
Moleküler Modeller
Moleküler geometri farklı biçimlerde
gösterilebilir..
Perspektif çizimi:
Top-çubuk modeli:
Uzay dolgu modeli:
VSEPR Modeli
• Değerlik, kabuğu, elektron, çifti, itmesi
(Valence Shell Electron Pair Repulsion)
moleküler geometriyi tahmin etmede
kullanılan etkin bir modeldir.
• VSEPR’in ilk kabulü:
Bir molekülün geometrisi elektron çiftleri
itmesinin en az olduğu duruma uyar.
VSEPR’in Uygulanması
• Lewis yapısını çizin.
• Merkez atomunun etrafındaki elektron
çiftlerini sayın. Katlı kovalent bağları bir
elektron çifti olarak kabul edin .
• İtmeyi en aza indiren elektron çiftleri
geometrisi elektron-çifti geometrisi olarak
adlandırılır.
• Molekül içindeki atomların düzenlenmesi ise
moleküler geometri olarak adlandırılır.
Elektron-Çifti Geometrileri
E.Ç.s Geometri
2
180
Lineer
120
3
Düzlemsel
üçgen
109.5
4
Dörtyüzlü
Elektron-Çifti Geometrileri
E.Ç.s Geometri
90
5
Üçgen
bipiramit
120
90
90
6
Sekiz yüzlü
Üçgen Bipiramit
Açılar, eksen
boyunca
açılar(aksiyel, 90 )
ekvatora paralel
(ekvatoryal 120)
olmak üzere iki
türlüdür.
Bazı Temel Geometriler
CO2
SO2
Lewis
Yapısı

EÇ
Geometrisi

O
=C=O








2 - Lineer
O
S =O



Molekül
Bağ
Açısı
180
3 - Düzlemsel 120
üçgen

O
C O


-2



O

CO3-2


O
=S O


3 - Düzlemsel 120
üçgen
Bazı Temel Geometriler
Molekül
Lewis
Yapısı
H
CH4
H C H
EÇ
Geometrisi
Bağ
Açısı
4 - Dörtyüzlü 109.5
H
NH3

H N H
H
4 - Dörtyüzlü 109.5
Bazı Temel Geometriler
Molekül
Lewis
Yapısı
EÇ
Geometrisi
Bağ
Açısı



F
S 
F



SF4



F

F

Üçgen
5 - bipiramit
90,
120
F

F
Xe F





F

XeF4





6 - Sekiz yüzlü 90
İdeal Geometriden Sapmalar
VSEPR’in diğer varsayımları :
• Bağ yapmamış elektron çiftleri, bağ yapmış
olanlara göre daha büyük bir itme gösterirler.
• Katlı bağlar, tekli bağlardan daha büyük bir
itme gösterirler.
• Örnek: H2O
O
H
H
104.5
Birden Fazla Merkez Atomu Olan
Moleküller


Her bir merkez atomunun etrafındaki geometri
belirlenmelidir.
Düzlemsel üçgen
H O

HC2H3O2:
H C C O
H

H
Dörtyüzlü
Moleküler Dipol Momentler
• Pozitif ve negatif yük merkezleri ayrılmış bir
molekül polardır.
• Bir molekülün polarlığı iyonlarla ve diğer
moleküllerle etkileşmeye neden olur .
• Elektriksel
alanda
dipoller:
Moleküler Dipol Momentler
Çok atomlu moleküller için, dipol moment,
bütün bağ dipol momentlerinin geometrik
toplamıdır.
CO2 - Apolar
H2O - Polar
Moleküler Dipol Momentler
Polar mı yoksa apolar mı?


F B F




BF3:
F


F

Düzlemsel
üçgen
B
120
F
F
Apolar
O


CH2O:
O
H C H
Düzlemsel
üçgen
C
120
H
H
Polar
Moleküler Dipol Momentler
Polar mı yoksa apolar mı?

109


Cl



Cl
C
Cl



Tetrahedral
Cl C
Cl
Apolar

Cl

Cl


CCl4:
Cl
CH3Cl:


Cl
H C H
H
Tetrahedral
H C
H
Cl
H
Polar
Polarity of Molecules
Dipole Moments of Polyatomic Molecules
The VSEPR Model
Download

vsepr - WordPress.com