Sigara Bağımlılığı ve
Astım-KOAH ile İlişkisi
Yrd. Doç. Dr. Sertaç Arslan
Hitit Üniversitesi Tıp Fakültesi
Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı
TÜRKİYE’DE SİGARA SATIŞI
WHO, Tobacco Control in Turkey, March 2012 (yeniden görselleştirildi).
NEDEN & SONUÇ
• Tütün Ürünlerinin Ucuzlaması
• Dağıtım Ağının Yaygınlaşıp Etkinleşmesi
• Tütün Şirketlerinin Lobi Uygulamaları
– tütün tüketimi artıyor
– sigara içmeye başlama yaşı düşüyor
– sigara içenler arasında ek talep canlanıyor
Gilmore AB, Global Public Health, 2011.
Stewart DJ, Lung Cancer, 2010.
Bağımlılık üçgeni
Nörokimyasal
SSS- Nikotin ilişkisi
N. Accumbens
(Ödüllendirme yolu)
Nikotinik reseptörler
( α4β2)
Nöromediatör: Dopamin
Locus coeruleus
(Yoksunluk belirtileri)
Nöromediatör:Noradrenalin
Nikotin yoksunluk
semptomları
Semptom
Süre
Başdönmesi
<48 saat
10
Uyku bozukluğu
<1 hafta
25
Konsantrasyon
zayıflığı
Nikotin arzusu
<2 hafta
60
<2 hafta
70
Rahatsızlık ve
agresyon
Depresyon
<4 hafta
50
<4 hafta
60
Huzursuzluk
<4 hafta
60
<10 hafta
70
İştah artışı
1. Jarvis MJ. BMJ 2004; 328:277-279.
Sıklık(%)
Sigarayı sevme ve içme
isteğinin altında yatan
nedenler




Sigarayı içtiğinde keyif vermesi,
İçmediğinde olumsuz duygular yaşaması
Zorlandığı durumlarda ona yardımcı olduğu
düşüncesi
SONUÇ: Zararlarını göz ardı etme ya da
önemsememe, sigarayı yaşamın bir parçası gibi
algılama
Sigaraya karşı olumlu
düşüncesini
değiştirmeyenler



Sevgilisinden istemediği halde
ayrılıyormuş hissi,
Yakınını kaybettiği zaman yaşadığı
olumsuz duygular
Sigarayı özleme, içenlere imrenme
Sudan bir sebeple tekrar başlama
Sigaraya karşı olumsuz düşünce
geliştirenler





Felaketten kurtuluyormuş hissi
Kendini rahatsız eden bir durumun sona erdiği
zaman hissedilen duygu
Bu olumsuz duruma düşmemek için önlemlerin
alınması
Kalıcı bırakma
Sigara içenlere üzülme
Sezer RE, Cumhuriyet Tıp Derg, 2011.
“Hekimler kendilerini şarlatanlardan ve rahiplerden ayırdılar, çünkü
sanatlarının sınırlarını biliyorlardı.” (I. Illich)
Hammond D,
Tobacco Control, 2011.
Erkek: Başlama eğitimle,
sürdürme gelirle ters orantılı
Kadın: Başlama ve sürdürme
eğitim ve gelirle ters orantılı
Leinsalu M,
BMC Public Health, 2011.








KOAH
KOAH gelişiminde sigaranın rolü
Hastalığın seyri ve sigara
KOAH’ta sigara bırakma
Astım
Prenatal dönemden başlayan etkiler
Astım hastaları sigara içmeye devam ederse
Sigara bırakma
Sigara ve KOAH Gelişimi






Sigara dumanı,
Mukoza, submukoza, glanduler dokunun inflamatuar hücrelerle
infiltrasyonuna neden olur.
Mukus artışı
Epitelyal hiperplazi
Doku onarımının bozulması
Küçük havayollarında duvarın kalınlaşması
Sigara ve KOAH


KOAH gelişmesinde %80 risk faktörü sigara
Sigara içenlerde akciğer fonksiyonlarında
azalma hızlanıyor.




Erkeklerde, her paket-yıl için yıllık FEV1 kaybı
9 ml,
ör: 30 paket-yıl sigara içen bir erkekte
içmeyen bir erkeğe göre 270 ml daha fazla
Kadınlarda her paket-yıl için yıllık FEV1 kaybı
6 ml
Ancak sigara içenlerin hepsinde aynı şekilde
bir etki oluşmuyor.



Bireysel riski tahmin etmek bu kadar kolay
değil.
Sigara içme miktarı fazla olan bir kişide FEV1
normal olabilir. Daha az içen bir kişide ise
FEV1’de azalma görülebilir.
Sigara içenler arasında FEV1’de azalma
olanlarda, sigara içmeye devam edilmesi daha
büyük etki yaratmaktadır.
Çevresel sigara dumanı
maruziyeti



Evde ETS KOAH riskini 1,55 kat
İş yerinde ETS 1,36 kat artırıyor.
ETS , KOAH hastalarının hastaneye yatış
riskini artırıyor.



Lung Health Study
Orta yaş grubunda sigara içen, FEV1 değeri
beklenenin %55-90’ı arasında olan kişilerde
SİGARAYI BIRAKANLAR ve bırakmayanlar
arasında sonraki 5 yıl içinde 200 ml FEV1 farkı
olduğunu,
Sonraki 6 yılda bu farkın 2 katına çıktığını
göstermiştir.
Sigara Bırakma ve KOAH


Lung Health Study,
Sigarayı bırakmanın KOAH’ın doğal seyrini
değiştiren tek müdahale
Sigara içmeyi sürdürenlerde akciğer fonksiyon
kaybı hızlanırken, bırakanlarda başlangıçta
akciğer fonksiyonlarında düzelme, ardından
ise içmeyenlerle benzer düzeyde kayıp
sürüyor.

En fazla yarar ise genç yaşlarda bırakanlarda !
Sigarayı bıraktıktan sonra, sigara içmeyi
sürdürenlere göre tüm nedenlere bağlı ölüm
riskinde azalma oranları
Mortalite



KOAH ile ilişkili mortalite, tüm nedenlere bağlı
mortalite
Her ikisine birlikte bakıldığında bırakanlarda mortalite
oranları sigara içenlere göre %32-84 azalma
Mortalite sigara içme süresi ve miktarıyla ilişkili !
Sigara ve Astım


Tütün yaprakları 17 yy.da astımın tedavisinde
kullanılıyordu.
20. yy başlangıcına kadar devam eden bir
yaklaşım.
21. Yüzyılda neredeyiz?

Astım hastalarında sigara içme oranı %25



Annenin sigara içmesi hayatın ilk yılında astım
gelişmesi için başlıca risk faktörüdür.
Annesi nonatopik ve sigara içen bebeklerde
astım gelişmesi riski 2 kat fazla
Annesi atopik ve sigara içen bebeklerde astım
gelişmesi riski 4 kat fazla


Annesi sigara içen bebeklerde başlıca etki
intrauterin maruziyet ve doğumda akciğer
fonksiyonlarındaki azalmadır.
Annenin sigara içmesi alt solunum yolu
enfeksiyonlarının sıklığını da artırmaktadır.


İnfantlarda çevresel sigara dumanı
maruziyetinin, çocukluk döneminde akciğer
fonksiyonlarında %0,5-7 azalmaya yol açtığı
gösterilmiş.
Prenatal maruziyetin akciğer fonksiyonlarına
etkisi, postnatal döneme göre daha belirgin !



Ailesi sigara içen çocuklarda astım gelişme
riski artıyor (1,26 – 1,44 kat)
Sigara dumanına maruziyet süresi önemli,
süre uzadıkça risk artıyor.
Erişkin dönemde ise astım gelişme riskindeki
artış 3,5 kat daha fazla.



Astım riskini artıran faktörler:
Çocukluk çağında akciğer fonksiyonlarında
azalma
Postnatal sigara dumanı maruziyetinin alt
solunum yolu enfeksiyonlarının görülme
sıklığını artırması



Çevresel sigara dumanı maruziyeti, çocuklukta
astım ataklarını artırır.
Astım ilaçlarının kullanımı, acil servis
başvurular ve okula gidilemeyen gün sayısı
artar.
Ebeveynlere yönelik sigara bırakma girişiminin
pasif maruziyeti azalttığı ve astımlı çocuklarda
sağlık harcamalarını azalttığı gösterilmiştir.


Erişkinlerde çevresel sigara dumanı maruziyeti
astım riskini artırmaktadır.
Evdeki maruziyetin, iş yerine göre astım
gelişme riskini daha fazla artırdığı gösterilmiş
(4,7 /2,16 kat).



Astım kontrolü pasif maruziyetle
kötüleşmektedir.
Acil servis, hastane başvurularında artma
Yaşam kalitesinde bozulma





Sigara astım gelişmesine yol açar mı?
Sigara içmiş olmak, sigara içiyor olmak astım
riskini artırmakta
Kadınlarda bu risk erkeklere göre daha yüksek
Yaşa bağlı değişimler; genç yaş grubunda
içme sıklığı daha fazla
İleri yaş grubunda ise ayırıcı tanı güçlüğü KOAH?
Sigara
Her ikisinin de mümkün
olabildiğini gösteren
sonuçlar var.
Astım
Sigara




Sigara içen astım hastalarında, bronşiyal
inflamasyonun özellikleri farklı
İndükte balgamda nötrofil artışı
KOAH ile benzer patofizyolojik özellikler
(amfizem gelişmesi, diffüzyon kapasitesinde
azalma)
İnflamasyon düzeyiyle akciğer fonksiyonları
arasında negatif korelasyon



Yıllık akciğer fonksiyonlarındaki azalma
Sigara içmeyen astımlı kadınlarda 29 ml / yıl,
erkeklerde 30 ml / yıl
Sigara içen astımlı kadınlarda 40 ml / yıl,
erkeklerde 55 ml / yıl
Sigara içmeyen
astımlı erkekler
Sigara içmayen
sağlıklı erkekler
Sigara içen
sağlıklı erkekler
Sigara içen
astımlı erkekler





Sigara içen astım hastaları daha semptomatik ve
hastaneye yatış gereken atak sıklığı artıyor.
Kurtarıcı ilaç kullanımında artış
Astıma bağlı ölümlerde artış
Sigara içenler semptomların ağırlığını daha az
bildiriyor.
Sigaranın bırakılması havayollarındaki nötrofilik
inflamasyonu azaltıp, steroid yanıtında düzelme
sağlıyor. Akciğer fonksiyonlarındaki azalmayı
yavaşlatıyor.
Sigara içen astım hastalarında,


İnhale kortikosteroid yanıtlarında azalma
Kısa süreli oral kortikosteroid yanıtında
yetersizlik
Astımda,

Fiks hava yolu obstrüksiyonu gelişiminde en
önemli risk faktörü SİGARA



Sigara içme davranışı üzerine astımın etkileri?
Başlangıçta sigara içmeye karşı negatif tutum,
sigaraya başlama eğiliminin düşük olması ve
sağlık risklerinin daha fazla olması söz konusu
AMA;
Astımı olanların sigara içmelerini engellemiyor.

Sigaranın bırakılması astım hastalarında
semptomlarda azalma, akciğer
fonksiyonlarında düzelme sağlar.


Steroid yanıtında düzelme sağlar.
Ancak astımlı hastalarda sigara bırakma
oranları düşük.




HİÇBİR ZAMAN GEÇ DEĞİL
KOAH VE ASTIM HASTALARIMIZIN SİGARAYI
BIRAKMASI
TOPLUMDA FARKINDALIK OLUŞTURULMASI
GENÇ TOPLUM = GELECEK
Sigara içmediğiniz için teşekkürler..
Download

Sigaranın Zararları