Gövdenin Arka Tarafı,
Üst Ekstremite ve
Cilt 1
Alt Ekstremite
Gövdenin Arka Tarafı,
Üst Ekstremite ve
Alt Ekstremite
Ben Pansky | Thomas R. Gest
Özellik ve kazanımları…
• Genel hatlarıyla özlü ve kısa metin ile ayrıntılı resimler arasındaki denge hızlı anlamayı sağlar
• Yüzlerce tam renkli, atlas resimleri kolay erişimi sağlamak amacıyla özenle ilgili metin ile yan yana kondu
• Mantıklı bölgesel sıralama anatomik yapı ve bölümler arasında devamlılığı sağlarken, bölümler gövdenin
yüzeyelindeki yapılardan derine doğru ilerleyecek şekilde düzenlendi
• Klinik bilgiler konu sonlarında ilgili klinik içeriğin altını çizmektedir
• Ayrıntılı tablolar bölümlerin kilit noktalarına uygun şekilde serpiştirilmiştir
• Kinesioloji konuları ayrıntılı hareket aralığı (ROM) bilgileri ile birlikte diğer bilgilere eklenmiştir
• Bölümlerin başındaki genel hatlar konuların bulunmasını kolaylaştırır
• Ekler yön ve hareketler ile ilgili önemli terimler ve temel eklem bilgilerini içerir
Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası serisi öğrenciler,
asistanlar ve sonraki aşamalarda olanlar için ideal kaynaktır
Pansky
Karahan
Gest
Diğer ciltlerin içeriği:
Ben Pansky | Thomas R. Gest
Gövdenin Arka Tarafı, Üst Ekstremite
ve Alt Ekstremite
Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası serisi insan anatomisinin bilinmesi gerekli olan içeriğini ayrıntılı atlas
tarzı çizimlerle destekleyerek etkin, kullanımı kolay bir formatta sunar. Bu cilt gövdenin arka tarafının, üst ve alt ekstremitelerin yapı ve fonksiyonlarını, bu önemli bölgelerin klinik bilgileri ile desteklenmiş olarak içerir. Lippincott’un
Anatomi Atlası’ndan ve diğer konusunda yetkin kaynaklardan alınan sanat eseri kalitesindeki içerik kas iskelet sistemi anatomisinin fonksiyon ve klinik bağlantısını anlamak için size hiç bu kadar yakın olmamıştı.
Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası: Thorax, Karın ve Pelvis
Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası: Baş ve Boyun
GENEL DAĞITIM
Çeviri Editörü
GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ
M. Rauf İnan Sokak No: 3
06410 Sıhhiye / Ankara
Tel: (0312) 431 14 85 • 435 11 91-92
Faks: (0312) 435 84 23
İSTANBUL
Gazeteciler Sitesi Sağlam Fikir Sokak
No: 7 / 2 Esentepe / İstanbul
Tel: (0212) 356 87 43
Faks: (0212) 356 87 44
KARTAL ŞUBE
Cevizli Mahallesi Denizer Cad.
No: 19 / C Kartal / İstanbul
Tel&Faks: (0216) 546 03 47
Tuna Karahan
Cilt 1
ANKARA
Cilt 1
Türkiye’nin her yerinden...
0505 734 13 13
GÜNEŞ TIP
KİTABEVLERİ
LIPPINCOTT
AÇIKLAMALI İNSAN ANATOMİSİ ATLASI:
Gövdenin Arka Tarafı,
Üst Ekstremite ve
Alt Ekstremite
GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ
DİĞER CİLTLERİN İÇERİĞİ:
Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası: Thorax,
Abdomen ve Pelvis
Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası: Baş ve Boyun
LIPPINCOTT
AÇIKLAMALI İNSAN ANATOMİSİ ATLASI
Gövdenin Arka Tarafı,
Üst Ekstremite ve
Alt Ekstremite
CilT 1
ç E V iRi E Di TÖR Ü
Ben Pansky, PhD, MD
Prof. Dr. Tuna Karahan
Professor Emeritus
Department of Surgery
University of Toledo College of Medicine
and Life Sciences
Toledo, Ohio
Thomas R. Gest, PhD
Associate Professor of Anatomy
University of Michigan Medical School
Ann Arbor, Michigan
GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Anatomi Anabilim Dalı
LIPPINCOTT AÇIKLAMALI İNSAN ANATOMİSİ ATLASI:
Gövdenin Arka Tarafı, Üst Ekstremite ve Alt Ekstremite
Türkçe Telif Hakları 2015
Orijinal Adı: Lippincott”s Concise Illustrated Anatomy: Back, Upper Limb & Lower Limb
Yayınevi: Wolters Kluwer-Lippincott Williams &Wilkins
Yazarlar: Ben Pansky, Thomas R. Gest
Çeviri Editörü: Dr. S. Tuna Karahan
Orijinal ISBN: 978-1-60831-383-9
Kitabın 5846 ve 2936 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası Hükümleri gereğince (kitabın bir bölümünden alıntı yapılamaz, fotokopi yöntemiyle çoğaltılamaz, resim, şekil, şema, grafik v.b.’ler kopya edilemez) tüm hakları Güneş Tıp
Kitabevleri Ltd. Şti.’ne aittir.
Yayıncı ve Genel Yayın Yönetmeni: Murat Yılmaz
Genel Yay›n Yönetmeni Yard›mc›s›: Polat Yılmaz
Yayın Danışmanı: Ali Aktaş
Dizgi-Düzenleme: İhsan Ağın
Kapak Uyarlama: İhsan Ağın
Baskı: Ayrıntı Basım ve Yayın Matbaacılık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.
İvedik Organize Sanayi Bölgesi 28. Cad. 770 Sok. No: 105-A Ostim/ANKARA
Telefon:(0312)3945590-91-92•Faks:(0312)3945594
Sertifika No: 13987
UYARI
Medikal bilgiler sürekli değişmekte ve yenilenmektedir. Standart güvenlik uygulamaları dikkate alınmalı, yeni araştırmalar ve klinik tecrübeler ışığında tedavilerde ve ilaç uygulamalarındaki değişikliklerin gerekli olabileceği bilinmelidir.
Okuyuculara ilaçlar hakkında üretici firma tarafından sağlanan ilaca ait en son ürün bilgilerini, dozaj ve uygulama şekillerini ve kontrendikasyonları kontrol etmeleri tavsiye edilir. Her hasta için en iyi tedavi şeklini ve en doğru ilaçları ve
dozlarını belirlemek uygulamayı yapan hekimin sorumluluğundadır. Yayıncı ve editörler bu yayından dolayı meydana
gelebilecek hastaya ve ekipmanlara ait herhangi bir zarar veya hasardan sorumlu değildir.
www.gunes kitabevi.com
Bu yeni eserimi, benim olgunlaştığım ve üretimimi arttırdığım zamanlar boyunca sevgi,
sabır, anlayış, cesaret ve desteğini benden esirgemeyen ve bana sürekli ilham kaynağı
olan 50 yıldan daha fazla süreyi benimle birlikte geçirdikten sonra sevgi dolu hafızamda
yaşayacak olan sevgili eşim JULIE’ye adıyorum.
Ayrıca, benimle ve benim yazılarımla, çizimlerimle ve hikayelerimle büyüyen ve
olgunlaşan sevgili oğlum JONATHAN’a ithaf ediyorum. Onun benim yanımdaki sevgi
dolu varlığı içimdeki “Yaşam ve Yaratıcılık Kıvılcımını” sonsuza kadar parlak tutmak için
beni cesaretlendirdi.
—Ben Pansky
Hayatımdaki en önemli insanlar olan çocuklarım, MADISON ve TAYLOR’a
—Thomas GesT
ÖNSÖZ
Tıp eğitimi sürekli bir değişim halinde olmaya devam etmektedir. Kendini eğitime adamış eğitmenler bizim bugünkü bilgi durumumuzu tanımlamak, rafine etmek ve güncellemek için nelerin, nasıl ve
neden öğretildiğine dair öğretim yöntemleri ve müfredat hazırlıkları içinde bulunmaktadırlar. Akademik gelenekler oldukça katıdır; bunları değiştirmek için zorlu bir uğraş gerekir. Öyle ki bazen yapılan
değişimlerin tıbbi, klinik ve bilimsel uygunluğu ikinci planda kalabilir. Ne kadar değişim yapılmış olursa
olsun, Tıp sanatı her zaman sağlam bir temel bilim iskeleti üzerine inşa edilmelidir. Hepimizin sahip
olduğu karmaşık yapıyı ve ince varyasyonları tam olarak anlamak için bu iskeletteki mihenk taşı Anatomi’dir. “Lippincott’un Açıklamalı İnsan Anatomi Atlası” serisi insan genel anatomisini büyük, karmaşık bir
geleneksel metinden daha çok bir özet şeklinde sunmaktadır.
Serideki her bir başlık çok resimli, fonksiyonel odaklı ve klinik bilgilendirici metin içererek, “yaşayan” anatomi ile yapı ve fonksiyon arasındaki ilişkinin önemini vurgulamaktadır. Tekrarlara sadece
belli noktaları vurgulamak için veya bölgeler arasındaki devamlılığı göstermek için gerekli olduğunda
yer verilmiştir.
Terminolojide “International Federation of Associations of Anatomists” (IFAA) alt kuruluşu olan “Federative Committee on Anatomical Nomenclature” (FCAT) tarafından onaylanan “Terminologia Anatomica” (1998) esas alınmıştır. Bu seride terimlerin İngilizce karşılıkları kullanılmıştır.
Anatomi üç boyutlu düşünmeyi gerektirir ki bu durum öğrenciler ve hızlı bir gözden geçirme yapmak isteyen pratisyenler için zor olabilir. Üç boyutlu anatomiyi ve yapıların birbirleriyle ilişkilerini
anlamak için en uygun yöntem disseksiyon masasında bir kadavrayı el ile incelemektir. Ancak fiziksel
olarak kadavra bulunmadığından, bu serideki güzel ve renkli şekiller Dr. Tank ve Dr. Pansky’nin birlikte
hazırlıkları ve Lippincott Williams & Wilkins tarafından basılan ve çok beğenilen bir kaynak olan Dr.
Pansky’nin “Review of Gross Anatomy” isimli eserinin 6. Baskısından alınmıştır.
Çizimler mantıklı bir sırayla sunulan anatomik görüntülerden oluşmaktadır, böylece sıkıştırılmış bir
anatomi müfredatı içinde kritik ve temel ihtiyaç olan görüntüler daha kolay ve daha hızlı bir şekilde
gözden geçirilebilir.
Yüzlerce tam renkli resmin yanı sıra kısaltılarak vurgulanmış ancak kapsamlı ve ayrıntılı bilgi içeren
metinler başka kitaplarda bulunmayan bir şekilde anatomiyi basit ama çok yönlü bir şekilde insan vücudunun güzellik ve işlevini vurgulayacak şekilde üç boyutlu olarak sunmaktadır.
Yıllar boyunca ciltlerin içeriğinde (metin ve resimlerde) yazılan materyalin toplam miktarı insan
vücudunun tamamını gerçeklikle sunmak için o kadar çok hale geldi ki, ciltlerce 1.000’den fazla sayfanın öğrenciler tarafından büyük korkuyla ve zorlukla karşılanacağını hissettik. Bu yüzden, vücudun
bölgelerini kapsayan 7 bölüm için 3 cilt yayınlamayı uygun bulduk. Bu çerçevede 1. Cilt: Gövdenin Arka
Tarafı, Üst ve Alt Ekstremite; 2. Cilt: Thorax, Karın ve Pelvis ve 3. Cilt: Baş ve Boyun bölümlerinden oluşmaktadır. Her bir cilt yaklaşık olarak 300 sayfa içermektedir. Böylece, vücudun belirli bir bölgesini çalışan kişi
sadece o bölgenin anlatıldığı cildi yanında taşıyabilir ve bir seferde tek bir ciltten çalışabilir. Dahası, bir
öğrenci veya pratisyen sadece vücudun belirli bir bölgesi ile ilgileniyorsa, çalışırken tüm kitabı yanında
taşımak yerine kendi konusunun gerektirdiği bilgilere yoğunlaşabilir (örneğin; genel pratisyen, psikolog,
nörolog, tıp öğrencisi, fizik tedavi uzmanı, meslek sağlığı uzmanı, hemşirelik, ortopedi, göz hastalıkları,
cerrahi gibi). Ancak konulara çalışan kişi vücut tek bir parça halinde işlev görmediği ve her biri bir
diğeri ile ilişkili olduğu için diğer ciltleri de bulundurmak isteyebilir.
Kitaptaki konu dizilimi Gövdenin Arka Tarafından Üst ve Alt Ekstremiteye, Göğüs, Karın ve Pelvisten Baş ve Boyna doğrudur. Böylece kitabı okuyan kişi bölgeler arasındaki bağlantıyı tamamen anlayabilir. Bölgesel yaklaşım pek çok insan anatomisi derslerinde ve disseksiyon laboratuvarında olduğu
gibi cerrahi dallarda da kullanılmaktadır. Ancak, şekiller öğrencilerin bir bölgeden diğerine geçişini
kolaylaştıracak şekilde birbirleriyle örtüşen yapıları içermektedir.
Vücuttaki yapılar, osteoloji dışında yüzeyel tabakadan derine doğru gözden geçirilmiştir. Kemiklerin
kendisi vücudun ana iskeletini oluşturur ve yumuşak dokulara tutunma yüzeyi sağlar. Bu yüzden osteoloji kitabın ilk bölümünde ele alınmıştır ve çoğu müfredat programında ilk işlenen konudur. Yaşayan
bir organizma içindeki bilgileri ayıklayarak, öğrenci ve pratisyenler normal ve anormal durumları hem
vii
viii Önsöz
daha iyi tanımlar hem de daha iyi tarif eder. Giderek, sofistike araçlar onlara bu sürekliliği anlamalarında yardımcı olur.
İlk başta, tıp sanatı öğrencileri sadece gözlem ve palpasyon kullanırdı, daha sonra disseksiyon yapılmaya başlandı ve şimdi kullanılan “araçların” ivme kazanmasıyla teknoloji stetoskoplar ve oftalmoskoplardan güçlü X-ışınları ve görüntüleme yöntemlerine ilerlemiştir. Bu perspektifte, X-ışınları 19.
yüzyılın bitiminde keşfedildi; nükleer tıp ve ultrasonografi 1950’lerde tanıtıldı; ve bilgisayarlı tomografi
(BT),pozitron emisyon tomografi (PET), single photon emisyon tomografi (SPECT), dijital radyografi
ve nükleer manyetik rezonans (NMR) 1970’lerde kullanılmaya başlandı.
Böylece, bir anatomi kitabı hastanın mevcut sağlık durumunu klinik açıdan iyi bir şekilde tanımlayan
radyolojik tartışma ve görüntüleme, BT, PET, SPECT ve NMR olmadan eksik olacaktır. Bir kişinin
radyografide ve bilgisayar görüntülemede normal anatomiyi tanımlamayı öğrendikten sonra genetik,
hastalık veya travmanın meydana getirdiği değişiklikleri anlaması daha kolay olur. Anatomi tıp ve ilişkili
bir çok alanda “mihenk taşı” olduğu için bu bilgiler kitabımıza da dahil edilmiştir.
Bugünün anlayışında fiziksel olarak zinde ve sağlıklı olmak dendiğinde yürüme büyük önem taşıdığından alt ekstremite bölümlerinde çok sayıda yürüme ile ilgili başlıklar kinesiyoloji konuları da entegre
edilerek ele alınmıştır.
Bu başlıktan olmak üzere sadece yaşlanma ile değil hayatın her döneminde esneklik azalmakta olduğundan, stres ve ağrı olmaksızın konforlu bir şekilde bir yerden bir yere hareket etme, kendini sakınma,
cisimleri hareket ettirme, duş alma, araba sürme, yemek yapma ve yeme bizim vücut bölümleri ve
eklemlerin hareket genişlikleri (ROM) üzerinde durmamızı önemli ve gerekli kılmaktadır. Bu nedenle
gerekli olan anatomi bilgisi içerisinde eklem hareket genişliği bilgisine büyük önem verilmiş, böylelikle
yeterli hareketin yapılabilmesi için gerekli olan “normal” hareket aralığı kavramı daha anlaşılır kılınmaya çalışılmıştır.
Anatomik bilimlerde eğitimci olarak çalışan biz şu gerçeğin farkındayız: Anatomi bilgisi öğrenci
ve çalışan hekim için kolaylıkla öğrenilir, fakat sürekli tekrar edilmediğinde yine kolaylıkla unutulur.
Zaman öğrenmede ters etki gösterebilir ve araya giren başka görevler de hatırlamayı zorlaştırabilir.
Umuyoruz ki, bu ciltte nispeten basitleştirilmiş, yarı-özet şeklinde özlü, doğrudan ve anlamlı olduğu
kadar işlevsel odaklı ve klinik bilgilendirici metinler “hiç durmadan tekrarlanan” ve çok fazla gerekli
olmayan bilgi içermemektedir. İnanıyoruz ki, insan vücudu ve onun bölümlerini kapsayan bu eserde
tam-renkli resimlerle birlikte sunulan temel bilgi ve görüşler okuyucunun çok karmaşık detaylar içeren
bu bölgeyi kolaylıkla anlamasına rehberlik edecektir.
ÇEVİRİ EDİTÖRLERİNİN ÖNSÖZÜ
Sürekli gelişen tıp bilimine ayak uydurmak, verilen tıp eğitiminin içeriği ve kalitesiyle mümkün olmaktadır. Karmaşık yapısı ve varyasyonların varlığı nedeniyle anlaması zor olan Anatomi, tıp eğitiminin
temel taşlarından biridir. Anatomi’nin kolay ezberlenen, bir o kadar da kolay unutulan bilgiler içerdiği
düşünülse de, başarının sırrı sık tekrar etmek, materyallerin iyi kullanımı, üç boyutlu düşünebilme ve
klinik ile ilişkisini kurabilmekte saklıdır. Bu kitap, hem net ve kolay anlaşılır şekilleriyle, hem de yapı ve
fonksiyon arasındaki ilişkiyi vurgulayarak verdiği klinik bilgiler ile hedefe ulaşmanızda size yol gösterecektir.
Bu eserin Türkçemize kazandırılması ve Türk Tıp Ailesinin kullanımına sunulması, çevirenler kadar
Güneş Kitabevi’nin değerli çalışanlarının da özverili gayretleri ve fedakarlığı sayesinde olmuştur.
Yarın meslektaşlarımız olacak sevgili öğrencilerimiz başta olmak üzere Türk Tıp Ailesine katkısı
olması dileklerimizle.
A. Elhan
S. T. Karahan
E. Tüccar
ix
TEŞEKKÜRLER
Başta ürün geliştirme editörü Crystal Taylor, Ürün Müdürü Julie Montal-bano, Sanat Yönetmeni Jennifer Clements, Tasarımcı Steve Druding olmak üzere Lippincott Williams ve Wilkins’ de bu kitabın
geliştirilmesi ve hazırlanmasında çalışan herkese çok teşekkür ederiz. Ayrıca editoriyal rehberlik ve sayfa
düzenlerinin sağlanmasındaki gayretleri için Kelly Horvath’a teşekkür ederiz.
Marcelo Oliver ve “Body Scientific International”, Dr. Tank ve Dr. Gest’in editörü olduğu Lippincott
Williams & Wilkins tarafından basılan Anatomi Atlası’nda bulunan Dr. Pansky’nin orijinal siyah-beyaz
resimlerin birçoğunu tam renkli bir şekilde çoğaltmak için bu güzel resimlerin sadece tonu ve rengini
değiştirerek mükemmel bir iş yaptı.
Toledo Tıp Merkezi Üniversitesi, Cerrahi Anabilim Dalı, Beyin Cerrahisi Birimi Sekreteri Danelle
Mooi’ye sürekli desteği ve anlbizleri sürekli cesaretlendirmesi, anlayışı ve esirgemediği bilgisayar ve
dijital dünyadaki deneyimleriyle Dr. Pansky’e gösterdikleri büyük yardımlar için şükranlarımızı sunarız.
Ayrıca Toledo Tıp Merkezi Üniversitesi, Cerrahi Anabilim Dalı, Spor Hekimliği Birimi’nden Yrd.
Doç. Dr. Jason W. Levine’e Dr. Pansky ile yapmış olduğu eklem hareketleri ve eklem hareket aralığı ile
ilgili tartışmaları ile Dr. Pansky’nin vücudumuzdaki kemik, eklem ve kasların hayatımızdaki yerini tam
olarak anlamasını sağlayan referanslar hakkındaki önerileri için teşekkür ederiz.
Ayrıca Arkansas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nörobiyoloji ve Gelişimsel Bilimler Profesörü, PhD, Patrick Tank’e özel teşekkürlerimizi sunarız. Bu serinin ilk cildi ve ilk bölümünde onun ilhamı ve çok çalışması sayesinde projenin devam etmesi mümkün oldu.
Ben Pansky
Thomas Gest
xi
ÇEVİRİYE KATKIDA BULUNANLAR
Öğr. Gör. Dr. Ceren Günenç Beşer
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Prof. Dr. Deniz Demiryürek
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Öğr. Gör. Dr. Burcu Erçakmak
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Uzm. Dr. Ayşegül Fırat
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Prof. Dr. S. Tuna Karahan
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Doç. Dr. Ayla Kürkçüoğlu
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Öğr. Gör. Dr. Hale Öktem
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Prof. Dr. Can Pelin
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Prof. Dr. Selçuk Sörücü
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
Yrd. Doç. Dr. Ragıba Zağyapan
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı
xiii
İÇİNDEKİLER
Önsöz vii
Çeviri Editörlerinin Önsözü ix
Teşekkürler xi
Çeviriye Katkıda Bulunanlar xiii
Bölüm 1: Gövdenin Arka Tarafı
Çeviri: Dr. S. Tuna Karahan
1.1
Gövdenin Arka Yüzünün Yüzeyel Anatomisi
2
1.2
Columna Vertebralis
7
1.3
Omurlar: Boyun ve Göğüs
10
1.4
Omurlar: Bel, Sacrum ve Coccyx
16
1.5
Atlantooksipital ve Atlantoaksial Eklemler
(Art. atlantooccipitalis ve atlantoaxialis)
20
1.6
Omurlar Arası Eklemler
22
1.7
Kaburga ve Omurlar Arası Eklemler (Art. costovertebralis)
25
1.8
Klinik Bilgiler: Columna vertebralis
28
1.9
Gövde Arka Tarafının Fasiaları
30
1.10
Gövdenin Arka Tarafının Yüzeyel Kasları
32
1.11
Gövdenin Arka Tarafının Derin Kasları, 1. Bölüm
36
1.12
Gövdenin Arka Tarafının Derin Kasları, 2. Bölüm
40
1.13
Omurga ve Başın Hareketleri
42
1.14
Omurilik Zarları
46
1.15
Omurilik (Medulla spinalis)
50
1.16
Spinal Sinirler ve Dalları
53
1.17
Omuriliğin Kanlanması
58
1.18
Omurilik ve Omurganın Venleri
60
Bölüm 2: Üst Ekstremite
Çeviri: Dr. Can Pelin, Dr. Ayla Kürkçüoğlu, Dr. Ragıba Zağyapan, Dr. Hale Öktem
2.1
Üst Ekstremite’ye Giriş
64
2.2
Üst Ekstremite Derisinin Sinirleri
66
2.3
Üst Ekstremitenin Yüzeyel Venleri ve Fascia Profunda’nın Yapılanması
68
2.4
Üst Ekstremitenin Lenfatikleri
70
2.5
Omuz Kemeri Kemikleri
72
2.6
Kol Kemiği: Humerus
74
xv
xvi Contents
2.7
Önkol Kemikleri
76
2.8
Elbilek ve El Kemikleri
79
2.9
Omuz Ön Tarafındaki Kaslar
82
2.10
Omuz Arka Tarafındaki Kaslar ve “RotatorCuff ”
84
2.11
Axilla ve Plexus Brachialis
87
2.12
Arteria Axillaris ve Omuz Bölgesinin Kanlanması
92
2.13
Kol Kasları
95
2.14
Üst Ekstremitenin Damarları ve Sinirleri
98
2.15
Ön Kol Ön Yüzünün Kasları
100
2.16
Ön Kol Ön Yüzünün Damar ve Sinirleri
103
2.17
Ön Kol Arka Yüzündeki Kaslar
106
2.18
Ön Kol Arka Yüzünün Damar ve Sinirleri
108
2.19
El Sırtı
110
2.20
El Ayası (Palma Manus), Yüzeyel
114
2.21
Elin Palmar Yüzünde Yer Alan Kaslar
119
2.22
Elin Damarları
123
2.23
Elin Sinirleri
126
2.24
Omuz ve Omuz Kemerinin Eklemleri
129
2.25
Dirsek Eklemi
133
2.26
El ve El Bileği Eklemleri
136
2.27
Spesifik Sinir Hasarı: N. medianus (C5-T1)
141
2.28
Spesifik Sinir Hasarı: N. ulnaris (C8-T1)
144
2.29
Spesifik Sinir Hasarı: N. radialis (C5-T1)
146
Bölüm 3: Alt Ekstremite
Çeviri: Dr. Selçuk Sörücü, Dr. Deniz Demiryürek, Dr. Burcu Erçakmak,
Dr. Ceren Günenç Beşer, Dr. Ayşegül Fırat
3.1
Alt Ekstremiteye Giriş
150
3.2
Alt Ekstremitenin Deri İnnervasyonu
152
3.3
Alt Ekstremitenin Yüzeyel Venleri ve Fascia Profunda
155
3.4
Alt Ekstremitenin Lenf Akımı
158
3.5
Pelvis Kemeri (cingulum pelvicum)
160
3.6
Pelvis Kemerinin Eklemleri
164
3.7
Uyluk Kemiği
166
3.8
Bacak Kemikleri
169
3.9
Ayak Bileği ve Ayağın Kemikleri
172
3.10
Uyluğun Kompartmanları
176
3.11
Uyluğun Önündeki Kaslar
178
3.12
Trigonum Femorale ve Femoral Kılıf
180
Contents
3.13
Uyluğun İç Tarafındaki Kaslar
182
3.14
Femoral ve Obturator Damarlar ve Sinirler
184
3.15
Gluteal Bölge Kasları
188
3.16
Gluteal Bölgenin Damarları ve Sinirleri
190
3.17
Uyluğun Arka Tarafındaki Kaslar
194
3.18
Popliteal Bölge ve Diz Etrafındaki Anastomozlar
196
3.19
Bacağın Kompartmanları
198
3.20
Bacağın Arkasındaki Kaslar
200
3.21
Bacağın Yan ve Ön Tarafındaki Kaslar
204
3.22
Bacağın Damar ve Sinirleri
207
3.23
Ayak Sırtı
211
3.24
Aponeurosis Plantaris ve Ayak Tabanının Deri Sinirleri
214
3.25
Ayak Tabanı Kasları
216
3.26
Ayak Tabanının Damar ve Sinirleri
220
3.27
Kalça Eklemi (Art. coxae)
222
3.28
Diz Eklemi (Articulatio genus)
226
3.29
Articulatio Genus’un Bursa’ları, Articulatio Tibiofibularis Proximalis ve Distalis
233
3.30
Ayakbileği ve Ayağın Eklemleri
236
3.31
Ayak Kavisleri
242
3.32
Ayak Hastalıkları
244
3.33
Yürüme (Bipedal Hareket), 1. Bölüm
246
3.34
Yürüme (Bipedal Hareket), 2. Bölüm
248
3.35
Yürüme (Bipedal Hareket), 3. Bölüm
250
3.36
Alt Ekstremite Sinir Yaralanmaları
254
Ek A: Yön ve Hareket ile İlgili Temel Terimler 261
Ek B: Eklemler ile İlgili Temel Bilgiler 263
İndeks 267
xvii
2
KISIM
1.1
Gövdenin Arka Yüzünün Yüzeyel Anatomisi
I. Yüzey Anatomisi OQ#6#6
R
A. M. erector spinae:
B. !"
C. Processus spinosus:#$%&
D. Crista sacralis mediana:'!!
E. M. tarpezius:(
"
F. M. latissimus dorsi:)
G. Kaburgalar
H. Crista iliaca
I. Spina iliaca posterior superior:*""
J. Önemli vertebral seviyeler
1. +,-.!
2. +$-.!/
3. L4: Crista iliaca
4. S2: Spina iliaca posterior superior
[[# \;];;.$(OQ#6#6-R
A. (
////
B. )
//
"
"
C. 01
M. trapezius
M. latissimus dorsi
Sulcus medianus
M. erector spinae
Spina iliaca posterior superior
A
Q#6#6
# KISIM 1.1 % Gövdenin Arka Yüzünün Yüzeyel Anatomisi
Linea nuchae superior
Protuberentia occipitalis externa
M. trapezius’un
üst kenarı
Clavicula
Vertebra prominens (C7)
Acromion
Art. acromioclavicularis
Spina scapulae
Tuberculum majus
Plica axillaris posterior
Angulus inferior
Processus spinosus’lar
Costa
M. erector spinae’nin kabartısı
Crista iliaca
Os coxae
Spina iliaca posterior superior
Sacrum
Trochanter major
Coccyx
Tuber ischiadicum
Palpe edilebilen kemikler
B
Q#6#6# C2
C3
C4
C5
C6
C8
S4
C7
C8
T1
T2
T3
T4
T5
T6
T7
T8
T9
T10
T11
T12
L1
L2
L3
L4
L5
S1
S2
S3
S5
C
Q#6#6-# 3
4
BÖLÜM 1 %
III. Gövdenin Arka Yüzünün Deri Sinirleri OQ#6#6.4R
A. )
"
"/"/
sokulur
B. +
35/ 1
1. Duyu lifleri 2. Simpatik lifler
"!
"
C. +
"
1. +
2. 6
3. )
"1
""3
5
4. )
"1
""3&789!"
""5
D. 0
""
1. 8
385-)
2. ;
3;5-<1!!=
!3!!
5
3. ,
3,5-<!!
!1
4. >
3>5-<
"
5. &7?
3&7?5-<1
/
1
E. %
1. 87,3%87,5-<!
!/!/!
2. >
&3%>7&5-<!
1"
F. .1. 87,3.87,5-<!
2. >
&3.>7&535-
3
!/!/
!5
KISIM 1.1 % Gövdenin Arka Yüzünün Yüzeyel Anatomisi
Membrana intercostalis externa
R. cutaneus anterior
R. lateralis
R. medialis
Sternum
M. intercostalis externa
M. transversus thoracis
M. intercostalis interna
M. intercostalis intimus
Cor
Pleura parietalis
R. cutaneus lateralis
R. anterior
R. posterior
Pulmo dexter
Corpus vertebrae (4.th)
Ggl. trunci sympathici
Rr. communicantes
albi ve grisei
Medulla spinalis
Ggl. spinale
Truncus nervi spinalis [n. spinalis] (T4)
R. anterior (4. n. intercostalis)
R. posterior
R. cutaneus posterior
R. medialis
R. lateralis
D
Q#6#6.# !
N. occipitalis major
(C2’nin r. posterior’u)
N. occipitalis tertius
(C3’ün r. posterior’u)
Cutis
M. trapezius
Rr. cutanei posteriores
(C4–T6’nın r. posterior’ları)
M. deltoideus
Fascia infraspinata
M. teres major
M. latissimus dorsi
Rr. cutanei posteriores
(T7–T12’nin r. posterior’ları)
Fascia superficialis
M. obliquus externus abdominis
Rr. cutanei laterales
(N. intercostalis’lerin ön dallarının dalları)
Crista iliaca
Nn. clunium superiores
(L1–L3’ün r. posterior’ları)
Nn. clunium medii
(S1–S3’ün r. posterior’ları)
E
Q#6#64# 5
6
BÖLÜM 1 %
[9# \;];;^(OQ#6#6^R
A. @!/!
1. A"
2. B
3. B
4. D// B. @!/
1. @!/!
2. *1!
3. 6
V. Gövdenin Arka Yüzünde Deriyi Besleyen Arter ve Venler
A. A
"
B. D/ 1
1. D!!3!E5-(
/
2. D
!
!3!
!
!
5-(/
3. D!3'!!5-+
4. D3'5-)
/
5. D!3!5-.
VI.
A.
B.
C.
D.
E.
Gövdenin Arka Yüzünün Lenfatikleri
.!!!
0!
!
!/"E
!/"/!
D
/
!
!/!!
!
A. occipitalis
Rr. cutanei
(A. transversa cervicis’in dalları)
Cutis
M. trapezius
Rr. cutanei posteriores
(A. intercostalis posterior’ların dalları)
M. deltoideus
Fascia infraspinata
M. teres major
M. latissimus dorsi
Rr. cutanei posteriores
(A. intercostalis posterior’ların dalları)
Fascia
superficialis
Fascia
profunda
(kas üzerinde)
M. obliquus externus abdominis
Crista iliaca
Rr. cutanei posteriores
(A. lumbalis’lerin dalları)
Rr. cutanei posteriores
(A. sacralis lateralis’lerin dalları)
F
Q#6#6^# 7
KISIM
Columna Vertebralis
[# .](]'('`'OQ#6#g
R
A. ,;7,>
1. $
35
!
!
2. 8;35
!
!
3. &35
4. &3F5!
5. ,7&3F5!!!E
B. #"$8!G8!
[[# j(4`((
A. Servikal:D
B. Torakal: D
C. Lumbal: D
D. Sakral: D
E. )
1. 3
5
2. 3
5
3. Servikal:H/
4. Lumbal:I!!
Atlas (C1)
Axis (C2)
Servikal lordoz
C7
T1
Torakal kifoz
T12
L1
Lumbal lordoz
L5
Sakral kifoz
A
Os sacrum
Os coccygis [coccyx]
Q#6#g
# "#
$%&'
1.2
8
BÖLÜM 1 %
III. Columna Vertebralis’in Eklemlerinin Özellikleri OQ#6#g*.R
A. %
1. +
1"
3/!
!!5
2. @
!
/
315
3. +!1
B. J
1. J!
1
2. )!
!"
1!!!E""
C. D
1. '!"
a. .
3;
$5-B
!1
b. +-K"// !
F!
F
1
!
c. %-B
2. Vertebral oluk
a. '!!
!
/
!
b. .
c. +
D. Canalis vertebralis/
/
IV. Klinik Bilg iler
A. D
1. Kifoz:#3
"5
2. Lordoz: %
!
3. Skolyoz: #89!"3
"5
B. B"315!
!!>
&&G
KISIM 1.2 %Columna Vertebralis
Vertebrae cervicales
Processus
spinosus
Vertebrae thoracicae
For.
intervertebrale
Vertebrae lumbales
Corpus
vertebrae
Vertebrae sacrales
Os coccygis
[Coccyx]
B
C
Processus
spinosus’lar
(servikal)
Processus
spinosus’lar
(torakal)
Processus
spinosus’lar
(lumbal)
Crista
sacralis
mediana
D
Q#6#gq.# "#
(&B.)%&'C.*%&'D.%&'
9
10
KISIM
1.3
&'(w'`;
[# &'((:](((OQ#6#x
R
A. Corpus vertebrae
1. #
2. (
B. Arcus vertebrae:DF
1. '!!
3;5
a. Pedikül: D
b. Incisura vertebralis: '
2. Lamina arcus vertebrae (2): #"
"
C. Foramen vertebrale:#
!
/
D. K"3$5
1. Proc. spinosus:%
"
2. Proc. articularis (2 çift):'
"
a. Proc. articularis superior (2): 0"
b. Proc. articularis inferior (2): 0"
3. Proc. transversus (2):'!!
/"
Corpus vertebrae
Processus
articularis
superior
For.
vetrebrae
Fovea
costalis superior
Incisura
vertebralis
superior
Processus
transversus
A
Pediculus arcus
vertebrae
Processus
articularis
superior
Lamina
arcus
vertebrae
Processus
spinosus
Pediculus arcus vertebrae
Incisura
vertebralis
superior Fovea
costalis
superior
Corpus
vertebrae
Fovea costalis
proc. transversi
Processus
Fovea costalis transversus
proc. transversi
Processus
articularis
inferior
Procesus
spinosus
Incisura
vertebralis
inferior
B
Q#6#x
# +-A.%&'B.)%&'
II. Vertebrae cervicales OQ#6x-*)R
A. (1
B. '!
1. 8!
2. ,7G1
3. G
$"
C. )"
1. )
1
2. @
1
3. '!1
4. '!
/
Fovea costalis
inferior
BÖLÜM
2
Üst
Ekstremite
2.1 _)*#`##Q
2.2 Üst Ekstremite Derisinin Sinirleri
2.3 Üst Ekstremitenin Yüzeyel Venleri ve
<#|94`(>$((
2.4 Üst Ekstremitenin Lenfatikleri
2.5 Omuz Kemeri Kemikleri
2.6 ++##X
2.7 Önkol Kemikleri
2.8 Elbilek ve El Kemikleri
2.9 ?69(4*#+
2.10 ?*69(4*#+€99‚
2.11 Axilla ve Plexus Brachialis
2.12 ###?
0##+(
2.13 ++(
2.14 _)*##@(###
2.15 +>?+(
2.16 Ön Kol Ön Yüzünün Damar ve Sinirleri
2.17 Ön Kol Arka Yüzündeki Kaslar
2.18 Ön Kol Arka Yüzünün Damar ve Sinirleri
2.19 )((
2.20 )(|[%>?
2.21 Elin Palmar Yüzünde Yer Alan Kaslar
2.22 )#@(
2.23 Elin Sinirleri
2.24 Omuz ve Omuz Kemerinin Eklemleri
2.25 Dirsek Eklemi
2.26 ))
##)*#
2.27 $#9#*##X(…"4#\†6%
2.28 $#9#*##X(…"#]†6%
2.29 $#9#*##X(…"4##\†6%
64
66
68
70
72
74
76
79
82
84
87
92
95
98
100
103
106
108
110
114
119
'=
126
129
133
=
H
HH
H
64
KISIM
2.1
3$4$${}
I. Manus = El
A. #"35"/
[[# (\OQ#g#6
q.R
A. Omuz kemeri
1. 2 kemik: Scapula ve clavicula
2. !"
B. DE35
1. !!=
="
2. H1E!
E
/ C. B3!5
1. D3"5!35"
2. 8-6
3. ,
a. D3/5
b. '35
c. M
-H1
!
4. .!!-
!=
H1
!!
.# J3!5
1. D!!35"
2. ;-%/
/
3. ;
a. D3/5
b. '35
4. @!-D!/
E. El
1. ?!&!8>E
2. +3/15-D!
E!E!
!!/
/[1[7g#6%3$4$${}
Omzun ön tarafı
Omzun arka tarafı
Plica axillaris anterior
Axilla
Plica axillaris
posterior
Kolun (brachium)
ön yüzü
Kolun (brachium)
arka yüzü
Fossa cubitalis
Önkolun
(antebrachium)
ön yüzü
Önkolun
(antebrachium)
arka yüzü
Eminentia
thenaris
Regio
pectoralis
Eminentia
hypothenaris
Elin palmar/volar
yüzü (palma/vola manus)
Elin sırtı
(Dorsum manus)
A
B
Q#g#6
# Üst ekstremite’nin yüzey anatomisi. A. *%&'B.%&'
Axilla
Cingulum pectorale:
Clavicula
Scapula
Kol
(brachium)
Humerus
Fossa cubitalis
Önkol
(antebrachium)
Radius
Ulna
Ossa carpalia
El
(manus)
Ossa metacarpalia
Phalanges
C
D
Q#g#6-.# (C. *%&'.#%&'
Fovea
radialis
(enfiye
çukuru)
65
66
KISIM
2.2
3$4$$.1(
[# 3$4$$.$(OQ#g#g
R
A. >P+;
1. >P+G!
""
2. <
B. *!
1. G
2. $
"
3Q"/RT$5
3. ?
"
1
4. +;E
[[# 3$4$${.1(OQ#g#g-.R
A. #"
'
1. M!
!3,>5
a. M!
!"!
!
!
"
b. M!
!!
!"
c. M!
!!
!
2. >P+G!
""
3. +8P&!!
!/
"
B. B
1. M!!-ME3&G5
2. M!!/-M3&G5
3. M!!-M3&P?5
4. M!!-'E!/!!3?+85
5. M!!-+;3;!5!
a. M!!
b. D/ "
C. J
1. M!!-M!!3&G5
2. M!!-'E!/!!3?+85
3. M!!-M3&P?5
.# El
1. M3&P?5
a. <-D
11/
b. <-+"/,&
"
2. M3?+85
a. <-D
11/
b. <-+"/8&
"
c. <-/;&!"
3. M3G7?5
a. </!-%/;&!"
/[1[7g#g%3$4$$.1(
C5
C6
C7
C8
T1
C4
T1
C6
T2
C5
T1
C6
C8
C6
C7 C8
C7
A
B
Q#g#g
# (A.*%&'B.%&'
N. supraclavicularis
(plexus cervicalis)
N. supraclavicularis
(plexus cervicalis)
N. cutaneus brachii
lateralis superior
(n. axillaris)
N. cutaneus brachii medialis
(fasciculus medialis) ve
n. intercostobrachialis
(2. n. intercostalis)
N. cutaneus brachii
lateralis inferior
(n. radialis)
N. cutaneus
brachii lateralis superior
(n. axillaris)
N. cutaneus brachii posterior
(N. radialis)
N. cutaneus
brachii lateralis inferior
(n. radialis)
N. cutaneus antebrachii
posterior
(n. radialis)
N. cutaneus
antebrachii medialis
(fasciculus medialis)
N. cutaneus
antebrachii lateralis
(n. musculocutaneus)
N. cutaneus antebrachii
lateralis
(n. musculocutaneus)
Ramus superficialis
(n. radialis)
Ramus superficialis
(n. radialis)
Ramus palmaris
(n. medianus)
Rami digitales
palmares
(n. medianus)
C
Ramus palmaris
(n. ulnaris)
Ramus dorsalis
(n. ulnaris)
Rami digitales palmares
(n. ulnaris)
Rami palmares digitales
(n. ulnaris)
D
Q#g#g-.# Üst ekstremite’nin deri sinirleri. C.*%&'.#%&'
Rami digitales
palmares
(n. medianus)
67
68
KISIM
2.3
Üst Ekstremitenin Yüzeyel Venleri ve Fascia
'{\(
I. Üst Ekstremite’nin Yüzeyel Venleri OQ#g#x
R
A. V. cephalica
1. (1-<
2. .-J!!
1!!!
!
/!!
!
3. .-WE
B. W!
1. (1-<
2. .-J!!
1/!!
3. .-=
1/
!
E
C. W!
1. (1-@!
!!
2. .-@!1'/
!
!
3. .-W!
.# W!3
5
1. (1-<
2. .-J"
3. .-W!
[[# /((+w9]}
1. W"1
2. .""
!
[[[# 3$4$${^'{\(
A. @!!-!=
/
/!E
B. @!E-DE
C. @!!
!
1. !E"/
2. !!!!!
3. !
4. !E/!E
"
.# @!!
1. B/
2. B11
E. @!!
1. J/
2. J1
3. (!!E
!
/[1[7g#x%3$4$$\;](9(^'{\(
N. supraclavicularis
N. cutaneus brachii
lateralis superior
N. cutaneus brachii medialis
N. cutaneus brachii
lateralis inferior
N. intercostobrachialis
Fascia brachii
N. cutaneus antebrachii medialis
N. cutaneus
antebrachii lateralis
V. mediana cubiti
Fascia antebrachii
V. cephalica
V. basilica
R. superficialis (n. radialis)
R. dorsalis (n. ulnaris)
R. palmaris (n. ulnaris)
R. palmaris (n. medianus)
A
N. supraclavicularis
N. cutaneus brachii lateralis superior
N. cutaneus brachii posterior
N. cutaneus brachii lateralis inferior
Fascia brachii
N. cutaneus
antebrachii medialis
N. cutaneus antebrachii posterior
Fascia antebrachii
V. basilica
V. cephalica
R. superficialis (n. radialis)
R. dorsalis (n. ulnaris)
Plexus venosus dorsalis
Vv. metacarpeae dorsales
B
Q#g#x
# (
#(A.*%&'B.%&'
69
70
KISIM
2.4
3$4$$$(
[# \;](.(OQ#g#
R
A. 0
1"
!
B. H!/ ""
C. '"/ !
"
.# ."/ /
/ "
[[# /(:($(OQ#g#R
A. <
B. K/ !"1/ C. K/ !!
/ .# <// !!X89
!1/ [[[# .$(
A. A/ "/ 1"
B. 0
"/ =
C. 0
!!1/ / 1
[9# ((.;`;(Oj0((R
A. (
1. M!35
a. WE!
b. K// 2. M!35
a. WE!=
b. 3X?Y5
/ 3. M!35
a. WE!
b. #"
/ 4. M!
a. !
E
b. M
/ 5. M!
a. !
E
b. M!
!/ B. M!
!
!!
1. ./!!
!=E
!
!!!E
E
"1
2. ./!!
!!!1
9# /(:w
((.;`;(
1. Z/
2. (/ "/ 1J"/ /=
/[1[7g#%3$4$$$(
Avuç içi
merkezinden
derin lenfatiklere
71
Elin dorsaline
Parmak aralarından
elin dorsaline
Parmakların
dorsaline
M. pectoralis minor
(şeffaflaştırılmış)
A
M. pectoralis major
(şeffaflaştırılmış)
V. axillaris
Nodi lymphoidei axillares:
Nodi apicales
Nodi centrales
V. brachialis
V. cephalica
Nodi humerales
(laterales)
Nodi pectorales
(anteriores)
Nodi subscapulares
(posteriores)
V. basilica
V. mediana
cubiti
B
Q#g#
# A./$&%&'B.($&%&'
72
KISIM
2.5
Omuz Kemeri Kemikleri
[# /;;/`O-('(ROQ#g#
R
A. Q.R1"
3!5!3E5
!3E!5
1. )
a. /
/
b. /!1
c. %"!!
"
# "!!
!
!
2. 0E
8
3. 0E!!""
[[# /;`O1'(ROQ#g#q.R
A. Z11"1
1
1. *"
a. J"3/!/!!51/!
b. D"3/!5!/
/
/"1
2. B
a. D-
!!"F
!!/
b. D-
!
c. D/-/35
3. B
a. -
!!/
"
!
b. -A!
c. -)!!"!
!"1!!!
D"!!!
!!
1
[[[# /(}O&R
A. !1"35
Konum
Medial bölüm (gövdede)
Lateral bölüm (gövdede)
Extremitas sternalis
5. – 6. hafta (intrauterin dönem)
5. – 6. hafta (intrauterin dönem)
47829'
B. .!
/""
Konum
Corpus
8. hafta (intrauterin dönem)
Proc. coracoideus orta bölümü
15. – 18. ay
Cavitas glenoidalis üst bölümü
49'
Proc. coracoideus kök bölümü
4=829'
4=829'
Angulus inferior
4=829'
Acromion distal bölümü
4=829'
Margo medialis
4=829'
23'
23'
23'
43'
43'
4<847'
23'
23'
23'
23'
23'
IV. B(-
!B
A. B"
B. B"
BÖLÜM
3
Alt
Ekstremite
3.1 )*###Q
3.2 )*##@#‡
3.3 )*##>?^#<#|94
3.4 )*##ˆ9*((
3.5 |#+##0$#%
3.6 |#+##)*#
3.7 ‰*+##
3.8 *+#*#
3.9 *
##(+#*#
3.10 ‰+$(
3.11 ‰4*#+
3.12 6#0<<+((9
3.13 ‰‡Š69(4*#+
3.14 </@##
3.15 0+(
3.16 0#@(###
3.17 ‰*69(4*#+
3.18 |$#
0@#?)9(4*#?
3.19 (+$(
3.20 (*(4*#+
3.21 (>69(4*#+
3.22 (@###
3.23 *((
3.24 $#|#*6/((@####
3.25 *6/(+(
3.26 *6/((@###
3.27 +Š)*#"%
3.28 @#?)*###0%
3.39 ##`
`(##
6#/#9#/#|##@##
3.30 */##()*#
3.31 *+##
3.32 *X(*(
3.33 >
#$4X*%"
3.34 >
#$4X*%'"
3.35 >
#$4X*%="
3.36 )*###>(
150
152
155
158
160
164
166
169
172
176
178
180
182
184
188
190
194
196
198
200
204
207
211
214
216
220
222
226
233
236
242
244
246
248
250
254
150
KISIM
3.1
($4$$}
[# )$&+
A. 0
"11
II. Genel Organizasyon OQ#x#6
*.R
A. Pelvis (Kalça) kemeri
1. H/1!
!
2. 61!
",
B. Kalça
1. !!="
2. B11
C. K
1. B1""
2. +-@
3. ,
a. J-@
b. D-0
c. -D
4. @13/5
a. .
!/
b. H1
/
.# Diz
1. 0/
2. '
/
E. (!
1. A"
2. H-/35
35
3. >
a. J-A/
b. %-0
c. D-3"
5-'/
4. @-A"
F. D
1. G. Ayak
1. D$&
8>1
2. D
[[[# (5(}(
A. A!!!E!!!!/
!
="
B. D/
C. A"
3E8
!5
.# D!8!
E. .!!;7,!
F. D!
!
W1"1""
G. M1"!!!
1. +!=1"
2. 011/3"5
!
KISIM 3.1 %
($4$$}
151
Lig. inguinale
Crena ani
Uyluğun ön yüzü
Regio
glutealis
(kalça)
Plica glutealis
Uyluğun
iç yüzü
Uyluğun
arka yüzü
Fossa
poplitea
Bacağın dış yüzü
Bacağın
arka yüzü
Bacağın
ön yüzü
Ayağın
sırtı
A
Ayak
tabanı
B
Q#x#6
# Alt ekstremitenin yüzey anatomisi. A.*%&'B.%&'
Crista iliaca
Spina iliaca anterior superior
Spina iliaca posterior superior
Lig. inguinale
Trochanter major
Crista pubica
Tuber ischiadicum
Symphysis pubica
Tuberculum pubicum
Plica glutealis
Crista iliaca
Tuberculum iliacum
Trochanter major
Patella
Epicondylus lateralis
Condylus lateralis
Caput fibulae
Tuberculum anterolaterale
Tuberculum adductorium
Epicondylus medialis
Condylus medialis
Epicondylus lateralis
Condylus lateralis
Caput fibulae
Tuberositas tibiae
Collum fibulae
Margo anterior ve facies medialis
Malleolus lateralis
Tuberositas ossis metatarsalis quinti
Malleolus medialis
Tuber calcanei
Tuberositas ossis navicularis
Malleolus lateralis
Tuberositas ossis metatarsalis V
Palpe edilebilen yapılar
D
C
Q#x#6-.# (C. *%&'.#%&'
152
KISIM
3.2
($4$$.5'
[# .1(8}(
A. 'E-K
!7
B. 'E!-B1
!!7
C. %
-B1
[[# 8}(.`((OQ#x#g
R
A. 'E3%87>5
Sinir
N. iliohypogastricus
(ramus cutaneus lateralis)
N. ilioinguinalis
N. genitofemoralis
(ramus genitalis)
(ramus femoralis)
N. cutaneus femoris lateralisa
N. obturatorius
Spinal Seviye
L1
Gluteal bölge laterali
>#?
L1
L1, L2
>#?
>#&
>#'
&F'
Uyluk mediali, dizin hemen
#
L2, L3
H2F=
N. femoralis
Ramus cutaneus anterior
N. saphenus
L2, L3
HIJH=
>#&
&
J
K
mediali
a
Q%##(%%#(%?''#'
%&###VJJ%#JK
K'W>#'J
B. 'E!3%>7.,5
Sinir
N. cutaneus femoris posterior
Nn. clunei inferiores
Rr. perinei
N. suralis
N. cutaneus surae lateralis
R. calcanei medialis
N. plantaris medialis
N. plantaris lateralis
Spinal Seviye
FI
4J2
4J2
4J2
H=JH3
4J2
N. fibularis profundus
N. fibularis superficialis
H=JH3
H=JH3J4
X#&%J##
X#&%
>#
YJ'
Y'
Topuk
J=K'#
J=
3
J4
2'#
Y
K&JJ4F=
'#
C. <
!
Sinir
Spinal Seviye
Nn. clunei superiores
H4FI
Nn. clunei media
4FI
X#&%
Gluteal bölge mediali
KISIM 3.2 %
($4$$.5'
Nn. clunium:
superiores (L1–3)
medii (S1–3)
inferiores (S1–3)
N. cutaneus lateralis,
n. iliohypogastricus
(L1)
N. genitofemoralis (L1–2):
R. femoralis
R. genitalis
(n. ilioinguinalis ile birlikte)
N. cutaneous femoris lateralis (L2–3)
N. cutaneous femoris posterior (S1–3)
Rr. cutanei, n. obturatorius (L2–4)
Rr. cutanei anteriores,
n. femoralis (L2–4)
N. cutaneus surae lateralis (S1–2)
N. saphenus (L3–4)
N. cutaneus surae lateralis (S1–2)
N. fibularis superficialis (L4–S1)
N. suralis (S1–2)
N. fibularis profundus (L5)
A
Rr. calcanei mediales
n. tibialis (S1–2)
B
N. plantaris medialis (L4–5)
N. plantaris lateralis (S1–2)
Q#x#g
# Alt ekstremitenin deri sinirler. A.*%&'B.%&'
T10
L1
T11
T12
L2
T12
L1
L2
L3
L4
L5
S1
S2
S3
S4
S5
S2–S3
L3
L4
S1
L3
L5
S2
L4
C
S1
L5
S1
L5
D
Q#x#g-.# (C.*%&'.#%&'
153
154
BÖLÜM 3 % Alt Ekstremite
[[[# .$(OQx#g-.R
A. +-*""1//
!
B. A"
IV. Klinik Bilg iler
A. A-(
""
B. .7
-D8
;
!
%&"
1. %>d%&!
%&
etkiler
2. %&+88
155
KISIM
($4$$\;](9(
^'
I. Genel Özellikler
A. *"
/!/!F
/"
B. W"
!
3
"!5
1. D!
!
2. '""
II. Özel Venler OQ#x#x
R
A. W-W!"
1. (!-D!
3"
5
2. .-/!
/!
1"/!
!
/
3. .-%,$&!"
/1
4. B
a. )
E/!
b. K
!!/E!/!
c. B
!/!
!!!
!!
# D!
1
B. W
1. (!-D!
2. .-
!!!!
"1"1
/
3. .-!
4. B-J"
!"!
"
3.3
156
BÖLÜM 3 % Alt Ekstremite
III. Klinik Bilgiler
A. W
!-D"
"!
"
1. D"
"
a. W"1"
/
""
b. (1
1
2. +
"
1
1
""
B. W"-D!
!
1. Q./!fR8;&!
3"1
5
2. '1!!;8
3. W8
/"
C. W/-W!
.# /
F!f!!
//
E. +/-+
/
1
1. (
2. +
F. '-0/!
/"
"
[9# ($4$$^(
A. @!/!
1. B"/"
/!
2. @!!/-@!/!
"
3/
5
B. @!-K/F!E
!//!!
1. +!-@!
a. !/!/ b. !E/
c. +!
2. 63/
5-K1
"/ /!!/1/!1
C. @!!-(!/
1. @!-@
/!/!
!
/
2. <!-@!!
/!
3. <!E/E
/-@!!1
1"
KISIM 3.3 %
($4$$\;](9(^'
V. circumflexa ilium superficialis
N. cutaneus femoris
lateralis
R. femoralis,
n. genitofemoralis
Hiatus saphenus
Fascia lata
Lig. inguinale
V. epigastrica superficialis
V. femoralis
N. ilioinguinalis
(r. scrotalis anterior)
V. pudenda externa superficialis
V. saphena accessoria
V. saphena magna
N. cutaneus femoris
anterior
Rr. cutanei, n. obturatorius
R. infrapatellaris, n. saphenus
N. cutaneus surae
lateralis’in dalları
V. saphena magna
Fascia cruris
N. saphenus
N. fibularis superficialis
Crista iliaca
Nn. clunium superiores
(r. dorsalis’lerden L1–L3)
V. saphena parva
Vv. metatarsales
dorsales
A
Nn. ve vv. digitales
dorsales
Arcus venosus
dorsalis pedis
R. cutaneus lateralis,
n. iliohypogastricus
Nn. clunium medii
(r. dorsalis’lerden S1–S3)
Rr. digitales
dorsales,
n. fibularis
profundus
Nn. clunium inferiores
(n. cutaneus femoris
posterior’dan)
Fascia lata
V. saphena accessoria
N. cutaneus femoris
posterior’un dalları
N. cutaneus femoris
lateralis’in dalları
Rr. cutanei,
n. obturatorius
N. saphenus
V. saphena magna
Fascia cruris
Rr. terminales,
n. cutaneus femoris
posterior
N. cutaneus surae lateralis
(n. fibularis communis’ten)
R. communicans fibularis
N. saphenus’un dalları
N. cutaneus surae medialis
(n. tibialis’ten)
V. saphena parva
N. suralis
Rr. calcanei mediales,
n. tibialis
B
Rr. cutanei plantares,
n. plantaris medialis
Rr. calcanei laterales,
n. suralis
Rr. cutanei plantares,
n. plantaris lateralis
Q#x#x
# (
#(A. *%&'B.%&'
157
158
KISIM
3.4
($4$$
[# \;](.(^1'(5‚'(''OQ#x#
R
A. "3,7$5
1. (!
-D/1
/!1
2. .-*"/ 3M/!5
B. %387;5
1. (!
-D!F
/
2. .-J/1D;/
135
[[# ..(./.(5](
A. J/
/
;7,/ B. '
/ 3
/5
C. )/ "
13!5
[[[# .;`;(wg'
A. [email protected]$
3g,>(5
1. D//-W
""
"
2. 0//-("
""F1
/"
B. j35-.8;7;9
/1
3g,>D5
1. *"3/!5-%
!
+/
1
a. D//-D"
"
"F
!1
b. 0//-0
2. A3/5-W//
87,
!/1
3q/ 5
a. D//-D/
"/
b. 0//-0
IV. Klinik Bilg iler
A. A1!
B. K/!
"
C. K/ !
/ !
Q
/R
.# D/ !
E. *"/ 1
""
/F
""
Download

Gövdenin Arka Tarafı, Üst Ekstremite ve Alt Ekstremite Ben