BİLDİRİ ÖZET KİTABI
22. Ulusal Biyoloji Kongresi, 23-27 Haziran 2014, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye
http://ubk2014.ogu.edu.tr
BB - BİTKİ BİYOLOJİSİ (SÖZLÜ SUNUM)
BB-S2-14
Sarıgöl (Manisa) ve Çevresinde Yetişen Tıbbi Bitkilerin Etnobotanik Kullanımı
Üzerine Araştırmalar
Seyid Ahmet Sargın1, Selami Selvi2
Akdeniz Üniversitesi, Alanya Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Eğt. A.B.D., Alanya,
Antalya
2
Balıkesir Üniversitesi, Altınoluk Meslek Yüksekokulu, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Programı, Balıkesir
Sorumlu yazar e-posta: [email protected]
1
Giriş: Etnobotanik, geniş anlamda “evrim süreci içinde insan-bitki ilişkileri”dir. Dar anlamda ise “bir
yörede yaşayan halkın çevresinde bulunan bitkilerden çeşitli gereksinimlerini karşılamak üzere
yararlanma bilgisi ve o bitkiler üzerine etkileri” olarak özetlenebilir. Tıbbî bitki terimi ise, hastalık
tedavisinde veya hastalıklardan korunmak amacıyla kullanılan bitkileri ya da bitkisel ürünleri kapsar. Bu
çalışmada Sarıgöl ve köylerindeki yöre halkının dağlardan topladığı ve şifa amaçlı kullandığı tıbbi
bitkiler ile aktarlarda satılan ve bu yörede yetişen tıbbi bitkiler ele alınmıştır.
Gereçler ve Yöntemler:
2011-2013 yılları arasında sürdürülen bu çalışmada, Sarıgöl ve çevresinde belirlenmiş 4 aktar dükkanı ve
16 köye gidilerek etnobotanik çalışmalar yürütülmüştür. Aktar dükkanlarında aktarcıların Sarıgöl ve
civarından topladıkları ya da köylülere toplattırdıkları bitkilerden örnekler alınmış; yine çalışma süresince
köylere gidilerek köylülerin dağlardan tıbbi amaçlar için topladıkları bitkilerden de örnekler alınarak
laboratuvara getirilmiş ve çeşitli Flora kitaplarından teşhisleri gerçekleştirilmiştir. Teşhis edilen bitkiler
herbaryum örneği haline getirilerek Alaşehir Meslek Yüksekokulu Botanik Laboratuvarı’nda korunmak
üzere saklanmıştır.
Bulgular: Sarıgöl ve çevresindeki kırsal yerleşim alanlarında ve aktar dükkanlarında sürdürülen bu
çalışmada 50 familyaya ait 141 taksonun yöre halkı tarafından şifa amacıyla kullanıldığı belirlenmiştir.
Lamiaceae,Asteraceae, Apiaceae ve Fabaceae tıbbi amaçlarla en fazla tüketilen familyalar olduğu tespit
edilmiştir.
Sonuç ve Tartışma: Araştırma sonucunda; yöre halkının tıbbi bitkileri en çok, infüzyon yöntemiyle
tükettiği; kabuk, dal gibi sert organlarda ise dekoksiyon yöntemini uyguladıkları görülmüştür. Bölge
halkıyla yapılan görüşmeler sonucunda, yöre halkının tıbbi bitkileri en çok, gastro-intestinal bozukluklar,
üst solunum yolu enfeksiyonları, üro-genital rahatsızlıklar, yara-yanık, cilt-saç bakımı ve kalp-damar
hastalıklarının tedavisinde kullandıkları tespit edilmiştir
Anahtar Kelimeler: Sarıgöl, Etnobotanik, Tıbbi bitki, Manisa.
22. Ulusal Biyoloji Kongresi, 23-27 Haziran 2014, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye
http://ubk2014.ogu.edu.tr
53
Download

Şahinbey İlçesi, Yeşilkent Mahallesi sosyal tesis (yurt )