Planowanie leczenia z zastosowaniem
zaopatrzenia ortopedycznego w
oparciu o video analizę ruchu
dr n. med. Marcin Bonikowski
ISPO Polska
MAZOWIECKIE CENTRUM NEUROPSYCHIATRII I REHABILITACJI
DZIECI I MŁODZIEŻY W ZAGÓRZU K.WARSZAWY
LABORATORIUM ANALIZY RUCHU
Z wykorzystaniem prac JG Bechera
MÓZGOWE PORAŻENIE DZIECIĘCE
•
Mózgowe porażenie dziecięce
opisuje grupę zaburzeń rozwoju ruchu i postawy,
powodujących ograniczenie aktywności,
które są przypisywane nie postępującym
zakłóceniom pojawiającym się w
rozwijającym się mózgu płodu lub niemowlęcia. •
Zaburzeniom ruchu w MPDZ
często towarzyszą zaburzenia czucia,
poznawcze, porozumiewania się,
postrzegania, i/lub zachowania i/lub
drgawki/ padaczka.
Bax i wsp.2005
•
Różnorodne zaburzenia ruchu i
postawy dziecka będące wynikiem
wad rozwojowych lub trwałego
uszkodzenia mózgu we wczesnych
stadiach jego rozwoju, a więc
powstające przed lub wkrótce po
urodzeniu dziecka. (Bax 1964)
Określenie parasolowe dla grupy nie
postępujących ale zmiennych w
czasie, zaburzeń ruchowych
wtórnych do uszkodzenia lub wad
rozwijającego się mózgu. (Mutch i
wsp. 1992)
MPDZ spowodowane jest
uszkodzeniem rozwijającego się
mózgu, które powoduje zaburzenie
ruchu i postawy, które jest trwałe,
ale nie niezmienne. (Rang 1993)
1
Cechy chodu prawidłowego
•
•
•
•
•
Stabilność w fazie podporu
Płynne przeniesienie stopy w fazie wymachu
Ustawienie stopy w końcowej fazie wymachu
Odpowiednia długość kroku
Zachowanie energii
(Perry 1992/ 2009)
Zaburzenia chodu w MPD
Pierwotne
1/ utrata selektywnej kontroli mięśniowej
2/ zaburzona równowaga
3/ nieprawidłowe napięcie mięśniowe
Wtórne
4/ wynikające ze wzrostu mięśnia – skrócenie, przykurcz
5/ wynikające ze wzrostu kości – zaburzenia kształtu,
ułożenia
6/ Lever – arm dysfunction
(Gage 2009)
2
Wskazania do użycia VGA
• dokumentacja zmian wzorca chodu w
czasie,
• częste badania w procesie rehabilitacji:
po zabiegach operacyjnych, zmianie ortoz,
BoNT, gipsach redresyjnych, intensywnej
terapii
Zalety użycia zapisu video w analizie ruchu
• możliwość zastosowania w większości ośrodków,
dostępny i tani sprzęt, łatwy w użyciu
• zapisuje informacje widoczne dla ludzkiego oka
• brak obciążeń dla pacjenta
• nawet dla najmłodszych dzieci
• brak błędów wynikających z zastosowanego modelu
• łatwy do zrozumienia dla klinicystów
• możliwość synchronizacji z systemami rejestracji EMG
3
Ocena GRF
4
Synchronized EMG
Obserwacyjne skale analizy chodu
• Physician’s Rating Scale (PRS) - Koman et al. 1993/
Corry et al 1998
• Observational Gait Scale - Boyd et al. 1999
• Visual Gait Assessment Scale – Dickens et al. 2006
• Edinburgh Gait Score (EGS) – Read et al. 2003
Gait classifications - Pattern recognition ‘‘clinical
snapshot’’
3-DGA - Kadaba et al./Sutherland and Davids/ Winters et
al./ Wong et al./ Rodda et al.,
Video – Yokochi et al./Becher et al./Bonikowski et al.
5
Podział funkcjonalny faz chodu
(J. Perry)
Stride (gait cycle)
Stance
Weight
Zadania Acceptance
Fazy
Initial
Contact
Loading
Response
Swing
Single Limb
Support
Mid
Stance
Terminal
Stance
Limb
Advancement
Pre
Swing
Mid
Swing
Initial
Swing
Terminal
Swing
Amsterdamska klasyfikacja zaburzeń
wzorca chodu:
• 5 podstawowych typów zaburzeń wzorca chodu
+ dodatkowe 4 zaburzenia fazy swing
• wzorce chodu stanowią strukturę dla podejmowania
decyzji klinicznych
• gromadzenie badań z całego przebiegu leczenia w
usystematyzowany sposób
2200 zbadanych pacjentów, max. 8 lat obserwacji, max.
30 analiz.
Becher JG. [Pediatric Rehabilitation in Children with Cerebral Palsy: General Management,
Classification of Motor Disorders.] JPO 2002;14:143-149.24. 23.
Bonikowski M. Zastosowanie laboratoryjnej analizy chodu... In: Maciag-Tymecka I, ed. Rehabilitacja w
chorobach dzieci i młodzieży. PZWL 2012:49-62.
6
Zmodyfikowana Amsterdamska Klasyfikacja zaburzeń wzorca chodu:
5 podstawowych typów zaburzeń fazy stance
+ dodatkowe 4 zaburzenia fazy swing
Modified Amsterdam Gait Classification – Stance Phase
Type 1 - midstance (MST): normal.
Type 2 - Knee (hyper)extension in MST without heel rise (HR)
Type 3 - Knee (hyper)extension in MST with HR
Type 4 - Knee flexion in MST with HR
Type 5 - Knee flexion in MST without HR
7
Modified Amsterdam Gait Classification – Swing Phase
Type A - dropfoot (foot plantar flexion)
Type B - stiff knee (initial swing knee flexion < 60 degrees, or delayed)
Type C - limited knee extension in terminal swing
Type D - adduction (+ - endorotation) of the hip in terminal swing
Distribution of gait abnormalities according MAGC
75 children (150 extremities) with bilateral CP GMFCS II-IV
selected for Botulinum Toxin (BoNT) treatment before the age of 3 years.
160
140
120
100
80
60
40
20
0
No of extrem.
2
3
4
A
non A
B
non B
C
non C
D
non D
C+D
non
C+D
17
90
43
107
38
23
131
143
11
92
62
92
11
8
Typ1: W fazie stance – norma.
A: Opadanie stopy bez przeprostu kolana w fazie
midstance
(HAFO !)
Toe Off
Wysokie buty
Terapia - podparcie stopy w wymachu
Typ2: Przeprost kolana z kontaktem pięty w fazie
midstance
Opcje:
+ AFO lub HAFO
lub PLS,
Prodostopie
miękkie.
(+ 10 o zgięcia
grzbietowego
stopy lub
uniesienie pięty)
Redukcja momentu prostującego w MST
9
Typ 3: Przeprost/wyprost kolana w fazie
midstance z uniesieniem pięty
Opcje: R. AFO,
PLS
Redukcja momentu prostującego w MST Zablokowanie zgięcia podeszwowego
Typ 4 : zgięcie kolana w fazie midstance z
uniesieniem pięty
Gastroc. +
Opcje:
R.AFO,
HAFO.
FRO
Wzmocnienie momentu prostującego w MST TST
zablokowanie 3 rockera, zablokowanie zgięcia
grzbietowego -sprężyna
10
Typ 4: zgięcie kolana w fazie midstance z
uniesieniem pięty Gastroc. Opcje:
GRAFO/FRO;
zablokowany 3
Rocker
\
Zmniejszenie momentu zginającego kolano w TST / PSW wzmocnienie
propulsji, zablokowanie zgięcia grzbietowego -sprężyna
Typ 5: zgięcie kolana w fazie midstance bez
uniesienia pięty Hamstrings + (GMFCS 1):
Opcje:
Med. Hamstrings
Sztywna wkładka
zablokowanie 3 rockera
11
Typ 5: zgięcie kolana w fazie midstance bez
uniesienia pięty/ Gastrosoleus Opcje:
GRAFO/ FRO
Zmniejszenie momentu zginającego kolano w TST / PSW
Zaburzenia w fazie swing
B – ograniczenie zgięcia st. kolanowego –
stiff knee gait
Opcje:
+ Rectus
\
• wzmocnienie propulsji
12
Zaburzenia w fazie swing –
C - ograniczenie wyprostu kolana w terminal
swing
Opcje:
+ Hamstr.
• wzmocnienie propulsji
Zaburzenia w fazie swing – ograniczenie
wyprostu kolana w terminal swing (gastr.)
13
Zaburzenia w fazie swing
D -przywiedzenie w stawie biodrowym w
terminal swing
Opcje:
+ Gracilis
• wzmocnienie propulsji
www.ispopolska.pl
Dziękuję za uwagę
14
Download

Planowanie leczenia z zastosowaniem zaopatrzenia