NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA OPTYMALIZUJĄCE TERMIN ZBIORU RZEPAKU
W technologii produkcji rzepaku spory wpływ na wielkość plonu,
ma prawidłowy termin i technologia zbioru nasion. Trudność dla
plantatora z określeniem optymalnego terminu zbioru
występuje szczególnie w sytuacji, gdy rośliny nierównomiernie
zakwitają i dojrzewają, co ma wpływ na dojrzałość nasion
wykształconych w różnych warstwach łanu. Przy czym jeszcze w
fazie dojrzewania plantacji przebiegającej z reguły na przełomie
miesięcy czerwiec-lipiec, w zależności od warunków
pogodowych i wczesności zasianej odmiany, mogą wystąpić
dwa kluczowe problemy, tj. nierównomierne dojrzewanie
łuszczyn oraz ich pękanie.
Oba zjawiska przyczyniają się w znacznym stopniu do
osypywania się ziarna rzepaku jeszcze przed samym zbiorem
i/lub w momencie jego wykonywania. Przy czym oba zjawiska
niekoniecznie mogą wystąpić co roku na plantacji rzepaku
równocześnie z takim samym nasileniem. W dużym stopniu
zależy to od wspomnianego przebiegu warunków pogodowych
oraz podatności danej odmiany /typ wzrostu odmiany i tempo
dojrzałości łuszczyn na poszczególnych pędach rośliny/.
Niekorzystnymi warunkami pogodowymi wpływającymi na
nasilenie obu zjawisk są częste zmiany pogody, a przede
wszystkim pojawiające się naprzemiennie silne wiatry, nawalne
burze i gwałtowne deszcze, które mogą przyczynić się do
sporych start sięgających od 5 do nawet 15% względem
potencjalnego
plonu.
Z
kolei
główną
przyczyną
nierównomiernego dojrzewania rzepaku poza zmiennymi
warunkami pogodowymi jest występująca na polach
mozaikowatość gleb.
Jednym ze sposobów zapewnienia równomiernego dojrzewania
nasion i szybszego przygotowania plantacji do zbioru jest
koszenia rzepaku na pokosy w fazie dojrzałości technicznej
nasion, czyli tzw. zbiór dwuetapowy. Ten sposób zbioru jest
jednak rzadszy w produkcji, gdyż bardziej kłopotliwy
organizacyjnie, choć wręcz niezbędny na plantacjach silnie
zachwaszczonych.
Alternatywnym i nowocześniejszym rozwiązaniem względem
dwuetapowej technologii zbioru rzepaku mającym zredukować i
rozwiązać oba mogące wystąpić problemy jest przeprowadzenie
zabiegu chemicznego dosuszania łanu oraz sklejania łuszczyn. W
zależności od wyboru celu zabiegu i środka, opryskiwanie
plantacji przeprowadza się w różnych terminach, od kilku dni do
prawie miesiąca przed planowanym zbiorem.
Stosunkowo popularnym zabiegiem jest zastosowanie tzw.
środków desykacyjnych. Zabieg środkiem desykacyjnym
powinien zostać wykonany w okresie, kiedy 70% łuszczyn
przebarwia się na żółto, a nasiona zdążyły już zbrunatnieć, ale są
jeszcze miękkie. Do desykacji zaleca się stosowanie preparatów
herbicydowych, tj. Basta 150SL 2,5 l/ha, Reglone 200SL 2-3 l/ha.
Zabiegiem równoznacznym z desykacją roślin, jest stosowanie
na plantacjach rzepaku zachwaszczonych perzem, chwastami
rumianowatymi czy przytulią czepną, preparatów z grupy
herbicydów nieselektywnych zawierających glifosat (np. RAMBO
360SL, GALLUP 360SL w dawkach po około 3l/ha). Zabieg ten
należy wykonać jeszcze w dojrzewającym łanie, gdy wilgotność
nasion jest poniżej 30%, a chwasty są jeszcze zielone.
Zasadniczo desykację należy stosować tylko w przypadku silnego
zachwaszczenia plantacji lub jeżeli rośliny ponownie
wypuszczają pędy. Najlepszą porą do przeprowadzenia desykacji
są wczesne godziny ranne, ponieważ dzięki wilgoci pochodzącej
z rosy łuszczyny rzepaku pozostają sprężyste i można w ten
sposób ograniczyć straty spowodowane przez dodatkowe
przejazdy sprzętem. Choć najlepiej dozować glifosat na rośliny
suche. Zalecane jest użycie do zabiegu dużej ilości wody (300600 l/ha), przy zachowaniu optymalnego wydatku i stężeniu
cieczy roboczej. Po zastosowaniu desykacji do zbioru rzepaku
należy przystąpić po 8-10 dniach.
Desykacja rzepaku jest na ogół opłacalna, gdy uzyskuje się plony
nasion powyżej 3 t/ha. Aczkolwiek i tak należy dokładnie
rozważyć przed zabiegiem, czy zastosowanie środków
desykacyjnych będzie konieczne i opłacalne.
Zalety desykacji
• Wspomaganie naturalnego dojrzewania
rzepaku,
• Ograniczenie strat związanych z
osypywaniem się nasion z łuszczyn przed
i w momencie zbioru - zmniejszenie
podatności łuszczyn rzepaku na pękanie,
• Wyrównanie dojrzewania roślin na polu
poprzez eliminację skutków zmienności
glebowej - zmniejszenie liczby zielonych,
niedojrzałych liści, strąków i części łodyg
w zebranej masie oraz zielonych nasion
w uzyskanym plonie,
• Poprawa jakości zebranego surowca:
− wyrównanie poziomu wilgotności
zbieranego ziarna - ograniczenie
ewentualnych dodatkowych
kosztów dosuszania,
− zmniejszenie poziomu
zanieczyszczeń w zbieranym ziarnie
– desykacja prowadzi do zniszczenia
pozostających na plantacji
chwastów i zmniejszenia wtórnego
zachwaszczenia plantacji,
• Ułatwienie jednofazowego zbioru
kombajnem oraz zwiększenie jego
wydajności omłotowej podczas zbioru
• Możliwość regulowania planowanego
terminu zbioru,
Wady desykacji
• Ryzyko poniesienia strat z
powodu zniszczeń na plantacji
związanych z
przeprowadzeniem
dodatkowego oprysku,
głównie w pasie tzw. ścieżek
technologicznych,
Natomiast zjawisko osypywania się ziarna z łuszczyn przed i w
momencie zbioru również wywołane jest w następstwie
częstych zmian pogodowych. W takich warunkach łuszczyny
absorbują wilgoć z deszczu i rosy, a następnie z chwilą poprawy
warunków atmosferycznych ponownie wysychają na słońcu i
wietrze. Jeśli wielokrotnie powtarza się niniejszy proces
następuje kurczenie i rozszerzanie się łuszczyn, co powoduje ich
przedwczesne pękanie i osypywanie się.
Sposobem zredukowania możliwych strat powodowanych
zjawiskiem osypywania się nasion szczególnie w trakcie zbioru
jest zastosowanie preparatów sklejających i powlekających
łuszczyny wspólnie bądź bez preparatu desykacyjnego, co należy
rozstrzygnąć po obserwacji plantacji stwierdzając czy
wyrównanie dojrzewania nasion rzepaku i/lub eliminacja
wtórnego odchwaszczenia jest konieczne.
Możliwymi do zastosowania preparatami do zabiegu są: SILIFIX
w dawce 0,5 l/ha (przy 200L wody) i Flexi w dawce 0,5-1,0L.
Zabieg należy wykonać w terminie 3-4 tygodnie przed
planowanym zbiorem, gdy większość łuszczyn ma kolor
zielonkawo-żółty, łuszczyny są elastyczne, zaś zginane w kształt
litery V lekko pękają nie wyrzucając nasion. Po przeprowadzeniu
zabiegu na łuszczynach zostaje wytworzona niezmywalna przez
deszcz membrana, która ogranicza wnikanie wody do wnętrza
tkanek, ograniczając proces rozszerzania się i ponownego
kurczenia się łuszczyn, a tym samym osypywania się ziarna, co
wpływa na dalszy rozwój rośliny – bowiem umożliwia
transpirację wody z rośliny zabezpieczając przed jej wnikaniem
do ich wnętrza. Do powstania membrany potrzebne jest światło
słoneczne, zatem opryskiwanie należy przeprowadzać w dzień.
Do uzyskania dobrego efektu wskazane jest użycie dużych ilości
wody do oprysku, dochodzących nawet do 600 l/ha.
W rezultacie zabieg ogranicza przedwczesne otwieranie się
najstarszych łuszczyn, zanim dojrzeją najmłodsze. Plantator
może w efekcie opóźnić termin zbiorów i poczekać na
wyrównanie dojrzałości nasion. Wyrównanie dojrzewania
poprzez pozostawienie roślin na polu jest zjawiskiem
umożliwiającym naturalne dojrzewanie rzepaku, zmniejszenie
strat w plonie, a także swobodne zaplanowanie zbioru na
dużych plantacjach. Przeprowadzanie samego zabiegu sklejania
łuszczyn rzepaku jest niewskazane, gdy plantacja jest
zachwaszczona lub gdy rośliny są uszkodzone przez szkodniki,
albo porażone przez choroby grzybowe.
Każdy plantator powinien zatem skontrolować niezwłocznie
swój łan rzepaku, zastanowić się nad koniecznością
przeprowadzenie opisywanych zabiegów i rozważyć korzyści
ekonomiczne ich zastosowania w swoim gospodarstwie.
Jako kompetentni doradcy rolni z firmy PH „PROGRESS-CHEM”
Jan ŚWIĆ bazując na wielu doświadczenia zarówno naukowych,
jak i praktycznych polowych wynikających z wiedzy wielu
plantatorów czerpanej z obsługiwanego rynku, jesteśmy
przekonani i rekomendujemy
zastosowanie zabiegu
desykacyjno-sklejającego w rzepaku. Warto też pamiętać o tym,
że stosowanie tylko glifosatu do desykacji obniża wyłącznie
wilgotność nasion, ale nie zabezpiecza w stopniu
wystarczającym przed osypywaniem nasion rzepaku przed i w
czasie zbioru. Dlatego decydując się na desykację rzepaku,
warto pomyśleć o zastosowaniu glifosatu w mieszaninie z
preparatem sklejająco-powlekającym łuszczyny.
Uważamy, iż koszt takiego zabiegu, nie tylko zostanie w całości
pokryty przez uzyskaną nadwyżkę nasion, ale nawet wartość tej
nadwyżki zdecydowanie go przewyższy, dając plantatorowi
rzepaku dodatkowy zarobek. Zdajemy sobie sprawę, iż w
obecnym roku opłacalne jest poszukiwanie dodatkowych
możliwości zwiększenia ilości zebranego plonu (zwłaszcza przy
jego obecnych jak i prognozowanych cenach), a stosowanie
niniejszych rozwiązań zdecydowanie to ułatwia.
W tym celu przygotowaliśmy dla Państwa korzystną i
konkurencyjną ofertę w tym zakresie do skorzystania z której
zachęcamy. Zapraszamy jednocześnie do kontakt z naszymi
przedstawicielami handlowymi oraz do bezpośrednich
odwiedzin naszych punktów handlowych, za pośrednictwem
których uzyskają Państwo szczegółowe informacje m.in. w samej
kwestii ofertowej.
Szymon KRZYŻAN
ŚWIĆ PROGRESS-CHEM
Menager Operacyjny
PH PROGRESS-CHEM Jan ŚWIĆ
Download

Technologia optymalizacji terminu zbioru rzepaku - Progress-Chem