AÇLIK SINIRI
YOKSULLUK SINIRI
KİŞİ BAŞINA MİLLİ GELİR
Kaynak: DİSK-AR, IMF veritabanı
:
:
:
1393 TL
4403 TL
2127 TL
450
400
Milli Gelir- Reel Asgari Ücret Karşılaştırması (1978-2015)
GSMH
350
300
250
200
150
100
50
0
Asgari ücret
Milli gelir 1978'den bu yana yüzde
400, kişi başına milli gelir yüzde
239 artarken brüt asgari ücret reel
olarak sadece yüzde 17 artmıştır. O
tarihten beri asgari ücret kişi başına
milli gelir oranında artsaydı asgari
ücret 2015 yılı için ortalamada brüt
2142 TL olacaktı.
Kaynak: TÜİK, IMF, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerinden hesaplanmıştır
Türkiye’de servetlerini büyütenler
vardır ve bunlar zenginliklerini işçilerin
açlığı, yoksulluğu üzerinden
büyümektedir. Emeğin milli gelirden
aldığı pay 1999’da yüzde 52 iken şimdi
yüzde 31’e gerilemiştir. Türkiye’de
büyüyen bir şey varsa o da
adaletsizliktir. AMECO veritabanına
göre emeğin payı OECD ortalamasında
yüzde 50 civarındadır
Türkiye G-20 ülkeler
arasında da gelişmekte
olan ülkeler kategorisi
içinde emeğin milli
gelirden aldığı payın en
hızlı azaldığı ülkeler
arasında yer almaktadır.
Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında asgari ücret bakımından üçüncü ligde
yer alıyor. Avrupa’da asgari ücret bakımından üç ayrı lig var. Birinci ligde
Belçika, Fransa, Almanya gibi ülkeler var. Bu ülkelerde asgari ücret 1000
Euro’nun üzerinde. İkinci lig, Portekiz, İspanya ve Yunanistan gibi ülkelerin
bulunduğu ülkeler. . Üçüncü lig ülkeleri Bulgaristan, Slovenya, Romanya,
Makedonya gibi ülkeler bu ülkelerde asgari ücret 0 ile 500 Euro arasında
Bu ülkelerde asgari ücret 500 ile 1000 euro arasında. Türkiye bu
sıralamada üçüncü ligde.
Türkiye bu ülkelerle karşılaştırıldığında daha uzun çalışma
haftasına sahip. Türkiye'de resmi çalışma haftası 45 saat. AB
ülkeleri için 35 ile40 saat arasında değişiyor.
Ülkelerin resmi çalışma süreleri ve fazla mesai ücretlerini
dikkate alarak 45 saat çalıştıklarında ne kadar ücret alacaklarını
hesapladığımızda Türkiye, Hırvatistan, Polonya, Estonya,
Litvanya, Slovakya, Letonya'nın gerisinde kalıyor.
Türkiye’de esas kriz ortalama ücretlerde yaşanmaktadır. Ortadirek denen kesim ciddi
bir biçimde yoksullaşmıştır. Saatlik ortanca ücrette Türkiye 2.1 Euro ile AB ülkeleri
arasında sadece Romanya ve Bulgaristan’ın üzerindedir. Alım gücüne göre ise
Romanya da Türkiye’yi geçmektedir.
Türkiye
İşverenler adına devlet tarafından SGK’ya yapılan ödemeler (Milyar TL)
41.7
45.0
40.0
35.0
30.0
25.0
20.0
15.0
10.0
4.8
3.8
3.5
2009
2010
2011
5.0
5.5
7.3
8.8
8.1
2014
2015
0.0
2012
2013
Toplam
Kaynak: Aylık Bütçe Uygulama Sonucları-BUMKO. Kimi ay verileri eksiktir.
Devlet zaten işverenin işçiye karşı
yükümlülüklerini fazlasıyla
paylaşmaktadır. İşverenler asgari ücret
maliyetini 16 milyar TL olarak
açıklamışlardır ancak 2008’den beri
süren SGK prim indirimi ile işverenin
devletten aldığı miktar 42 milyar TL’dir.
Önümüzdeki sene alacakları da dahil
edildiğinde işverenler, bahsettikleri
maliyetin neredeyse 3 katına yaklaşan
destek almış olacaktır.
Türkiye kar oranlarında zirveye oynamaktadır.
Türkiye’deki küçük ölçekli işletmelerin
karlılıkları Polonya’nın 2 katı, İspanya’nın 3
katı, İtalya’nın ise yine 2 katından fazla
karlılığa sahip. Almanya ve Fransa, Türkiye’nin
biraz üzerindedir. Orta ölçekli işletmelere
baktığımızda Türkiye’deki orta ölçekli
işletmeler bu saydığımız ülkelerin hepsinden
daha fazla karlılığa sahiptir. Türkiye’deki
büyük ölçekli firmaların karlılığı Almanya,
Fransa ve İspanya’daki büyük ölçekli
firmalarının yaklaşık iki katı, İtalya ve
Polonya’nınsa üç katı civarındadır.
Yani Türkiye’de ücretler asgari, karlar
azamidir.
Kaynak: Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Fikri Işık'ın 2015 yılı Bütçe Sunuşu,
Aralık 2014, TBMM Genel Kurulu, http://sanayi.gov.tr/Files/Attachments/OtherFiles/2015butcesunusu_17122014_-19122014161012.pdf Erişim: 17/11/2015, s.22 tablodan grafikleştirilmiştir.
Download

Açıklamadaki sunumu PowerPoint dosyası olarak indirmek için