NOWY JORK
NIEZBĘDNIK TURYSTY
AnetA RAdziejowskA, MARek Rygielski
SIERPIEŃ 2012
NOWY JORK – NIEZBĘDNIK TURYSTY
data aktualizacji: sierpień 2012
Aneta Radziejowska – Official NYC Travel Specialist
Marek Rygielski – Official NYC Travel Specialist
Copyright © 2011–2012 Aneta Radziejowska, Marek Rygielski
All rights reserved. Żadna część tej książki nie może być powielana i rozpowszechniana, w
jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny lub jakikolwiek inny),
fotokopiowana ani w żaden inny sposób utrwalana bez pisemnej zgody wydawcy.
Wydawca
MIA:NY Media Corp.
New York, NY
www.mia-ny.com
facebook.com/nojork
twitter.com/nojork
5,579
Autorzy i Wydawca tego poradnika dołożyli wszelkich starań, by jego tekst był rzetelny i obiektywny
a wszystkie informacje w nim zawarte – aktualne w czasie publikacji wydania. Nie biorą jednak
żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki wynikające z wykorzystania zawartych w nim
informacji.
^
Spis treści
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
Nowy Jork
Mapa
Nowego
...............................................................................2
Jorku..............................................................V
Statua
Największe
Wolności.....................................................................1
atrakcje:
Governors
Bronx...................................................................................3
Island....................................................................3
Staten
Brooklyn..............................................................................4
Island Ferry.................................................................5
Battery
Manhattan..........................................................................5
Park ............................................................................7
Bowling
Queens................................................................................6
Green Park................................................................9
Museum
Staten Island.......................................................................7
of the American Indian........................................11
Elevated
Pogoda wAcre
Nowym
ParkJorku.........................................................8
...............................................................13
Stone
Nowy Jork
Street
– informacje
.........................................................................15
ogólne ...........................................10
Punkty
Wall Street
informacji
...........................................................................17
turystycznej ...........................................12
Banki, bankomaty, wymiana walut ......................................14
Napiwki
Trinity Church
i podatki.................................................................16
....................................................................19
Dostęp
Federal do
Reserve
internetu
Bank............................................................17
...........................................................21
South Street Seaport ...........................................................23
Największe
Brooklyn Bridge....................................................................25
atrakcje Manhattanu ........................................18
City Hall Park.......................................................................27
Komunikacja
miejska...........................................................20
St Paul's Chapel
...................................................................29
Dojazd
Strefa Zero
z lotniska
...........................................................................31
JFK..........................................................22
Dojazd
lotniska Newark....................................................24
Winter zGarden.....................................................................33
Przejazd
Battery Park
z lotniska
City..................................................................35
– jak zrobić rezerwację .........................26
Dom towarowy Century 21 .................................................37
Wycieczki autobusami piętrowymi.....................................28
Jak
zrobić
rezerwację
do 9/11 Memorial (WTC) ...............30
African
Burial
Memorial......................................................39
Muzea
Sklep Ricky’s
z sugerowaną
........................................................................41
ceną wstępu ......................................32
Darmowy
Chinatownwstęp
...........................................................................43
do muzeów ...............................................35
Darmowe
Restauracjamuzea
Buddha
w Nowym
Bodai ..................................................45
Jorku.......................................40
TOP
Chinatown
5 wycieczek
Ice Cream
zorganizowanych
Factory............................................47
....................................43
Która
Century
karta
Cafe
lepsza
and –Bakery
Explorer,
....................................................49
NY Pass czy City Pass? ......45
Sklep New Kam Man LLC ..................................................51
2
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Nowy Jork
powierzchnia: 1,214 km2, mieszkańców: 8,2 miliona
N
owy Jork, ponad 8-milionowe miasto, największe w USA oraz
jedno z najgęściej zaludnionych miejsc na świecie, jest uznawane
za światowe centrum finansów, mediów i kultury. Leży w stanie Nowy
Jork, jednak nie jest jego stolicą. Był za to przez kilka lat stolicą Stanów
Zjednoczonych. Miasto składa się z pięciu dzielnic: Bronx, Brooklyn,
Manhattan, Queens i Staten Island. Jedynie Bronx leży na kontynencie – reszta to wyspy.
Dla turystów, a także dla wielu Amerykanów, najważniejszą jest Manhattan –
to tu znajduje się Times Square ze światowym centrum rozrywki na Broadway’u i to właśnie na Manhattanie swoje siedziby mają najważniejsze muzea
i instytucje kulturalne, nowojorska giełda przy Wall Street, World Trade
Center i Central Park. Niedaleko Manhattanu, na brooklyńskim Greenpoincie znajdziesz największe skupisko Polonii na Wschodnim Wybrzeżu.
BRONX
Bronx
powierzchnia: 109 km2, mieszkańców: 1.3 miliona
New York Botanical Garden.
B
ronx jest najbogatszą w parki dzielnicą
miasta. W Van Cortlandt Park mieści się
pierwsze w USA publiczne pole golfowe, a
Wave Hill to przepiękny ogród z widokiem na
rzekę Hudson. Tuż obok New York Botanical
Garden kolejna atrakcja: Bronx Zoo. Do
obydwu w niecałą godzinę łatwo dojedziesz
metrem. Dla wielu fanów sportu nowojorską atrakcją numer 1 jest mecz
baseballowy na słynnym Yankee Stadium. Willowa okolica Marble Hill
to najbardziej wysuniętą na północ część Manhattanu – była kiedyś niewielką wyspą, którą „doklejono” do Bronksu. I wreszcie City Island –
okolica jak żywo przypominająca rybacką wioskę z Nowej Anglii.
NAJWIĘKSZE ATRAKCJE
Arthur Avenue – w sercu włoskiej dzielnicy na Bronxie znajdziesz jedne z najlepszych restauracji w mieście
Bronx ZOO – zwierzęta z całego świata, mnóstwo przestrzeni
New York Botanical Garden – najwspanialszy jest wiosną
Wave Hill – jeśli masz trochę więcej czasu, przyjedź tu nawet na pół dnia
Yankee Stadium – najsłynniejszy stadion sportowy w Stanach
3
4
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Brooklyn
powierzchnia: 184 km2, mieszkańców: 2.5 miliona
Brooklym Bridge Park.
W
ciepły dzień najlepszym sposobem dostania się na Brooklyn, najbardziej zaludnioną dzielnicę Nowego Jorku, jest przejście
mostem Brooklyn Bridge. Po około 30-minutowym spacerze znajdziesz się w pełnej zabytkowych kamienic dzielnicy Brooklyn Heights.
Odwiedź Park Slope, raj dla smakoszy, i przejdź
się do Prospect Parku – w którym znajdziesz ZOO oraz jedyny na Brooklynie kawałek naturalnego lasu. Na Williamsburgu znajdziesz i dzielnicę
artystów, i duże skupisko chasydzkich Żydów. Zaraz obok – polonijny Greenpoint, znajdziesz tam polskie produkty, kościoły, usługi. Coney Island
to przede wszystkim słynny park rozrywki i plaża nad oceanem. Z kolei
pobliski Brighton Beach to ogromne skupisko rosyjskich imigrantów.
NAJWIĘKSZE ATRAKCJE
Greenpoint – największe skupisko Polonii na Wschodnim Wybrzeżu USA
Brooklyn Botanic Garden – ogród botaniczny, przy Prospect Park
Brooklyn Museum – największe, po Met, nowojorskie muzeum sztuki
Brooklyn Bridge Park – wspaniały widok na Dolny Manhattan
Luna Park – park rozrywki nad oceanem, jedyny w Nowym Jorku rollercoaster
MANHATTAN
Manhattan
powierzchnia: 60 km2, mieszkańców: 1.6 miliona
Budynek Giełdy przy Wall Street.
N
ajmniejsza dzielnica Nowego Jorku jest
dla turystów najważniejszą jego częścią.
Tutaj właśnie szukaj hotelu. Zaraz po przyjeździe, wieczorem wybierz się na Times
Square a następnego dnia pójdź na spacer do
Central Parku. Wybierz się na Top of The
Rock lub Empire State Building po najlepsze widoki zapierającej dech w piersiach panoramy Manhattanu. Zwiedzanie Downtown zacznij od Battery Park, przejdź się Wall Street a
potem obejrzyj budowę World Trade Center. Stąd już kilka kroków do
słynnego Chinatown, potem przez dzielnicę włoską przejdź się do
SoHo. Harlem, afroamerykańska dzielnica pełna klubów jazzowych i
małych restauracji z prawdziwym południowym jedzeniem.
NAJWIĘKSZE ATRAKCJE
Times Square – koniecznie zaraz po przyjeździe i koniecznie wieczorem
Central Park – minimum to spacer od Piątej Alei do Strawberry Fields
Chinatown – znajdziesz tu dobre jedzenie i niedrogie pamiątki z Nowego Jorku
Metropolitan Museum of Art – idź do Met nawet jeśli nie przepadasz za sztuką
Downtown – Wall Street, World Trade Center i spacer przez Brooklyn Bridge
5
6
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Queens
powierzchnia: 285 km2, mieszkańców: 2.3 miliona
Atlantycka plaża w parku Jacob Riis na Rockaway, Queens.
J
ako najbardziej zróżnicowane hrabstwo w
Stanach Zjednoczonych, Queens przypomina cały świat skupiony w jednej dzielnicy
miasta. Wybierz się tu, jeśli masz ochotę zasmakować międzynarodowej kuchni: greckiej
na Astorii, indyjskiej i wchodnioazjatyckiej
na Jackson Heights i Flushing, meksykańskiej i środkowoamerykańskiej w Corona, lub irlandzkiej w Woodside.
Najciekawsze instytucje kulturalne to MoMA PS1, Noguchi Museum,
Sculpture Center oraz Socrates Sculpture Park na rzeką East River. Co
roku, w parku Flushing Meadows–Corona gości turniej tenisowy US
Open, a o pobliskim stadionie Citi Field wie każdy fan baseballa. Pojedź metrem na Rockaway Beach by popływać w Oceanie Atlantyckim!
NAJWIĘKSZE ATRAKCJE
Astoria – największe skupisko greckie w USA, świetne restauracje
MoMA PS1 – oddział MoMA, współczesne prace młodych artystów
Rockaway Beach – plaża nad Oceanem Atlantyckim
Flushing Meadows–Corona Park – z atrakcjami sportowymi i muzeum nauki
Linia 7 metra – naziemna linia metra nazywanego „międzynarodowy ekspress”
STATEN ISLAND
Staten Island
powierzchnia: 153 km2, mieszkańców: 0.5 miliona
Staten Island Ferry.
S
taten Island Ferry – należąca do systemu
transportu miejskiego linia promowa to
jedna z największych turystycznych niespodzianek Nowego Jorku. Bezpłatne promy kursują całą dobę i odpływają z przystani na
Dolnym Manhattanie – wyjdź na pokład by zobaczyć niezapomnianą panoramę Downtown.
Chwilę potem prom przepływa obok Statui Wolności. Wysiądź na Staten
Island, by przespacerować się Promenadą do September 11th Memorial.
Zaraz obok znajdziesz Staten Island Museum poświęcone historii i życiu
tej fascynującej dzielnicy Nowego Jorku. Warto odwiedzić Historic Richmond Town, 40-hektarową „wioskę” z XVIII wieku oraz Snug Harbor Cultural Center & Botanical Garden w zachodnio-północnej części wyspy.
NAJWIĘKSZE ATRAKCJE
Staten Island Ferry – 30-minutowa przejażdżka darmowym promem
Little Sri Lanka – przy Victory Blvd, niedaleko przystani promowej, etniczne jedzenie
St. George – artystyczna dzielnica z barami w stylu retro. kilka kroków od promu
Tottenville – na południowym krańcu wyspy to okazja do zobaczenia jak może
wyglądać prowincjonalne, amerykańskie miasteczko
7
8
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Pogoda w Nowym Jorku
Typowa letnia pogoda w Nowym Jorku: widok na Brooklyn Bridge i Downtown.
W
Nowym Jorku panuje umiarkowany, ciepły klimat. Lato jest gorące, wilgotne, bardzo słoneczne. Słońce zachodzi wieczorem
późno, po godzinie 20. Często zdarzają się bardzo upalne dni, kiedy to
temperatura dochodzi do 40°C. Zdarzają się tropikalne deszcze i burze,
bywa bardzo duszno, wilgotność powietrza jest wysoka, osoby z chorobami serca powinny raczej unikać wychodzenia wtedy na dwór.
Współczynnik UV w Nowym Jorku jest w miesiącach letnich wysoki (910 w 11-stopniowej skali) - należy o tym pamiętać planując dłuższe
przebywanie na świeżym powietrzu. Zaleca się stosowanie kremów z
faktorami wyższymi niż w Polsce.
Jesienią jest chłodniej: wrzesień, pod względem pogody, jest wręcz doskonały. Czyste niebo, słońce, lekki wiatr, duszne dni znikają. W październiku temperatura spada do około 18°C z kolei w listopadzie potrafi
być już dosyć zimno, zaczynają wiać silne, zimne wiatry, ale wciąż nie
brakuje słońca oraz wszelkich innych niespodzianek natury.
Średnia temperatura zimą oscyluje w okolicach 0°C, jednak nie brakuje
POGODA
zimnych dni z mroźnymi i porywistymi wiatrami znad Oceanu Atlantyckiego. Temperatura odczytywana z termometrów różni się wtedy bardzo od tej odczuwalnej. Przynajmniej raz w roku zdarzają się śnieżyce
tak wielkie, że paraliżują, na dzień lub dwa, większość miasta, a w szczególności lotniska. Jednak nawet zimą jest w Nowym Jorku słonecznie i
niebo potrafi być absolutnie błękitne i bezchmurne. Zdarzają się teższczególnie w lutym- dni wyjątkowo ciepłe.
Wiosenna pogoda zaczyna się najczęściej już w kwietniu: temperatura
to łagodne 16 - 20°C, powietrze jest jeszcze czyste, przyjemne i nie zaduszone tak jak latem. Poranki i wieczory potrafią być jednak chłodne,
zdarza się też raptowne załamanie pogody lub jednodniowy upał. W
maju jest już bardzo ciepło, ale i deszczowo, warto zabrać jakąś cieniutką kurtkę.
Bardzo dobre, i często sprawdzające się, prognozy pogody publikuje
rządowa agencja National Weather Service. Przetłumaczoną na język
polski prognozę NWS znajdziesz na jednej z naszych stron, pod adresem pogoda.kierunek.us.
9
10
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Nowy Jork – informacje ogólne
Times Square.
Numery telefonów
– Telefon alarmowy (policja, straż pożarna, pogotowie): 911
– Infolinia miasta Nowy Jork: 311 (można poprosić o połączenie z
osobą mówiącą po polsku), www.nyc.gov
– Konsulat RP w Nowym Jorku: (646) 237-2100, (212) 561 8160,
www.polishconsulateny.org
– Ambasada RP w Waszyngtonie: (202) 234 3800,
www.washington.polemb.net
– PLL LOT w Nowym Jorku: (212) 789 0970
– Infolinia MTA, zarządu komunikacji miejskiej: (718) 330 1234 (po
angielsku), (718) 330 4847 (inne języki), czynna codziennie od 6
rano do 22:00, www.mta.info
* uwaga: w nawiasach podane są numery kierunkowe. Dzwoniąc z telefonu stacjonarnego lub z budki telefonicznej należy zawsze przed numerem kierunkowym wybrać cyfrę 1. Jeśli dzwonisz do USA zza
granicy, to wybierz numer kierunkowy do USA: +1
INFORMACJE OGÓLNE
Czas
Nowy Jork leży w strefie czasowej Eastern Time. Oznacza to, że najczęściej w Nowym Jorku jest o 6 godzin wcześniej niż w Polsce (np. godzina
9 wieczór w Polsce to 3 po południu w Nowym Jorku). Czas letni obowiązuje od marca do listopada.
Alkohol
Spożywanie alkoholu dozwolone jest od 21 lat. Aby kupić alkohol w
sklepie, barze czy klubie nocnym – należy okazać dokument tożsamości
potwierdzający datę urodzenia.
Palenie
Palenie jest zabronione we wszystkich zamkniętych miejscach publicznych w Nowego Jorku, na plażach, terenach sportowych oraz we wszystkich parkach miejskich. Zakaz palenia obowiązuje również na stacjach
metra, w taksówkach, restauracjach i barach (z wyjątkiem specjalnych
klubów palaczy cygar). Paczka papierosów w Nowym Jorku kosztuje od
11 do 15 dolarów.
Zakupy podręczne
Bardzo wiele z rzeczy przydatnych turyście w nagłej potrzebie znajdziesz w sieciowych drogeriach, które oprócz leków, środków opatrunkowych, higienicznych i kosmetyków oferują także napoje, przekąski,
zabawki, papierosy, drobny sprzęt gospodarstwa domowego, przybory
do pisania i szycia, skarpetki, czapki, ocieplacze i inne wynalazki.
Sklepy te są zazwyczaj otwarte bardzo długo, niektóre całodobowo, a
rozmieszczone są gęsto, często jeden przy drugim więc ze znalezieniem
nie ma problemu. Największe to: DuaneReade, Walgreens, CVS oraz
Rite Aid.
11
12
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Punkty informacji turystycznej
Times Square Information Center
D
oskonałym źródłem informacji turystycznej o Nowym Jorku jest
nasza strona internetowa www.mia-ny.com. Znajdziesz na niej
bazę danych wszystkich nowojorskich muzeów, z godzinami otwarcia,
mapami i zdjęciami, rozbudowany informator turystyczny oraz ciekawe
propozycje wycieczek po mieście.
Z kolei w oficjalnych punktach informacyjnych możesz pobrać mapy,
informatory oraz reklamówki najważniejszych atrakcji. Miniprzewodniki dostępne są w wielu językach, ale praktycznie brak jest materiałów
po polsku. Adres oficjalnej strony internetowej dla turystów w Nowym
Jorku to www.nycgo.com
Punkty informacji turystycznej
NYC Information Center–Midtown
810 Seventh Ave.(między W. 52nd a W. 53rd Sts.) przy Times
Square, tel. 212-484-1222
metro: B, D, E to 7th Ave.; 1 do 50th St.; N, R, W do 49th St.
godziny: pon-pt: 8:30-18; sob-niedz 9-17; święta 9-15
PUNKTY INFORMACJI TURYSTYCZNEJ
Tavern on the Green Visitor Center & Gift Shop
Wejście od 67th St. przy Central Park West, tel. 212-874-7874
metro: 1 do 66th St; A, B, C do 72nd St.
NYC Information Center – Times Square Alliance
1560 Broadway (między W. 46th a 47th Str), tel. 212-484-1222
metro: 1, 2, 3, 7, N, Q, R, W do 42nd St/Times Sq.
godziny: codziennie, 9-19, zamknięte 25 grudnia i Nowy Rok
NYC Information Center–Harlem
The Studio Museum in Harlem
144 W. 125th St. (między Adam Clayton Powell Jr. a Malcolm X
Blvd.), tel. 212-222-1014
metro: A, B, C, D to 125th St.; 2, 3 to 125th St.
godziny: pon-pt: 12-18; sob-niedz: 10-18, zamknięte w święta
NYC Information Center – Federal Hall
26 Wall Street (między William a Nassau Street), tel. 212-484-1222
metro: J, M, Z to Broad St.; 2, 3, 4, 5 to Wall St.
godziny: pon-pt: 9-17, zamknięte w święta federalne
NYC Information Kiosk – City Hall
przy południowym krańcu City Hall Park u zbiegu Broadway i Park
Row, tel. 212-484-1222
metro: 2, 3 do Park Pl.; 4, 5, 6 do Brooklyn Bridge/City Hall; R, W
do City Hall; A, C do Broadway/Nassau St.; E do World Trade Center; J, M, Z do Fulton St.
godziny: pon-pt 9-18, sob-nied, święta: 10-17
NYC Information Kiosk – Chinatown
na placu przy Canal/Walker/Baxter Street, tel. 212-484-1222
metro: 6, N, Q, R, W, J, M, Z do Canal St.
godziny: codziennie 10–18
13
14
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Banki, bankomaty, wymiana walut
W
finansowej stolicy świata banków i bankomatów (nazywanych
w Stanach ATM, od Automatic Teller Machine) jest pod dostatkiem. Duże banki, takie jak Citibank, Chase czy Bank of America
mają po kilkadziesiąt oddziałów we wszystkich dzielnicach.
Banki są najczęściej otwarte do 16, ale sekcje z bankomatami czynne
są całą dobę. Aby wejść do środka należy włożyć swoją kartę w czytnik
przy drzwiach. Bankomaty bardzo często zainstalowane są w drogeriach
(np. Duanne Reade i CVS), nawet w bardzo małych sklepach, w hotelach i niektórych restauracjach sieciowych.
Większość bankomatów pobiera opłatę w wysokości od $1 do $3.
Oprócz niej twój bank może pobrać opłatę za wybranie gotówki w
obcym bankomacie. W wielu sklepach i drogeriach oferowane jest pobranie gotówki (tzw. „cash back“) przy płaceniu kartą debetową. Co
ważniejsze – sklepy najczęściej nie pobierają prowizji za tę usługę, choć
obowiązują limity wypłat.
Większość bankomatów w Nowym Jorku podłączona jest do sieci Plus,
BANKI I WYMIANA WALUT
NYCE i Cirrus – nie powinno być więc problemów z użyciem zagranicznej karty bankomatowej. Zagraniczne banki najczęściej pobierają
prowizje za wypłacenie gotówki w USA. Warto więc przed wyjazdem
dowiedzieć się, jakiej wysokości będą opłaty oraz przeliczniki walutowe.
Punkty wymiany walut
W Nowym Jorku, mieście, które z otwartymi ramionami wita turystów,
dosyć łatwo wymienić obcą walutę na dolary. Należy pamiętać, że w
przypadku wymiany większej ilości pieniędzy kantor może wymagać
okazania dowodu tożsamości.
Poniżej adresy kilku większych punktów wymiany walut:
American Express Travel Services:
www.amextravelresources.com
Macy’s Herald Sq., 35th St., wejście od Broadway, na balkonie, NY
10001; 212-695-8075
111 Broadway (przy Pine St.), NY 10006; 212-693-1100
822 Lexington Ave. (przy 63rd St.), NY 10021; 212-758-6510
200 Vesey St., 3 World Financial Ctr., NY 10285; 212-640-5130
295 Park Ave. South (przy 23rd St.), NY 10010; 212-691-9797
374 Park Ave. (przy 53rd St.), NY 10022; 212-421-8240
The Change Group New York
www.changegroup.com
234 W. 42nd St. (między 7 a 8 aleją), NY 10036; 212-391-7258
720 Seventh Ave. (przy 48th St.), NY 10036; 212-245-7020
South Street Seaport, Pier 17l 212-608-2956
Choice Forex Inc.
www.choicemoney.us
Empire State Building, 350 Fifth Ave, NY 10118; 212-268-4525
401 W. Broadway (przy Spring St.), NY 10012; 212-966-7080
15
16
INFORMACJE O NOWYM JORKU
Napiwki i podatki
N
apiwki są w Nowym Jorku traktowane jak dodatkowy, należny zarobek. Warto skorzystać z poniższego zestawienia typowych napiwków w Nowym Jorku:
– odźwierni w hotelach: $1 za złapanie taksówki
– portierzy: $1–$2 za sztukę bagażu
– sprzątaczki: $1–$2 do $5 za dzień w hotelu
– kelnerki i barmani: 15–20% rachunku
– taksówkarze: 15–20% rachunku
– fryzjerzy: 15–20% rachunku
Dobrym zwyczajem jest wręczenie drobnego napiwku w szatniach,
przewodnikom wycieczek oraz innym osobom świadczącym usługi.
Podatki
W zasadzie normą w sklepach jest podawanie ceny bez podatku. Jest
on doliczany dopiero przy kasie. W Nowym Jorku podatek od sprzedaży
wynosi 8.375%. Jest od tej reguły kilka wyjątków:
– Żywność w sklepach spożywczych oraz leki na receptę są nieopodatkowane.
– Nie ma podatku miejskiego na ubrania i obuwie, jest natomiast stanowy.
– Podatek stanowy w wysokości 4.375% doliczany jest do ubrań i obuwia, jeśli całkowity koszt zakupu przewyższa $110
DOSTĘP DO INTERNETU
Dostęp do internetu
D
armowych hotspotów WiFi w Nowym Jorku jest bez liku a co miesiąc przybywają nowe: czasami są to po prostu domowe sieci, których właściciele zezwalają na publiczny dostęp, dość często bezpłatny
wifi oferują kawiarnie, a firmy sponsorują bezpłatny internet w miejscach publicznych.
Darmowy internet w parkach miejskich:
Bowling Green Park
Bryant Park
Times Square
City Hall Park
Hanover Square Park (w British Memorial Garden)
Union Square Park
Vietnam Veterans Park
Elevated Acre Park
Madison Square Park
W kawiarniach sieci Starbucks oraz restauracjach McDonald's dostęp
do sieci WiFi jest najczęściej bezpłatny. Muzuem Historii Naturalnej
oraz Metropolitan również oferują bezpłatny dostęp do sieci WiFi.
Wiele oddziałów nowojorskiej Biblioteki Publicznej wyposażonych jest
w bezpłatne sieci internetu bezprzewodowego.
Alternatywy
Sklepy Apple, www.apple.com/retail/storelist bezpłatnie udostępniają
komputery z, najczęściej nieograniczonym, szybkim dostępem do internetu. Można stamtąd w nagłej potrzebie wysłać maila itp.
W kafejkach internetowych dostęp kosztuje około 1 dolara za 10 minut
używania sieci
17
18
MANHATTAN
Manhattan
• Długość: 13.4 mili (21.5 km)
• Szerokość: 2.3 mili (3.7 km)
• Aleje idą z pionowo (od północy do południa)
• Ulice idą w poprzek (od
wschodu do zachodu)
• Linią ekspressową metra A
Manhattan można przejechać
od góry do dołu w godzinę.
• Jadącym Pierwszą Aleją autobusem M15 można przejechać Manhattan od
Downtown do 125 Ulicy w
około 1.5 godziny.
• Generalnie Uptown to
wszystko powyżej 14 ulicy, a to
co jest poniżej – umownie nazywa się Downtown.
• Piąta Aleja jest osią Manhattanu: na wschód od niej adresy
mają przedrostek East, na zachód: West.
• 20 przecznic to odległość
około jednej mili (1.5 km).
• Odległość między alejami
to odpowiednik dwóch przecznic.
mapa: CC by Zach Seward
NAJWIĘKSZE ATRAKCJE MANHATTANU
Największe atrakcje Manhattanu
Central Park – Taras i Fontanna Betesda.
Upper West Side
• Katedra Św. Jana Bożego
• Muzeum Historii Naturalnej
• Central Park
• Lincoln Center
• Time Warner Center
• MoMA
• Rockefeller Center
• Top of the Rock
• Katedra Św. Patryka
• Grand Central Station
• Siedziba ONZ
Upper East Side
Chelsea
• Muzeum Miasta Nowy Jork
• Guggenheim Museum
• Metropolitan Museum of Art
• Frick Museum
• Central Park
• Park Highline
• Ground Zero Museum
• Flatiron i Madison Square Park
• Union Square
Midtown
• SoHo
• Chinatown
• Brooklyn Bridge
• South Street Seaport
• Wall Street
• Staten Island Ferry
• Statua Wolności i Ellis Island
• World Trade Center
• Broadway i Times Square
• Muzeum Intrepid
• Empire State Building
• Madison Square Garden
• Carnegie Hall
• FAO Schwartz
• The Plaza Hotel
Downtown
19
20
TRANSPORT
Komunikacja miejska
O
bsługą komunikacji miejskiej w Nowym Jorku zajmuje się agencja
Metropolitan Transit Authority, MTA. Na stronie internetowej
www.mta.info znajdziesz szczegółowe informacje dotyczące transportu
publicznego w Nowym Jorku.
Metro
Metro w Nowym Jorku działa 24 godziny na dobę ale w nocy pociągi
jeżdżą rzadziej. Za przejazd płaci się kartą magnetyczną, tzw. MetroCard. Jeden przejazd kosztuje aktualnie $2.25 ($2.50 jeśli używamy
karty SingleRide). Karty kupuje się w automatach na stacjach metra.
Można w nich zapłacić gotówką lub kartą kredytową.
Przy płaceniu kartą kredytową często wymagane jest podanie kodu pocztowego, pod którym jest zarejestrowana karta. W przypadku używania
karty kredytowej spoza USA na pytanie „Enter ZIP code“ należy wpisać
cyfry 99999 i nacisnąć klawisz Enter.
Są dwa rodzaje MetroCard:
Pay-Per-Ride (Regular) MetroCard – płaci $2.25 się za każdy przejazd
w którego skład wchodzi również przesiadka do autobusu w ciągu
dwóch godzin. Można kupić karty od $4.50 do $100. Kupując kartę o
wartości powyżej $10 otrzymujemy 7% bonusu. Z takiej karty może jednocześnie korzystać kilka osób.
Unlimited MetroCard – karta jest ważna na dany okres. Takiej karty
może używać tylko jedna osoba gdyż na tej samej stacji karty tej można
użyć tylko raz na 20 minut. Dostępne są karty: 7-dniowa za $29 oraz
30-dniowa za $104.
KOMUNIKACJA MIEJSKA
Autobusy
Za przejazd zwykłym autobusem płaci się kasując MetroCard – zwykłą
lub okresową w kasowniku. Do autobusu wsiada się zawsze wejściem
przy kierowcy. Cennik i zasady są takie same jak w przypadku przejazdów metrem. Wyjątkiem jest możliwość zapłacenia za przejazd gotówką w autobusie, ale wyłącznie monetami!
Pod koniec 2010 roku agencja MTA wprowadziła tzw. Select Bus Service
na linii M15 biegnącej wzdłuż 1 i 2 alei na Manhattanie. Autobusy SBS
są specjalnie oznaczone i mają osobne przystanki. Bilet na przejazd
trzeba kupić w automacie na przystanku płacąc kartą kredytową lub
MetroCard. Do takiego autobusu wsiada się dowolnymi drzwiami, a
bilet należy zawsze mieć przy sobie – kontrole są w nich częste!
Mapy
Mapę nowojorskiego metra oraz linii autobusowych dzielnicy można
ściągnąć ze strony internetowej MTA: www.mta.info/maps. Bezpłatną
mapę metra można dostać w okienku na stacji metra, a w autobusach
mapę linii autobusowych danej dzielnicy.
Taksówki
Cena $2.25 za rozpoczęcie jazdy + $0.50 podatek. Opłaty: $0.40 za 1/5
mili (ok. 4 przecznic) lub 60 sekund stania w korku. Dopłaty: $.50 w
nocy (od 20:00 do 6 rano), $1.00 w godzinach szczytu (pon-pt od 16:00
do 20:00). Jeśli wyjeżdżamy z Manhattanu płatnym mostem lub tunelem cena za przejazd zostanie doliczona do rachunku. Do taksówki
zmieszczą się 4 osoby (5 do minivana). Napiwek za przejazd taksówką
wynosi 15-20% rachunku. W nowojorskich taksówkach można płacić
gotówką lub kartą kredytową, a jeśli akurat coś nie działa kierowca ma
obowiązek poinformować o tym, że może przyjąć jedynie gotówkę.
Z wyjątkiem kilku miejsc w Nowym Jorku w zasadzie nie ma przystanków taksówek. Taksówki łapie się wystawiając rękę na ulicy.
21
22
TRANSPORT
Dojazd z lotniska JFK
Stacja metra Howard Beach na lotnisku JFK.
Masz kilka możliwości wydostania się z lotniska JFK w Nowym Jorku:
Mikrobusem
Między lotniskiem JFK a większością adresów (hotele, mieszkania) na
Manhattanie kursują 11-osobowe minivany Go Airlink. Cena za przejazd wynosi $18.51 od osoby i jest zdecydowanie niższa niż koszt taksówki, a jazda bardziej komfortowa niż metrem lub pociągiem. Bilety
najlepiej zamówić przez internet na stronie Airlink NYC, sprzedawane
na miejscu są droższe. Koniecznie trzeba wydrukować potwierdzenie,
które przyjdzie e-mailem.
Po przylocie należy zejść na dół do Ground Transportation Desk i pokazać przedstawicielowi Go Airlink wydruk biletu. Mikrobus dowozi
pod wskazany adres.
Najlepszy wybór. Kliknij tutaj, by zamówić –> goairlinkshuttle,com
Taksówką
Za przejazd taksówką z lotniska JFK na Manhattan obowiązuje cena
ryczałtowa, tzw. „flat fare“: 45$ + podatek + napiwek + opłata za most
lub tunel, jeśli trasa przez takowy wiedzie. Przejazd kosztuje więc ok.
DOJAZD Z LOTNISKA JFK
55-60$. W taksówce zmieszczą się 4 osoby (5 do minivana). Za przejazd z Manhattanu na lotnisko płacimy według licznika (ok. $55). W
zależności od ruchu na drogach podróż zajmie od 30 minut do godziny.
Pociągiem
Po lotnisku jeździ napowietrzna kolejka AirTrain. Podróż między terminalami jest bezpłatna. Za 5$ można dojechać do dworca kolejowego
Jamaica, z którego jeździ pociąg do Penn Station na Manhattanie (34
ulica i 8 aleja). Bilet na pociąg kosztuje $8. W sumie podróż z lotniska
na Manhattan trwa ok. 35 minut i kosztuje $13 od osoby.
Metrem
po opłaceniu (cena: $5) wyjścia z kolejki AirTran możemy za 2.25$ od
osoby dojechać metrem w praktycznie dowolne miejsce na Manhattanie. Do Dolnego Manhattanu linią A dojeżdża się w około godzinę.
Limuzyną
Limuzynę można zarezerwować z Polski przez internet. Przy zamawianiu podaje się numer telefonu kontaktowego (może być zagraniczny)
oraz dane lotu, którym przylatujemy. Na lotnisku kierowca sam skontaktuje się z nami. Najczęściej używane są samochody Lincoln Continental. Zwykłe limuzyny są z reguły tańsze niż taksówki. Ceny:
$40-$45 za limuzynę 4-osobową, $53-$61 za luksusową, $120 za 6-osobowy SUV, $161 za stretch limo 8-osobową i $174 za stretch limo 10osobową.
www,carmellimo,com
Na oficjalnej stronie lotniska JFK znajdziesz też dużo praktycznych informacji dotyczących poruszania się po lotnisku oraz sposobów dojazdu
do innych części miasta: www.panynj.gov/airports/jfk.html
23
24
TRANSPORT
Dojazd z lotniska Newark
Lotnisko Newark.
Mikrobusem
Między lotniskiem Newark, a większością adresów (hotele, mieszkania)
na Manhattanie kursują 11-osobowe minivany Go Airlink. Cena za
przejazd wynosi $17.10 od osoby i jest o wiele niższa niż koszt taksówki,
a komfort większy niż jazda pociągiem i metrem. Bilety najlepiej zamówić przez internet na stronie Airlink NYC (sprzedawane na miejscu
są droższe) i w wydrukować potwierdzenie, które przyjdzie e-mailem.
Po przylocie należy zejść na dół do Ground Transportation Desk i pokazać przedstawicielowi Go Airlink wydruk biletu.
Najlepszy wybór. Kliknij tutaj, by zamówić –> goairlinkshuttle,com
Taksówką
Za przejazd taksówką z lotniska Newark na Manhattan płaci się według
licznika. Cena za przejazd wynosi, w zależności od celu podróży, od 50
do 75$. Do tego należy doliczyć podatek, napiwek, opłatę za tunel i ew.
$5 dopłaty za podróż w godzinie szczytu. Jeśli kierowca będzie musiał
pomóc zapakować do bagażnika większy bagaż to należy liczyć się z dodatkową dopłatą. Do taksówki zmieszczą się 4 osoby.
DOJAZD Z LOTNISKA NEWARK
Za przejazd taksówką z Manhattanu na lotnisko Newark opłata wynosi
około 75 dolarów + napiwek + opłata za tunel (w dwie strony) + $15
dolarów podatku za wjazd nowojorskiej taksówki na lotnisko.
Pociągiem
Po terenie portu jeździ napowietrzna kolejka AirTrain. Podróż między
terminalami jest bezpłatna. Z kolejki można się przesiąść do pociągu
jadącego na Manhattan. Linia NJ Transit zawiezie na dworzec kolejowy
Penn Station (34 ulica i 8 aleja) a kolejka PATH – do stacji 33rd Street
lub World Trade Center na Manhattanie.
Przejazd do Penn Station trwa około 30 minut i kosztuje $12.50. Kolejką
PATH do World Trade Center jedzie się 40 minut, bilet kosztuje $10.
Dojazd do stacji 33rd Street jest o 20 minut dłuższy i kosztuje $12.50
Autobusem
Autobusem Newark Airport Express dojedziesz z lotniska Newark na
jeden z kilku przystanków przy 42 ulicy. Bilet w jedną stronę kosztuje
$15. Autbusy kursują co 15 minut w dzień, w nocy - co 30 minut.
www.coachusa.com/olympia/ss.newarkairport.asp
Limuzyną
Limuzynę możesz zarezerwować z Polski przez internet. Przy zamawianiu podaje się numer telefonu kontaktowego (może być zagraniczny)
oraz dane lotu, którym przylatujemy. Na lotnisku kierowca sam skontaktuje się z nami. Najczęściej używane są samochody Lincoln Continental. Ceny: $100 za limuzynę 4-osobową, $140 za 6-osobowy SUV,
$150 za stretch limo 8-osobową i $180 za stretch limo 10-osobową.
www.carmellimo.com
Na oficjalnej stronie lotniska Newark znajdziesz też dużo praktycznych
informacji dotyczących poruszania się po lotnisku oraz sposobów dojazdu do innych części miasta: www.panynj.gov
25
26
TRANSPORT
Przejazd z lotniska – robienie rezerwacji
1. Wejdź na stronę nojork.us/nyd-airlink
2. Strona główna:
Wybierz zakładkę ROUND-TRIP jeśli od razu robisz rezerwację na lot powrotny z
tego samego lotniska lub ONE-WAY jeżeli chcesz przejazd tylko w jedną stronę lub
jeśli lot powrotny masz z innego lotniska.
– From The Airport/To The Airport - z lotniska/na lotnisko
– z listy Airport wybierz swoje lotnisko, na które przylatujesz
– Date – wybierz datę przylotu (format mm/dd/rrrr)
– Flight Time – godzina przylotu (AM – rano, PM – po południu)
– To The Airport – wypełnij tę sekcję, jeśli od razu robisz rezerwację na drogę powrotną i wracasz z tego samego lotniska. UWAGA: Jeśli chcesz od razu zrobić rezerwację powrotną, ale wracasz z innego lotniska – musisz zrobić dwie osobne
rezerwacje ONE-WAY.
– Adults – liczba osób dorosłych, Children – dzieci do lat 3
– Kliknij na guzik Check Availability.
3. Arrival Flight (Przylot):
– U góry strony uzupełnij dane lotu (Flight Type (International - międzynarodowy),
Flight Number (numer lotu) i Airline (nazwa linii), podaj liczbę sztuk bagażu
(Number of Bags) i numer telefonu, jeśli dysponujesz komórką w USA.
– W sekcji Drop-Off Location podaj adres miejsca, do którego chcesz dojechać:
kliknij na Hotels i wybierz z listy nazwę hotelu lub, jeśli jedziesz do firmy lub mieszkania, zaznacz opcję Home/Business i wpisz pełny adres.
– Jeśli od razu robisz rezerwację powrotną, kliknij na guzik Choose Return Trip
DOJAZD Z LOTNISKA
Next i w ten sam sposób sposób uzupełnij dane drogi powrotnej.
– Naciśnij guzik Choose a Vehicle Next.
4. Choose a Vehicle:
– Zaznacz typ auta, którym chcesz jechać. Shared Van (auto, które rozwozi kilka
osób do różnych adresów) to najtańsza opcja natomiast Private Luxury Van to
najlepszy sposób przewozu grupy do 11 osób.
– Naciśnij guzik Pickup Time Next.
5. Pickup a Time:
– Jeżeli od razu zamawiasz bilet na drogę powrotną, wybierz godzinę, o której
chcesz, by auto zabrało Cię z powrotem na lotnisko. Sekcja odbioru z lotniska jest
wypełniona automatycznie.
– Naciśnij guzik Continue.
6. YOUR SHOPPING CART:
Sprawdź, czy zgadzają się wszystkie dane a następnie wypełnij dane płatności:
– W sekcji Billing Information podaj First Name (imię), Last Name (nazwisko)
Email, Confirm Email (potwierdź swój adres e-mail), Country (kraj), Address
(adres), Apt/Suite/Floor (nr mieszkania), City (miasto) Zip Code (kod pocztowy) i
telefon. Opcję u dołu możesz odznaczyć.
– W sekcji Credit/Debit Card: Name On Card (imię i nazwisko tak, jak wypisane
jest na karcie), Card Number (numer karty), Expiration Month/Year (miesiąc i rok
ważności) i CVV2 (3-cyfrowy kod wypisany z tyłu karty).
– Następnie naciśnij guzik Continue, by dokonać płatności.
Pamiętaj, żeby wydrukować potwierdzenie,
które się wyświetli oraz przyjdzie e-mailem.
Wydruki są ważne z kilku powodów:
– Będziesz mieć zawsze przy sobie swój
adres w Nowym Jorku (np. potrzebny jest
przy wypełnianiu formularza imigracyjnego
na lotnisku)
– Po przylocie i odbiorze bagażu podejdziesz do stoiska Airlink i pokażesz wydruk – od tej chwili firma zaopiekuje się
Tobą.
– Wydruk dasz kierowcy, dzięki czemu będzie wiedział, dokąd ma Cię zawieźć.
Ceny przejazdów z lotnisk JFK, LGA i EWR
27
28
MUZEA I ATRAKCJE
Zwiedzanie autobusami piętrowymi
Upper West Side z autobusu wycieczkowego CitySights
Gdy byliśmy w Nowym Jorku pierwszy raz, żadna siła nie była w stanie
zmusić nas do przejażdżki piętrowym autobusem turystycznym z odkrytym dachem, których pełno widać w mieście. Na ich pasażerów patrzyliśmy wręcz z odrobiną wyższości – bo my to wiadomo, wszystko na
własnych nogach i koniecznie dotknąć. Dopiero wiele lat później znajomi, którzy mieli niepełne trzy dni na zwiedzanie, upchnęli nas wraz
z sobą w to cudo – i – Eureka! To jest naprawdę fajne, zabawne, relaksujące doświadczenie i doskonały punkt obserwacji.
I teraz, mimo że mieszkamy na stałe w Nowym Jorku, jeździmy sobie
od czasu do czasu, żeby popatrzeć na miasto w różnych porach dnia z
tej niecodziennej perspektywy. Tym bardziej, że udało się znaleźć bilety
zawierające w tej samej cenie dodatkowo jeszcze wstęp do muzeum
miasta Nowy Jork i 75-minutową wycieczkę nieco zwariowanym statkiem po rzece Hudson.
Rejs zaczynasz od przystani przy 42 ulicy, podziwiasz widoki na środkowy i Dolny Manhattan, dopływasz pod samą Statuę Wolności. To
AUTOBUSY PIĘTROWE
moment na okrzyki zachwytu. Powrót w to samo miejsce, czyli 10 minut
spaceru od Times Square. Statki wyruszają o 11 rano, 1 i 3 ale pamiętaj,
by, zwłaszcza w wakacje, na miejscu pojawić się odpowiednio wcześniej.
Bilet na autobus jest ważny dwa dni i w tym czasie możesz wsiadać i
wysiadać na wyznaczonych przystankach ile razy i kiedy chcesz. Miasto
podzielono na dwie trasy: Downtown Loop – od Times Square, poprzez
Chelsea, Soho, Chinatown, aż do Statui Wolności oraz Uptown Treasures którą dojedziesz aż na Harlem. Na każdej z tych tras są przystanki
w poręcznych miejscach, możesz więc wysiąść, zwiedzić sobie muzeum
albo iść coś zjeść i wracasz na przystanek. Autobusy kursują co kilkanaście minut.
Do tego wycieczka nocą – frajda niesamowita! Pierwsze nocne kursy zaczynają się o 18:30, ostatnie – o 21. Po drodze mijasz kafejki na SoHo,
przejeżdżasz przez Broadway i Chinatown by na Brooklyn przedostać
się mostem Manhattan Bridge. Autobus przystaje tak, że można sfotografować tę najbardziej znaną panoramę rozwijającego się przed
oczami, oświetlonego Manhattanu i potem jeszcze wjeżdża w Brooklyn. Nocny objazd trwa ok. 2,5 godziny i jego w trakcie się nie wysiada.
Wcale nas nie zdziwiło, jak zobaczyliśmy, że nieograniczone bilety na
autobusy piętrowe oraz rejs statkiem Circle Line zajęły pierwsze miejsca
na liście najlepszych wycieczek ułożonej przez NYC & Company – oficjalny serwis turystyczny miasta Nowy Jork.
Bilety najlepiej kupować przez internet– są 10% tańsze niż na miejscu,
a zdarzają się czasami promocje, więc może być jeszcze taniej.
OFERTY
CitySights NY – ten polecamy, bo w cenie biletu zawarty jest też rejs statkiem
wycieczkowym dookoła Manhattanu. www,citysightsny,com/AAT
New York Sighteeing – największa tego typu firma w Nowym Jorku, www,graylinenewyork,com/AAT
29
30
MUZEA I ATRAKCJE
Jak odwiedzić 9/11 Memorial
9/11 Memorial na terenie World Trade Center.
W 10. rocznicę ataku terrorystycznego na World Trade Center otworzono uroczyście 9/11 Memorial - pomnik ku czci ofiar 11 września
oraz zamachu bombowego na WTC w 1993 r. 12 września 2011 pomnik został otwarty dla zwiedzających. Wstęp jest bezpłatny, natomiast wymagane są bilety z rezerwacją dnia i godziny wizyty.
Dokładnie w miejscu, gdzie stały bliźniacze wieże World Trade Center
wpuszczono w ziemię dwa ogromne baseny z wodospadami. Woda z
nich spływa do umieszczonych centralnie studni. Pomnik ma symbolizować pustkę po dwóch najważniejszych budynkach World Trade Center, pamięć i odrodzenie nadziei. Cały teren otacza niewielki park
wysadzony drzewami.
Pod fontannami, w głębi ziemi, trwa budowa muzeum poświęconego
historii, ofiarom i bohaterom zamachów. Zostanie ono otwarte we
wrześniu 2012. Ale pomnik i park można zwiedzać już teraz. Wstęp jest
bezpłatny, jednak wymagane są wejściówki, które trzeba rezerwować
przez internet.
JAK ODWIEDZIĆ 9/11 MEMORIAL
INSTRUKCJA
1. Aby je otrzymać należy wejść na stronę internetową www.911memorial.org/visit i kliknąć na link Reserve Passes po prawej stronie. Na stronie rezerwacji najpierw podaj liczbę potrzebnych wejściówek oraz
wybierz datę i godzinę wizyty.
Wejściówki warto zarezerwować z dużym wyprzedzeniem: tuż po uruchomieniu systemu rezerwacji szybko wypełniły się limity na cały pierwszy miesiąc po otwarciu.
2. Przekazanie donacji na muzeum nie jest obowiązkowe. Po wybraniu
daty i godziny naciśnij guzik Next i sprawdź, czy wszystkie dane się zgadzają (liczba osób oraz data i godzina wizyty) a następnie naciśnij guzik
Next by wybrać metodę odbioru biletów.
3. Najlepszy sposób to wydrukowanie biletów w domu (Print at
Home). Wybierz opcję i naciśnij guzik Next by przejść na następną
stronę, na której musisz podać imiona i nazwiska gości. Pamiętaj, że
tylko zarejestrowane w systemie osoby będą wpuszczone na teren pomnika. Naciśnij guzik Next by przejść do strony rejestracyjnej.
4. Rejestracja jest obowiązkowa – musisz podać swój adres e-mail na
który zostaną przysłane bilety w formacie pdf. Jeśli po raz pierwszy korzystasz z tego systemu – naciśnij guzik Next by przejść do formularza
rejestracyjnego, na którym podasz swoje imię, nazwisko, adres oraz adres
e-mail i hasło zabezpieczające dostęp do twoich danych.
5. Otrzymane e-mailem bilety wydrukuj i zabierz ze sobą w dzień wizyty. Pamiętaj też, by zabrać również dowód potwierdzający tożsamość: twoją, oraz wszystkich gości zarejestrowanych na biletach.
31
32
MUZEA I ATRAKCJE
Muzea z sugerowaną ceną wstępu
Sala egipska w Metropolitan Museum of Art.
W niektórych nowojorskich muzeach obowiązuje zasada sugerowanej
ceny za wstęp. Oznacza to, że za bilet możesz zapłacić tyle, ile sugeruje
muzeum, ale tak naprawdę – ile uznasz za stosowne. Nawet 1 dolara!
Metropolitan Museum of Art
Cena sugerowana: $25
1000 Fifth Avenue, www.metmuseum.org
The Cloisters
Muzeum sztuki średniowiecznej mieszczące się z stylowym „zamku“ jest oddziałem muzeum Metropolitan. Bilet wstępu w sugerowanej cenie $25 uprawnia do wejścia, tego samego dnia, zarówno do Metropolitan jak i do Cloisters
99 Margaret Corbin Drive, Fort Tryon Park, www.metmuseum.org/cloisters
American Museum of Natural History
Sugerowana cena za wstęp wynosi $19. Ceny biletów na wystawy specjalne,
do kina i na pokazy nie są sugerowane i trzeba za nie dodatkowo zapłacić.
Central Park West przy West 79th Street, www.amnh.org
MUZEA Z SUGEROWANĄ CENĄ WSTĘPU
Museum of the City of New York
Sugerowana cena wstępu: $10
1220 Fifth Avenue przy 103 ulicy, www.mcny.org
Brooklyn Museum
Sugerowana cena wstępu: $12
200 Eastern Pkwy Brooklyn, NY 11238, www.brooklynmuseum.org
Studio Museum in Harlem (miejsce numer 98)
Sugerowana cena: $7
144 West 125th Street, www.studiomuseum.org
Queens Museum of Art
Sugerowana cena: $5
New York City Building, Flushing Meadows Corona Park, Queens NY 11368
www.queensmuseum.org
P.S. 1 MoMA
Cena sugerowana: $10
22-25 Jackson Ave, Long Island City, NY 11101, www.ps1.org
Oddział muzeum MoMA na Queensie.
el Museo del Barrio
Cena sugerowana: $9
1230 Fifth Avenue (przy 104 ulicy), www.elmuseo.org
Sculpture Center
Sugerowana cena biletu: $5
49-19 Purves Street, Long Island City, NY 11101, www.sculpture-center.org
Staten Island Museum
Cena sugerowana: $3
75 Stuyvesant Place, Staten Island, NY 10301, www.statenislandmuseum.org
Alice Austen House
Sugerowana cena wstępu: $3
2 Hylan Boulevard at Edgewater Street, Staten Island, www.aliceausten.org
33
34
MUZEA I ATRAKCJE
Bezpłatny wstęp do muzeów
Museum of American Finance przy Wall Street.
L
ista nowojorskich muzeów, do których w wybrane dni można wejść
za darmo lub po wniesieniu symbolicznej opłaty za bilet.
PONIEDZIAŁKI
Museum at Eldridge Street
bezpłatne wycieczki co pół godziny między 10 a 17 (normalnie $10)
12 Eldridge Street, New York, NY 10002, www.eldridgestreet.org
Yeshiva University Museum
za darmo w godz. 17–20 (normalnie $8)
15 West 16th Street, New York, NY 10011, www.yumuseum.org
WTORKI
Staten Island Museum
za darmo w godz. 12 – 14 (normalnie $3)
75 Stuyvesant Place, SI, New York 10301, www.statenislandmuseum.org
BEZPŁATNE DNI W MUZEACH
Brooklyn Botanic Garden
za darmo przez cały dzień (normalnie $10)
900 Washington Avenue, Brooklyn, NY 11225, www.bbg.org
China Institute Gallery
za darmo od 18 do 20 (normalnie $7)
125 East 65th Street, New York, NY 10065, www.chinainstitute.org/gallery
Wave Hill
od listopada do kwietnia: za darmo przez cały dzień (norm. $8)
675 West 252nd Street, Bronx, New York 10471, www.wavehill.org
Morgan Library & Museum
darmowy wstęp do wybranych sal w godz. 15 – 17 (normalnie $15)
225 Madison Avenue, New York, NY 10016, www.themorgan.org
ŚRODY
Bronx Zoo
przez cały dzień za bilet możesz zapłacić, ile chcesz (normalnie $16.95)
2300 Southern Boulevard, Bronx, NY 10460, www.bronxzoo.com
Museum of Jewish Heritage
za darmo w godz. 16 – 20 (normalnie $12)
36 Battery Pl, New York, 10280, www.mjhnyc.org
Staten Island Zoo
za darmo w godz. 14 – 16:45 (normalnie $8)
614 Broadway, Staten Island, NY 10310, www.statenislandzoo.org
Van Cortlandt House Museum
za darmo przez cały dzień (normalnie $5)
Broadway przy West 246th Street, www.vancortlandthouse.org
Yeshiva University Museum
za darmo w godz. 17 – 20 (normalnie $8)
15 West 16th Street, New York, NY 10011, www.yumuseum.org
35
36
MUZEA I ATRAKCJE
NY Botanical Garden
przez cały dzień za darmo do ogrodu otwartego (normalnie $10)
Bronx River Parkway przy Fordham Road, Bronx, NY 10458, www.nybg.org
Queens Botanical Garden
za darmo w godz. 15 – 18 (normalnie $4)
43-50 Main Street, Flushing, NY 11355, www.queensbotanical.org
El Museo del Barrio
za darmo w godz. 18–21 (normalnie sug. $9)
1230 5th Avenue, New York, NY 10029, www.elmuseo.org
CZWARTKI
China Institute Gallery
za darmo od 18 do 20 (normalnie $7)
125 East 65th Street, New York, NY 10065, www.chinainstitute.org/gallery
Museum of Arts & Design
w godz. 18 – 21 za wstęp płacisz, ile chcesz (normalnie $15)
2 Columbus Circle, New York, 10019, www.madmuseum.org
New Museum
za darmo w godz. 19 – 21 (normalnie $14)
235 Bowery, New York, NY 10002, www.newmuseum.org
Museum of Chinese in America
za darmo przez cały dzień, od 11 do 21 (normalnie $7)
215 Centre Street, New York, NY 10013, www.mocanyc.org
Lincoln Center David Rubenstein Atrium
bezpłatny koncert o godz. 20:30
61 West 62 Street, New York, NY 10023, new.lincolncenter.org
PIĄTKI
MoMA – Museum of Modern Art
za darmo w godz. 16 – 20 (normalnie $25)
11 West 53 Street New York, NY 10019, www.moma.org
BEZPŁATNE DNI W MUZEACH
Whitney Museum of American Art
w godz. 18 – 21 za wstęp płacisz, ile chcesz (normalnie $18)
945 Madison Avenue, New York, NY 10021, www.whitney.org
Morgan Library & Museum
za darmo w godz. 19 – 21 (normalnie $15)
225 Madison Avenue, New York, NY 10016, www.themorgan.org
New York Aquarium
zapłać za bilet, ile chcesz od 15:00 do zamknięcia (normalnie $14.95)
Surf Avenue & West 8th Street, Brooklyn, NY 11224, www.nyaquarium.com
International Center of Photography
zapłać za bilet, ile chcesz w godz. 17 – 20 (normalnie $12)
1114 Avenue of the Americas, New York, NY 10036, www.icp.org
NY Hall of Science
za darmo od września do czerwca w godz. 14–17 (normalnie $11)
United Nations Ave N, Queens, NY 11368, www.nysci.org
Rubin Museum of Art
za darmo w godz. 18 – 22 (normalnie $10)
150 West 17th Street, New York, NY 10011, www.rmanyc.org
Asia Society
za darmo w godz. 18–21 od Labor Day do 1 lipca (normalnie $10)
725 Park Avenue, New York, NY 10021, www.asiasociety.org
Yeshiva University Museum
za darmo w godz. 11 – 14:30 (normalnie $8)
15 West 16th Street, New York, NY 10011, www.yumuseum.org
Neue Galerie
za darmo w pierwsze piątki miesiąca w godz. 18 – 20 (normalnie $15)
1048 5th Avenue, New York, NY 10028, www.neuegalerie.org
The Noguchi Museum
w pierwsze piątki miesiąca zapłać za bilet, ile chcesz (normalnie $10)
9-01 33rd Rd, Queens, NY 11106, www.noguchi.org
37
38
MUZEA I ATRAKCJE
Children’s Museum of Manhattan
w pierwsze piątki miesiąca, od 17 do 20, za bilet płać, ile chcesz (norm. $11)
212 W 83rd St, New York, 10024, www.cmom.org
Brooklyn Children’s Museum
do 26 sierpnia za darmo w godz. 17 – 19:30 (normalnie $7.50)
145 Brooklyn Avenue, Brooklyn, NY 11213, www.brooklynkids.org
SOBOTY
Guggenheim Museum
zapłać za bilet ile chcesz w godz. 17:45–19:45 (normalnie $22)
1071 5th Avenue, New York, NY 10128, www.guggenheim.org
Jewish Museum
za darmo przez cały dzień (normalnie $12)
1109 Fifth Avenue, New York, NY 10128, www.thejewishmuseum.org
Brooklyn Botanic Garden
za darmo od 10 rano do 12 w południe (normalnie $10)
1000 Washington Ave, Brooklyn, NY 11225, www.bbg.org
Wave Hill
za darmo od 9 rano do 12 w południe (normalnie $8)
675 West 252nd Street, Bronx, New York 10471, www.wavehill.org
NY Botanical Garden
za darmo do ogrodu otwartego w godz. 10–12 (normalnie $10)
Bronx River Parkway przy Fordham Road, Bronx, NY 10458, www.nybg.org
Brooklyn Museum
wstęp za darmo w pierwsze soboty miesiąca w godz. 17 – 23 (norm. $10)
200 Eastern Parkway, Brooklyn, NY 11238, www.brooklynmuseum.org
El Museo del Barrio
za darmo w trzecie soboty, w godz. 11–18 (normalnie sug. $9)
1230 5th Avenue, New York, NY 10029, www.elmuseo.org
BEZPŁATNE DNI W MUZEACH
Lincoln Center David Rubenstein Atrium
bezpłatne koncerty w pierwsze soboty miesiąca o godz. 11:00
61 West 62 Street, New York, NY 10023, new.lincolncenter.org
NIEDZIELE
Frick Collection
zapłać za bilet, ile chcesz w godz. 11 – 13 (normalnie $18)
1 East 70th Street, New York, NY 10021, www.frick.org
Studio Museum in Harlem
za darmo od 12 do 18 (normalnie $7)
144 West 125th Street, New York, NY 10027, www.studiomuseum.org
Queens Botanical Garden
za darmo w godz. 16 – 18 (normalnie $4)
43-50 Main Street, Flushing, NY 11355, www.queensbotanical.org
Morgan Library & Museum
za darmo do części muzeum w godz. 16–18 (normalnie $15)
225 Madison Avenue, New York, NY 10016, www.themorgan.org
NY Hall of Science
za darmo od września do czerwca w godz. 10–11 (normalnie $11)
United Nations Ave N, Queens, NY 11368, www.nysci.org
39
40
MUZEA I ATRAKCJE
Darmowe muzea w Nowym Jorku
National Museum of the American Indian.
9/11 Memorial
National September 11 Memorial znajduje się w miejscu, którym stały dwie
wieże World Trade Center zniszczona podczas zamachów 11 września. Jego
uroczyste otwarcie nastąpi w 10. rocznicę zamachów, 11 września 2011. Od
12 września można go zwiedzać. Wstęp jest bezpłatny, ale wymagane są rezerwacje.
World Trade Center, www.911memorial.org
African Burial Ground Memorial Site
wt - sob, godz. 10 - 16
290 Broadway, New York, NY, www.nps.gov/afbg
Bronx Museum
czw - niedz: 11 - 18
1040 Grand Concourse, Bronx, NY, www.bronxmuseum.org
Center for Book Arts
pon - pt: 10 – 18, sob: 10 – 16
28 West 27th Street, 3rd Floor, New York, NY 10001,
www.centerforbookarts.org
DARMOWE MUZEA
Federal Hall
pon – sob: 9 – 17
26 Wall Street, New York, NY , www.nps.gov/feha
Federal Reserve Bank of NY
pon – pt: 10 – 15 (wymagane są wcześniejsze rezerwacje!)
44 Maiden Lane, New York, NY, www.newyorkfed.org
Folk Art Museum
wt – sob: 12 – 19:30, niedz: 12 – 18
2 Lincoln Square, New York, NY 10023, www.folkartmuseum.org
Forbes Galleries
wt – sob: 10 – 16 (otwarte od 10 września 2011)
62 Fifth Avenue, New York, NY, www.forbesgalleries.com
General Grant National Memorial
codziennie od 9 do 17
Riverside Drive and West 122nd Street, New York, NY, www.nps.gov/gegr
The Grolier Club
pon – sob: 10 – 17, zamknięte w sierpniu
47 East 60th St, New York, NY 10022, www.grolierclub.org
Harbor Defense Museum of Fort Hamilton
pon – pr: 10 – 15, sob: 10 – 14
230 Sheridan Avenue, Brooklyn, NY 11208, www.harbordefensemuseum.com
Herbert and Eileen Bernard Museum of Judaica
niedz – czw: 10 – 16:30
1 East 65th Street, Second Floor, New York, NY, www.emanuelnyc.org
Hispanic Society of America
wt – sob: 10 – 16:30, niedz: 10 – 16
613 West 155th Street, New York, NY 10032, www.hispanicsociety.org
Maritime Industry Museum at the State University of NY
pon – sob: 9 – 16
6 Pennyfield Ave, Bronx, New York 10465, www.sunymaritime.edu
41
42
MUZEA I ATRAKCJE
Museum at the Fashion Institute of Technology
wt – pt: 12 – 20, sob: 10 – 17
Seventh Avenue at 27 Street, New York, NY 10001, fitnyc.edu/3662.asp
Museum of Biblical Art
wt - śr: 10 – 18; czw: 10 – 20; pt – niedz: 10 – 18
1865 Broadway (przy 61 ulicy) , www.mobia.org
National Museum of the American Indian
codziennie od 10 do 17, w czwartki do 20
One Bowling Green, New York, NY 10004, www.nmai.si.edu
New York Public Library
bezpłatne wycieczki od poniedziałku do soboty o godz. 11 i 14/ W niedziele
tylko o 14
Fifth Avenue at 42nd Street, New York, NY 10018, www.nypl.org
NY Transit Museum Annex at Grand Central Terminal
pon – pt: 8 – 20, sob – niedz: 10 – 18
Grand Central Terminal, New York, NY, mta.info/mta/museum
Nicholas Roerich Museum
wt – pt: 12 – 17, sob – niedz: 14 – 17
319 West 107th Str., New York, NY 10025, www.roerich.org
Queens County Farm Museum
codziennie od 10 do 17
73-50 Little Neck Parkway, Floral Park, New York 11004, www.queensfarm.org
Scandinavia House
wt – sob: 12 – 18
58 Park Avenue , New York, NY, www.scandinaviahouse.org
Society of Illustrators’ Museum of American Illustration
wt: 10 – 20, śr – pt: 10 – 17, sob: 12 – 16
128 East 63rd Street, New York, NY 10065, www.societyillustrators.org
Swiss Institute
śr – niedz: 12 – 18
495 Broadway 3rd Floor, New York NY 10012, www.swissinstitute.net
TOP 5 WYCIECZEK ZORGANIZOWANYCH
TOP 5 wycieczek zorganizowanych
1. AUTOBUSY PIĘTROWE
2-dniowy CitySights All Around Town Tour
to najlepszy sposób na pierwsze dwa dni w
Nowego Jorku. Oszczędzisz mnóstwo czasu
i poznasz NY lepiej, niż po paru dniach
zwiedzania na piechotę.
kup $5 taniej!
2. REJS WOKÓŁ MANHATTANU
Nasza rekomendacja jest prosta – po prostu wybierz się na dowolony rejs, by zobaczyć Manhattan w pełnej okazałości. Dwa
sekrety: 3-godzinny rejs to lekka przesada,
za to wycieczki o zmierzchu nie zapomnisz
do końca życia!!
rejsy już od $18
3. WASZYNGTON W 1 DZIEŃ
Już nie raz robiliśmy jedno- i dwudniowe
wypady do Waszyngtonu, więc wiemy, że samodzielnie nie da się obejrzeć nawet połowy tego, co zaplanowane jest w programie
tej wycieczki. Wyjazd o 7 rano, powrót
około 8 wieczór. Ideał!
cena: $149
4. PRZELOT HELIKOPTEREM
Przelot helikopterem nad Manhattanem –
to brzmi wręcz jak spełnienie najskrytszych
marzeń. Jeśli będziesz wiedzieć, gdzie
kupić bilety – to okaże się, że wcale nie
musi to być aż takie drogie.
zobacz ceny!
5. ZWIEDZANIE ONZ
Zwiedzanie głównej siedziby ONZ, wystawę przedmiotów podarowanych przez
państwa członkowskie, i pamiątek po wybuchach atomowych w Hiroshimie i Nagasaki. Również zwiedzanie głównej sali
obrad Zgromadzenia Ogólnego.
tylko $16
43
Zapisz się już dziś, by dostać $10 GRATIS*
na rozmowy z praktycznie całym światem
Zadzwoń do Polski ZA DARMO
• NAJTAŃSZA karta telefoniczna na rynku
• PROSTA rejestracja, obsługa i doładowania
• NIEZAWODNA w każdej sytuacji
• Z GWARANCJĄ jakości połączeń
• BEZ ukrytych opłat i kontraktów
• 95% zadowolonych użytkowników
• $10 GRATIS dla nowych klientów!
ZAPISZ SIĘ DZIŚ ABY DOSTAĆ
do 11 godzin rozmów ZA DARMO*
Zapisz się
✓ Tak! Chcę otworzyć
konto na minimum 20
dolarów i dostać ZA DARMO
dodatkowe $10 na rozmowy
międzynarodowe.
Najlepsze stawki do Polski:
Kraj docelowy
POLSKA tel. stacjonarne
POLSKA tel. komórkowe**
Pingo
Skype
WDT
1.4¢
2.3¢
7.9¢
7.5¢
25.5¢
26¢
Porównanie stawek na dzień 08/16/2011
Inne kraje
Stacjonarne
Komórki
NIEMCY
2.15¢
21.75c
IRLANDIA
2.15¢
19c
ANGLIA
1.50¢
9¢
$10 bonusu daje:
• 714 minut na telefony
stacjonarne lub
• do 133 minut na komórki
www,pingo,com
* Promocja dotyczy nowych klientów, którzy otworzą rachunek na minimum $20. Bonus $10.00 odpowiada 714 minut
do Polski (1.4 ¢/min.) lub prawie 2.2 godziny rozmó́w z telefonami komó́rkowymi w Polsce (7.5 ¢/min.). Ilość minut
moż́e ulec zmianie przy rozmowach wykonanych do innych krajów. ** Stawka 7.5 ¢/min. dotyczy rozmów z telefonami
komó́rkowymi wykonanych do sieci Poland Mobile ERA, Poland Mobile Orange i Poland Mobile Plus. Stawka za
połą́czenia z pozostałymi dostawcami wynosi 12.5 ¢/min. Obowiązuje 98 ¢/miesiąc opłaty serwisowej. Aby
otrzymać́ kartę telefoniczną́ Pingo Poland wymagane jest konto PayPal lub karta kredytowa. Please note that the sign
up page is in English.
KARTY ZNIŻKOWE
Co lepsze – Explorer, NY czy City Pass?
Oprócz dużych oszczędności na biletach posiadacze kart omijają większość
kolejek i dostają do 11% rabatu na zakupy w najbardziej popularnych sklepach w Nowym Jorku takich jak Macy’s i Bloomingdale's.
Atrakcja
Empire State Building
Statua Wolności i Ellis Island
Top of The Rock
Muzeum Historii Naturalnej
Planetarium w Muz. Hist. Nat
MoMA
Intrepid
Guggenheim
Metropolitan Museum of Art
Madame Tussard Wax Museum
Circle Line Cruise
Ground Zero Mus. Workshop
EXPLORER PASS
Cena
$21
$13
$23
$19
$25
$20
$24
$18
$25
$39
$32
$25
Uwagi
cena sugarowana
wstęp do muzeum + planetarium
za darmo w piątki od 16 do 20:30
płać ile chcesz w piątki 17:45–19:45
cena sugarowana
All Access Pass
kilka rejsów do wyboru
CITY PASS
–> smartdestinations,com –> citypass,com
$70/$48 – 3 atrakcje
$115/$75 – 5 atrakcji
$150/$95 – 7 atrakcji
$190/$115 – 10 atrakcji
$89 – dorośli
$64 – dzieci i młodzież
Explorer Pass daje możliwość bezpłatnego wstępu
do określonej liczby atrakcji
• 50 atrakcji do wyboru
• aktywacja do końca
grudnia następnego roku
• ważna 30 dni
• młodzież: 3-12 lat
City Pass to, ważna 9 dni,
książeczka z biletami do
kilku najważniejszych
atrakcji Nowego Jorku.
• trzeba aktywować w
ciągu ok. 1.5 roku od
daty zakupu
• młodzież: 6-17 lat
Explr NY City
Pass Pass Pass
x
x
x
x
x
x-a
x
x
x-b
x
x
x
+$20 +$20 x
x
x
x
x
x
–
x
x
x-b
x
x
x
x
x
–
–
x
x-a
x
–
–
NEW YORK PASS
–> newyorkpass,com
$80/$55 – 1 dzień
$125/$105 – 2 dni
$130/$110 – 3 dni
$175/$135 – 7 dni
New York Pass to karta
bezpłatnego wstępu do
wszystkich 55 atrakcji
przez określony czas.
• trzeba aktywować w
ciągu 1 roku od zakupu
• młodzież: 4-12 lat
* ceny kart 3- i 7-dniowych zawierają $25
zniżki przez internet.
45
Czy chcesz zobaczyć Nowy Jork oczami jego mieszkańców? Wiedzieć, co trzeba zobaczyć a na co nie
warto tracić czasu i pieniędzy? Kiedy jest najlepsza
pora na zwiedzanie? O jakich rewelacyjnych miejscach nie wie 90% turystów przyjeżdżających do Nowego Jorku?
Kup nasz przewodnik „Nowy Jork – 101 miejsc,
które musisz zobaczyć” a dowiesz się wszystkiego!
Statua Wolności
Governors Island
Staten Island Ferry
Battery Park
Bowling Green Park
Museum of the American Indian
Elevated Acre Park
Stone Street
Wall Street
Trinity Church
Federal Reserve Bank
South Street Seaport
Brooklyn Bridge
City Hall Park
St Paul's Chapel
Strefa Zero
Winter Garden
Battery Park City
Dom towarowy Century 21
African Burial Memorial
Sklep Ricky’s
Chinatown
Restauracja Buddha Bodai
Chinatown Ice Cream Factory
Century Cafe and Bakery
Sklep New Kam Man LLC
Pearl River Mart
SoHo
Babeland Sex Shop
Doggystyle – sklep dla zwierząt
Katz's Deli
St. Mark's Place
Restauracja ukraińska Veselka
bOb bar
Sklep New York Costumes
Washington Square Park
Union Square
Księgarnia Barnes & Noble
Forbes Galleries
Christopher Park
Chelsea Market
High Line Park
Chelsea Brewing Company
Limelight Marketplace
Gramercy Park
Madison Square Park
Punkty dla paparazzi
Empire State Building
Dom towarowy Macy's
Sklep B&H Photo Video
The Morgan Library & Museum
Konsulat RP
Grand Central Station
New York Public Library
Bryant Park
Times Square
Musical na Broadway’u
Wycieczki CitySights NY
Lotniskowiec Intrepid
Hotel Waldorf–Astoria
Rockefeller Center
Taras widokowy Top of the Rock
Radio City Music Hall
Museum of Modern Art – MoMA
Sony Wonder Technology Lab
Trump Tower
Sklep z zabawkami FAO Schwartz
Sklep Apple
Sklep American Girl Place
Sklep Donna Karan
Etro – butik
Carlyle Hotel
Dylan's Candy Bar and Store
Sutton Place
Roosevelt Island
Pałacyk Gracie Mansion
Central Park
Strawberry Fields
Frick Collection
Metropolitan Museum of Art
Guggenheim Museum
National Academy Museum of Fine Arts
Museum of the City of New York
Lincoln Center
Boutique Off Broadway
New York Historical Society
American Museum of Natural History
Jazz Club Smoke
Columbia University
Katedra Św. Jana Bożego
The Studio Museum in Harlem
Restauracja Amy Ruth's
Harlem
30%
RABATU!
kupuj w księgarni www,poczytajka,pl
eBook
Nowy Jork – 101 miejsc, które musisz zobaczyć
Nowy Jork – niezbędnik turysty
Jeśli chcesz poznać Nowy Jork lepiej niż przeciętny turysta, nasz
przyjazny przewodnik „Nowy Jork – 101 miejsc, które musisz
zobaczyć” jest właśnie dla Ciebie.
Znajdziesz w nim i historię, i anegdotki oraz mnóstwo praktycznych
porad ułatwiających maksymalnie dobre wykorzystanie czasu. Są w
nim smaki, kolory i etniczne zwyczaje miasta. Podpowiadamy
dokąd pójść, żeby tej nowojorskiej różnorodności zaznać jak
najwięcej.
Opisaliśmy miejsca konieczne do obejrzenia i takie, które łatwo
przegapić, jeśli się o nich nie wie.
Życzymy cudownych wspomnień z pełnego niespodzianek Nowego
Jorku!
Aneta Radziejowska,
Marek Rygielski
Nowy Jork – 101 miejsc, które musisz zobaczyć
Ebook PDF, EPUB lub MOBI do kupienia w księgarniach:
empik.com
virtualo.pl
47
Download

Nowy Jork - niezbędnik turysty