Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
TürkçeMino AKILLI TÜRKÇE DEFTERİ
Artık
Türkçe’den
korkmuyorum.
Artık
Türkçe’yi
daha çok
seviyorum.
Artık
az yazarak
çok zaman
kazanıyorum.
Artık
Türkçe’den
sıkılmıyorum.
Artık
Türkçe
dersinde
eğleniyorum.
5
Artık
kelimeleri
doğru
yazıyorum.
Artık
daha fazla
yazar
tanıyorum.
Enver YILMAZ
Artık
daha fazla
kelime
öğreniyorum.
Bu kitabın her hakkı Arı Defter ve Dağıtım’a aittir. İçindeki şekil, yazı, resim ve grafiklerin
yayınevinin izni olmaksızın, elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemi ile
çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır.
YAZAR
Enver YILMAZ
KAPAK TASARIM
İhsan SONDOĞAN
GRAFİK-TASARIM
Safiye SELALMAZ
BASIM YERİ
Aykut Basım (0212 428 52 74)
Arı Defter ve Dağıtım İnternet Bilişim Hizmetleri
Güneşli Yolu Cad. İkebana Evleri H Blok D:26 Bahçelievler/İSTANBUL
Tel: 0212 879 20 60 - Faks: 0212 879 20 70
www.ariyayin.com - [email protected]
/ariyayin
/ariyayin
2
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Merhabalar,
Hazırlamış olduğumuz Akıllı Türkçe Defteri ile siz saygıdeğer öğretmenlerimizin işlerini biraz daha
kolaylaştırırken, sevgili öğrencilerimizin de Türkçe’yi daha iyi öğrenmelerini sağlamak istedik.
Akıllı defterlerin amacı, not tutma sıkıntısı yaşayan öğrencilerin ve konu yetiştirme telaşına giren
öğretmenlerimizin işlerini kolaylaştırmaktır.
TürkçeMino’da konu anlatım bölümleri boş bırakılmıştır. Bunun nedeni; her öğretmenin konuyu
anlatım ve not alma tarzının farklı oluşudur. Türkçemino'da boş bir defter kadar not kısmı bulabilirsiniz. Öğretmen, gerekli bulduğu ayrıntıları kendi anlatım tarzına uygun olarak yazdırabilecek;
soru çözmek, konuyu tekrar etmek, kitap okumak, şiir ve hikaye yazmak vb. gibi bir çok etkinlik
için bol bol zaman kalacaktır.
TürkçeMino’da her temanın sonunda yer verilen “yazma” ve “kompozisyon” bölümleri ile öğrenciler, öğrendikleri yazı türleri ve özellikleri ile ilgili özgün yazılar yazabilecek böylece yazma becerilerinin gelişmesine katkı sağlanacaktır.
Akıllı Türkçe Defteri’nin ek bir kaynak olarak algılanmasını istemeyiz. Çünkü bu defter ile öğrenciye
ek kaynak aldırmıyoruz, DEFTER İHTİYACINI karşılıyoruz. Bu defteri alan bir öğrencinin başka bir
defter almasına gerek kalmayacaktır.
Başarılarınızın sürekli olması dileğiyle…
Enver YILMAZ
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
3
İÇİNDEKİLER
1. TEMA - BİREY VE TOPLUM
Sözcükte Anlam (Gerçek Anlam, Mecaz Anlam, Yan Anlam, Deyimler)............................................... 8Dil bilgisi (Sözcük kökleri).......................................................................................................... 17 Yazım Kuralları (Büyük Harflerin Yazımı)..................................................................................... 20 Yazma (Hikâye, Fiziksel, Ruhsal Portre)....................................................................................... 24 -
16
20
24
30
2. TEMA - ATATÜRKÇÜLÜK
Sözcükte Anlam (Eş Anlam, Karşıt Anlam, Eş Sesli Sözcükler)........................................................ 34
Cümlede Anlam (Nesnel, Öznel Cümle, Neden - Sonuç, Amaç - Sonuç Cümleleri))............................ 39
Dil Bilgisi (Ekler, Yapım Ekleri, Gövde)......................................................................................... 43
Noktalama İşaretleri (Nokta)...................................................................................................... 49
Yazma (Davetiye Hazırlama)...................................................................................................... 51
38
42
48
50
54
-
3. TEMA - GÜZEL ÜLKEM TÜRKİYE
Sözcükte Anlam......................................................................................................................... 59 - 60
Cümlede Anlam (Duygusal-Abartılı İfadeler, Karşılaştırma, Gerçek İfadeler, Tanım Cümleleri)........... 61 - 64
Dil Bilgisi (Çekim Ekleri, Ses Bilgisi, Yumuşama, Benzeşme)........................................................... 65 - 76
Noktalama İşaretleri (Virgül)...................................................................................................... 77 - 78
Yazma (Gezi, Tanıtım Yazısı, Akrostiş şiir, Fabl)............................................................................. 79 - 84
4. TEMA - HAYAL GÜCÜ
Sözcükte Anlam (Soyut Anlam - Somut Anlam)............................................................................ 88 - 90
Paragraf (Paragrafın Yapısı)....................................................................................................... 91 - 92
Dil Bilgisi (Yapım Ekleri)............................................................................................................ 93 - 94
Noktalama İşaretleri (Soru İşareti, Ünlem İşareti)......................................................................... 95 - 98
Yazma (Mektup, Dilekçe, Öykü)................................................................................................ 99 - 104
4
5. TEMA - YENİLİKLER VE GELİŞMELER
Sözcükte Anlam..................................................................................................................... 108
Dil Bilgisi (Basit, Türemiş, Birleşik Sözcükler, Büyük Ünlü Uyumu, Ünlü Düşmesi)....................... 111
Noktalama İşaretleri (Noktalı Virgül, İki Nokta)....................................................................... 117
Yazma (Fıkra)....................................................................................................................... 121
-
110
116
120
124
6. TEMA - DÜNYAMIZ VE UZAY
Sözcükte Anlam..................................................................................................................... 128
Dil Bilgisi (İsimler, Soyut - Somut İsim, Özel, Tür)..................................................................... 131
Cümlede Anlam (Atasözleri)................................................................................................... 135
Yazma, Noktalama İşaretleri (Üç Nokta, Da, De’nin Yazımı, Ki’nin Yazımı, Kısaltmaların Yazımı)... 137
-
130
134
136
144
7. TEMA - DEĞERLERİMİZ
Sözcükte Anlam (Benzetme)................................................................................................... 148
Dil Bilgisi (Zamir).................................................................................................................. 151
Yazım (Sayıların Yazımı)........................................................................................................ 153
Yazma (Duyuru Hazırlama).................................................................................................... 155
-
150
152
154
158
8. TEMA - SAĞLIK VE ÇEVRE
Sözcükte Anlam . .................................................................................................................. 162
Cümlede Anlam .................................................................................................................... 165
Dil Bilgisi ............................................................................................................................. 167
Noktalama İşaretleri (Yay Ayraç, Kısa Çizgi, Kesme İşareti)....................................................... 169
Yazma.................................................................................................................................. 173
-
164
166
168
172
174
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
1. TEMA KAZANIMLARI
• Kelimeler arasındaki anlam ilişkilerini kavrayarak birbiriyle anlamca ilişkili kelimelere örnek verir.
• Metnin bağlamından hareketle kelime ve kelime gruplarının anlamlarını çıkarır.
• Yazma yöntemini belirler.
• Konu dışına çıkmadan yazar.
• Yazılarında kelime tekrarından kaçınır.
• Metne ilişkin sorulara cevap verir.
• Farklı türlerde metin okur.
• Yazım noktalama kurallarına uyar.
• Düşünce yazıları yazar.
• Yazım kurallarını kavrayarak uygular.
• Deyimleri tanır, cümle içinde kullanır.
• Sözcük köklerini kavrar.
• İsim ve fiil köklerini ayırt eder.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
5
6
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Tema 1 - Birey ve Toplum
TOPLUMSALLAŞMA
Tarihin en eski zamanlarından beri her insan, bir toplumsal düzen içine doğar. Bu toplumsal düzen içinde yaşar
ve yaşadığı toplumdan etkilenir. Toplumsallaşma süreci bebeklikten başlar, ölüme kadar devam eder. Tabiki bireyin en
hızlı toplumsallaştığı yıllar çocukluk ve gençlik yıllarıdır.
Çocuk ilk önce aile içinde daha sonra mahallesinde, arkadaş çevresinde, okulda vs. toplumsal kurallarla tanışır ve
bunları özümsemeğe başlar. Bu süreç içinde birey toplumun değerlerini benimseyeceği gibi bu değerlerle
çatışabilir de. Toplum değerleriyle çatışarak o değerin değişmesini sağlayarak toplumunu etkileyebilir. Ancak toplumun bütün değerleriyle çatışan birey mutsuz olur. Bu nedenle birey toplumun değerlerine saygı
duymalı kendi mantığına uyanları kabül etmeli, uymayanları değiştirmeye çalışmalı. Fakat kendisini toplumun dışında görmemeli. Unutmayalım ki mutlu bireyler mutlu toplumu oluşturur.
Enver YILMAZ
Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayalım.
1. Yukarıdaki metnin konusu nedir?
2. Parçaya göre toplumsallaşma süreci ne zaman başlar ve biter?
3. Parçanın ana düşüncesi nedir ?
4. Parçaya göre birey hangi durumda mutsuz olur?
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
7
Sözcükte Anlam
Aşağıdaki sözcüklerin anlamlarını tahmin edelim, daha sonra sözlükten bulup defterimize yazalım. Bu sözcükleri sırasıyla anlamına uygun biçimde cümle içinde kullanalım.
Tahminim
Sözlük Anlamı
toplum
özümsemek
birey
bağımsız
Cümlem :
Cümlem :
Cümlem :
Cümlem :
Aşağıda verilen sözcükler ile anlamlarını eşleştirelim.
1) nesil
a) Sebze bahçesi.
2) aile
b) Ağaçtan, tahtadan yapılmış.
3) bostan
c) Kuşak.
4) ahşap
d) Aynı soydan gelen ve aralarında akrabalık ilişkileri bulunan kimselerin tümü.
5) özümsemek
e) Belli bir zaman içinde tekrarlayan, ilerleyen, geli6) süreç
7) sosyoloji
şen olaylar ve hareketler dizisi.
f) Toplum bilimi.
g) İçselleştirmek, kabullenmek.
8
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Sözcükte Anlam
Gerçek Anlam
Örnek 1
Zavallı adamın gözleri görmüyordu.
Gerçek
anlam
“Göz” sözcüğü görmeye yarayan organ anlamındadır.
Aşağıdaki cümlelerde gerçek anlamlarıyla kullanılan söcükleri cümlenin karşısına yazalım.
•
Soğuk su içtiğinden hasta oldu.
➙
•
Ekmek bıçağı çok keskinmiş.
➙
•
Yolda derin çukurlar oluşmuş.
➙
•
Burayı daha çok, zengin insanlar tercih ediyor. ➙
Mecaz Anlam
Örnek 2
Kampta bizim çocuğa da göz kulak olursunuz.
Mecaz
anlam
“Göz kulak olmak” sözcük grubu yardımcı olmak anlamındadır, gerçek anlamından uzaklaşmıştır.
Aşağıdaki cümlelerde mecaz anlamlarıyla kullanılan söcüklerin altlarını çizelim.
•
Soğuk şakalar yapma bana!
•
Etrafa keskin bir kömür kokusu yayıldı.
•
Derin düşüncelere dalmışsın.
•
Konuklarını sıcak bir gülümesemeyle karşıladı.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
9
Sözcükte Anlam
Yan Anlam
Örnek 3
Çekmecenin gözündeki evrakları çıkardı.
Yan
anlam
“Göz” sözcüğü, gerçek anlamıyla şekil yönünden bağlantılı bir anlam kazanmıştır.
Aşağıdaki sözcükleri yan anlamlarıyla cümle içinde kullanalım.
•
Sözcük: burun
Cümlem :
•
Sözcük: etek
Cümlem :
Terim Anlam
Örnek 4
Çürük dişlerime dolgu yaptırdım.
Terim
anlam
“Dolgu” sözcüğü dişçilikle ilgili özel bir kavram karşılıyor. Bu nedenle terim anlamlıdır.
Aşağıdaki cümlelerde yer alan terim anlamlı sözcüklerin altını çizelim, hangi alanla ilgiliyse o alanın ismini
cümlenin karşısına yazalım.
•
Beş perdelik komik bir oyun hazırlamışlar.
Ÿ
•
Bir maçta beş gol atarak tarihe geçti.
Ÿ
•
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.Ÿ
•
Beş tane üçgen sorusu çözdüm.
10
Ÿ
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Sözcükte Anlam
Aşağıda anlamları verilen sözükleri bularak bulmacamızın numaralı bölümlerine yazalım.
5
1
8
13
16
14
4
12
6
9
2
15
7
3
10
11
1. Sözcüklerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak kazandıkları yeni anlamlar.
2. Yüreklilik, yiğitlik, yürek ve göz pekliği.
3. Zambakgillerden, yaprakları kadeh biçiminde olan türlü renklerde bir süs bitkisi.
4. Bir dakinanın altmışta biri olan zaman birimi.
5. Yıl.
6. Bilim, sanat meslek dalıyla ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcük anlamı.
7. Birinin doğru yolu bulmasına yardımcı olan kişi, kılavuz.
8. Rüzgâr.
9. Ama, fakat.
10. Önem verilen sayılan birinden gelen iyilik.
11. Okullarda öğrencilerin sunduğu programda yer alan oyun, eğlence.
12. Olasılık
13. Damarlarda dolaşan kırmızı renkteki yaşamsal sıvı.
14. Sözcük.
15. Akla sezgiye dayalı olarak olabilecekleri önceden kestirme.
16. Anlamdaş.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
11
Sözcükte Anlam
12
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Sözcükte Anlam
Deyimler
Örnek 5
Gece boyunca ağzını bıçak açmadı.
Deyim
Altı çizili söz grubu deyimdir, mecaz anlamda kullanılmıştır. "Hiç konuşmamak” anlamına gelmektedir?
Aşağıdaki deyimlerin anlamlarını deyimler sözlüğünden bulup yazalım, anlamına uygun şekilde cümle
içinde kullanalım.
•
Deyim : Çam devirmek
Anlamı :
Cümlem :
•
Deyim : Gözden düşmek
Anlamı :
Cümlem :
•
Deyim : Göz boyamak
Anlamı :
Cümlem :
•
Deyim : İpe sapa gelmemek
Anlamı :
Cümlem :
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
13
Sözcükte Anlam
Aşağıdaki deyimler ile anlamlarını eşleştirelim.
1) Taş kesilmek
a) Bir kimseye sığınmak yardım istemek.
2) Ocağına düşmek
b) Zor durumdan kurtulayım derken daha kötüsüyle karşılaşmak.
3) Zeytin yağı gibi üste çıkmak
c) Suçlu durumda da olsa kurnazlıkla kendini
haklı çıkarmak
4) Lafa tutmak
d) Herhangi bir durum, söz vs.. karşısında hiç
bir şey söyleyememek.
5) Yağmurdan karçarken doluya tutulmak.
e) Konuşmayı uzatıp birini işinden alıkoymak.
Aşağıdaki cümlelerde kullanılan deyimleri bulalım, cümlenin altına yazalım.
•
Küçük yaşına rağmen evi tek başına çekip çeviriyordu.
•
Uçaktan inene kadar ecel terleri döktüm.
•
Onun bu şakaları artık kabak tadı vermeye başladı.
•
Taş çatlasa on saatte varırırız oraya.
•
Yıllardır ekmeğini yediğim insanlara ihanet etmem.
•
Ne kadar uzak durmaya çalışsam da kabak yine benim başıma patladı.
•
Annen, bu konudaki fikrini açıklamışsa sana laf düşmez.
14
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Sözcükte Anlam
Aşağıdaki deyimlerle bu deyimi çağrıştıran karikatürü eşleştirelim.
• Foyası meydana çıkmak.
• Gözünün önünü görmemek.
• İpe un sermek.
• İstifini bozmamak.
• Burnunun dikine gitmek.
• Büyümüş de küçülmüş.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
15
Sözcükte Anlam
16
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Dil Bilgisi
Sözcük Kökleri
Ev
İnek
Kitap
Yukarıdaki sözcükler hiçbir ek almamışlardır. (Kök halindedirler.)
Örnek 6
Kitaplıklar
Kitap - lık - lar Ÿ Görüldüğü gibi ekleri çıkardığımızda sözcüğün kökünü buluruz, kitaplık sözcüğünün Kök
ek ek
kökü “kitap”tır.
Aşağıdaki sözüklerin köklerini bulalım. Sözcüğün karşısına yazalım.
Sözcükler Kökleri
Salatalık
➙
Bölgeleri
➙
Köylü
➙
Öğrenciler
➙
Tuzluk
➙
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
17
Kök Çeşit leri
1) İsim (Ad) Kökü
Örnek 7
Süt
Portakal
Bardak
İsim
Kökü
İsim
Kökü
İsim
Kökü
Yukarıdaki sözcükler bir varlığı nesneyi belirten köklerdir.İsim köklerine “-mak , -mek” mastar eki eklenemez. Bu kökler isim köküdür.
2) Eylem (Fiil) Kökü
Örnek 8
Otur
Koş
Yukarıdaki sözcükler iş oluş hareket bildirmektedir. Sonlarına “-mak, -mek” eki eklenebiliyor. Fiil kökleridir.
Aşağıdaki sözcüklerin köklerini bulalım. Fiil köklü olanların sonuna (ü) işaretini isim köklü olanların
sonuna (7) işaretini koyalım.
•
Yatak
Ÿ• Evsizler
Ÿ
•
Korkuluk
Ÿ• Bataklık
Ÿ
•
Sevgi
Ÿ• Taşlı
Ÿ
•
Kuraklık
Ÿ• Gezinti
Ÿ
18
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Etkinlik (Dil Bilgisi)
Aşağıdaki tabloda yer alan cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin kökünü ve kökünün çeşidini bulup tabloya işaretleyelim.
Cümleler
Kök
Ad (İsim)
Kökü
Eylem (Fiil)
Kökü
Evlilik yaşı gelmişti.
Çocuğu görünce yavaşladı.
Yaramazlıklarıyla bizi bıktırdı.
Bilim adamı olacakmış.
Bu geziye katılacak mısın ?
Çok saygılı bir çocuktu.
Aşağıdaki sözcüklerin kökleri ve kök çeşitleri yanlarına yazılmıştır. Doğru olanların sonuna (Doğru), yanlış olanların sonuna (Yanlış) yazalım.
Sözcük
Kök
Kök Çeşidi
•
Sorgusuz Ÿ
Sor
Fiil kökü
(
)
•
Başladım
Ÿ
Baş
İsim kökü
(
)
•
Taşlık
Ÿ
Taş
İsim kökü
(
)
•
Görgüsüz
Ÿ
Gör
Fiil kökü
(
)
•
Sevgisiz Ÿ
Sevgi
Fiil kökü
(
)
•
Korkunç Ÿ
Kork
Fiil kökü
(
)
•
Takıntı Ÿ
Takı
İsim kökü
(
)
•
Evlerden Ÿ
Ev
Fiil kökü
(
)
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
19
Dil Bilgisi
20
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Yazım Kuralları
Büyük Harflerin Yazımı
Örnek 9
İstanbul Boğazı’nda karaya oturan gemi kurtarıldı.
Özel isme bağlanan nehir, ova boğaz vs.. yer şekillerinin isimleri büyük harfle başlar. Bu yüzden altı çizili
bölümün yazımı doğrudur.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
21
Yazım Kuralları
Örnek 10
Köyde herkes ona Zilli Zarife derdi.
Bu otelin projesini Mimar Enver Bey çizmiş.
Görüldüğü gibi özel isme bağlanan lakap ve unvanlar büyük harfle başlar. Dolayısıyla altı çizili sözcüklerin
yazımı doğrudur.
Aşağıdaki cümlelerde büyük harflerin yazımında yanlışlık yapılmıştır. Yanlış yazılan sözcüklerin altını çizelim, doğrusunu cümlenin karşısına yazalım.
• Atatürk’ün Türkiye büyük millet meclisi konuşmaları yayınlandı. ➙
• Oda, güneş alsın diye perdeleri açtı. ➙
• Ayça’nın yumoş adında şirin bir köpeği vardı. ➙
• Türkler, İslamiyet’i 751 yılında Talas savaşından sonra kabul ettiler. ➙
• Kızım bu yıl babalar gününde bana hediye almış. ➙
• Arkadaşlarımla Ayasofya müzesini gezdik. ➙
• Abim İstanbul teknik Üniversitesi'nde okuyor. ➙
• Babam Süleyman Amca’mdan iki yaş büyükmüş. ➙
• Orman yangını İzmir’in Batısı’na doğru ilerliyor. ➙
• Üniversite yıllarında fransızca kursuna gitmiştim. ➙
• Her Yaz Bodrum'a gideriz. ➙
• Ağrı dağının zirvesine tırmanan ilk kişi oymuş. ➙
• Adana'nın Ceyhan İlçesi'nde yaşıyorlar ➙
22
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Yazım Kuralları
Aşağıdaki tabloda, büyük harflerin yazımı doğru olan cümlelerin sonundaki doğru bölümüne (ü) işaretini
yazımı yanlış olan cümlenin sonundaki yanlış bölümüne (ü) işaretini koyalım.
Cümleler
Doğru
Yanlış
Matematik ve türkçe ödevimi yaptım.
Ramazan etkinlikleri Bakırköy Meydanı'nda yapılacakmış.
Dostoyevski'nin “Suç ve ceza” adlı romanını çok beğendim.
Tevfik Fikret Sokak’ta dükkan kiralamışlar.
15 Temmuz, pazar günü düğünleri var.
Kars'ın Arpaçay ilçesinde üç yıl görev yaptım.
Öğretmenimiz, Samanyolu’nun milyarca yıldızdan oluştuğunu söyledi.
Sokağı Dönünce “Millet Eczanesi” tabelasını göreceksin.
Fırtınadan dolayı İstanbul boğazı gemi geçişine kapatıldı.
İstanbullular Ramazan Bayramı'nda otogara akın etti.
“Yeşili Koruyalım” yazısıyla ödül aldı.
Bilim insanları merkürde yaşam olup olmadığını araştırıyor.
Ünlü ressamın Halı Dokuyan Kızlar adlı tablosu müzayede de satılmış.
Bu tatlının üstüne biraz da Hindistan Cevizi koyalım.
İhracatla ilgili hazırlanan yasa Resmi Gazete'de yayınlandı.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
23
Yazım Kuralları
24
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Yazma
Hikaye (Öykü)
Hikâyenin Yapı Unsurları
PERİLİ KÖŞK
Sermet Bey döndü, arkasındaki bekçiye:
— İşte bir boş köşk daha...
Dedi. Küçük bir çam ormanının önünde beyaz, şık bir bina. Mermerdenmiş gibi göz kamaştıracak derecede parlıyordu. Tarhlarını yabani otlar bürümüş. Bahçenin demir kapısında büyük bir “Kiralıktır” levhası
asılıydı. Bekçi başını salladı:
— Geç efendim, geç... Orası bize gelmez.
— Niçin canım?
— Demin gösterdiğim evi tutunuz. Küçük ama çok uğurludur. Kim oturursa senesinde erkek çocuğu
dünyaya gelir.
— On iki kişi nasıl sığarız beş odaya! Buraya bakalım, buraya ... Tam gize göre ...
Bekçi tekrar kati bir işaretle,
— Buraya oturamazsınız efendim ... dedi.
Sermet Bey, gözünü köşkten alamıyordu. Her tarafında geniş balkonları vardı. Temellerinin üze-
rine yaslanmış sanılacaktı. Kuluçka yatan beyaz bir Nemse tavuğu gibi yayvandı. Yirmi senedir, çocuğa
kavuşalıdan beri hep böyle bir yuva tahayyül ederlerdi. Asabî bir istical ile,
— Niye oturamayız? diye sordu.
— Efendim, bu köşkte peri vardır.
— Ne perisi?
— Bayağı peri! Gece çıkar. Evdekilere rahat vermez.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
25
Yazma
Sermet Bey, gözüyle görmeyip, kulağıyla işitmediğine inananlardan değildi. Eliyle sıkı sıkıya tutup hissetmeyince bir şeyin varlığına hükmetmezdi, gözle kulak onca birer yalan kovuğuydu. Yalanla hep bize bu
dört kapıdan girerdi. Fakat el... fakat Lâmise, hiç dolma yutmazdı. Bütün hurafeler, bâtıl inançlar aklımıza hücum için gözle kulağa koşardı. Güldü:
— Perinin bize zararı dokunmaz! dedi:
Ömer Seyfettin
Yukarıdaki hikâyeyi inceleyelim, hikayenin unsurlarını tablolara yazalım.
Olay
Kahramanlar
Asıl Kahraman
•
Yardımcı Kahramanlar
•
•
•
Olayın Geçtiği Yer
26
Olayın Geçtiği Zaman
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Yazma
Ailenizin bir üyesini tanıtan kısa bir yazı yazalım.
İki arkadaşınızın özelliklerini (kişilik, görünüş) karşılaştıran bir yazı yazalım.
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
27
Yazma
28
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Kompozisyon
Konu:
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
29
Kompozisyon
Konu:
30
Ar tık Türkçe'yi Daha İyi Öğreneceksiniz!
Download

turkcemino-5-defter