raport
Siła Tworzenia
Raport środowiskowy Grupy Azoty | 2012
1
Raport środowiskowy 2012
Zajmujemy się chemią od dawna.
Zrozumieliśmy więc, że zasadą
życia jest harmonia.
Pomiędzy tym, co było,
a tym, co będzie.
Między nauką a naturą.
Między ryzykiem
a bezpieczeństwem.
Między siłą a elastycznością.
Dlatego tak wielką wagę
przywiązujemy do zasad
zrównoważonego rozwoju.
Publikujemy ten raport, żeby
opowiedzieć, jak rozumiemy
harmonię i odpowiedzialność.
Raport Środowiskowy Grupy Azoty
2012
Biznes to patrzenie
w przyszłość
– im dalej, tym lepiej.
Żeby spojrzeć w przyszłość
naprawdę daleko,
powinniśmy ją oglądać
oczami naszych dzieci.
Zrozumiemy wtedy,
że od nas zależy, w jakim
świecie będą żyć.
2
Raport środowiskowy 2012
Si ł a oz nac z a od pow i edz i al noś ć
Rok 2012 jest datą wyjątkową dla całej
polskiej branży chemicznej. Budując
wspólną identyfikację wizualną
5 grudnia tego roku wprowadziliśmy
nową markę – Grupa Azoty
– pod którą od tego momentu
działają wszystkie nasze spółki.
Niedługo później, kończąc kolejny
ważny etap trwającego od kilku
lat procesu konsolidacyjnego,
połączyliśmy się z Zakładami
Azotowymi Puławy – w ten sposób
weszliśmy do europejskiej
i światowej czołówki największych
firm chemicznych.
Dziś jesteśmy znacznie silniejsi
i bezpieczniejsi. I skupieni na celu,
bo dzięki strategii, którą obraliśmy
na najbliższe lata, wiemy, w jakim
kierunku chcemy podążać. Wiemy
też, jakimi zasadami chcemy się w tej
drodze kierować. Jedną z nich jest
zasada odpowiedzialności. Im więcej
możemy, im więcej potrafimy, tym
bardziej czujemy się odpowiedzialni
za nasze decyzje, za satysfakcję
klientów i akcjonariuszy, za
zadowolenie pracowników…
i za szeroko rozumiane środowisko,
w którym działamy.
Dlatego tak ważna jest dla nas
zasada zrównoważonego rozwoju
– harmonijnego godzenia celu,
jakim jest budowanie wartości Grupy,
z troską o minimalizację naszego
wpływu na środowisko naturalne.
O tym, jak rozumiemy zasadę
odpowiedzialności, oraz o tym, jak ją
wprowadzamy w życie, chcielibyśmy
opowiedzieć w niniejszym raporcie.
Paweł Jarczewski
Prezes Zarządu Grupy Azoty S.A.
3
Raport środowiskowy 2012
Nie działamy w próżni. Działamy
wśród ludzi. W krajobrazie.
Siła zobowiązuje do delikatności.
Dlatego uczymy się wciąż
przewidywać skutki każdego
naszego kroku.
4
Raport środowiskowy 2012
Polityka Odpowiedzialności
5
Raport środowiskowy 2012
Jesteśmy chemikami. Ale
od zawsze wytwarzaliśmy
nawozy. Pomagaliśmy ziemi
i tym, którzy na niej pracują.
Dlatego lepiej od innych
rozumiemy mechanizm
wzrostu. Lepiej rozumiemy
życie. Przyrodę. Ludzi.
6
Raport środowiskowy 2012
M i s ja G r u py A zot y
Dodajemy ziemi życia, a życiu barw.
Dzięki nabytym doświadczeniom
i rozwijanym kompetencjom
sprawiamy, że chemia jest bezpieczna
i użyteczna dla ludzi. Ciągle dążymy
do wzrostu wartości Grupy Azoty,
efektywnie wykorzystując wszelkie
synergie i innowacje.
W i z ja G r u py A zot y
Przed upływem dekady:
notowani
▪▪będziemy
w podstawowym indeksie
Giełdy Papierów Wartościowych
w Warszawie,
Akcjonariuszom
▪▪zapewnimy
spółek jeden z najwyższych
w branży zwrot z powierzonego
kapitału,
trwałą pozycję
▪▪utrzymamy
jednego z trzech największych
producentów nawozów
na europejskim rynku.
7
Raport środowiskowy 2012
Trzeba mieć
zaufanie do świata.
Do natury.
Ale zaufanie musi
być wzajemne.
Dlatego tak staramy
się o budowanie
więzi i troszczymy
się o ich trwałość.
8
Raport środowiskowy 2012
Zrów nowa żony roz wój
Jednym z najważniejszych
elementów strategii Grupy jest
odpowiedzialność za otoczenie,
w którym ona działa. Wierząc,
że rozwój technologii zawsze
może iść w parze z dbałością
o środowisko naturalne
i pozytywnymi wynikami
ekonomicznymi, Grupa
podejmuje szereg inicjatyw
mających na celu osiągnięcie
harmonii i równowagi
z otaczającym ją światem.
Grupa Azoty w sposób strategiczny
traktuje kwestie zrównoważonego
rozwoju. Opierając się na przyjętej
biznesowej „Strategii Grupy
Kapitałowej Azoty Tarnów na lata
2012-2016” Grupa opracuje oraz
będzie realizować strategię
zrównoważonego rozwoju
i społecznej odpowiedzialności
na podstawie modelowego
rozwiązania przyjętego
w Grupie Azoty S.A., jakim jest
„Strategia Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 2012-2016”.
Przyjęta strategia jest pełnym
odzwierciedleniem zintegrowanego
podejścia do wszystkich zadań
podejmowanych w zakresie
efektywności ekonomicznej,
odpowiedzialności względem
zatrudnionych ludzi oraz relacji
z otoczeniem. Strategiczne podejście
wskazuje, w jaki sposób Grupa Azoty
będzie wypracowywać wartość dla
interesariuszy przy jednoczesnej
realizacji celów ekonomicznych.
Zarządzanie zrównoważonym
rozwojem odbywa się na poziomie
strategicznym, co przekłada się
na poprawę procesów w kluczowych
obszarach funkcjonowania Grupy.
Grupa Azoty prowadzi działalność
na dużą skalę i swym zasięgiem
obejmuje liczne kraje, dlatego
podejmowane działania
są raportowane w sposób
usystematyzowany, przejrzysty
i rzetelny w raportach rocznych
oraz środowiskowych.
Wdrażanie zasad społecznej
odpowiedzialności opiera się
na trzech filarach.
Cele strategiczne Grupy Azoty
w obszarze „zrównoważona
produkcja” to:
oddziaływania
▪▪minimalizacja
środowiskowego spółek
wchodzących w skład Grupy
Azoty,
współpracy
▪▪rozwijanie
z jednostkami naukowymi,
świadomości
▪▪budowa
ekologicznej,
produktów
▪▪tworzenie
zrównoważonych,
zaangażowania
▪▪kontynuacja
w ramach Programu
„Odpowiedzialność i Troska”,
będącego dobrowolnym
zobowiązaniem firm branży
chemicznej do aktywności
zapewniającej przestrzeganie
zasad ekoetyki, poprawę
warunków pracy, wzrost
bezpieczeństwa funkcjonowania
instalacji oraz stały kontakt
z otoczeniem.
Cele strategiczne Grupy Azoty
w obszarze „dialog i budowanie
relacji” to:
rozwoju lokalnej
▪▪wspieranie
społeczności,
formuły dialogu
▪▪przyjęcie
z każdą z kluczowych grup
interesariuszy, budowa skutecznej
komunikacji dotyczącej obszaru
zrównoważonego rozwoju,
etycznej kultury
▪▪budowa
Grupy Azoty.
Cele strategiczne Grupy Azoty
w obszarze „miejsce pracy” to:
▪▪poprawa satysfakcji pracowników,
poziomu bezpieczeństwa
▪▪poprawa
i zdrowia pracowników,
działań w zakresie
▪▪inicjowanie
rozwoju swoich pracowników.
9
Raport środowiskowy 2012
Zrów nowa żony roz wój
Grupa Azoty S.A.
Główne spółki wchodzące
w skład Grupy Azoty w sposób
szczególny troszczą się
o najbliższe otoczenie oraz
bezpieczeństwo.
Grupa Azoty S.A. (jednostka
dominująca) wypracowała
strategiczne podejście
do zrównoważonego rozwoju.
Spółka, świadoma swojego wpływu
na otoczenie, opracowała „Strategię
Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 2012-2016”.
Grupa Azoty S.A. od początku
swojego istnienia, czyli już od 1927 r.,
w sposób kompleksowy odnosi się
do rozwoju nowych technologii,
uwzględniając jednocześnie potrzeby
najbliższego otoczenia. Charakter
miastotwórczy Spółki sprawił,
że kwestie związane z rozwojem
społeczności lokalnej są mocno
wpisane w jej działania, a samo
rozumienie odpowiedzialności
względem otoczenia ewoluowało
w Spółce, podobnie jak na świecie
ewoluowała sama idea CSR, osiągając
charakter strategiczny.
„Strategia Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 2012-2016”
została wypracowana w oparciu
o dotychczasowe dobre praktyki
Spółki oraz badania i analizy zarówno
wewnątrz Spółki, jak i wśród
interesariuszy, a jej fundamentem
jest strategia biznesowa. Dzięki
takiemu podejściu, Grupa Azoty S.A.
podnosi swoją wartość ekonomiczną,
jednocześnie budując wartość dla
interesariuszy.
„Strategia Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 2012-2016”
zbudowana jest na trzech filarach
i wskazuje, w jaki sposób Grupa
Azoty S.A. będzie kreować
wartość dla interesariuszy. Jest
to możliwe dzięki wypracowaniu
celów strategicznych oraz działań,
które w długim okresie pozwolą
na zrównoważony rozwój Spółki.
Strategia spółki jest podstawą
do budowy strategii dla całej grupy
kapitałowej.
Fil ary strategii zrównoważonego rozwoju Grupy Azoty S.A.
Zrównoważona
Produkcja
oddziaływania
▪▪minimalizacja
środowiskowego i tworzenie
produktów zrównoważonych
▪▪budowa świadomości ekologicznej
Dialog
i budowanie
relacji
aktywnego
▪▪prowadzenie
dialogu ze wszystkimi grupami
interesariuszy
▪▪wdrożenie kodeksu etyki
10
Raport środowiskowy 2012
Miejsce
pracy
▪▪poprawa satysfakcji pracowników
▪▪poprawa poziomu bezpieczeństwa
Zrów nowa żony roz wój
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
W Grupie Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. odpowiedzialność
za otaczające środowisko naturalne
jest jednym z najważniejszych
elementów strategii.
Postępując zgodnie z zasadami
zrównoważonego rozwoju,
Spółka przeznacza ogromne
nakłady finansowe na inwestycje
proekologiczne. W 2012 r.
było to 180 mln zł. Podczas
planowania każdej inwestycji
i modernizacji, a także w bieżącym
funkcjonowaniu wszystkich
obszarów przedsiębiorstwa,
dokładane są starania, aby
minimalizować oddziaływanie
zakładów na środowisko. Spółka
prowadzi systematyczne działania
na rzecz zapewnienia najwyższych
norm bezpieczeństwa i ochrony
środowiska naturalnego oraz
działania popularyzatorskie związane
z ekologią.
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
Grupa Azoty ZAK S.A. dba
o najwyższą jakość produktów
przy zachowaniu wzorcowych
standardów bezpieczeństwa.
W swojej działalności Grupa Azoty
ZAK S.A. opiera się na ponad
65-letnim doświadczeniu, które łączy
z nowoczesnością i innowacyjnością.
Grupa Azoty ZAK S.A. zwiększa
wartość firmy i inwestuje w rozwój,
szanując środowisko naturalne,
w którym funkcjonuje.
równowagi między ekonomią a etyką.
Kultura organizacyjna firmy powinna
dawać wszystkim interesariuszom
firmy poczucie bezpieczeństwa
we wzajemnych relacjach,
co w następstwie buduje jej prestiż
i wiarygodność, a pracownikom
poczucie dumy i satysfakcji. Dlatego
tak ważną rolę odgrywają elementy
natury etycznej, które w szczególny
sposób wpływają na budowanie
wzajemnego zaufania.
Grupa Azoty ZAK S.A. to firma
odpowiedzialna społecznie, kreująca
postawy szanujące naturę, z myślą
o przyszłych pokoleniach. Jednym
z najważniejszych elementów rozwoju
Grupa Azoty ZAK S.A. jest budowanie
Mając powyższe na uwadze, Grupa
Azoty ZAK S.A. od 15 września 2009 r.
stosuje Kodeks Etyczny, który jest
zbiorem zasad postępowania
w procesie realizacji strategii Grupy
Azoty ZAK S.A. oraz deklaracją
11
Raport środowiskowy 2012
zachowań etycznych, w zgodzie
z obowiązującym prawem,
z poszanowaniem potrzeb wszystkich
interesariuszy firmy (akcjonariusze,
klienci, pracownicy, dostawcy,
administracja samorządowa,
rządowa, media, organizacje
społeczne i inni), ochrony środowiska
oraz bezpieczeństwa i zdrowia
pracowników, bezpieczeństwa
wyrobów oraz procesów, w oparciu
o które realizowane są wizja i misja
Grupy Azoty ZAK S.A.
R e spec t I n d e x
Dowodem troski
o zrównoważony rozwój
Grupy Azoty i odpowiedzialne
zarządzanie jest fakt, iż
nieprzerwanie od 19 listopada
2009 r. Grupa Azoty S.A. jest
notowana w RESPECT Index.
Wybór spółek, które ostatecznie
wchodzą w skład Indeksu odbywa
się zgodnie z procedurą zakładającą
trzyetapowość tego procesu. Analizie
poddawane są kwestie finansowe,
strategia i zasady zarządzania
organizacją, czynniki środowiskowe,
polityka pracownicza i relacje
z pracownikami oraz wpływ na rynek,
a także relacje z klientami.
Grupa Azoty S.A. znajduje się tym
samym w gronie stabilnych i godnych
zaufania organizacji. Fakt ten stanowi
dodatkowe potwierdzenie dla
inwestorów, że Grupa Azoty S.A. jest
stabilna, bezpieczna i zarządzana
zgodnie z najwyższymi standardami
opartymi o zasady zrównoważonego
rozwoju.
12
Raport środowiskowy 2012
S tan dar dy z ar z ądz an i a
Polityka Zarządzania Korporacji
Od kwietnia 2013 r. w Grupie
Azoty obowiązuje Polityka
Zarządzania Korporacji.
Dokument ten precyzuje ogół
zamierzeń i kierunków działań
Grupy Azoty. Znowelizowana
Polityka Zarządzania Korporacji
przedstawia misję i wizję
oraz cele strategiczne spółek
wchodzących w skład Grupy,
które realizowane są w oparciu
o systemy zarządzania
zgodne z najwyższymi
międzynarodowymi
standardami.
Dokument jest równocześnie
deklaracją dotyczącą intencji
i zasad odnoszących się do wysokiej
jakości, dbałości o bezpieczeństwo
techniczne i środowisko,
bezpieczeństwo zdrowotne
żywności, minimalizowanie strat
środowiskowych, priorytetowe
traktowanie klienta. Opublikowana
Polityka Zarządzania Korporacji
jest bazą do ustalania celów i zadań
doskonalących na wszystkich
szczeblach zarządzania w Spółkach
Grupy. Realizacja celów jest
monitorowana i oceniana zgodnie
z zasadami funkcjonowania systemów
zarządzania. Cele wskazane w Polityce
Zarządzania Korporacji są wytycznymi
do kierowania organizacją, stanowią
wytyczne do podejmowania
codziennych decyzji w pracy.
Pozwalają na zapewnienie spójności
postępowania w kwestiach istotnych
dla Grupy Azoty.
Dla wypełniania przyjętej misji
wyznaczyliśmy następujące cele
strategiczne:
skali operacji
▪▪zwiększanie
prowadzonych w obszarach
domeny Grupy poprzez rozwój
wewnętrzny oraz alianse, fuzje
i akwizycje w Polsce i poza
granicami kraju,
integracji
▪▪pogłębianie
pomiędzy podmiotami Grupy,
co w konsekwencji umożliwi
maksymalizację efektów synergii,
wrażliwości Grupy
▪▪zmniejszanie
na koszty energii poprzez
wykorzystywanie efektywnych
rozwiązań technologicznych
i energetycznych,
wrażliwości
▪▪zmniejszanie
na zmiany faz cykli
koniunkturalnych oraz na ceny
gazu ziemnego i surowców
petrochemicznych, poprzez
wydłużanie łańcuchów
produktowych,
13
Raport środowiskowy 2012
kosztów wytwarzania,
▪▪obniżanie
poprzez modernizacje głównych
ciągów produkcyjnych,
stabilnych i efektywnych
▪▪budowa
więzi z klientami, wzmacnianie
świadomości wiodących marek
produktowych Grupy oraz
optymalizacja systemów logistyki
i dystrybucji produktów,
efektywności
▪▪zwiększanie
kluczowych procesów oraz
gromadzenie i skuteczne
zarządzanie kapitałem
intelektualnym,
dostosowywanie jakości
▪▪ciągłe
produktów oraz oferowanego
asortymentu do wymagań
odbiorców,
pokrewna,
▪▪dywersyfikacja
wykorzystująca efekty synergii
z elementami dotychczasowego
portfela produktowego,
doskonalenie własnych
▪▪ciągłe
produktów i usług przy
wykorzystaniu innowacyjnych
technologii.
Spółki wchodzące w skład Grupy
realizują cele strategiczne w oparciu
o systemy zarządzania, zgodne
z najwyższymi międzynarodowymi
standardami. Priorytety
działalności, takie jak wysoka
jakość, dbałość o bezpieczeństwo
techniczne i środowisko,
bezpieczeństwo zdrowotne
żywności, minimalizowanie strat
środowiskowych, priorytetowe
traktowanie klienta, są skutecznie
nadzorowane i zapewniają efektywne
zarządzanie.
W prowadzonych działaniach
przestrzegamy przepisów prawnych
i innych oraz dążymy do ciągłego
doskonalenia efektów naszej
działalności, a także minimalizowania
związanego z nią ryzyka.
S ys t emy Z ar z ądz an i a
Grupa Azoty realizuje Politykę
Zarządzania, która gwarantuje,
że cele strategiczne osiągane
są w oparciu o zintegrowany
system zarządzania, zgodny
z międzynarodowymi
standardami.
W Grupie Azoty S.A. obowiązują:
Zarządzania Jakością
▪▪System
zgodny z normą ISO 9001:2008,
Zarządzania
▪▪System
Środowiskowego zgodny z normą
ISO 14001:2004,
Zarządzania
▪▪System
Bezpieczeństwem i Higieną
Pracy zgodny z normami PN-N18001:2004 i BS OHSAS 18001:2007,
Priorytety działalności: wysoka
jakość, dbałość o bezpieczeństwo
techniczne i środowisko są skutecznie
nadzorowane i zapewniają efektywne
zarządzanie. Zintegrowany System
Zarządzania jest zbudowany
w oparciu o zasady priorytetowego
traktowania klienta, minimalizowania
strat środowiskowych i ryzyka
zagrożeń oraz ciągłego doskonalenia.
Systemy zarządzania bazują
na koncepcji ciągłego doskonalenia
poprzez:
▪▪ustalenie polityki,
działań w celu
▪▪zaplanowanie
realizacji polityki,
warunków wykonania
▪▪stworzenie
zaplanowanych działań,
▪▪sprawdzanie efektów działań,
na podstawie
▪▪doskonalenie
okresowych ocen osiąganych
Zarządzania
▪▪System
Bezpieczeństwem Żywności
zgodny z normą ISO 22000:2005,
Zarządzania PN-EN ISO/
▪▪System
IEC 17025:2005 (kompetencje
laboratoriów badawczych
i wzorcujących),
Zarządzania Jakością dla
▪▪System
branży motoryzacyjnej wdrażany
wg wymagań ISO/TS 16949:2009,
System Zarządzania
▪▪Ramowy
Responsible Care zgodny
z wytycznymi Europejskiej Rady
Przemysłu Chemicznego,
Grupa Azoty przystąpiła
▪▪w 2013 r.
do zaprojektowania i wdrożenia
systemu zarządzania ryzykiem
korporacyjnym.
wyników.
14
Raport środowiskowy 2012
W Grupie Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. obowiązują:
Zarządzania Jakością
▪▪System
zgodny z normą ISO 9001:2008,
Zarządzania
▪▪System
Środowiskowego zgodny z normą
ISO 14001:2004,
Zarządzania
▪▪System
Bezpieczeństwem i Higieną
Pracy zgodny z normami PN-N
18001:2004 oraz BS OHSAS
18001:2007,
Zarządzania
▪▪System
Bezpieczeństwem Żywności
zgodny z normą ISO 22000:2005,
Zarządzania PN-EN ISO/
▪▪System
IEC 17025:2005 (kompetencje
laboratoriów badawczych
i wzorcujących),
System Zarządzania
▪▪Ramowy
Responsible Care zgodny
z wytycznymi Europejskiej Rady
Przemysłu Chemicznego.
S ys t emy Z ar z ądz an i a
System Zarządzania
Środowiskowego zgodny
z normą ISO 14001:2004
wspomaga działania
związane z ochroną
środowiska i zapobieganiem
zanieczyszczeniom w sposób
wyważony z potrzebami
społeczno-ekonomicznymi.
W Grupie Azoty Zakłady Azotowe
Kędzierzyn S.A. obowiązują:
Zarządzania Jakością
▪▪System
zgodny z normą ISO 9001: 2008,
Zarządzania
▪▪System
Środowiskowego zgodny z normą
ISO 14001:2004,
Zarządzania
▪▪System
Bezpieczeństwem i Higieną Pracy
PN-N-18001:2004, OHSAS 18001:
2007,
jakości wg PN-EN ISO/
▪▪System
IEC:2005, Świadectwo Uznania
System obowiązuje w kluczowych
zakładach Grupy Azoty, w tym
w największych spółkach – Grupie
Azoty S.A., Grupie Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. oraz Grupie
Azoty ZAK S.A. System kładzie nacisk
na zobowiązanie do oceny zgodności
z odpowiednim ustawodawstwem
i przepisami prawnymi oraz do ciągłej
poprawy funkcjonowania spółek
wobec środowiska.
Laboratorium nr LBU-059/16
wydane przez Urząd Dozoru
Technicznego oraz Świadectwo
Podwykonawcy Urzędu Dozoru
Technicznego nr LB-059/16
przyznane Laboratorium
Badań Materiałowych. Ponadto
pracownicy Laboratorium
posiadają indywidualne certyfikaty
stopnia II i III wg PN-EN 473:2008
w zakresie badań wizualnych,
penetracyjnych, magnetycznoproszkowych, radiograficznych
i ultradźwiękowych,
Aspekty środowiskowe występujące
w obszarach objętych Systemem
Zarządzania Środowiskowego
są zidentyfikowane we wszystkich
możliwych elementach środowiska
naturalnego, takich jak:
zarządzania zgodny
▪▪System
z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005
obowiązujący w Jednostce Usług
Laboratoryjnych. Funkcjonowanie
systemu zostało potwierdzone
Certyfikatem Akredytacji AB 672
przyznanym przez Polskie Centrum
Akredytacji,
▪▪emisja do powietrza,
▪▪zrzuty do wody,
▪▪gospodarka odpadami,
podłoża
▪▪zanieczyszczenie
gruntowego,
koszerności – dla
▪▪Certyfikat
produktów Grupy Azoty ZAK S.A.,
▪▪oddziaływanie na społeczeństwo,
surowców
▪▪wykorzystanie
i zasobów naturalnych,
System Zarządzania
▪▪Ramowy
Responsible Care zgodny
z wytycznymi CEFIC.
lokalne kwestie
▪▪inne
środowiskowe.
15
Raport środowiskowy 2012
Łączenie
pierwiastków
wymaga wiedzy.
Wymaga też wdzięku.
Bo jeśli go zabraknie,
stracimy kontrolę
nad siłami, które
zaprzęgamy
do pracy.
16
Raport środowiskowy 2012
w ymagan i a pr aw n e
Grupa Azoty S.A.
Spółki tworzące Grupę
Azoty na podstawie
ustawy „Prawo ochrony
środowiska” zobowiązane
są do dostosowania
posiadanego pozwolenia
do wymagań wynikających
z obowiązujących aktów
prawnych.
W poszczególnych spółkach
w 2012 r. uzyskano następujące
dycyzje:
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Małopolskiego znak
SR-II-1.7222.1.1.2012 z dnia
20.06.2012 r. w sprawie udzielenia
pozwolenia zintegrowanego dla
Zakładów Azotowych w TarnowieMościcach dla Instalacji Wodoru,
obowiązuje do 19.06.2022 r.;
Wojewody Małopolskiego
▪▪Decyzja
znak ŚR.XIV.JI.6663-6-05 z dnia
16.02.2007 r. w sprawie udzielenia
pozwolenia zintegrowanego dla
Zakładów Azotowych w TarnowieMościcach dla Kompleksu Park
Infrastruktura, obowiązuje dla
instalacji ECII do 30.06.2016 r., dla
pozostałych instalacji do 31.12.2016 r.
(zmiana pozwolenia znak:
SR-II-1.7222.1.3.2011 z dnia 29.07.2011 r.
oraz znak: SR-II-1.7222.1.7.2012 z dnia
11.09.2012 r.);
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Małopolskiego znak
SW.II.1.AJ.7673-11/08 z dnia
01.12.2010 r. w sprawie udzielenia
pozwolenia zintegrowanego dla
Zakładów Azotowych w TarnowieMościcach dla Kompleksu
Wytwórczego Kaprolaktamu
i Poliamidów, obowiązuje
do 31.12.2016 r. (zmiana pozwolenia
znak: SR-II-1.7222.1.2.2011 z dnia
29.07.2011 r. oraz znak: SRII-1.7222.1.2.2012 z dnia 16.06.2012 r.
i znak: SR-II-1.7222.1.5.2012 z dnia
20.06.2012 r.);
17
Raport środowiskowy 2012
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Małopolskiego znak
SR-II-1.7225.1.2012 z dnia 13.09.2012 r.
w sprawie udzielenia zezwolenia
na uczestnictwo we wspólnotowym
systemie handlu uprawnieniami
do emisji gazów cieplarnianych dla
elektrociepłowni znajdującej się
na terenie Zakładów Azotowych
w Tarnowie-Mościcach, obowiązuje
do 12.09.2022 r., zmieniona
decyzją Marszałka Województwa
Małopolskiego znak
SR-II-1.7225.4.2012 z dnia 20.12.2012 r.;
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Małopolskiego znak SRII-1.7225.1.2.2011 z dnia 30.06.2011 r.
w sprawie udzielenia zezwolenia
na uczestnictwo we wspólnotowym
systemie handlu uprawnieniami
do emisji gazów cieplarnianych
z instalacji produkcji kwasu
azotowego, amoniaku oraz
chemikaliów organicznych luzem
przez krakowanie, reformowanie,
utlenianie albo przez podobne
procesy o zdolności produkcyjnej
ponad 100 Mg/dobę, obowiązuje
do 29.06.2021 r., zmieniona
decyzją Marszałka Województwa
Małopolskiego znak SRII-1.7225.5.2012 z dnia 20.12.2012 r.;
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Małopolskiego znak
SR-IV.1.7328.1.2013.MG z dnia
08.04.2013 r. w sprawie ustanowienia
strefy ochronnej bezpośredniej
dla ujęcia wody podziemnej
i powierzchniowej.
w ymagan i a pr aw n e
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
Wojewody
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak SRŚ-6/6619/1/04 z dnia 27.02.2004 r.
w sprawie udzielenia pozwolenia
zintegrowanego na prowadzenie
instalacji zlokalizowanych na terenie
Zakładów Chemicznych „Police” S.A.,
obowiązuje do 27.02.2014 r.
(zmiany: znak SR-Ś-6/6619/6/04
z dnia 14.09.2004 r., znak SR-Ś6/6619/5/05 z dnia 14.02.2005 r.,
znak SR-Ś-6/6619/33/06 z dnia
9.10.2006 r., znak SR-Ś-6/6619/28/07
z dnia 16.05.2007 r., znak WRiOŚ.III.
MG/7740/29/08 z dnia 29.05.2008 r.,
znak WRiOŚ.III.MG/7740/32/08
z dnia 16.06.2008 r., znak WRiOŚ.III.
MG/7740/43/08 z dnia 4.09.2008 r.,
znak WRiOŚ.II.MG - 7740/9-4/09
z dnia 24.07.2009 r., znak WRiOŚ.II.MG
- 7740/17-2/09 z dnia 19.10.2009 r.,
znak WRiOŚ.II.MG - 7740/7-2/10
z dnia 24.05.2010 r., znak WOŚ.
II.7222.9.5.2011.MG z dnia 16.05.2011 r.,
znak WOŚ.II.7222.30.4.2011.MG
z dnia 27.02.2012 r., znak WOŚ.
II.7222.30.4.2011.MG z dnia
6.11.2012, znak WOŚ.II.7222.1.2.2013.
MG z dnia 14.02.2013 r., znak
WOŚ.II.7222.5.5.2013.MG z dnia
12.04.2013 r.);
Zachodniopomorskiego
▪▪Decyzja
Wojewódzkiego Inspektora
Ochrony Środowiska Nr 93/2011/
OD, znak WI.OD0933/33-4.2/2011
z dnia 08.12.2011 r. określająca
zakres i harmonogram działań
niezbędnych do usunięcia
przyczyn i skutków stwierdzonych
zagrożeń dla środowiska w związku
z użytkowaniem składowiska
siarczanu żelaza (II), obowiązuje
do 30.04.2015 r. (zmiany: Nr 41/2012/
IP znak: WI.OD0933/33-4.4/2011
z dnia 20.06.2012 r., Nr 33/2013/EMA
znak WI.OD0933/33-4.7/2011 z dnia
31.05.2013 r.);
Wojewody
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak SRŚ-12-6621/13/02 z dnia 3.12.2002 r.
zatwierdzająca instrukcję
eksploatacji składowiska fosfogipsu,
bezterminowa (zmiany: znak WRiOŚ/
II/IB/7716/6-2/10 z dnia
11.06.2010 r., znak WOŚ.II.7241.5.2.2011.
AM z dnia 10.02.2012 r., znak
WOŚ.II.7241.4.2.2012.AM
z dnia 24.04.2012 r., znak WOŚ.
II.7241.7.2.2012.AM z dnia
29.06.2012 r.);
Starosty Polickiego znak
▪▪Decyzja
SR.6122.1.212.BS z dnia 01.06.2012 r.
określająca kierunek rekultywacji
składowiska odpadów fosfogipsów
w Zakładach Chemicznych
„Police” S.A., bezterminowa;
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak
WOŚ.II.7225.10.2.2012.AM
z dnia 30.11.2012 r. w sprawie
uchylenia Decyzji Wojewody
Zachodniopomorskiego z dnia
02.03.2006 r. znak SR-Ś-12-6610/1/06
– zezwolenia na uczestnictwo
w systemie handlu uprawnieniami
do emisji do powietrza gazów
cieplarnianych i innych substancji
ze zm.;
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak
WOŚ.II.7225.2.1.2011.AM z dnia
28.06.2011 r. zezwolenie na emisję
gazów cieplarnianych z instalacji
do produkcji nawozów wraz z post.
o sprostowaniu błędów znak WOŚII.7225.2.2.2011.AM z dnia 12.07.2011 r.,
obowiązuje do 28.06.2021 r. (zmiana:
znak WOŚ.II.7225.5.2.2012.AM
21.12.2012 r.– zatwierdzenie planu
monitorowania emisji z instalacji
do produkcji nawozów);
18
Raport środowiskowy 2012
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak WOŚ.
II.7225.1.2.2011.IB z dnia 28.06.2011 r.
– zezwolenie na emisję gazów
cieplarnianych z instalacji
do produkcji amoniaku wraz z post.
o sprostowaniu błędów z dnia
12.07.2011 r. znak: WOŚ-II.7225.1.3.2011.
IB, obowiązuje do 28.06.2021 r.
(zmiana: znak WOŚ.II.7225.6.2.2012.
AM z dnia 21.12.2012 r. – zatwierdzenie
planu monitorowania emisji
z instalacji do produkcji amoniaku);
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak WOŚ.
II.7225.3.2011.IB z dnia 28.06.2011 r.
– zezwolenie na emisję gazów
cieplarnianych z instalacji
do produkcji bieli tytanowej wraz
z post. o sprostowaniu błędów z dnia
12.07.2011 r. znak: WOŚ-II.7225.3.2.2011.
IB, obowiązuje do 28.06.2021 r.
(zmiana: znak WOŚ.II.7225.7.2.2012 r.
AM z dnia 21.12.2012 r.
– zatwierdzenie planu monitorowania
emisji z instalacji do produkcji bieli
tytanowej);
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak
WOŚ.II.7225.11.2.2012.AM z dnia
30.11.2012 r. – zezwolenie na emisję
gazów cieplarnianych z instalacji
elektrociepłowni EC I, obowiązuje
do dnia 30.11.2022 r.(zmiana: znak
WOŚ.II.7225.8.2.2012 AM z dnia
21.12.2012 r. – zatwierdzenie planu
monitorowania emisji z instalacji
elektrociepłowni EC I);
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Zachodniopomorskiego znak
WOŚ.II.7225.12.2.2012.AM z dnia
30.11.2012 r. – zezwolenie na emisję
gazów cieplarnianych z instalacji
elektrociepłowni EC II, obowiązuje
do dnia 30.11.2022 r. (zmiana: znak
WOŚ.II.7225.9.2.2012.AM z dnia
21.12.2012 r. – zatwierdzenie planu
monitorowania emisji z instalacji
elektrociepłowni EC II).
w ymagan i a pr aw n e
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Opolskiego nr DOŚ.7222.48.2011.
MJ z dnia 15.10.2012 r. zmieniająca
decyzję Wojewody Opolskiego
nr ŚR.III-MJ-6610-1-28/06
z dnia 29.12.2006 r. udzielającą
pozwolenia zintegrowanego dla
instalacji do produkcji amoniaku
(łącznie z kompresorownią gazu
syntezowego), kwasu azotowego
TK I (łącznie z węzłem azotynu
i azotanu sodu), kwasu azotowego
TK IV, saletrzaku, mocznika i kwasu
azotowego TK V – obowiązująca
do 29.12.2016 r. (zmienianą wcześniej
decyzjami: nr DOŚ.MWo.7636-47/08
z dn. 26.03.2009 r.,
DOŚ.III-MJ-7636-50/09
z dn. 22.12.2009 r.,
DOŚ.III-MJ-7636-51/09 z dn.
13.10.2010 r.,
DOŚ.MWi.7636-45/10
z dn. 23.12.2010 r.);
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Opolskiego nr DOŚ.7222.62.2011.
MJ z dnia 21.01.2013 r. zmieniająca
decyzję Wojewody Opolskiego
nr ŚR.III-MJ-6610-1-34/06 z dnia
29.12.2006 r. udzielającą pozwolenia
zintegrowanego dla instalacji gazu
syntezowego, aldehydów i alkoholi,
bezwodnika kwasu ftalowego,
bezwodnika kwasu maleinowego,
ciągłej ftalany dwuoktylu
i okresowej ftalanów – obowiązująca
do 29.12.2016 r. (zmienioną wcześniej
decyzjami: nr ŚR.III.MW-6610-1/19/07
z dn. 28.05.2007 r., nr DOŚ.III.TŁ.763631/09 z dn. 10.12.2009 r.);
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Opolskiego nr DOŚ.III.7225.20.2012.
BG z dnia 15.02.2013 r. udzielająca
zezwolenia na emisję gazów
cieplarnianych – dwutlenku
węgla (CO2) z Elektrociepłowni,
tj. instalacji spalania paliw
o nominalnej mocy cieplnej 395 MWt
– czas obowiązywania zezwolenia
14.02.2023 r.;
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Opolskiego nr DOŚ.7225.2.2013.
BG z dnia 26.02.2013 r. zmieniająca
Decyzję Marszałka Województwa
Opolskiego nr DOŚ.III.7225.10.2011.
BG z dnia 30.06.2011 r. udzielającą
zezwolenia na emisję gazów
cieplarnianych tj. podtlenek azotu
(N2O) – z instalacji produkcji kwasu
azotowego TK IV i TK V, dwutlenku
węgla (CO2) – z instalacji produkcji
amoniaku, instalacji produkcji gazu
syntezowego oraz instalacji produkcji
aldehydów i alkoholi– zezwolenie
obowiązuje do dnia 29.06.2021 r.;
Marszałka Województwa
▪▪Decyzja
Opolskiego nr DOŚ.7241.1.3.2012.
IR z dnia 21.01.2013 r.
zmieniająca decyzję Marsza
Województwa Opolskiego nr
DOŚ.IV.AKu.7638-4-1/08 z dnia
12.02.2008 r. wyrażającą zgodę
na zamknięcie składowiska
osadów ściekowych przy
Centralnej Mechaniczno –
Biologicznej Oczyszczalni Ścieków
(zmienioną wcześniej decyzją nr
DOŚ.IV.AKu-7638-4-8/09 z dn.
05.08.2009 r.).
19
Raport środowiskowy 2012
W naszej branży
odpowiedzialność
nie kończy się na
wytworzeniu produktu.
Zaczyna się znacznie
wcześniej i kończy
znacznie później.
Dlatego
o bezpieczeństwo
troszczymy się
nieustannie.
20
Raport środowiskowy 2012
B e z pi ec z eńs t wo
Grupa Azoty prowadzi
działalność, która wymaga
zachowania najwyższych
standardów w zakresie
bezpieczeństwa,
minimalizujących ryzyko
wystąpienia awarii
przemysłowych. Stosowane
w spółkach rozwiązania
zapewniają odpowiednie
warunki wytwarzania,
składowania, transportu
oraz dystrybucji substancji
w celu zachowania wymogów
ochrony środowiska
naturalnego. Spółki Grupy
działają w branży chemicznej
i zaliczane są do zakładów
o dużym ryzyku wystąpienia
poważnej awarii przemysłowej.
Spółki, będąc świadomymi
możliwych konsekwencji
prowadzonej działalności, dążą
do ograniczania negatywnego
oddziaływania na środowisko.
Dzięki wdrożeniom najnowszych
rozwiązań technologicznych,
spółki aktywnie działają na rzecz
ochrony środowiska naturalnego,
niejednokrotnie odnosząc
korzyści bilansowe z tego tytułu.
Fundamentalną zasadą obowiązującą
w Grupie jest prowadzenie
procesów produkcyjnych w sposób
odpowiedzialny oraz bezpieczny.
Spółki Grupy opracowały i wdrożyły
odpowiednie programy zapobiegania
awariom oraz regularnie raportują
kwestie związane z bezpieczeństwem.
Na terenach zakładów Grupy Azoty
obowiązują ponadto odpowiednie
plany ratownicze oraz systemy
zarządzania bezpieczeństwem.
Ze względu na charakter prowadzonej
działalności Grupa Azoty podlega
przepisom Prawa Ochrony
Środowiska, Prawa Wodnego,
Ustawy o odpadach oraz innym
uregulowaniom prawnym w zakresie
ochrony środowiska. Powyższe
akty normatywne nakładają
na spółki Grupy zobowiązania
w zakresie prowadzonej działalności
produkcyjnej, inwestycyjnej,
rekultywacji zanieczyszczonych
gruntów oraz zapewnienia
odpowiednich warunków
wytwarzania, składowania, transportu
oraz dystrybucji substancji w celu
zachowania wymogów ochrony
środowiska naturalnego.
Spółki Grupy Azoty posiadają
odpowiednie środki techniczne
i organizacyjne w postaci systemów
monitoringu, zabezpieczeń oraz
procedur służących zapobieganiu
wystąpienia awarii i ograniczenia
jej skutków. Zakłady utrzymują
dobrze wyszkolone zakładowe
straże pożarne, zdolne do podjęcia
skutecznych działań ratowniczych,
wspierane dodatkowo przez
ratowników chemicznych oraz inne
służby.
W 2012 r. w Grupie Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
został zaktualizowany Program
Zapobiegania Awariom
oraz Raport o Bezpieczeństwie dla
Zakładów Chemicznych
„Police” S.A. Dokumenty
te, zaakceptowane przez
Wojewódzkiego Inspektora
21
Raport środowiskowy 2012
Ochrony Środowiska i zatwierdzone
decyzją z dnia 31.05.2012 r. przez
Zachodniopomorskiego Komendanta
Wojewódzkiego Państwowej Straży
Pożarnej potwierdzają, że ryzyko
wystąpienia awarii jest ograniczone
do minimum, a w zakładzie
funkcjonuje system bezpieczeństwa
w ramach Zintegrowanego Systemu
Zarządzania.
Obszar bezpieczeństwa procesowego
jest priorytetem działań spółek,
a podejmowane działania
niejednokrotnie przekraczają
wymagania obowiązujących
przepisów. Wśród podejmowanych
dodatkowych inicjatyw wymienić
należy organizowane w Grupie
Azoty ZAK S.A. oraz Grupie Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
comiesięczne spotkania w ramach
Dnia Bezpieczeństwa Pracy, szeroki
program bezpłatnej profilaktyki
zdrowotnej dla pracowników,
ogólnozakładowe kampanie
promujące bezpieczeństwo.
Ponadto w 2012 r. w  Grupie Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
uruchomiono w ramach Programu
„Zero wypadków” program „STOP
wypadkom” wg licencyjnego
scenariusza firmy DuPont. Uzyskano
znaczącą poprawę wskaźnika poziomu
wypadkowości. Wysiłki spółek Grupy
Azoty w obszarze poprawy warunków
pracy, bezpieczeństwa i ochrony
człowieka w środowisku pracy zostały
w poprzednich latach niejednokrotnie
docenione przez instytucje
zewnętrzne, m.in. w 2010 r. Grupa
Azoty ZAK S.A. po raz trzeci została
uhonorowana Złotą Kartą Lidera
Bezpiecznej Pracy. Forum Liderów
Bezpiecznej Pracy przedłużyło Grupie
Azoty ZAK S.A. posiadaną kartę na lata
2011-2012. W 2012 r. Grupie Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
przyznano także po raz trzeci „Złotą
Kartę Lidera Bezpiecznej Pracy, z kolei
Grupa Azoty S.A. po raz trzeci została
uhonorowana Srebrną Kartą Lidera
Bezpiecznej Pracy, przyznawaną
przez Komisję Wyboru Liderów
Bezpiecznej Pracy przy Forum
Liderów Bezpiecznej Pracy. Spółki
doceniono za uzyskane przez nią
wyniki w zakresie poprawy warunków
pracy, bezpieczeństwa i ochrony
człowieka w środowisku pracy.
B e z pi ec z eńs t wo
REACH
Wchodzące w skład Grupy
Azoty spółki postępują zgodnie
z przepisami, których celem
jest dokonanie gruntownego
przebadania pod kątem
właściwości niebezpiecznych
wszystkich substancji chemicznych,
znajdujących się w obrocie oraz
wprowadzenie zasad ich stosowania,
a w uzasadnionych przypadkach
także ograniczeń i zakazów.
Rozporządzenie REACH nakłada
na wszystkich europejskich
producentów i importerów
substancji chemicznych, począwszy
od 1 czerwca 2007 r., obowiązek
ich zarejestrowania. W przypadku
niektórych substancji należących
do grupy tzw. wysokiego ryzyka
konieczne jest uzyskanie zezwolenia
na ich stosowanie. W celu rejestracji
substancji konieczne jest przedłożenie
Europejskiej Agencji Chemikaliów
odpowiedniej dokumentacji,
zawierającej wyniki badań oraz ocenę
bezpieczeństwa chemicznego.
Produkty Grupy Azoty zgodnie
z prawem traktowane są jako
substancje lub mieszaniny
chemiczne i podlegają przepisom
Rozporządzenia (WE) 1907/2006
REACH. Przepisy te zobowiązują
producentów do odpowiedniej
oceny bezpieczeństwa stosowania
produkowanych substancji. Nie
ma możliwości wprowadzania
na rynek substancji bez ich
wcześniejszej rejestracji zgodnie
z REACH.
Spółki Grupy Azoty dopełniły
obowiązku rejestracji wszystkich
wytwarzanych substancji. W tym
celu opracowały i opublikowały
dokumenty zgodne z wymaganiami
Rozporządzenia REACH dla wszystkich
produktów wprowadzanych
do obrotu i na bieżąco dokonują
niezbędnych aktualizacji tych
dokumentów. Rejestracja
wymagała dokonania oceny ryzyka,
która w przypadku substancji
niebezpiecznych (np. nawozów,
chemikaliów, monomerów)
oparta była na szerokim spektrum
badań laboratoryjnych i danych
epidemiologicznych. Na podstawie
tych danych sporządzony został
Raport bezpieczeństwa substancji.
Raport obejmował cały „cykl życia”
substancji. Odnosił się do zagrożeń
na etapie produkcji, stosowania
w przemyśle, stosowania przez
konsumentów, sposobów utylizacji.
Raport dotyczył zagrożeń dla ludzi
oraz środowiska.
Zgodnie z przepisami REACH
stosujący substancje mają obowiązek
informować o zagrożeniach, które
wystąpiły w związku ze stosowaniem
produktu, a które nie zostały
zidentyfikowane przez producenta
w ramach rejestracji. Informacje
o zagrożeniach związanych
z substancjami i mieszaninami
chemicznymi przekazywane
są odbiorcom przy pomocy kart
charakterystyki produktów. W Grupie
Azoty ustanowiono procedury
opracowywania i aktualizowania kart
oraz system zapewnienia pełnej ich
dostępności dla odbiorców.
22
Raport środowiskowy 2012
W Grupie zostały określone
procedury dotyczące znakowania
produktów (środków transportu oraz
opakowań). Wdrożone zostały w tym
zakresie przepisy rozporządzenia
REACH oraz rozporządzenia
1272/2008 w sprawie klasyfikacji,
oznakowania i pakowania substancji
i mieszanin (CLP). Uwzględniona
została nowa klasyfikacja wynikająca
z badań w ramach rejestracji REACH.
Grupa Azoty na bieżąco realizuje
obowiązki wynikające z roli dalszego
użytkownika substancji chemicznych.
W 2012 r. kontynuowano rozpoczęty
proces konsolidacji i ściślejszej
współpracy działów REACH
w spółkach Grupy Azoty. Zgodnie
z decyzją Europejskiej Agencji
Chemikaliów (ECHA) w 2012 r.
dokonano wymaganych aktualizacji
i rejestracji chemikaliów i substancji
chemicznych.
Zakres dokonanej dotąd rejestracji
odpowiada aktualnemu zakresowi
działalności spółek Grupy.
W kolejnych terminach, wynikających
z Rozporządzenia REACH (lata
2013 i 2018), przewiduje się
konieczność rejestracji kolejnych
substancji. Są to substancje
o mniejszej skali produkcji (poniżej
1000 t/r) i mniejszym znaczeniu dla
przychodów Grupy.
B e z pi ec z eńs t wo
SPOT
AEO
W trosce o bezpieczeństwo ludzi
i ich mienie oraz środowisko
zakłady Grupy Azoty z Tarnowa,
Polic oraz Kędzierzyna-Koźla służą
swoją pomocą przy awariach
związanych z transportem materiałów
niebezpiecznych. W 2000 r. Grupa
Azoty ZAK S.A. wraz z innymi
producentami chemikaliów oraz
Polską Izbą Przemysłu Chemicznego
utworzyła Stowarzyszenie System
Pomocy w Transporcie Materiałów
Niebezpiecznych (SPOT). Rok później
do stowarzyszenia przystąpiła Grupa
Azoty S.A., a w 2002 r. przystąpiła
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A., przyjmując tym samym
do realizacji jego ideę.
(Authorised
Economic Operator)
Świadectwo Upoważnionego
Przedsiębiorcy AEO (Authorised
Economic Operator) posiadają dwie
spółki – Grupa Azoty S.A. oraz Grupa
Azoty ZAK S.A.
Świadectwo uprawnia do korzystania
z ułatwień kontroli celnej, dotyczącej
bezpieczeństwa i ochrony oraz
uproszczeń celnych. AEO uznawane
jest w całej Unii Europejskiej, dlatego
wdrożenie standardu i dostosowanie
do wymogów unijnych ma wpływ
na wzrost wartości spółek w dłuższym
okresie. Obie spółki spełniły
wszystkie wymagania, do których
zobowiązuje unijna, jak i polska
administracja celna z zakresu nie
tylko finansów, produkcji i logistyki,
ale także systemów informatycznych
i polityki personalnej oraz transportu
towarów, włączając w to ich
zabezpieczanie i przechowywanie.
Celem systemu jest pomoc przy
usuwaniu skutków awarii, związanych
z transportem materiałów
niebezpiecznych. System służy
poprawie bezpieczeństwa przewozu
na terytorium naszego kraju,
a w przypadku zaistnienia zagrożenia
pozwala na skuteczne usunięcie
jego skutków połączonymi siłami
i środkami krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego i podmiotów,
wchodzących w skład systemu SPOT.
Aktywne zapobieganie ewentualnym
zagrożeniom i stratom materialnym
oraz udzielanie pomocy służbom
ratowniczym, sprawia, że transport
materiałów niebezpiecznych może
być realizowany w sposób pewny
i bezpieczny.
Posiadanie świadectwa jest
potwierdzeniem, że spółki
są godnymi zaufania i wiarygodnymi
partnerami biznesowymi.
23
Raport środowiskowy 2012
Nie pracujemy dla nagród.
Pracujemy dla ludzi.
Ale tym bardziej nam miło,
gdy ludzie doceniają
naszą pracę.
24
Raport środowiskowy 2012
I s tot n e nagrody
Grupa Azoty S.A. w 2012 r. dwukrotnie
pozytywnie przeszła weryfikację
i otrzymała certyfikat potwierdzający
obecność Spółki w elitarnym gronie
spółek giełdowych wchodzących
w skład Indeksu RESPECT. Była
to IV i V edycja projektu, który
zapoczątkowany został w 2009 r.,
a jego celem jest weryfikacja
spółek pod względem spełniania
najwyższych standardów w zakresie
odpowiedzialnego zarządzania
wśród wszystkich spółek notowanych
na parkiecie podstawowym
Giełdy Papierów Wartościowych
w Warszawie.
Nagroda Gospodarcza Stowarzyszenia
Szczecińskiego Obszaru
Metropolitalnego w kategorii
„Lokomotywa Przedsiębiorczości”
dla Grupy Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. to uhonorowanie
zakładów za zasługi dla poprawy
sytuacji gospodarczej regionu.
Okręgowy Inspektorat Pracy w Opolu
nagrodził opolskich pracodawców,
społecznych inspektorów pracy
oraz uczniów kształcących
się w Centrach Kształcenia
Praktycznego. W konkursie o tytuł
„Najaktywniejszego zakładowego
społecznego inspektora pracy”
na Opolszczyźnie, wyróżnienia
otrzymali: Leszek Kasperski,
Zakładowy Społeczny Inspektor Pracy
w Grupie Azoty ZAK S.A., wydziałowi
społeczni inspektorzy pracy w Grupie
Azoty ZAK S.A.: Barbara Mościcka,
Bronisław Bieleń, Romuald Skotarczyk
oraz Wiesław Nietubyć.
Spółki Grupy Azoty zostały ujęte
na „Liście 2000 najlepszych
innowacyjnych przedsiębiorstw
w Polsce za rok 2011”. Grupa Azoty S.A.
znalazła się na 44. miejscu, Grupa
Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
na 124. miejscu, a Grupa Azoty ZAK S.A.
na 163. miejscu.
W 2012 r. Grupie Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. przyznano,
także po raz trzeci, „Złotą Kartę
Lidera Bezpiecznej Pracy”, z kolei
Grupa Azoty S.A. po raz trzeci została
uhonorowana „Srebrną Kartą Lidera
Bezpiecznej Pracy”, przyznawaną
przez Komisję Wyboru Liderów
Bezpiecznej Pracy przy Forum
Liderów Bezpiecznej Pracy.
Grupa Azoty ZAK S.A. otrzymała
nagrodę specjalną w konkursie
Solidarności pt. „Społeczna
Odpowiedzialność Biznesu”.
25
Raport środowiskowy 2012
Czyste niebo, czysta woda, czysta Ziemia.
Tak, nam również na tym zależy.
Przede wszystkim na tym.
Jednym z ważniejszych programów,
w którym biorą udział spółki Grupy jest
program „Odpowiedzialność i Troska”.
Powstała w 1984 roku w Kanadzie inicjatywa
od prawie trzech dekad wspomaga
tworzenie systemów działania firm
chemicznych, mających na celu ograniczenie
oddziaływania na środowisko naturalne,
wzrost bezpieczeństwa procesów
wytwórczych oraz prewencyjne zarządzanie
systemem zdrowia.
Grupa Azoty S.A., Grupa Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. oraz Grupa Azoty
Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A. aktywnie
angażują się w działalność programu.
Spółki corocznie składają deklaracje
działań do realizacji w ramach Programu
„Odpowiedzialność i Troska”.
26
Raport środowiskowy 2012
Program Odpowiedzialność i Troska
27
Raport środowiskowy 2012
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Rozliczenie dział ań zadekl arowanych na rok 2012
w Grupie Azoty S.A.
I. Działania w zakresie ochrony
środowiska:
1. Instalacja do kompleksowego
odbioru popiołu z EC II.
Kontynuacja zadania
z 2011 r. Rozruch instalacji
pneumatycznego transportu
popiołu spod elektrofiltrów
do zbiorników oraz instalacji
załadunku i dystrybucji popiołów.
Przekazanie instalacji suchego
odbioru popiołu do eksploatacji
w czerwcu 2012 r.
2. Budowa wytwórni wodoru
8000 Nm3/h.
Kontynuacja zadania z 2011 r.
Realizowanie budowy wytwórni
wodoru 8000 Nm3/h etapami
w latach 2010-2012. W roku
2012 po zakończeniu prac
montażowych, przeprowadzenie
prób kompleksowych oraz rozruch
technologiczny. Przekazanie
instalacji do eksploatacji
wstępnej, a następnie przekazanie
do eksploatacji właściwej dnia
1.09.2012 r.
3. Wymiana izolacji na głównych
kolektorach pary 0,9 MPa.
Kontynuacja zadania z 2011 r.
Remont izolacji ciepłochronnej
polegał na zdjęciu starej izolacji
cementowo-azbestowej i jej
utylizacji oraz montażu nowej
izolacji w postaci wełny mineralnej
prasowanej i pianki izolacyjnej PIR
w otulinie z blachy cynkowanej.
Do tej pory zrealizowano ok. 90%
wymiany izolacji. Zadanie będzie
kontynuowane i dokończone
w 2013 r.
4. Zasilanie Głównych Punktów
Zasilania (GPZ-ów) w Azotach
Tarnów.
Budowa systemu
elektroenergetycznego 110
kV, rozruch instalacji oraz jej
przekazanie do eksploatacji.
W lipcu 2012 r. włączono
do pracy I sekcję rozdzielni 110
kV, zaś w styczniu 2013 r. II sekcję
rozdzielni 110 kV EC II.
5. Wybór sposobu likwidacji
hal elektrolizy rtęciowej
i zagospodarowania terenu po ich
wyburzeniu.
Realizacja zadania
za pośrednictwem specjalistycznej
firmy zewnętrznej. W ramach
umowy wykonany został I etap
pracy – opracowanie koncepcji
zagospodarowania byłego Zakładu
Elektrolizy Rtęciowej na terenie
Azotów Tarnów. Następnie
przeprowadzono negocjacje
z Regionalną Dyrekcją Ochrony
Środowiska w sprawie rewitalizacji
terenu Zakładu Elektrolizy.
Dodatkowo zewnętrzny instytut
wykonał badania na zawartość
rtęci w murach i posadzkach
hal elektrolizy E3 i B4 oraz
w powietrzu atmosferycznym.
Uzyskane wyniki całkowitej
zawartości rtęci i wartości
wymywania w tym materiale
potwierdziły badania wykonane
w 2006 r. W 2012 r. wyczyszczono
kanalizację przy halach oraz
zlikwidowano oczyszczalnię
ścieków rtęciowych zlokalizowaną
w pobliżu hal. Powstały odpad
zawierający rtęć w ilości ok. 30 Mg
zostanie przekazany do odzysku.
Zadanie będzie kontynuowane
w kolejnych latach.
6. Wymiana rurociągu oleum
z instalacji WKS do Wydziału
Laktamu.
Wykonanie nowego rurociągu
oleum DN 125 wraz z elektrycznym
ogrzewaniem towarzyszącym oraz
izolacją ochronną, od Wytwórni
Kwasu Siarkowego do Wydziału
Laktamu.
7. Modernizacja chłodni
wentylatorowej obiegu K-11A
– etap pierwszy z sześciu (Celka nr 6).
Zadanie polega na modernizacji
obiegu chłodniczego wraz
z podniesieniem wydajności
chłodzenia, zastosowaniu
automatycznego sterowania
w zależności od warunków
atmosferycznych. Wykonano
dokumentację. Usunięto stare
28
Raport środowiskowy 2012
elementy 6-tej celki chłodni
obiegu K11A. Wykonano prace
budowlano-montażowe.
II. Działania w zakresie poprawy
bezpieczeństwa procesowego
i bezpieczeństwa pracy:
1. Remont odcinka estakady
na ciągach II i III.
Kontynuacja zadania z 2011 r.
Remont przeprowadzono
w oparciu o ekspertyzę po awarii
przęsła żelbetowego na ciągu
II. Realizacja na podstawie
opracowanej technologii
naprawy przęseł i słupów. W roku
2012 przeprowadzono remont
fundamentów oraz słupów
i dźwigarów estakady (na II ciągu
– 8 przęseł wraz ze słupami).
Rozpoczęto remont na III ciągu – 6
przęseł wraz ze słupami. Prace
na ciągu III będą kontynuowane
w 2013 i 2014 r.
2. Zakup stanowiska załadowczego
do big-bagów na Wydziale
Magazynów i Ekspedycji Nawozów.
Kontynuacja zadania z 2011 r.
Przeprowadzenie prób
kompleksowych i oddanie
do eksploatacji stałej linii do bigbagowania nawozów w magazynie
nr 2 Wydziału Magazynów
i Ekspedycji Nawozów. Protokół
z dnia 6.02.2012 r. z Rady
Technicznej w sprawie przekazania
do eksploatacji linii pakowania
nawozów do opakowań
typu big-bag.
3. Budowa magazynu nawozów
luzem.
Zadanie inwestycyjne realizowane
będzie w latach 2013-2015.
W roku 2012 prowadzono prace
koncepcyjne nad budową
nowego magazynu nawozów
luzem o pojemności 10 tys. Mg
(opracowano Koncepcję
Techniczno-Kosztową). Nowy
magazyn będzie elementem
ciągu technologicznego
produkcji nawozów. Produkt
z magazynu po sezonowaniu
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Rozliczenie dział ań zadekl arowanych na rok 2012
w Grupie Azoty S.A.
będzie ekspediowany luzem na
wagony, samochody i pakowany
do big-bagów. Nowy magazyn
nawozów saletrzanych luzem
będzie umożliwiał sezonowanie
oraz załadunek składowanych
nawozów w sposób w pełni
zautomatyzowany, równocześnie
kilkoma rodzajami transportu
(transport kolejowy, transport
samochodowy).
4. Utworzenie bazy danych
o zaistniałych defektach i awariach
w spółkach Grupy Kapitałowej
Azoty Tarnów.
W dniach 29-30.03.2012 r.
zorganizowano w Azotach
Tarnów spotkanie z udziałem
przedstawicieli ZAK S.A. i Z.Ch.
„Police”, na którym omówiono 
m.in. sposób zgłaszania awarii
w Grupie Azoty. Na spotkaniu
w dniach 5-6.06.2012 r. omówiono
propozycje formularzy awaryjnych
oraz ustalono harmonogram ich
weryfikacji i wdrożenia. W dniu
1.10.2012 r. wdrożono instrukcję
systemów zarządzania I-12
„Zasady sporządzania formularzy
awaryjnych” obejmującą działania
korporacyjne. W instrukcji
określono m.in.: zasady
dokonywania zgłoszeń awarii
w Grupie Azoty, ustalono definicje
awarii, wdrożono formularz
zgłoszenia awarii w Grupie Azoty
i protokołu z awarii. Zgodnie
z zapisami ww. instrukcji Biuro
Zarządzania i Koordynacji
Produkcji prowadzi rejestr awarii
dla Grupy Azoty.
III. Działania w zakresie zdrowia
i profilaktyki zdrowotnej:
1. Realizacja programu profilaktyki
zdrowotnej pracowników
Azotów Tarnów.
Wykonano dodatkowe
profilaktyczne szczepienia
pracowników Azotów Tarnów
przeciw grypie. Akcją w IV
kwartale 2012 roku objęto grupę
112 pracowników.
IV. Działania w zakresie komunikacji
wewnętrznej i zewnętrznej dot.
obszaru tematycznego Programu
„Odpowiedzialność i Troska”:
1. Publikacja i rozpowszechnienie
wydawnictwa firmowego: Raport
Środowiskowy.
Opublikowano Raport
Środowiskowy w nakładzie 1100
egz. zawierający m.in. Deklarację
na 2012 r. i Rozliczenie zadań
za 2011 r. Przeprowadzono
kampanię informacyjną –
Raport zamieszczono na stronie
internetowej Azotów Tarnów,
rozesłano do jednostek
wewnętrznych oraz na zewnątrz
firmy.
2. Wdrożenie „Strategii
Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 2012-2016”.
Działania prowadzone w związku
ze strategią:
prowadzenie komunikacji
wewnętrznej oraz zewnętrznej
nt. strategii oraz podejmowanych
działań (m.in. uruchomienie
serwisu internetowego
grupaazoty.com, uruchomienie
dotychczas nieistniejącej
zakładki „zrównoważony rozwój”
w odniesieniu do całej Grupy
Azoty, wydanie raportu rocznego
oraz raportu środowiskowego
spółek wchodzących w skład
Grupy Azoty, wspieranie wydarzeń
wpisujących się w strategię
zrównoważonego rozwoju itp.),
▪▪
terminu kluczowych
▪▪określenie
działań wynikających ze strategii,
w „Strategii Grupy
▪▪uwzględnienie
Kapitałowej Azoty Tarnów 20122020” wytycznych dotyczących
wypracowania Strategii
Zrównoważonego Rozwoju Grupy
Azoty oraz określenie jej trzech
filarów,
rozwoju społeczności
▪▪wspieranie
lokalnej poprzez wspieranie
inicjatyw sportowych,
kulturalnych, naukowych i innych,
29
Raport środowiskowy 2012
„Programu
▪▪uruchomienie
Stypendialnego” dla młodzieży
wybitnie zdolnej z zakresu
chemii i innych nauk związanych
z podstawową działalnością
spółki.
3. Organizacja tarnowskiej edycji
akcji „Drzewko za butelkę” (X
edycja).
Przeprowadzono akcję
w tarnowskich szkołach
podstawowych, gimnazjach
i przedszkolach. Dokonano
nasadzeń 850 sztuk drzew
w szkołach uczestniczących
w akcji. Przygotowano audycje
w radiowęźle zakładowym
(np. relacja z finału akcji) oraz
opublikowano 2 artykuły
w biuletynie „Tarnowskie Azoty”.
Ufundowano wyjścia do kina dla
140 dzieci. W Akcji wzięło udział
32 placówki oświatowe, w tym
8 188 uczestników. Zebrano
435 135 sztuk butelek typu PET.
Akcja miała na celu poszerzenie
świadomości prośrodowiskowej
wśród dzieci i młodzieży szkolnej.
Sfinalizowaniem Akcji było
nasadzenie 450 sztuk drzewek
we wszystkich placówkach
uczestniczących w Akcji.
4. Konkurs fotograficzny
„Złap zająca”.
Przeprowadzono kampanię
medialną nt. konkursu
fotograficznego „Złap zająca”
w biuletynie „Tarnowskie Azoty”
i zakładowym radiowęźle.
Zebrano łącznie 54 fotografie
od uczestników konkursu (8
pracowników). Zakwalifikowano
15 zdjęć do udziału na szczeblu
krajowym w trzech kategoriach:
„Z życia roślin”, „Z życia zwierząt”
i „Krajobraz i jego elementy”.
Wyniki tegorocznej edycji
na szczeblu krajowym ogłoszono
podczas Forum Ekologicznego
Branży Chemicznej w Toruniu
w dniu 26.09.2012 r. wyłoniono
zwycięzców i przyznano nagrody
przez Sekretariat Programu.
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Rozliczenie dział ań zadekl arowanych na rok 2012
w Grupie Azoty S.A.
7. Współorganizacja XVI Konferencji
„Trendy Ekorozwoju w Przemyśle
Chemicznym”.
Objęcie patronatu
i współorganizacja Konferencji
„Trendy Ekorozwoju w Przemyśle
Chemicznym” (zamieszczenie
banerów firmowych oraz
przekazanie upominków
firmowych prelegentów,
pomoc w przygotowaniu
i bieżąca aktualizacja strony
internetowej konferencji, pomoc
w przygotowaniu i dystrybucji
zaproszeń, 2 artykuły w biuletynie
„Tarnowskie Azoty”,
2 artykuły w „Magazynie Police”
i 3 reklamy konferencji w prasie).
5. Współorganizacja konkursu
ekologicznego dla uczniów szkół
licealnych ziemi tarnowskiej
w ramach obchodów Dnia Ziemi.
Współpraca przy organizacji
konkursu (udział w komisji,
przygotowanie pytań).
Współorganizowano konkurs
ekologiczny dla uczniów szkół
licealnych ziemi tarnowskiej
w ramach obchodów Dnia Ziemi.
Kolejna XXI edycja konkursu
dla szkół ponadgimnazjalnych
odbyła się w dniu 13.04.2012 r. pod
hasłem: „Ochrona wód”. Tematyka
pytań konkursowych dotyczyła
ochrony środowiska, realizacji
Programu „Odpowiedzialność
i Troska”, ekologii oraz przyrody
ziemi tarnowskiej i parków
krajobrazowych. W konkursie
wzięło udział 16 drużyn tj.
47 uczniów ze szkół regionu
tarnowskiego.
6. Wydanie dodatku ekologicznego
do biuletynu „Tarnowskie Azoty”.
Przygotowano publikację
w nakładzie 3 000 egzemplarzy
poszerzającą wiedzę czytelników
nt. działań proekologicznych,
zaprezentowaną w dodatku
do biuletynu „Tarnowskie Azoty”
nr 6 z dnia 11.06.2012 r. (m.in.
informacje dot. Działań
zadeklarowanych na rok
2012 w ramach Programu
„Odpowiedzialność i Troska”
i Rozliczenie zadań za 2011 r.,
Systemu Zarządzania
Środowiskowego, finału X edycji
akcji „Drzewko za butelkę”
w Tarnowie).
30
Raport środowiskowy 2012
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Dział ania zadekl arowane na rok 2013
w Grupie Azoty S.A.
I. Działania w zakresie ochrony
środowiska:
1. Budowa turbiny niskoprężnej.
Optymalizacja kosztów
wytwarzania ciepła i energii
elektrycznej.
2. Wybór sposobu likwidacji
hal elektrolizy rtęciowej
i zagospodarowania terenu po ich
wyburzeniu.
Realizacja zadania
za pośrednictwem specjalistycznej
firmy zewnętrznej.
3. Wymiana izolacji na głównych
kolektorach pary 0,9 MPa.
Kontynuacja zadania z 2012 r.
Demontaż istniejącej i montaż
nowej izolacji ciepłochronnej
na wybranych ciągach kolektorów
pary 0,9 MPa (1A i 2B).
II. Działania w zakresie poprawy
bezpieczeństwa procesowego
i bezpieczeństwa pracy:
1. Realizacja zaleceń analiz
bezpieczeństwa procesowego
oraz Hazop Study dla instalacji
utleniania cykloheksanonu.
Montaż dodatkowych
zabezpieczeń automatycznych
poprawiających prowadzenie
procesu.
2. Remont odcinka estakady
na ciągach III.
Kontynuacja zadania z 2012 r.
Przeprowadzenie remontu
fundamentów oraz słupów
i dźwigarów estakady. Planowana
realizacja w latach 2012-2014.
3. Budowa magazynu nawozów
luzem o pojemności 15 tys. Mg
z możliwością rozbudowy.
Kontynuacja zadania z 2012 r.
Zadanie inwestycyjne realizowane
będzie etapami w latach 20122015. Prace nad kompleksową
dokumentacją wykonawczą
budowy magazynu nawozów luzem
o pojemności 15 tys. Mg.
4. Modernizacja węzła kruszenia
kamienia dolomitowego
w obiekcie C-38a.
Zastąpienie nowymi istniejących
urządzeń do kruszenia kamienia
dolomitowego w układzie
dwustopniowym.
4. Współorganizacja XVII Konferencji
„Trendy Ekorozwoju w Przemyśle
Chemicznym”.
Objęcie patronatu
i współorganizacja Konferencji
„Trendy Ekorozwoju w Przemyśle
Chemicznym”.
III. Działania w zakresie zdrowia
i profilaktyki zdrowotnej:
V. Inne:
1. Realizacja programu profilaktyki
zdrowotnej pracowników Azotów
Tarnów.
Profilaktyczne szczepienia
pracowników Azotów Tarnów
przeciw grypie.
IV. Działania w zakresie komunikacji
wewnętrznej i zewnętrznej dot.
obszaru tematycznego Programu
„Odpowiedzialność i Troska”:
1. Publikacja i rozpowszechnienie
wydawnictwa firmowego: Raport
Środowiskowy.
Publikacja Raportu
Środowiskowego zawierającego 
m.in. Deklarację na 2013 r.
i Rozliczenie zadań za 2012 r.
2. Wdrożenie „Strategii
Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 2012-2016”.
Komunikacja wewnętrzna
i zewnętrzna nt. przyjętej „Strategii
Zrównoważonego Rozwoju
Azotów Tarnów na lata 20122016”. Opracowanie materiałów
operacyjnych, w tym m.in. kart
projektów oraz harmonogramów
oraz powołanie zespołów
projektowych. Rozpoczęcie
realizacji pierwszych projektów
wynikających ze strategii.
3. Wydanie dodatku ekologicznego
do biuletynu „Tarnowskie Azoty”.
Przygotowanie artykułów
do biuletynu „Tarnowskie Azoty”.
31
Raport środowiskowy 2012
1. Wdrożenie systemu zarządzania
ryzykiem korporacyjnym w Grupie
Azoty.
Zaprojektowanie i wdrożenie
rozwiązań organizacyjnoproceduralnych składających się
na system zarządzania ryzykiem
korporacyjnym w Grupie Azoty.
Następnie zgodnie z nimi
systematycznie podejmowanie
działań w ramach identyfikowania,
oceny i zarządzania
niepewnościami i zagrożeniami
jakie mogą wpłynąć na działalność
Grupy.
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Rozliczenie dział ań zadekl arowanych na rok 2012
w Grupie Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
I. Działania w zakresie ochrony
środowiska:
1. Budowa instalacji neutralizacji
siarczanu żelaza II.
Wybudowanie instalacji
pozwoli na neutralizację
do 18 000 ton zakwaszonego
monohydratu siarczanu żelaza
rocznie, co umożliwi jego
gospodarcze wykorzystanie jako
środka redukującego jony Cr6+
w przemyśle cementowym.
Zakończenie zadania planowane
jest w 2013 r.
II. Działania w zakresie poprawy
bezpieczeństwa procesowego
i bezpieczeństwa pracy:
1. Modernizacja systemu odpylania
na ciągu A i B na instalacji NPK II.
Wymiana skorodowanych
i zniszczonych elementów układu
odpylania oraz wykonanie
nowych rurociągów odpylających
zmniejszy zapylenie, co wpłynie
na poprawę warunków środowiska
dla pracownika.
Zakończenie realizacji projektu
według planu nastąpi w 2013 r.
2. Modernizacja systemu
zabezpieczeń na rurociągach.
Montaż dodatkowych
zabezpieczeń w formie osłon
(typu rura na rurze) na odcinkach
rurociągów transportujących
kwasy na instalacjach nawozowych
poprawi bezpieczeństwo
pracowników.
Zakończenie realizacji projektu
według planu nastąpi w 2014 r.
32
Raport środowiskowy 2012
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Dział ania zadekl arowane na rok 2013
w Grupie Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
III. Działania w zakresie komunikacji
wewnętrznej i zewnętrznej dot.
obszaru tematycznego Programu
„Odpowiedzialność i Troska”:
I. Działania w zakresie ochrony
środowiska:
1. Rozbudowa układu odsiarczania
gazów pokalcynacyjnych.
Rozbudowa funkcjonującej
instalacji odsiarczania gazów
pokalcynacyjnych Sulfacid o dwa
dodatkowe reaktory katalicznego
odsiarczania gazów poprawi
skuteczność ograniczania emisji
tlenków siarki.
1. Publikacja i rozpowszechnienie
wydawnictwa firmowego: Raport
Środowiskowy.
Publikacja Raportu Środowiskowego
zawierającego m.in. Deklarację
działań na 2012 r. i Rozliczenie
zadań za 2011 r.
2. Wymiana płuczek absorpcyjnych
oraz roztworu absorpcji
na wytwórni PN1.
Wymiana płuczek metalowych
na plastikowe poprawi sprawność
techniczną urządzeń absorpcji
gazów.
2. Konkurs fotograficzny „Złap zająca”.
Przeprowadzenie ekologicznego
fotograficznego konkursu „Złap
zająca” wśród pracowników
Grupy Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. Organizacja na terenie
firmy wystawy najciekawszych
prac konkursowych.
3. Zabezpieczenie odpływu z kanału
technologicznego kompresorowni.
Zabezpieczenie środowiska
gruntowo-wodnego przed
możliwością przedostania się
substancji ropopochodnych
z obiektu do kanalizacji wód
opadowych.
II. Działania w zakresie poprawy
bezpieczeństwa procesowego
i bezpieczeństwa pracy:
1. Wykonanie podestów
obsługowych do zaworów
zlokalizowanych na wydziale
Stokażu Amoniaku.
Wykonanie podestu obsługowego
do zaworu poprawi warunki pracy
oraz bezpieczeństwo związane
z obsługą zaworów.
33
Raport środowiskowy 2012
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Rozliczenie dział ań zadekl arowanych na rok 2012
w Grupie Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
I. Działania w zakresie ochrony
środowiska:
1. Zakończono realizację zadania
polegającego na wymianie
rurociągu przesyłowego fazy
wodnej z procesu aldolizacji
z instalacji produkcji aldehydów
na CMBOŚ.
2. Wykonano nową tacę pod
zbiornikiem skroplin z gazów
zrzutowych z ww. Instalacji wraz
z nowym odpływem do szczelnego
zbiornika.
3. Kontynuowano proces
rekultywacji składowiska osadów
ściekowych przy oczyszczalni
ścieków „Piskorzowiec”, wykonano
wszystkie prace ziemne z użyciem
sprzętu ciężkiego i częściowe
nasadzenie roślinności –
zakończenie prac nastąpi w 2013 r.
II. Działania w zakresie poprawy
bezpieczeństwa procesowego
i bezpieczeństwa pracy:
1. Kontynuowano realizację zadania
poprawiającego bezpieczeństwo
pracy dla 15 pracowników
poprzez poprawę oświetlenia
na stanowiskach pracy Wydziału
Rozdzielni.
4. Przeprowadzono modernizację
monitoringu na stacji rozładowczej
propylenu oraz zbiornikach
propylenu, uzyskując poprawę
bezpieczeństwa w węźle rozładunku
i magazynowania propylenu dla 8
pracowników.
5. Rozpoczęto montaż monitoringu
na instalacjach produkcyjnych
oktanolu i butanoli, co zapewni
poprawę bezpieczeństwa dla 40
pracowników.
III. Działania w zakresie zdrowia
i profilaktyki zdrowotnej:
1. Przeprowadzono wśród
pracowników bezpłatne
i dobrowolne programy promocji
zdrowia i specjalistycznej
profilaktyki:
119 pracowników
▪▪przebadano
w ramach programu profilaktyki
schorzeń gruczołu piersiowego,
137 pracowników
▪▪przebadano
w ramach profilaktyki
niewydolności krążenia
mózgowego,
112 pracowników
▪▪przebadano
w ramach profilaktyki
niewydolności krążenia
obwodowego.
2. Zakończono realizację zadania
polegającego na poprawie
oświetlenia na stanowiskach pracy
w pomieszczeniach nastawni
Wydziału Rozdzielni, co zapewni
poprawę warunków pracy dla 10
pracowników.
2. Zakończono rozbudowę
w przyzakładowej przychodni
zdrowia specjalistycznych świadczeń
medycznych – rozszerzono
profilaktyczną opiekę medyczną
dla pracowników Spółki oraz
społeczności miasta.
3. Kontynuowano prace
poprawiające bezpieczeństwo
pracy pracowników poprzez
prowadzenie prac antykorozyjnych
barierek, drabin, kładek,
konstrukcji pomostów
ogólnozakładowych, co zapewni
poprawę bezpieczeństwa pracy
dla 10 pracowników Spółki oraz
pracownikom firm obcych.
IV. Działania w zakresie obrotu
chemikaliami (w tym dystrybucji
i transportu):
1. Wybudowano nowe stanowisko
załadunku ciekłego bezwodnika
kwasu ftalowego do autocystern
oraz zabezpieczono teren w miejscu
załadunku i pod zbiornikami
magazynowymi, co skutecznie
zapobiegnie zanieczyszczaniu
środowiska gruntowo-wodnego
w miejscu załadunku i pod zbiornikami
magazynowymi oraz ograniczy emisję
bkf podczas napełniania autocystern.
34
Raport środowiskowy 2012
V. Działania w zakresie komunikacji
wewnętrznej i zewnętrznej dot.
obszaru tematycznego Programu
„Odpowiedzialność i Troska”:
1. Przeprowadzono konkurs fotografii
ekologicznej „Złap zająca”
skierowany do pracowników firmy.
Najciekawsze prace konkursowe
zaprezentowano na wystawie
pokonkursowej, w konkursie
wzięło udział 15 pracowników.
2. W ramach edukacji ekologicznej
najmłodszych przeprowadzono
konkurs „Ekologia na wesoło”,
w którym uczestniczyło
8 placówek, warsztaty ekologiczne
dla szkół oraz zorganizowano letni
obóz ekologiczny dla 5 uczniów
zaangażowanych w działalność
ekologiczną.
VI. Inne:
1. Zakończono zadanie polegające
na zmniejszeniu energochłonności
produkcji gazu syntezowego,
uzyskując ograniczenie zużycia
energii elektrycznej w procesie
produkcji gazu syntezowego
o 1 708 936 KWh/rok.
Progr am Od pow i edz i al noś ć i Trosk a
Dział ania zadekl arowane na rok 2013
w Grupie Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
I. Działania w zakresie ochrony
środowiska:
1. Remont kanalizacji deszczowej
polegający na wymianie rur
kanalizacyjnych odprowadzających
ścieki – na odcinku 70 m.
2. Zakończenie rekultywacji
składowiska osadów ściekowych
przy oczyszczalni ścieków
„Piskorzowiec”.
3. Kolejne prace związane
z usuwaniem azbestu z terenu
zakładu.
II. Działania w zakresie poprawy
warunków pracy:
1. Kontynuacja zadania polegającego
na poprawie oświetlenia
na stanowiskach pracy dla
15 pracowników Wydziału
Rozdzielni.
2. Kontynuacja zadania polegającego
na poprawie warunków
higieniczno – sanitarnych dla 12
pracowników Wydziału Cieplnego.
3. Wymiana okien i drzwi
wejściowych w sterowni w celu
wyciszenia pomieszczenia
oraz podniesienia temperatury
otoczenia w sezonie zimowym
dla 20 pracowników Wydziału
Amoniaku.
III. Działania w zakresie poprawy
bezpieczeństwa pracy
na instalacjach:
1. Dalsze zabezpieczanie
antykorozyjne pomostów
ogólnozakładowych, co poprawi
bezpieczeństwo pracy obsługi
dla 10 pracowników Spółki oraz
pracownikom firm obcych.
2. Kontynuacja wykonania
monitoringu instalacji
produkcyjnych oktanolu
i butanoli na wydziale alkoholi,
co poprawi bezpieczeństwo
na instalacjach produkcyjnych dla
40 pracowników wydziału.
3. Zmodernizowanie
sterowania chłodniami
wentylatorowymi, wymianę
prysznica bezpieczeństwa
oraz modernizację układów
elektrycznych znajdujących się
w studzienkach p.pożarowych
na Wydziale Aldehydów.
4. Montaż nowego systemu
zabezpieczeń na cyrkulatorze
gazu obiegowego, modernizacja
oświetlenia hal maszyn
i budynków pompowni, wykonanie
drabin wejściowych/zejściowych
z estakady, wykonanie ogrzewania
elektrycznego i zaizolowanie
oczomyjek wraz z prysznicem
bezpieczeństwa na Wydziale
Amoniaku.
2. Kontynuacja konkursu
ekologicznego „Ekologia
na wesoło” oraz warsztatów
ekologicznych, jako akcji
skierowanych bezpośrednio
do uczniów kędzierzyńskich
szkół (zaplanowano uczestnictwo
w konkursie co najmniej 6
placówek i warsztaty dla 50 osób).
3. Wydanie książeczki informacyjnej
o działaniach Grupy Azoty
ZAK S.A. w zakresie edukacji
ekologicznej (ok. 100 szt.).
4. W związku z obchodami 65-lecia
istnienia firmy przeprowadzenie
konkursu ekologicznego wśród
pracowników.
VII.Inne:
IV. Działania w zakresie zdrowia
i profilaktyki zdrowotnej:
1. Kontynuacja programów promocji
zdrowia i specjalistycznej
profilaktyki dla załogi Grupy Azoty
ZAK S.A.
V. Działania w zakresie obrotu
chemikaliami:
1. Kontynuacja montażu nowych
nalewaków na stanowisku
załadunku wody amoniakalnej
do cystern kolejowych
i autocystern – obniżenie emisji
amoniaku.
VI. Działania w zakresie komunikacji
wewnętrznej i zewnętrznej dot.
obszaru tematycznego Programu
„Odpowiedzialność i Troska”:
1. Przeprowadzenie wśród
pracowników Grupy Azoty
ZAK S.A. kolejnej edycji konkursu
przyrodniczego „Złap zająca” oraz
zorganizowania konkursu wśród
dzieci pracowników „Złap zająca
– junior”.
35
Raport środowiskowy 2012
Optymalizacja energochłonności
procesu produkcji bezwodnika
ftalowego w celu uzyskania
ograniczenia zużycia energii
elektrycznej.
36
Raport środowiskowy 2012
I n i c jat y w y prośrod ow i skow e
r e al i zowan e pr z e z spó ł ki G r u py A zot y
Konkurs fotograficzny
„ ZŁAP ZAJĄCA”
Konkurs fotograficzny
„Złap zająca”, zainicjowany przez
Grupę Azoty ZAK S.A., a obecnie
organizowany przez Sekretariat
Programu „Odpowiedzialność
i Troska” to projekt polegający
na „upolowaniu” za pomocą
dowolnego sprzętu fotograficznego,
interesujących przykładów polskiej
fauny i flory. Zabawa skierowana
jest do wszystkich pracowników
skupionych w programie. Rywalizacja
podczas konkursu sprzyja integracji
i dialogowi. Dzięki zwiększaniu
świadomości, realizowany
jest kluczowy cel w postaci
działań proekologiczych. Osoby
zaangażowane w przedsięwzięcie,
będą mogły zwrócić większą uwagę
na otaczające ich środowisko
naturalne.
Konkurs odbywa się w dwóch
etapach: lokalnym i krajowym.
Za przeprowadzenie konkursu
na szczeblu lokalnym odpowiada
firma – realizator Programu
„Odpowiedzialność i Troska”,
natomiast etap ogólnopolski
przeprowadzany jest przez Sekretariat
Programu „Odpowiedzialność
i Troska”.
Program edukacyjny
dl a dzieci i młodzieży
Program jest realizowany przez
Grupę Azoty ZAK S.A. Zajęcia
edukacyjne obejmują warsztaty
ekologiczne, olimpiady, konkursy
i seminaria, które pokazują uczniom
wartości, jakie płyną ze stosowania
proekologicznych rozwiązań
i zachowań w życiu codziennym.
Forum ekologiczne
Forum Ekologiczne Branży
Chemicznej, zainicjowane
przez realizatorów Programu
„Odpowiedzialność i Troska” jest
ważnym wydarzeniem dla krajowego
przemysłu chemicznego. Każdego
roku kadra menedżerska zakładów
chemicznych, dystrybucyjnych
i recyklingowych, pracowników
naukowych, administracji
państwowej, a także ekspertów
zajmujących się zagadnieniami
ochrony środowiska spotyka się,
w celu omówienia kluczowych
kwestii. Podczas szeregu wystąpień
i dyskusji poruszane są ważne tematy
z zakresu ochrony środowiska
i bezpieczeństwa pracy w kontekście
inicjatywy „Responsible Care”. Bardzo
istotnym aspektem poruszanym
podczas forum jest implementacja
prawodawstwa unijnego
do krajowych wymogów prawa
ekologicznego. Forum Ekologiczne
Branży Chemicznej ma kilkuletnią
tradycję i rokrocznie gromadzi wiele
osób reprezentujących polską branżę
chemiczną.
Wycieczki dl a uczniów
Organizacja wizyt szkolnych została
stworzona z myślą o zapoznaniu dzieci
i młodzieży ze specyfiką działalności
Grupy Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. W projekcie biorą udział
uczniowie szkół województwa
zachodniopomorskiego. Celem
programu jest również przekazanie
informacji o proekologicznych
inicjatywach firmy. W ramach
przedsięwzięcia odbywają się
zaplanowane wycieczki po terenie
firmy i ogólna prezentacja
poszczególnych wydziałów
produkcyjnych. Dzięki temu dzieci
i młodzież mogą zapoznać się
z funkcjonowaniem zakładowej
oczyszczalni ścieków, a także
tzw. Osadników, czyli terenów
zasiedlonych przez ptaki.
37
Raport środowiskowy 2012
Wizyty są jednym z wielu
działań zmierzających do zmiany
przestarzałych, lecz wciąż
pojawiających się stereotypów
na temat Grupy Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. oraz ich
funkcjonowaniu w środowisku.
Dodatkową kwestią jest ukazanie
stanu środowiska naturalnego
otaczającego firmę.
Dodatkowo spółki angażowały się
w inne akcje i programy ekologiczne,
np. Drzewko za butelkę, Trendy
Ekorozwoju. Grupa Azoty S.A. wzięła
udział w konkursach związanych z:
Dniem Wody – dzień,
▪▪Światowym
który przypomina nam o tym,
że woda to jeden z najcenniejszych
zasobów naturalnych na świecie,
Dniem
▪▪Międzynarodowym
Świadomości Zagrożenia Hałasem
– święto ustanowione przez
Ligę Niedosłyszących (League
for the Hard of Hearing) w celu
zwrócenia uwagi na powszechne
występowanie hałasu w życiu
ludzi, jego wpływu na zdrowie
i zwiększanie świadomości
występowania tego szkodliwego
zjawiska,
Dniem
▪▪Międzynarodowym
Ochrony Środowiska
– przedsięwzięcie, którego celem
jest zwiększenie świadomości
społeczeństw dotyczącej stanu
środowiska i jego degradacji,
Dniem Rzucania
▪▪Światowym
Palenia – propagowanie zagadnień
prośrodowiskowych,
Dniem Zdrowia – pod
▪▪Światowym
hasłem „Zdrowe bicie serca”,
a temat przewodni to nadciśnienie
tętnicze,
Chemika – z inicjatywy
▪▪Dniem
SITPChem – święto branżowe.
Są sprawy wymagające
wielkiego skupienia.
Sprawy drobne
i sprawy wielkie.
Żeby móc się cieszyć
sprawami drobnymi,
trzeba być wyjątkowo
uważnym w sprawach
wielkich. Im silniejsi
jesteśmy, tym lepiej
to rozumiemy.
38
Raport środowiskowy 2012
Odpowiedzialny rozwój
39
Raport środowiskowy 2012
Życie to jedna
z największych
zagadek świata.
Ale to nie znaczy,
że nie można z niej
nic zrozumieć.
Staramy się – i wiemy
o życiu coraz więcej.
40
Raport środowiskowy 2012
Od pow i edz i al ny roz wój
Badania i rozwój
W branży chemicznej
szczególnie istotne jest
nieustanne poszukiwanie
nowych rozwiązań. Grupa
Azoty dzięki posiadanemu
zapleczu badawczemu
oraz doświadczonej
kadrze inżynieryjnej
ma ku temu doskonałe
warunki. We współpracy
z cenionymi ośrodkami
naukowo-badawczymi
Grupa Azoty nieustannie
poszukuje najnowszych
i najefektywniejszych rozwiązań
technologicznych oraz jest
aktywnym uczestnikiem
innowacyjnych programów
badawczych.
Poprzez długofalową współpracę
z uczelniami technicznymi
i jednostkami naukowymi spółki
należące do Grupy wypracowały
sobie opinię zaufanego i solidnego
partnera. Doświadczenie
i wiedza zatrudnionych w Grupie
Azoty ekspertów są również
wykorzystywane przy projektach
technologicznych prowadzonych poza
granicami kraju.
Istotnym przedsięwzięciem
w obszarze B&R w Grupie Azoty
będzie utworzenie Chemicznego
Centrum Technologii i Rozwoju.
Zgodnie z przyjętą Strategią Grupy
rozpoczęte zostały prace nad
utworzeniem Ośrodka BadawczoRozwojowego Grupy Azoty. Głównym
celem nowego przedsięwzięcia
będzie poszukiwanie i wdrażanie
najnowszych i najbardziej
efektywnych rozwiązań we wszystkich
spółkach Grupy. W podpisanym
13 listopada 2012 r. liście intencyjnym
w sprawie współpracy nakreślono
podstawowe cele przyjętej inicjatywy.
Pod dokumentem podpisali się
przedstawiciele Grupy Azoty,
prezydent miasta Tarnowa oraz
wicemarszałek województwa
małopolskiego. Nadrzędnym
celem nowego Centrum ma być
nie tylko podniesienie poziomu
innowacyjności, lecz także aktywne
budowanie przewagi konkurencyjnej
Grupy. Chemiczne Centrum
Technologii i Rozwoju będzie
również służyć pogłębianiu więzi
pomiędzy środowiskami naukowymi
i biznesowymi.
41
Raport środowiskowy 2012
W tym kontekście planowane jest
także nawiązanie współpracy
z Międzynarodowym Centrum
ds. Bezpieczeństwa Chemicznego
w Tarnowie (ICCSS) na bazie
najnowszych rozwiązań stosowanych
w światowym przemyśle chemicznym
i promowanie współpracy
międzynarodowej w tym zakresie.
Strony zamierzają wspierać rozwój
innowacyjności związanej z branżą
chemiczną poprzez fundusze
zalążkowe, pożyczki i poręczenia,
a także rozwój przedsiębiorczości.
Grupa Azoty, dysponując własnym
zapleczem badawczym, do którego
należą m.in. Laboratorium Rozwoju
Technologii, Laboratorium Tworzyw
Sztucznych oraz Laboratorium
Aplikacji Bieli Tytanowej, koncentruje
się na ciągłym podwyższaniu jakości
oferowanych produktów oraz
na badaniach nad poszukiwaniem
nowych, przyszłościowych
wyrobów i technologii. Dzięki temu
wprowadzanie na rynek nowych
produktów i dostosowywanie
asortymentu do zmieniających się
potrzeb klientów przebiega sprawnie
i efektywnie.
Zgodnie z przyjętą w 2012 r. Strategią
Grupy na lata 2012-2020 kluczowym
celem działalności badawczej
i rozwojowej Grupy jest zbudowanie
przewag konkurencyjnych opartych
na wiedzy, co w konsekwencji
umożliwi podniesienie poziomu
innowacyjności oferowanego
portfela produktów, procesów oraz
technologii. Wielkość zaangażowania
finansowego Grupy w działalność
badawczo-rozwojową wynosić będzie
do 1% przychodów Grupy.
Od pow i edz i al ny roz wój
Grupa Azoty S.A.
W 2012 r. w Grupie Azoty S.A.
w ramach prac badawczych
i rozwojowych zrealizowano prace,
których wdrożenie będzie miało
korzystny wpływ na środowisko
naturalne:
W 2013 r. w Grupie Azoty S.A.
w ramach prac badawczych
i rozwojowych realizowane będą
prace, których wdrożenie będzie
miało korzystny wpływ na środowisko
naturalne:
1. Optymalizacja procesu
wytwarzania Kaprolaktamu.
W ramach tego zadania
prowadzono prace związane
z modernizacją wybranych
węzłów technologicznych, pod
kątem możliwości obniżenia
energochłonności procesu
wytwarzania Kaprolaktamu.
1. Optymalizacja procesu
wytwarzania Kaprolaktamu.
Kontynuowane są prace związane
z doskonaleniem technologii
otrzymywania kaprolaktamu
ukierunkowane na poprawę
jakości i obniżenia zużycia
ciepła w procesie wytwarzania
Kaprolaktamu.
2. Optymalizacja pracy palników
w instalacji V Konwersji Metanu.
W ramach zadania wykonano
audyt pracy palników oraz pieca
reform era, którego celem było
zidentyfikowanie możliwych
do wykonania zadań pozwalających
na poprawę pracy instalacji VRM 
m.in. poprzez obniżenie zużycia
gazu ziemnego do procesu.
2. Modernizacja technologii
wytwarzania katalizatora żelazowochromowego.
Rozpoczęto prace związane
z modernizacją technologii
otrzymywania katalizatora
żelazowo-chromowego, którego
celem jest poprawa własności
produktu i minimalizacja jego
oddziaływania na środowisko.
3. Doskonalenie procesu
produkcji Tarnoformu.
W ramach prac prowadzono
badania nad optymalizacją procesu
produkcji Tarnoformu, pod kątem
poprawy jakości uzyskiwanych
produktów, m.in. obniżenie emisji
resztkowego formaldehydu oraz
obniżenia zużycia surowców
do procesu.
3. Doskonalenie procesu produkcji
Tarnoformu.
Kontynuowane są prace związane
z poprawą jakości oferowanych
produktów na bazie Tarnoformu
oraz obniżeniem kosztów ich
wytwarzania.
4. Audyt energetyczny i elektryczny
instalacji i sieci przemysłowych.
Został przeprowadzony audyt
energetyczny i elektryczny
instalacji i wewnętrznych sieci
przemysłowych Grupy Azoty S.A.,
którego głównym celem była
analiza stanu obecnego oraz
określenie możliwych rozwiązań
pozwalających na obniżenie
zużycia energii cieplnej
i elektrycznej w Spółce.
42
Raport środowiskowy 2012
Od pow i edz i al ny roz wój
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
W 2012 r. w Grupie Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. w ramach
prac badawczych i rozwojowych
zrealizowano prace, których
wdrożenie wyników będzie miało
korzystny wpływ na środowisko
naturalne:
1. Zmiana technologii produkcji
kwasu fosforowego
z dwuhydratowej na technologię
dwuhydratowo-półhydratową.
W ramach tego zadania
prowadzono prace badawcze
w szerokiej skali, wykonując
badania laboratoryjne i próby
przemysłowe z użyciem różnych
surowców fosforowych, w obu
przypadkach uzyskano pozytywne
wyniki. Zastosowanie nowej
technologii pozwoli zmniejszyć
ilość odpadowego fosfogipsu
kierowanego na składowisko.
2. Opracowanie technologii produkcji
siarczanu amonu z odpadów tej
instalacji: kwasu pohydrolitycznego
i monohydratu siarczanu żelaza II.
Przeprowadzono próby w skali
pilotowej i przemysłowej
z wykorzystaniem do produkcji
siarczanu amonu odpadowy kwas
pohydrolityczny, natomiast próby
w skali laboratoryjnej wykonano
używając odpadowy monohydrat
siarczanu żelaza II. W ramach
tego obszaru prowadzono także
badania w skali pilotowej nad
opracowaniem technologii
otrzymywania jakościowych gipsów
z odpadów ciekłych instalacji bieli
tytanowej.
3. Dostosowanie instalacji
do wymagań Dyrektywy IED.
Prowadzono prace związane
z przystosowaniem poszczególnych
instalacji produkcyjnych
do spełnienia wymagań Dyrektywy
IED dot. emisji przemysłowych
(zintegrowane zapobieganie
zanieczyszczeniom i ich kontrola).
Zakres działań obejmował
instalacje nawozowe, kwasu
fosforowego i siarkowego, bieli
tytanowej, mocznika i amoniaku.
4. Audyt energetyczny i elektryczny
instalacji i obiektów Spółki.
Wykonano audyt, którego celem
była ocena stanu energetycznego
i elektrycznego oraz nakreślenie
kierunków zmian pozwalających
na optymalizację zużycia
czynników energetycznych i energii
elektrycznej.
W 2013 r. w Grupie Azoty Zakłady
Chemiczne Police S.A. w ramach
prac badawczych i rozwojowych
realizowane będą prace, których
wdrożenie wyników będzie miało
korzystny wpływ na środowisko
naturalne:
1. Opracowanie założeń dla instalacji
odzysku fosfogipsu w kierunku
wytwarzania beztermicznego
kruszywa do stosowania
w budownictwie drogowym oraz
do rekultywacji.
2. Przejście z jednostopniowego
na trójstopniowy układ wyparny
(Wydział Kwasu Fosforowego).
3. Ocena możliwości zastosowania
neutralizowanego monohydratu
siarczanu (VI) żelaza (II) jako
wypełniacza w produkcji
granulowanych nawozów
wieloskładnikowych.
4. Wykonanie audytu energetycznego
dla obiegu wody chłodzącej CCW
i TCW.
5. Modernizacja Przegrzewaczy
Pary 11/12 B-304 na Wydziale
Przygotowania Gazu w zakresie
doboru i wymiany palników
z modernizacją wnętrza
przegrzewacza.
6. Analiza techniczno-ekonomiczna
dla zoptymalizowania pracy
zespołów turbinowych na terenie
Jednostki Biznesowej Nitro.
7. Badania właściwości produktów
ubocznych, odpadów oraz
półproduktów, Jednostki
Biznesowej Pigmenty pod kątem
określenia oraz spełniania
wymagań prawnych, klasyfikacji
i bezpieczeństwa stosowania.
43
Raport środowiskowy 2012
8. Przejście z jednostopniowego
na trójstopniowy układ wyparny
(JB Pigmenty).
9. Przeprowadzenie badań
w skali laboratoryjnej procesu
zagospodarowania monohydratu
siarczanu żelaza po filtrach
świecowych w kierunku otrzymania
roztworu siarczanu amonu oraz
związków żelaza w formie stałej.
10.Badania nad otrzymaniem
jakościowych gipsów, możliwych
do zastosowania w budownictwie,
w wyniku neutralizacji kwasu
pohydrolitycznego i wybranych
strumieni ścieków. Etap II próby
w skali pilotowej.
Opracowanie technologii produkcji
gipsu syntetycznego z odpadów
z instalacji bieli tytanowej, etap
drugi – badania w skali pilotowej.
11.Audyt części przepływowej
turbozespołów 13UK32, TUK14,
TUK12, TUP12.
12.Opracowanie koncepcji wraz
z analizą techniczno-ekonomiczną
doboru urządzeń (falowniki)
do sterowania pracą agregatów
pompowych (pompy Sigma
i diagonalne) napędzanych
silnikami dużej mocy, pod kątem
regulacji wydajności pomp oraz
optymalizacji zużycia energii
elektrycznej.
Mamy za sobą
długą historię.
Zgromadziliśmy wiele
doświadczeń.
Wiele zrozumieliśmy
– i teraz chcemy
przekazać to kolejnym
pokoleniom.
44
Raport środowiskowy 2012
Od pow i edz i al ny roz wój
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
W 2012 r. w Grupie Azoty ZAK S.A.
w ramach prac badawczych
i rozwojowych zrealizowano prace,
których wdrożenie będzie miało
korzystny wpływ na środowisko
naturalne:
W 2013 r. w Grupie Azoty ZAK S.A.
w ramach prac badawczych
i rozwojowych realizowane będą
prace, których wdrożenie będzie
miało korzystny wpływ na środowisko
naturalne:
1. Opracowanie technologii
zamiennej produkcji ftalanu
i tereftalanu dioktylu wraz
z przeprowadzeniem próby
przemysłowej.
W wyniku przeprowadzonej
próby przemysłowej uzyskano
potwierdzenie wymaganych
właściwości aplikacyjnych nowego
nieftalanowego plastyfikatora.
Regulacje prawne REACH eliminują
z wielu obszarów zastosowań
ftalan dioktylu. Nowy plastyfikator
nieftalanowy uzyskany w wyniku
próby przemysłowej może
skutecznie zastąpić we wrażliwych
obszarach zastosowań,
dotychczas stosowane ftalanowe
plastyfikatory.
1. Opracowanie technologii
zamiennej produkcji ftalanu
i tereftalanu dioktylu.
Aktualnie trwają prace
przygotowawcze dotyczące
uruchomienia ciągłej produkcji
OXOPLAST®u OT na nowej
instalacji.
2. Rozdział purge-gazu
na membranach.
W związku z dużymi stratami m. in.
wodoru, jakie za sobą niesie
aktualnie stosowany zawrót
purge-gazu, uzasadnione jest
zastosowanie w Wytwórni
Amoniaku rozdziału purge-gazu
i oddzielnie skierowanie
do procesu wydzielonych frakcji
(wodorowej i metanowej).
Na instalacji membranowej
strumień purge-gazu z istniejącej
instalacji do produkcji amoniaku
będzie kierowany na membrany,
do wydzielania wodoru.
Drugą frakcją otrzymywaną
na membranach będzie
frakcja metanowa. Amoniak
usunięty z purge-gazu będzie
wykorzystany do otrzymywania
wody amoniakalnej. Natomiast
wydzielone strumienie wodoru
i frakcji metanowej zostaną
skierowane do procesu. Dzięki
temu rozwiązaniu obniżeniu
powinny ulec wskaźniki
zużycia gazu ziemnego,
gazu koksowniczego, tlenu
i energii elektrycznej na tonę
produkowanego amoniaku oraz
ciśnienie na tłoczeniu kompresora
tlenu.
Projekt jest kontynuowany
– obecnie trwają prace
przedinwestycyjne w zakresie
projektowania przystosowania
istniejącej periodycznej
instalacji estrów do produkcji
TFDO z planowanym terminem
uruchomienia produkcji w IV
kwartale 2012 r. Inwestycja na
instalacji periodycznej została
zakończona i przekazana do
eksploatacji.
45
Raport środowiskowy 2012
3. Koncepcja Modernizacji Wytwórni
Gazu Syntezowego.
Badane rozwiązanie ma na celu
wyeliminowanie węzła
niskociśnieniowego półspalania
gazu ziemnego do produkcji
gazu syntezowego i zastąpienie
go procesem ciśnieniowym.
Spowoduje to wyłączenie
z eksploatacji przestarzałego
węzła bazującego na procesie
niskociśnieniowym eliminując
tym samym emisję towarzyszącą
gromadzeniu gazu procesowego
w gazometrze na ssaniu sprężarki
tego gazu, jak również eliminując
emisję, ścieki i odpady w otoczeniu
tej sprężarki. Po etapie prac
badawczo-rozwojowych nastąpi
etap przygotowania inwestycji,
a w nim opracowanie Technicznego
Studium Wykonalności
modernizacji.
I nw e s t yc j e proekolog i c z n e
Grupa Azoty S.A.
1. Instalacja oczyszczania spalin
w Grupie Azoty S.A.
Realizacja projektu związana jest
z wymaganiami dostosowania
przemysłowych obiektów
energetycznego spalania
do standardów emisji określonych
rozporządzeniem Ministra Środowiska
z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie
standardów emisyjnych z instalacji
oraz Dyrektywą IED. Projekt polegać
będzie na modernizacji istniejącej
infrastruktury elektrociepłowni
EC II oraz dostosowaniu obecnej
instalacji do nowych standardów
emisji. Realizacja projektu spowoduje
zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń
wprowadzanych do środowiska
oraz poprawi jakość powietrza
poprzez obniżenie wielkości
emisji zanieczyszczeń z instalacji
spalania paliw. Realizacja projektu
przewidywana jest w latach 2013-2015.
2. Modernizacja Wytwórni Kwasu
Siarkowego.
Zadanie ma charakter
odtworzeniowo-modernizacyjny.
W ramach projektu przewiduje się 
m.in. budowę nowego węzła aparatu
kontaktowego wraz z wymiennikami
ciepła i ekonomizerami oraz budowę
pieca do spalania siarki wraz z kotłem
utylizatorem. Efektami realizacji
projektu będą poprawa wskaźników
ekologicznych i zwiększenie
wskaźnika produkcji pary wodnej oraz
zwiększenie zdolności produkcyjnej
instalacji. Ukończenie realizacji
projektu przewidywane jest w roku
2013.
3. Modernizacja wnętrz reaktorów
syntezy amoniaku.
Celem projektu jest obniżenie
kosztów wytwarzania amoniaku
w Grupie Azoty S.A. Realizacja
projektu pozwoli, przy utrzymaniu
istniejącej produkcji, na uzyskanie
obniżki kosztów produkcji amoniaku,
wynikających z obniżenia zużycia
energii elektrycznej potrzebnej
do sprężania gazu syntezowego oraz
amoniaku chłodniczego, lepszego
wykorzystania ciepła reakcji
do produkcji pary wodnej oraz
obniżenia zużycia zimna. Ukończenie
realizacji projektu przewidywane jest
w roku 2014.
4. Destylacja pozostałości z rektyfikacji
cykloheksanonu z palladu.
Celem projektu jest obniżenie
kosztów wytwarzania cykloheksanonu
z fenolu. Realizacja projektu
pozwoli na uzyskanie oszczędności,
wynikających z obniżenia
wskaźników zużycia fenolu i mediów
energetycznych (energia elektryczna,
para 0,9 MPa, para 1,7 MPa, frigorie,
gaz ziemny i woda obiegowa)
w procesie produkcji cykloheksanonu.
Ukończenie realizacji projektu
przewidywane jest w roku 2013.
46
Raport środowiskowy 2012
I nw e s t yc j e proekolog i c z n e
Grupa Azoty Zakł ady
Chemiczne „Police” S.A.
1. Instalacja neutralizacji siarczanu
żelaza II „MONOHYDRAT”.
Inwestycja ma na celu
zagospodarowanie odpadu z instalacji
bieli tytanowej. Zneutralizowany
monohydrat siarczanu żelaza (II) jako
produkt będzie wykorzystywany
do redukcji chromu (VI) w przemyśle
cementowym. Zakończenie
realizowanej inwestycji przewidziane
jest w 2013 r.
2. Węzeł oczyszczania spalin wraz
z modernizacją EC II.
Realizacja inwestycji związana
jest z wymaganiami dostosowania
przemysłowych obiektów
energetycznego spalania
do standardów emisji określonych
rozporządzeniem Ministra Środowiska
z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie
standardów emisyjnych z instalacji
oraz Dyrektywą IED. Celem inwestycji
jest modernizacja istniejącej
infrastruktury elektrociepłowni EC II
oraz dostosowanie obecnej instalacji
do nowych standardów emisji.
Realizacja inwestycji przewidywana
jest w latach 2013-2015.
3. Budowa instalacji do neutralizacji
ścieków przemysłowych z instalacji
bieli tytanowej.
Realizacja inwestycji wynika
z konieczności dostosowania
parametrów emisji do wód
jonów siarczanowych z instalacji
produkcyjnej bieli tytanowej
do Dyrektywy Unijnej IED, gdzie
wymagany poziom emisji wynosi
550 kg SO42-/t TiO2. Celem inwestycji
jest wybudowanie niezależnej
instalacji do neutralizacji ścieków
z instalacji bieli tytanowej, która
pozwoli skutecznie obniżyć zawartość
jonów siarczanowych emitowanych
do wód i spełnić wymagania stawiane
przez Dyrektywę IED dla instalacji
bieli tytanowej.
4. Budowa instalacji do neutralizacji
szlamów porozkładowych.
Podobnie jak ww. inwestycja
ma na celu realizację dostosowania
parametrów emisji do wód
Grupa Azoty Zakłady
Azotowe Kędzierzyn S.A.
jonów siarczanowych z instalacji
produkcyjnej bieli tytanowej
do Dyrektywy Unijnej IED, gdzie
wymagany poziom emisji wynosi
550 kg SO42-/t TiO2. Realizacja
inwestycji przewidywana jest w latach
2013-2014.
5. Rozbudowa instalacji odsiarczania
gazów pokalcynacyjnych o dwa nowe
reaktory.
Celem inwestycji jest zwiększenie
wydajności oczyszczania
gazów pokalcynacyjnych.
Zadanie inwestycyjne związane
z dostosowaniem instalacji
do zaostrzonych wymagań emisyjnych
Dyrektywy IED dotyczących emisji
SO2 z instalacji bieli tytanowej
(≤ 6 kg/t TiO2).
Realizacja inwestycji planowana
w roku 2013.
6. Modernizacja systemu oczyszczania
gazów porozkładowych.
Zadanie inwestycyjne związane
także z dostosowaniem instalacji
do zaostrzonych wymagań emisyjnych
Dyrektywy IED dotyczących emisji
SO2 z instalacji bieli tytanowej
(≤ 6 kg/t TiO2). Celem inwestycji
jest zmniejszenie emisji SO2 oraz
ograniczenie emisji mgieł kwasu
siarkowego z węzła rozkładu surowca
na instalacji bieli tytanowej. Realizacja
inwestycji jest planowana w latach
2013-2014.
7. Ciągły monitoring SO2 i pyłów.
Dyrektywa IED narzuca
na producentów bieli „co najmniej
monitorowanie” emisji do powietrza
gazowego dwutlenku i trójtlenku
siarki uwalnianych w trakcie rozkładu
i kalcynacji z instalacji zatężania
odpadowego kwasu i pyłu z głównych
źródeł.
W celu spełnienia wymogów
Dyrektywy IED konieczne jest
zainstalowanie niezbędnych
pomiarów emisji SO2 i pyłów.
Realizacja inwestycji planowana jest
w latach 2013-2014.
47
Raport środowiskowy 2012
1. Modernizacja obiektów C.M.O.Ś.
Przedmiotem inwestycji jest
Modernizacja Mechanicznej
Oczyszczalni Ścieków o aktualnym
maksymalnym obciążeniu ściekami,
wynoszącym 500 m3/h. Głównymi
celami inwestycji są osiągnięcie
poprawy skuteczności wstępnego
oczyszczania ścieków i uzyskanie
lepszych parametrów ścieków
oczyszczonych w części mechanicznej
oczyszczalni. Ukończenie realizacji
projektu przewidywane jest w roku
2013.
2. Nowa energetyka dla
Grupy Azoty ZAK S.A.
Realizacja projektu wynika
z konieczności dostosowania
obiektu spalania energetycznego
do wymaganych dyrektywą IED
ograniczeń zanieczyszczeń oraz
znacznego zużycia technicznego
podstawowych urządzeń i instalacji
eksploatowanych w obecnej
elektrociepłowni od ponad 50 lat.
Efektami realizacji będą zwiększenie
sprawności wytwarzania ciepła
i energii elektrycznej i ograniczenie
emitowanych do atmosfery
zanieczyszczeń. Realizację projektu
zakłada się w latach 2014-2016,
z przekazaniem do eksploatacji
w roku 2016 (I etap).
Ochrona środowiska jest integralną
częścią zarówno aktualnie
prowadzonej działalności, jak i planów
modernizacyjnych i rozwojowych
Grupy Azoty. Spółki wchodzące
w skład Grupy Azoty ze względu
na charakter prowadzonej działalności
podlegają restrykcyjnym przepisom
prawa w zakresie ochrony środowiska
i bezpieczeństwa. Aspekty środowiskowe
zostały zidentyfikowane przez Grupę
we wszystkich możliwych elementach,
takich jak emisja zanieczyszczeń
do powietrza, zrzuty do wody,
gospodarka odpadami, zanieczyszczenie
podłoża gruntowego, wykorzystanie
surowców i zasobów naturalnych,
inne lokalne kwestie środowiskowe,
oddziaływanie na społeczeństwo.
48
Raport środowiskowy 2012
Rozwiązania na rzecz środowiska
49
Raport środowiskowy 2012
Wiemy, jak brać
od świata to,
co potrzebne ludziom,
i oddawać to,
co im niepotrzebne,
w taki sposób, żeby
woda pozostała wodą,
a powietrze powietrzem.
Na tym polega chemia.
Na tym polega
odpowiedzialność.
50
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a wod no -ś ci ekowa
Grupa Azoty S.A.
Woda w Grupie Azoty S.A.
wykorzystywana jest do celów
technologicznych, chłodniczych,
celów pitnych, jako surowiec
do produkcji wód specjalnych oraz
do celów ochrony przeciwpożarowej.
Grupa Azoty S.A. czerpie
wodę z dwóch źródeł: z ujęcia
powierzchniowego na prawym brzegu
rzeki Dunajec i ujęcia podziemnego
z utworów czwartorzędowych,
z pierwszego poziomu wodonośnego.
kierowane są ścieki przemysłowe
zawierające substancje biologicznie
rozkładalne. Ten rodzaj ścieków
jest dodatkowo przesyłany
do oczyszczenia w oczyszczalni
ścieków Tarnowskich Wodociągów.
Wody opadowe i pochłodnicze
z terenu Grupy Azoty S.A.
odprowadzane są oddzielnym
kolektorem EF+A0 poprzez zbiornik
retencyjny i przelew „Sutro” do wód
powierzchniowych rzeki Dunajec.
Pozwolenia wodno-prawne regulują
wielkość poboru wody.
Grupa Azoty S.A. jest odpowiednio
przygotowana na wypadek
ewentualnej awarii. W celu
zapobiegania przedostania się
zanieczyszczeń istnieje możliwość
całkowitego zamknięcia przez
zasuwę odpływu z kolektora wód
opadowych i przepompowanie całej
objętości ścieków do Centralnej
Oczyszczalni. Istnieje również
możliwość przekazania całej objętości
generowanych przez Grupę Azoty
ścieków do Zakładu Oczyszczalni
Ścieków Tarnowskich Wodociągów.
W wyniku prowadzonych procesów
produkcyjnych na terenie Grupy
Azoty S.A. generowane są ścieki, które
dzielą się na następujące rodzaje:
technologiczne, bytowo-gospodarcze,
wody pochłodnicze i wody opadowe.
Ścieki kierowane są podziemną
kanalizacją przemysłową oraz
rurociągami umieszczonymi
na estakadach do oczyszczalni.
W zależności od ich specyfiki
kierowane są w celu oczyszczenia
do Centralnej Oczyszczalni Ścieków
(COŚ) i Biologicznej Oczyszczalni
Ścieków (BOŚ). Do Centralnej
Oczyszczalni Ścieków kierowane
są ścieki przemysłowe wraz
ze ściekami socjalnymi, gdzie
są oczyszczane przy użyciu procesów
mechaniczno-chemicznych. Z kolei
do Biologicznej Oczyszczalni Ścieków
Parametry ścieków monitorowane
są na bieżąco w poszczególnych
punktach sieci kanalizacyjnej
za pomocą automatycznych
analizatorów. Na bieżąco z określoną
częstotliwością prowadzone są analizy
laboratoryjne zanieczyszczeń
w ściekach.
51
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a wod no -ś ci ekowa
GrupA Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. prowadzi gospodarkę
wodno-ściekową w sposób
zrównoważony, przy jednoczesnym
spełnianiu standardów emisyjnych
zgodnych z posiadanym Pozwoleniem
Zintegrowanym poprzez nadzór nad
procesem oczyszczania ścieków.
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. w 2012 r. pobierała wodę
z ujęć powierzchniowych na rzekach
Odrze i Gunicy oraz wodę podziemną
ze studni znajdującej się na terenie
Ośrodka Wczasowego „Brzózki”.
Woda ta jest wykorzystywana
do celów technologicznych,
chłodniczych oraz pitnych.
W efekcie procesów zachodzących
na terenie zakładu powstają cztery
rodzaje ścieków: przemysłowe
(technologiczne), bytowogospodarcze, wody pochłodnicze
i opadowe. W lokalnej oczyszczalni
biologicznej oczyszczane
są ścieki bytowo-gospodarcze
z ośrodka wczasowego „Brzózki”,
natomiast ścieki przemysłowe
i bytowo-gospodarcze kierowane
są do zakładowej oczyszczalni
ścieków. Wody opadowe
i pochłodnicze z terenu zakładu
odprowadzane są bezpośrednio
do wód powierzchniowych rzeki
Odry. Z tego powodu wody
pochłodnicze podlegają stałemu
automatycznemu monitoringowi pH,
na wypadek ich zakwaszenia.
52
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a wod no -ś ci ekowa
GrupA Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
Grupa Azoty ZAK S.A. dla
prawidłowego funkcjonowania
we wszystkich sferach prowadzonej
działalności korzysta z zasobów
wód powierzchniowych z rzeki Odry
i potoku Łącza oraz podziemnych
ze studni głębinowych z utworów
trzecio i czwartorzędowych, jak
również dokonuje zakupu wód
z odwadniania Kopalni Piasku
„Kotlarnia”. Spółka prowadzi
systematyczny monitoring ilości oraz
jakości pobieranych i zużywanych
wód. Wody używane są do celów
energetycznych, produkcyjnych,
gospodarczych, socjalno-bytowych.
Z uwagi na różnorodne przeznaczenie,
produkowane są różne rodzaje
wód. Na Wydziale Produkcji Wody
produkowana jest woda przemysłowa
i pitna, a w obiektach nowoczesnej
Stacji Uzdatniania Wód do Celów
Energetycznych produkowana
jest woda filtrowana, woda
zdemineralizowana.
W celu ograniczenia poboru wody
w Grupie Azoty ZAK S.A. funkcjonuje
układ zawrotu wód z kanalizacji
deszczowej do produkcji wody
przemysłowej. Wody te, na ogół
wspólnie z częścią ścieków
oczyszczonych, kierowane są na stację
uzdatniania wody przemysłowej.
W przeważającej części roku
mieszanina wód z kanalizacji
deszczowej oraz oczyszczonych
ścieków jest zawracana, jedynie
w przypadkach wyższego
zapotrzebowania na wodę lub stanów
powodziowych dobierana jest woda
z rzeki Odry.
Różnorodność procesów
produkcyjnych realizowanych
w Grupie Azoty ZAK S.A. wiąże
się z powstawaniem ścieków
technologicznych zawierających
zanieczyszczenia zarówno w postaci
związków azotu, jak i związków
organicznych. Z tego względu system
oczyszczania ścieków w Grupie Azoty
ZAK S.A. oparto na wieloetapowym
układzie, z wyselekcjonowaniem
poszczególnych strumieni ścieków
i możliwie szerokim zastosowaniem
oczyszczania ścieków „u źródła”.
W skład systemu ściekowego
w Grupie Azoty ZAK S.A. należy
zaliczyć wewnętrzną rozdzielczą
sieć kanalizacyjną (deszczową
i przemysłową), lokalne
podczyszczalnie ścieków, Centralną
Mechaniczną Oczyszczalnię Ścieków,
Centralną Mechaniczno-Biologiczną
Oczyszczalnię Ścieków oraz
Oczyszczalnię „Piskorzowiec”.
W pierwszym etapie ścieki
przemysłowe i sanitarne poddawane
są oczyszczaniu w lokalnych,
umiejscowionych na terenie instalacji
produkcyjnych, podczyszczalniach.
Z podoczyszczalni ścieki
odprowadzane są do kanalizacji
ścieków przemysłowych. W drugim
etapie sumaryczny strumień
ścieków kierowany jest do obiektów
Centralnej Mechanicznej Oczyszczalni
Ścieków (C.M.O.Ś.), skąd, po usunięciu
zanieczyszczeń mechanicznych
i olejowych, ścieki przetłaczane
są do oczyszczania docelowego
w Centralnej MechanicznoBiologicznej Oczyszczalni Ścieków
(C.M.B.O.Ś.).
Oczyszczone ścieki przemysłowe
kierowane są częściowo do układu
zawrotu wód z kanalizacji deszczowej
do produkcji wody przemysłowej.
Pozostała ilość ścieków oczyszczonych
kierowana jest na oczyszczalnię
„Piskorzowiec” i ostatecznie do rzeki
Odry.
53
Raport środowiskowy 2012
Grupa Azoty ZAK S.A. prowadzi stały
monitoring odprowadzanych ścieków,
zarówno w zakresie ich ilości jak
i jakości.
W tym celu Grupa Azoty ZAK S.A.
na przestrzeni ostatnich lat
zrealizowała szereg zadań,
zmierzających do zmniejszenia
oddziaływania zakładu
na środowisko. Wymienić tu należy
przede wszystkim:
nowej Stacji Uzdatniania
▪▪budowę
Wody (SUW),
nowoczesnych obiegów
▪▪budowę
chłodniczych,
modernizacji
▪▪rozpoczęcie
Centralnej Mechanicznej
Oczyszczalni Ścieków.
Atutem w zakresie gospodarki
ściekami jest wieloetapowy,
systematycznie modernizowany
układ oczyszczania i odprowadzania
ścieków, dzięki któremu Grupa Azoty
ZAK S.A. jest samowystarczalna
w zakresie oczyszczania ścieków.
Modernizacja Centralnej
Mechaniczno-Biologicznej
Oczyszczalni Ścieków w kierunku
usuwania związków azotu umożliwiła
skierowanie części oczyszczonych
ścieków do wdrożonego wcześniej
układu zawrotu wód z kanalizacji
deszczowej do produkcji wody
przemysłowej. Obecnie trwają
prace nad opracowaniem koncepcji
dalszej modernizacji C.M.B.O.Ś.
w celu intensyfikacji rozkładu
zanieczyszczeń. Grupa Azoty ZAK S.A.
przyjmuje również do oczyszczania
ścieki innych podmiotów. W trosce
o zapewnienie poprawności procesu
oczyszczania ścieków w umowach
określane są warunki i parametry
przyjmowanych ścieków.
Gospodar k a wod no -ś ci ekowa
Zestawienie gospodarki wodno -ściekowej
w trzech głównych spółkach grupy azoty
Spółka
Źródło wody
Sposób wykorzystania
Rodzaj ścieków
Brak (rów EF+A0 przez
przelew „Sutro” do 
rz. Dunajec)
Cele chłodnicze
Grupa Azoty S.A.
Woda
powierzchniowa
Woda podziemna
Cele technologiczne
Do produkcji wód
specjalnych
Cele przeciwpożarowe
Ścieki przemysłowe
Wody pochłodnicze
Ścieki bytowo-gospodarcze
Woda
powierzchniowa
Woda podziemna
Cele chłodnicze
Cele technologiczne
Cele pitne
i gospodarcze
Ścieki technologiczne
Wody pochłodnicze
Wody opadowe
Ścieki przemysłowe
Woda
powierzchniowa
Grupa Azoty
ZAK S.A.
Woda podziemna
Woda kupowana
z Kopalni Piasku
Kotlarnia
Produkcja wody
przemysłowej
Produkcja wody
filtrowanej oraz
zdemineralizowanej
na nowej SUW
Produkcja wody pitnej
Wody pochłodnicze
Ścieki bytowogospodarcze
Ścieki z hydrotransportu
mieszanek popiołowożużlowych
Ścieki deszczowe
54
Raport środowiskowy 2012
Mechanicznochemiczne (Centralna
Oczyszczalnia
Ścieków)
Biologiczne
(Biologiczna
Oczyszczalnia
Ścieków)
Produkcja wody pitnej
Grupa Azoty
Zakłady Chemiczne
„Police” S.A.
Oczyszczanie ścieków
Zakładowa
Oczyszczalnia
MechanicznoChemiczna
Oczyszczalnia
Biologiczna
O.W. Brzózki
(1 listopada 2012 roku
O.W. „Brzózki” został
sprzedany)
Lokalne
podczyszczalnie
ścieków
Centralna
Mechaniczna
Oczyszczalnia Ścieków
Centralna
MechanicznoBiologiczna
Oczyszczalnia Ścieków
Oczyszczalnia Ścieków
„Piskorzowiec”
Gospodar k a wod no -ś ci ekowa
Pobór wody w trzech głównych spółkach Grupy Azoty
w l atach 2006 -2012 (dane w tys. m 3 )
Grupa Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A.
Grupa Azoty S.A.
Źródło
Rok
Pobór
wody
powierzchniowej
Pobór
wody
podziemnej
Pobór
wody
ODRA
Pobór
wody
GUNICA
Grupa Azoty Zakłady
Azotowe Kędzierzyn S.A.
Pobór
wody
powierzchniowej
Zakup
od innego
podmiotu
(KPP
Kotlarnia)
2012
11 961
555
161 860,4
370,8
3 332,5
1 849,9
4 749,1
2011
12 706
556
165 342,9
421,6
3 912,6
1 585,3
4 402,4
2010
14 415
702
144 742,1
23,5
2 353,3
2 223,7
6 547,7
2009
13 166
621
108 697,6
501,3
1 557,3
2 508,3
3 299,7
2008
14 617
676
167 758,8
856,9
1 873,2
2 368,2
2 983,8
2007
14 763
752
173 929,5
295,1
3 836,3
2 342,9
3 789,6
2006
14 859
857
170 628,1
873,3
2 777,2
2 275,9
3 416,1
Ścieki odprowadzone do wszystkich oczyszczalni w trzech
głównych spółkach Grupy Azoty w l atach 2006 -2012 (w tys. m 3 )
Rok
Pobór
wody podziemnej
Grupa Azoty S.A.
Grupa Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A.
Grupa Azoty Zakłady
Azotowe Kędzierzyn S.A.*
2012
5 049
42 062,5
4 749
2011
5 285
39 099,2
4 402
2010
6 441
36 609,7
6 548
2009
5 614
27 412,2
3 300
2008
6 047
35 657,4
2 984
2007
6 981
36 668,2
3 790
2006
7 105
35 497,6
3 416
*ścieki odprowadzane do odbiornika
55
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a od padam i
Grupa Azoty S.A.
Głównym odpadem powstającym
w Grupie Azoty są popioły i żużle.
Obecnie na składowisko trafia około
55 tys. ton mokrego popiołu rocznie,
a około 33,5 tys. ton popiołu jest
odbierane w formie suchej z kotłów
elektrociepłowni.
wykorzystywane są do produkcji
nowego oleju. W zakresie
unieszkodliwiania odpadów
niebezpiecznych (odpady zawierające
rtęć) w 2012 r. wyczyszczono
kanalizację przy wyłączonych
z eksploatacji halach Elektrolizy E3
i B4 oraz zlikwidowano oczyszczalnię
ścieków rtęciowych, zlokalizowaną
w pobliżu hal. Powstały odpad
w ilości 18 ton został przekazany
do utylizacji.
Grupa Azoty zrealizowała budowę
„Instalacji kompleksowego odbioru
popiołu z kotłów zakładowej
elektrociepłowni EC II”.
Ujęty w suchej postaci popiół
jest sprzedawany zewnętrznym
podmiotom zainteresowanym jego
gospodarczym wykorzystaniem.
Inwestycja ma na celu redukcję
oddziaływania Spółki na środowisko
oraz bezpośrednie oszczędności,
związane ze zmniejszeniem kosztów
ponoszonych z tytułu składowania
odpadów. Od drugiej połowy
2012 r. w Grupie Azoty składowana
jest wyłącznie część żużlowa
pozostałości poprodukcyjnych
elektrociepłowni. Inwestycja
ma nie tylko duże znaczenie
w dążeniu do spełnienia wymogów
środowiskowych, ale również
ma potencjał i może przynieść spore
zyski w przypadku zawarcia umów
na odbiór popiołów przez firmy,
wykorzystujące odpad do produkcji
materiałów budowlanych lub jako
materiał do stabilizacji powierzchni
w budownictwie drogowym.
Odpady tworzyw sztucznych
w Grupie Azoty S.A. poddawane
są procesowi odzysku w instalacjach
produkcyjnych Compoundingu
PA6 oraz Compoundingu POM.
W 2012 r. poddano odzyskowi w ww.
instalacjach około 100 ton tworzyw
sztucznych.
Grupa Azoty S.A. prowadzi także
selektywną zbiórkę surowców
wtórnych (m.in. makulatury, tworzyw
sztucznych, drewna, szkła, zużytych
baterii, sprzętu elektrycznego
i elektronicznego). Grupa Azoty, mając
na uwadze aspekty środowiskowe,
we wszystkich umowach zawieranych
z firmami zewnętrznymi w zakresie
odbioru odpadów oraz wykonywania
usług związanych z wytworzeniem
odpadów zawiera klauzulę, zgodnie
z którą odpady przejęte od spółki
mają być zagospodarowane
lub unieszkodliwione zgodnie
z wymogami prawa ochrony
środowiska i ustawy o odpadach.
Grupa Azoty współpracuje
z Branżową Organizacją Odzysku
w celu realizacji obowiązku uzyskania
odpowiednich poziomów odzysku
i recyklingu opakowań.
W 2012 r. Grupa Azoty wytworzyła
98 354 tony odpadów, w tym 147
ton odpadów niebezpiecznych. 1/3
odpadów niebezpiecznych stanowiły
zużyte oleje i smary, które w całości
przekazywane były do MIS-Polska,
a następnie do rafinerii, gdzie
56
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a od padam i
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
Głównym odpadem wytwarzanym
w Grupie Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. jest fosfogips, który
wraz z odpadami energetycznymi
składowany jest selektywnie
na zakładowym składowisku
fosfogipsu.
jest odbiorcom, natomiast odciek
ze składowiska siarczanu żelaza
II stosowany jest jako koagulant
w procesie oczyszczania ścieków
w zakładowej oczyszczalni
ścieków. W instalacji nawozów
sztucznych następuje odzysk kwasu
pohydrolitycznego, który również
wraz z zużytymi katalizatorami
poddawany jest odzyskowi
w wytwórni kwasu fosforowego.
W 2012 r. Grupa Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. wytworzyła
3 616 034 ton odpadów innych niż
niebezpieczne i jest to poziom nieco
niższy w stosunku do 2011 r. Ponadto
Spółka wytworzyła w 2012 r. 76 335
ton odpadów niebezpiecznych,
z których 72 509 ton stanowił
kwas pohydrolityczny w całości
zagospodarowany w instalacjach
Grupy Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A.
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. prowadzi segregację
m.in. takich odpadów jak: makulatura,
tworzywa sztuczne, drewno,
szkło, zużyte opakowania, zużyte
baterie i akumulatory, zużyty
sprzęt elektryczny i elektroniczny.
Odpady te wraz z innymi
odpadami, których nie udało się
zagospodarować w instalacjach
Grupy Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. przekazywane
są do zagospodarowania podmiotom
zewnętrznym, posiadającym stosowne
zezwolenia na gospodarowanie
odpadami.
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. prowadzi we własnym
zakresie m.in. odzysk oraz
unieszkodliwienie odpadów
wytwarzanych przez siebie oraz
przez obce podmioty. Odpady żużla
wykorzystywane są do utwardzania
powierzchni terenów oraz dróg
i placów, odpadowy siarczan żelaza
II po wysuszeniu w instalacji suszenia
siarczanu żelaza II sprzedawany
57
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a od padam i
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
Grupa Azoty ZAK S.A. jest wytwórcą
odpadów powstających zarówno
w toku produkcji, jak i z działalności
socjalno-bytowej. Do głównych
rodzajów odpadów należą mieszanki
popiołowo-żużlowe, stanowiące
w poszczególnych latach od ok. 85%
do ok. 95% ogółu wytwarzanych
odpadów. Ponadto wśród
odpadów znajdują się osady z ciągu
oczyszczania ścieków, pozostałości
podestylacyjne, zużyte jonity, oleje,
katalizatory, opakowania, odpady
z czyszczenia zbiorników, złom
stalowy i metali kolorowych.
Grupa Azoty ZAK S.A. posiada pięć
zakładowych składowisk odpadów,
jedno w fazie eksploatacji, natomiast
pozostałe cztery zostały zamknięte,
z czego dwa już zrekultywowano,
a na kolejnym prace rekultywacyjne
zakończone zostaną w 2013 r.
W Grupie Azoty ZAK S.A. przyjęto
zasadę zawierania w umowach
na świadczenie usług remontowych
oraz prac związanych z realizacją
inwestycji zapisów ustalających
świadczącego usługę – wytwórcą
odpadów oraz zobowiązujących
te podmioty do postępowania
z odpadami zgodnie z wymogami
prawa ochrony środowiska
i ustawy o odpadach, jak również
do zagospodarowania odpadów poza
terenem Spółki.
W 2012 roku wytworzono 91 580,5 Mg
odpadów, w tym 3 162,3 Mg odpadów
klasyfikowanych jako niebezpieczne.
Generalnie odpady przekazywane
są odbiorcom zewnętrznym
do odzysku. Po raz pierwszy
od kilku lat, w 2012 r. przekazano
do składowania ok. 2,7 tys. ton
odpadów, tj. mieszanek popiołowożużlowych. Jedynym rodzajem
odpadu przekazanym do składowania
poza Grupą Azoty ZAK S.A. były
niesegregowane odpady komunalne.
Prowadzona od kilku lat współpraca
z organizacją odzysku zapewnia
Grupie Azoty ZAK S.A. wymagany
przepisami poziom recyklingu
i odzysku opakowań.
Wszystkie odpady wytwarzane
w Grupie Azoty ZAK S.A.
poddawane są selektywnej zbiórce
i magazynowaniu w miejscach
uzgodnionych stosownymi decyzjami
– w wydziałowych miejscach
magazynowania na poszczególnych
instalacjach, w centralnych miejscach
magazynowania.
58
Raport środowiskowy 2012
Gospodar k a od padam i
Główne odpady wyt warzane w głównych spółkach Grupy Azoty w 2012 r.
Grupa Azoty S.A.
paleniskowe, żużle
▪▪popioły
i pyły z kotłów
lotne z węgla
▪▪popioły
osady
ściekowe
▪▪odpady tworzyw sztucznych
▪▪inne oleje silnikowe
▪▪żelazo i stal
▪▪odpady betonu oraz gruz betonowy
▪▪opakowania z drewna
▪▪materiały izolacyjne
▪▪opakowania z tworzyw sztucznych
▪▪zużyte katalizatory zawierające
▪▪niebezpieczne metale przejściowe
Grupa Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
popioły paleniskowe
▪▪żużle,
i pyły z kotłów
lotne z węgla
▪▪popioły
fosfogipsy
wymieszane
▪▪z żużlami, popiołami
paleniskowymi
i pyłami z kotłów
siarczan żelazowy
▪▪odpadowy
osady
z zakładowych
oczyszczalni
▪▪ścieków
siarkowy i siarkawy
▪▪kwas
inne
kwasy
▪▪zużyte katalizatory zawierające
▪▪niebezpieczne metale przejściowe (2)
lub ich niebezpieczne związki
59
Raport środowiskowy 2012
Grupa Azoty
Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A.
popiołowo-żużlowe
▪▪mieszanki
osady
z ciągu
oczyszczania ścieków
▪▪pozostałości podestylacyjne
▪▪zużyte jonity
▪▪zużyte oleje
▪▪zużyte katalizatory
▪▪odpady z czyszczenia zbiorników
▪▪zużyte opakowania
▪▪złom stalowy i metali kolorowych
▪▪
El ek t ro ci epłow n i a
Grupa Azoty S.A.
Elektrociepłownia (ECII) została
wybudowana w dwóch etapach
w latach 1957-1959 oraz 1965-1967.
Obecnie w ECII eksploatowane
są cztery kotły oraz cztery
turbiny. Podstawowym zadaniem
Elektrociepłowni jest zapewnienie
ciągłości i niezawodności dostaw
ciepła i energii elektrycznej
na potrzeby produkcyjne i bytowe
Grupy Azoty S.A. oraz na potrzeby
taryfowych odbiorców zewnętrznych.
W ECII wytwarzane jest:
ciepło dla instalacji
technologicznych,
woda grzewcza dla
przedsiębiorstwa i odbiorców
zewnętrznych
energia elektryczna w kondensacji
i w skojarzeniu, która jest
zużywana w przedsiębiorstwie.
Realizowane i przewidywane
modernizacje instalacji
elektrociepłowni mają na celu
przede wszystkim zapewnić
samowystarczalność energetyczną
przedsiębiorstwa jak również spełnić
warunki wynikające z zapisów prawa
w zakresie ochrony środowiska.
▪▪
▪▪
▪▪
Działalność Jednostki
Biznesowej Energetyka (JBE)
prowadzona jest w sposób
odpowiedzialny, z zachowaniem
zasad zrównoważonego rozwoju,
ze szczególnym naciskiem
na odpowiedzialność za środowisko
i na efektywność. Troska o otaczające
środowisko naturalne znajduje
odzwierciedlenie w realizowanych
od lat inwestycjach proekologicznych.
Środki finansowe angażowane
są również w działalność z zakresu
odpowiedzialności społecznej,
polegającej przede wszystkim
na minimalizacji skutków aktywności
przemysłowej.
Dla JBE szczególne znaczenie mają
działania związane z redukcją emisji
CO2. Ten efekt był uzyskiwany
w przeszłości poprzez spalanie
biomasy, a obecnie jest uzyskiwany
poprzez wzrost efektywności
procesów oraz zmniejszenie potrzeb
własnych. Redukcja emisji pozwala
obniżyć koszty produkcji mediów
energetycznych.
Obecnie instalacje Elektrociepłowni
w pełni spełniają wymagania
przepisów ekologicznych.
Wytwarzanie mediów energetycznych
charakteryzuje wysoka sprawność
i efektywność. Znacząca ilość ciepła
wytwarzana jest w kogeneracji
z wytwarzaniem energii elektrycznej
w stopniu pozwalającym na zaliczenie
do ciepła kwalifikującego się
do uzyskania świadectw pochodzenia
tzw. czerwonych certyfikatów.
Dzięki procesowi skojarzenia
wytwarzania energii elektrycznej
i ciepła energia chemiczna paliwa
jest pełniej wykorzystywana, a tym
samym ograniczany jest wpływ
na środowisko naturalne.
Głównym celem działań JBE jest
utrzymanie i dalsza poprawa
konkurencyjności wytwarzanego
ciepła i energii elektrycznej.
Istniejące jednostki wytwórcze
w Elektrociepłowni zostały
poddane ocenie stanu
technicznego oraz prognozom
przyszłościowym, dotyczącym
możliwości produkcyjnych i eskalacji
kosztów. Strategiczne kierunki
eksploatacji Elektrociepłowni
sprowadzają się do wykonywania
na bieżąco remontów oraz
podnoszenia bezpieczeństwa
energetycznego i zwiększania
możliwości wykorzystania zdolności
produkcyjnych, a także dostosowania
elektrowni do spełnienia wymogów
środowiskowych, jakie będą
obowiązywały po 2015 r.
Planowana zabudowa turbiny
niskoprężnej spowoduje dociążenie
obecnie eksploatowanych
turbin przeciwprężnych oraz
istniejących kotłów, a także pozwoli
na zwiększenie bezpieczeństwa
energetycznego, w szczególności
w zakresie wytwarzania par
technologicznych, oraz spowoduje
zaspokojenie zapotrzebowania
na energię elektryczną
przedsiębiorstwa w całości przez
własną elektrociepłownię. Do końca
2015 r. Elektrociepłownia zostanie
wyposażona w nowoczesne instalacje
ekologiczne do odsiarczania
i odazotowania spalin z kotłów.
60
Raport środowiskowy 2012
Nowoczesna instal acja
Znaczną inwestycją ukierunkowaną
na ochronę środowiska, zrealizowaną
przez Grupę Azoty, była budowa
„Instalacji kompleksowego odbioru
popiołu z kotłów zakładowej
elektrociepłowni EC II”. Instalacja
umożliwia odbiór popiołu
w suchej postaci. Taki popiół
jest sprzedawany zewnętrznym
podmiotom zainteresowanym jego
gospodarczym wykorzystaniem.
Inwestycja ma na celu redukcję
oddziaływania Spółki na środowisko
oraz bezpośrednie oszczędności,
związane ze zmniejszeniem kosztów
ponoszonych z tytułu składowania
odpadów. Zrealizowana instalacja
suchego ujęcia popiołu dostosowuje
Grupę Azoty S.A. do wymogów
prawa wspólnotowego, które m.in.
narzuca konieczność zapobiegania lub
ograniczania produkcji odpadów oraz
ich szkodliwości, jak również odzysku
odpadów w drodze recyklingu
lub ponownego wykorzystania.
Inwestycja została zrealizowana
z dofinansowaniem z unijnych
środków pomocowych Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego,
w wyniku podpisania stosownej
umowy z Narodowym Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej.
Od kilku lat wdrażany jest program
inwestycji szybko zwrotnych,
wdrażane są energooszczędne
zadania inwestycyjne, takie jak
zabudowa pomp zasilających
ze sprzęgłami hydrokinetycznymi czy
zabudowa falowników.
W oparciu o wnioski z opracowań
dotyczących planów modernizacji
ECII zostały podjęte działania
inwestycyjne w zakresie rekonstrukcji
systemu elektroenergetycznego
przedsiębiorstwa na napięciu 110
kV łącznie z modernizacją układów
pomiarowo-rozliczeniowymi oraz
systematycznej kompleksowej
modernizacji pól zasilających
i odpływowych w rozdzielniach 6 kV.
Ocena obecnego stanu technicznego
określa możliwość eksploatacji
Elektrociepłowni do 2030 r.
El ek t ro ci epłow n i a
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
Energetyka eksploatowana w Grupie
Azoty Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
prowadzi działalność w oparciu
o następujące koncesje wydane przez
Prezesa URE:
koncesja na wytwarzanie energii
elektrycznej WEE,
Elektrociepłownia wytwarza ciepło
i energię elektryczną w systemie
rozdzielonym, a paliwem jest
węgiel kamienny. Kotły wyposażone
są w multicyklony, brak instalacji
odsiarczania spalin. Kocioł
wyposażony jest w emiter spalin
– komin żelbetonowy o wysokości
100 m. Z uwagi na sprzedaż kotłów
OR – 32 i planowaną likwidację
kotłów WR-25 nie przewiduje się
budowy instalacji oczyszczania spalin
w celu spełnienia norm emisyjnych
Dyrektywy IED.
▪▪
na obrót energią
▪▪koncesja
elektryczną OEE,
na dystrybucję energii
▪▪koncesja
elektrycznej PEE,
na wytwarzanie ciepła
▪▪koncesja
WCC,
Elektrociepłownia 2 powstała
w 1983 r. produkuje ciepło i energię
elektryczną w skojarzeniu. Parametry
energii cieplnej produkowanej w tej
elektrociepłowni to para wodna o 13,8
MPa oraz 0,8 MPa. Elektrociepłownia
2 wyposażona jest w dwa kotły
parowe OP-230 o wydajności 230 t/h
pary. Zainstalowano w niej dwa
turbozespoły 13 UK 32 upustowokondensacyjne o mocy elektrycznej
32 MWe. Elektrociepłownia opalana
jest węglem kamiennym.
na przesył i dystrybucję
▪▪koncesja
ciepła PCC,
▪▪koncesja na obrót ciepłem OCC.
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. eksploatuje dwie
elektrociepłownie produkujące:
▪▪ciepło w postaci pary wodnej,
▪▪energię elektryczną.
Elektrociepłownia 1 powstała w 1969 r.
produkuje energię cieplną w postaci
pary wodnej o ciśnieniach 3,8, 2,2,
0,8, 0,35 MPa oraz wodę grzewczą
w wymiennikach ciepłowniczych.
Wyposażona jest w cztery kotły
parowe OR – 32 o wydajności 32 t/h
oraz dwa kotły wodne WR-25.
Kotły wyposażone są w elektrofiltry
firmy ABB (po 1 elektrofiltrze
na kocioł), mogą one pracować
blokowo lub kolektorowo. Emiter
spalin znajduje się w kominie
żelbetonowym o wysokości 200 m.
W 2013 roku doszło do transakcji
sprzedaży kotłów Elektrociepłowni
firmie zewnętrznej, w 2013 roku
sprzedano 2 kotły, w roku 2014
planowana jest sprzedaż 1 kotła
oraz do końca roku 2016 ostatniego
kotła – OR – 32. Kotły WR-25 zostały
wycofane z eksploatacji z zamiarem
ich likwidacji.
W celu spełnienia wymagań
Dyrektywy IED na Elektrociepłowni
2 rozpoczęto realizację inwestycji
polegającej na dostosowaniu
do tej Dyrektywy emitowanych
do atmosfery związków siarki, azotu
oraz pyłów, a także przebudowę
komina i rewitalizację kotłów OP-230.
Na 2015 r. zaplanowano zakończenie
inwestycji.
W Elektrociepłowni 1 zainstalowano
3 turbozespoły:
– 12 upustowo-przeciwprężny
▪▪TUP
o mocy znamionowej elektrycznej
11,7 MWe,
– 12 upustowo-kondensacyjny
▪▪TUK
o mocy znamionowej elektrycznej
12,1 MWe,
– 14 upustowo-kondensacyjny
▪▪TUK
o mocy znamionowej elektrycznej
13,8 MWe.
61
Raport środowiskowy 2012
El ek t ro ci epłow n i a
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
Eksploatowana w Jednostce
Biznesowej Energetyka
Elektrociepłownia w Grupie Azoty
ZAK S.A. prowadzi działalność
w oparciu o koncesje: WCC, PCC, WEE,
OEE, PEE, OPG, PPG.
Każdy kocioł wyposażony jest
w elektrofiltr elektrostatyczny
dwupolowy. Elektrofiltry jako
urządzenia ochrony powietrza zostały
zmodernizowane w latach 20022007. Zakres modernizacji zawierał
wymianę elektrod, układu zasilania
i sterowania elektrofiltru. Celem
modernizacji było zmniejszenie
emisji pyłu. Kotły nie są wyposażone
w instalację odsiarczania spalin.
Minimalizacja emisji związków
siarki jest realizowana przez dobór
i spalanie węgla o niskiej zawartości
siarki.
W związku z eksploatacją
Elektrociepłowni, Grupa Azoty
ZAK S.A. jest producentem energii
cieplnej w postaci pary wodnej
o ciśnieniu 7.0, 1.5, i 0.6 MPa oraz
wody grzewczej.
Elektrociepłownia produkuje
energię cieplną i energię elektryczną
w skojarzeniu, nie wytwarza
energii elektrycznej w kondensacji.
Paliwem wykorzystywanym
w elektrociepłowni jest węgiel
kamienny. Urządzeniami spalającymi
węgiel są kotły parowe pyłowe
produkcji firmy Pauker o wydajności
do 100 t/h pary. W elektrociepłowni
wykorzystywane jest pięć kotłów.
Jednostki kotłowe zostały
zainstalowane w latach 1956-1959.
Zasadniczym zamierzeniem jest
budowa nowoczesnej i ekologicznej
nowej elektrociepłowni, pracującej
na potrzeby Grupy Azoty ZAK S.A.
i innych odbiorców. Paliwem
wykorzystywanym w nowej
elektrociepłowni będzie węgiel
kamienny. Dotychczasowa stara
elektrociepłownia zostanie wyłączona
po wykorzystaniu okresu derogacji.
Kotły pracują na dwa emitory
w postaci ceramicznych kominów
o wysokości 80 m w układzie trzy
kotły na emitor pierwszy i dwa kotły
na emitor drugi. Każdy z emitorów
wyposażony jest w system ciągłego
monitoringu emisji. Informacje
z systemu monitoringu, oprócz
obligatoryjnego raportowania,
wykorzystywane są do prowadzenia
ruchu i spalania na kotłach w sposób
minimalizujący emisję szkodliwych
związków.
62
Raport środowiskowy 2012
Em i s j e
Grupa Azoty S.A.
Grupa Azoty S.A. wdrożyła wiele
rozwiązań, które mają pozytywny
wpływ na ochronę środowiska
w obszarze emisji zanieczyszczeń
do atmosfery.
Dzięki zastosowanym urządzeniom
ochrony powietrza możliwe jest
zmniejszenie odprowadzanych gazów
i pyłów do powietrza:
emisji pyłu możliwa
▪▪redukcja
jest dzięki zastosowaniu
płuczek wodnych, cyklonów,
multicyklonów i elektrofiltrów,
emisji zanieczyszczeń
▪▪redukcja
w gazach możliwa jest dzięki
absorberom oraz reduktorom
termicznym.
Grupa Azoty S.A. prowadzi
pomiary emisji oraz pomiary stężeń
odprowadzanych zanieczyszczeń
do powietrza na emitorach
odprowadzających znaczące
ładunki zanieczyszczeń. Pomiary
emisji prowadzi się w sposób ciągły
(elektrociepłownia, instalacja kwasu
azotowego dwuciśnieniowego)
oraz okresowo na wytypowanych
emitorach instalacji technologicznych.
Pomiary emisji i stężeń substancji
dla poszczególnych emitorów
są wykonywane zgodnie
z wymaganiami prawnymi
i administracyjnymi. Z uwagi
na uczestnictwo w systemie
handlu emisjami zakładowej
elektrociepłowni od 2005 r. Spółka
dokonuje corocznej weryfikacji
raportów rocznych i uzyskuje
nadwyżki uprawnień.
W trosce o czyste powietrze Grupa
Azoty S.A. systematycznie monitoruje
powietrze w pięciu punktach
pomiarowych na terenie Tarnowa.
Lokalizacja poszczególnych punktów
pomiarowych ma na celu objęcie
kontrolą szerokiego obszaru, jaki
może być poddany oddziaływaniu
pyłów i gazów emitowanych z terenu
zakładu. Punkty pomiarowe na terenie
Tarnowa:
▪▪Stadnina Koni w Klikowej,
Mieszkaniowa
▪▪Spółdzielnia
„Jaskółka” na ul. Hodowlanej,
▪▪Pompownia G,
Wodociągi sp. z o.o.
▪▪Tarnowskie
Zakład Oczyszczania Ścieków,
Podstawowa nr 18,
▪▪Szkoła
na Osiedlu Klikowskim.
Projekt Wspólnych Wdrożeń
Wraz z końcem 2012 r. z sukcesem
zakończono rozpoczęty w II półroczu
2008 r. Projekt Wspólnych Wdrożeń.
Projekt realizowany przez Grupę
Azoty S.A. we współpracy z japońską
firmą Mitsubishi Corporation był
efektem podpisania protokołu z Kioto
i dotyczył ograniczenia emisji gazów
cieplarnianych, m.in. podtlenku azotu,
który jest emitowany z instalacji KDC.
Przez cały okres trwania projektu
w latach 2008-2012 rzeczywista
wielkość wygenerowanych
jednostek ERU wyniosła 2.670.356,
co w konsekwencji przełożyło się
na zysk przewyższający 100 mln zł.
Ze względu na wagę projektu,
cały okres jego trwania wymagał
ciągłego monitoringu i nadzoru
zarówno ze strony kierownictwa,
jak i pracowników obsługujących
instalacje. Wygenerowane Jednostki
ERU były wielokrotnie weryfikowane
przez firmę zewnętrzną i dopiero
końcowy raport, potwierdzający
stosowanie wymaganych norm
i metodyk, umożliwiał przekazanie
jednostek do sprzedaży.
Od 2013 r. spółka nadal redukuje
emisję podtlenku azotu, jako
jednego z gazów cieplarnianych,
do poziomu jak podczas realizacji
Projektu Wspólnych Wdrożeń. Jest
to działalność, którą Grupa Azoty S.A.
prowadzi jako jeden z elementów
spełniania kryteriów BAT (najlepszych
dostępnych technologii).
63
Raport środowiskowy 2012
Em i s j e
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
Istotnym elementem zintegrowanego
systemu zarządzania Grupy Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A. jest
redukcja oraz bieżący monitoring
emisji do powietrza. Spółka
wdrożyła wiele rozwiązań, które
mają pozytywny wpływ na ochronę
środowiska w tym obszarze.
Pomiary wykonywane są dla trzech
substancji (SO2, zw.F, NH3) w układzie
ciągłym jako stężenia 24-godzinne.
Prowadzony monitoring pozwala
na uzyskanie informacji o aktualnym
stanie zanieczyszczenia powietrza,
co stanowi podstawę do działań
zmierzających do ograniczenia emisji
pyłów i gazów do powietrza.
Jest to możliwe dzięki m.in.
urządzeniom ochrony powietrza:
Pomiary emisji i stężeń substancji
dla poszczególnych emitorów
są wykonywane zgodnie
z wymaganiami prawnymi
i administracyjnymi.
emisji pyłów jest
▪▪redukcja
możliwa poprzez zastosowanie
płuczek, cyklonów, multicyklonów
i elektrofiltrów,
emisji zanieczyszczeń
▪▪redukcja
w gazach możliwa jest dzięki
absorberom, skruberom
i demisterom (odemglaczom
świecowym).
Ponadto Grupa Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A. posiadają
monitoring stężeń jakości powietrza.
Odbywa się on w trzech punktach
pomiarowych usytuowanych wokół
zakładu.
64
Raport środowiskowy 2012
Em i s j e
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
Wprowadzanie gazów i pyłów
do powietrza realizowane jest
w Grupie Azoty ZAK S.A. zgodnie
z prawem na podstawie posiadanych
decyzji-pozwoleń zintegrowanych
dla instalacji produkcyjnych
i elektrociepłowni oraz zgłoszeń
dla instalacji, dla których były
wymagane (Stacja Uzdatniania
Wody, laboratoria na podstawie
wcześniejszych przepisów).
Z instalacji Grupy Azoty ZAK S.A.
emitowanych jest ok. 30 substancji
do powietrza, zanieczyszczenia
gazowe (SO2, NOx, CO, CO2, podtlenek
azotu, benzen, amoniak, aldehydy,
alkohole, węglowodory aromatyczne
i alifatyczne, metan, kwasy
organiczne i ich pochodne, inne) oraz
zanieczyszczenia pyłowe (pył azotanu
amonu, mocznik, dolomit, pyły
ze spalania paliw).
Źródłami emisji w Grupie Azoty
ZAK S.A. są: instalacje produkcyjne,
elektrociepłownia, dygestoria
w laboratoriach, składowisko
odpadów poremontowych
i komunalnych. Monitorowanie
ładunków zanieczyszczeń
odprowadzanych do powietrza
odbywa się poprzez pomiary ciągłe
(elektrociepłownia, benzen), pomiary
okresowe (istotne emitory instalacji
produkcyjnych), bilanse ładunków.
Eksploatacja instalacji obywa się
łącznie z pracą urządzeń ochronnych,
które zapewniają maksymalną
sprawność usuwania emitowanych
zanieczyszczeń. W Grupie Azoty
ZAK S.A. funkcjonuje ok. 30 urządzeń
ochronnych:
elektrofiltry,
Praca instalacji przebiega
zgodnie z zasadami określonymi
w pozwoleniach, a także
dokumentach zintegrowanego
systemu zarządzania (m.in. dążenie
do ograniczenia ilości emitowanych
zanieczyszczeń poprzez ograniczanie
lub eliminowanie wydmuchów
w czasie rozruchów i zatrzymań
instalacji, załadunku i rozładunku
surowców i produktów, zapobieganie
sytuacjom awaryjnym i prawidłowe
reagowanie w przypadku awarii).
Podkreślenia wymaga fakt, że tak
znaczne zmiany wielkości emisji
zanieczyszczeń związane są przede
wszystkim z zakończonymi
działaniami inwestycyjnymi, 
m.in. oddanie do eksploatacji nowej
instalacji kwasu azotowego TK V
wpłynęło na znaczne ograniczenie
emisji tlenków azotu, podtlenku
azotu i pyłów (przy równoczesnym
pojawieniu się niewielkiej emisji
kwasu siarkowego). Ponadto
nadmienić należy, iż nastąpiło istotne
ograniczenie ilości emitowanych
pyłów i gazów spalinowych
z zakładowej elektrociepłowni,
co było wynikiem ujednolicenia
dostaw węgla oraz stabilnej pracy
kotłów. Nastąpił także znaczny
spadek emisji benzenu, co było
spowodowane ograniczeniem pracy
instalacji produkcji bezwodnika
kwasu maleinowego.
▪▪
▪▪filtry tkaninowe,
▪▪cyklony,
▪▪skrubery,
▪▪adsorbery,
katalitycznego
▪▪urządzenia
dopalania,
do spalania
▪▪urządzenia
(pochodnie).
65
Raport środowiskowy 2012
Z uwagi na uczestnictwo zakładowej
elektrociepłowni w systemie handlu
emisjami od 2005 r. Spółka dokonuje
corocznej weryfikacji raportów
rocznych i uzyskuje nadwyżki
uprawnień.
W roku 2012 prowadzono działania
przygotowawcze do uczestnictwa
w systemie handlu uprawnieniami
do emisji gazów cieplarnianych w III
okresie rozliczeniowym (2013-2020).
Ponadto w grudniu 2012 r. Opolski
Wojewódzki Inspektor Ochrony
Środowiska potwierdził uzyskanie
zakładanego efektu ekologicznego dla
zrealizowanego w poprzednich latach
projektu „Budowa nowej instalacji
technicznego kwasu azotowego wraz
z instalacją neutralizacji”.
Em i s j e
Grupa Azoty Zakłady
Chemiczne „Police” S.A.
Grupa Azoty S.A.
Substancja
Amoniak
Benzen
Chlorowodór
Dwutlenek siarki
Dwutlenek węgla
(Mg)
Emisja
w kg
Emisja
w kg
Wzrost/
spadek
Emisja
w kg
Emisja
w kg
Grupa Azoty Zakłady
Azotowe Kędzierzyn S.A.
Wzrost/
spadek
Emisja
w kg
Emisja
w kg
Wzrost/
spadek
2011
2012
%
2011
2012
%
2011
2012
%
100 963
191 259
89
1 066 846
1 012 395
-5
493 753
445 919
-9,7
727
875
20
0
0
0
4 035
350
-91,3
57
54
-5
0
0
0
0,03
0,03
0
3 484 433 3 704 058
6
3 050 684
4 079 109
34
2 238 590
1 909 941
-14,7
1 033 515
1 104 908
7
1 140 338
1 399 249
23
973 693
921 454
-5,4
86 871
80 098
-8
101 059
54 451
-46
51
18,33
-64,1
548
534
-2
0
0
0
-
-
-
145 579
162 959
12
687 410
645 781
-6
369 632
278 757
-24,6
1 173 236
1 525 446
30
0
0
0
704 697
349 203
-50,4
Pyły nawozów
80 425
169 027
110
135 857
120 248
-11
204 554
190 361
-6,9
Pyły mocznika
0
0
- 
116 289
121 168
4
74 061
71 236
-3,8
Pyły wapna
0
0
- 
318
298
-6
-
-
-
137 180
188 049
37
95 575
171 285
79
2 466 152
2 673 805
8,4
5 854 232
6 252 693
7
959 076
1 703 095
78
1 786 705
1 129 838
-36,8
Węglowodory
alifatyczne
17 948
53 808
200
38
36
-5
42
53
25,3
Związki fluoru
0
0
 -
8 881
6 709
-24
-
-
-
Kwas siarkowy
Metanol
Pył ogółem
Podtlenek azotu
Tlenek węgla
Tlenki azotu
66
Raport środowiskowy 2012
ha ł a s
Grupa Azoty S.A.
Procesy produkcyjne często
wiążą się z emitowaniem
hałasu, dlatego w spółkach
Grupy Azoty już na etapie
projektowania instalacji
dobierane są urządzenia
o odpowiednich parametrach.
Zgodnie z pozwoleniami
zintegrowanymi poziom
hałasu nie może przekraczać
dopuszczalnych wartości.
Dotyczy to zarówno hałasu
na stanowisku pracy, jak
i tego, który jest emitowany
do środowiska. Grupa Azoty
prowadzi monitoring hałasu
w środowisku.
Dobór urządzeń o właściwych
parametrach emisji hałasu lub metod
jego ograniczenia dotyczy zarówno
hałasu na stanowisku pracy, jak i tego,
który jest emitowany do środowiska.
Zgodnie z pozwoleniami
zintegrowanymi poziom hałasu nie
może przekraczać dopuszczalnych
wartości.
Do podstawowych źródeł hałasu
mających wpływ na klimat
akustyczny należą m.in. źródła
związane z funkcjonowaniem
instalacji (kompresory, sprężarki
i turbosprężarki, mieszadła reaktorów
i destylatorów, napędy granulatorów),
źródła związane z pracą węzłów
pomocniczych (takich jak rurociągi
przesyłowe, układy pompowe,
wentylatory, chłodnie, transportery
ślimakowe i taśmowe), źródła
związane z pracą maszyn i urządzeń
podczas procesów rozruchu
i zatrzymania instalacji.
Stosuje się typowe sposoby
ograniczania uciążliwości
akustycznej takie jak:
zabudowa kabin
dźwiękochłonnych,
▪▪
urządzeń
▪▪umiejscowienie
w budynkach lub osłonach,
hałasu na wydmuchach
▪▪tłumiki
do atmosfery.
Przeprowadzone w 2012 r. pomiary
emisji hałasu wokół Grupy Azoty S.A.
(zgodnie z wymogami zawartymi
w pozwoleniach zintegrowanych)
nie wykazały przekroczeń
dopuszczalnych norm.
67
Raport środowiskowy 2012
ha ł a s
Grupa Azoty Zakł ady Chemiczne „Police” S.A.
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne
„Police” S.A. zinwentaryzowała
znaczące źródła hałasu
w eksploatowanych instalacjach.
Przeprowadzone działania wykazały,
iż w oddziaływaniu akustycznym
zakładu biorą udział następujące
rodzaje źródeł hałasu:
kubaturowe
▪▪źródła
(m.in. hale produkcyjne),
▪▪źródła punktowe (m.in. silniki),
▪▪źródła liniowe (m.in. taśmociągi).
Od szeregu lat, w celu zmniejszenia
uciążliwości akustycznej, Grupa Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
stosuje urządzenia dźwiękochłonne.
W Spółce obowiązuje zasada dążenia
do minimalizacji emisji hałasu
do środowiska poprzez stosowanie
urządzeń ochronnych i tłumiących
hałas.
Według wykonywanych pomiarów
hałasu w środowisku Grupa Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
spełnia wymogi zawarte
w pozwoleniu zintegrowanym z dnia
27 lutego 2004 r. z późniejszymi
zmianami.
68
Raport środowiskowy 2012
ha ł a s
Grupa Azoty Zakł ady Azotowe Kędzierzyn S.A.
W Spółce obowiązuje zasada
dążenia do minimalizacji emisji
hałasu do środowiska. Stosowanie
urządzeń ochronnych maszyn
i urządzeń, będących głównymi
źródłami emisji hałasu, skutecznie
obniża jego poziom. W Grupie
Azoty ZAK S.A. przyjęto również,
iż nowo projektowane i w miarę
możliwości istniejące źródła
wyposażane są w urządzenia tłumiące
hałas. Stosuje się typowe sposoby
ograniczania uciążliwości akustycznej,
takie jak:
Do podstawowych źródeł hałasu
mających wpływ na klimat akustyczny
Grupy Azoty ZAK S.A. należą:
związane z funkcjonowaniem
▪▪Źródła
instalacji, tzn. pracą urządzeń
i maszyn obsługujących węzły
produkcyjne, tj.:
– kompresory,
– sprężarki i turbosprężarki,
– mieszadła reaktorów
i destylatorów,
– napędy granulatorów,
kabin
▪▪zabudowa
dźwiękochłonnych,
związane z pracą węzłów
▪▪Źródła
pomocniczych, takich jak:
urządzeń
▪▪umiejscowienie
w budynkach lub osłonach,
– rurociągi przesyłowe,
– układy pompowe,
hałasu na wydmuchach
▪▪tłumiki
do atmosfery.
– wentylatory,
– chłodnie,
Monitoring hałasu obejmuje pomiary
poziomu emisji poza terenem
Spółki, w kilku miejscach na granicy
zabudowy mieszkaniowej. Uzyskiwane
wyniki potwierdzają dotrzymanie
standardów akustycznych.
– transportery ślimakowe
i taśmowe,
związane z pracą maszyn
▪▪Źródła
i urządzeń podczas procesów
rozruchu i zatrzymania instalacji.
69
Raport środowiskowy 2012
Mamy za sobą
długą drogę.
Przed nami
– jeszcze dłuższą.
Spisujemy naszą historię.
Projektujemy naszą
przyszłość.
70
Raport środowiskowy 2012
O r apo rci e
Raport środowiskowy to dokument
opisujący nasze starania o to, by
rozwój naszej Grupy – jednego
z największych koncernów
chemicznych Europy – nie kolidował
z zasadą troski o otaczający nas świat.
Raport za rok 2012 dotyczy trzech
największych spółek Grupy,
z wyłączeniem zakładów w Puławach,
które należą do Grupy Azoty od
2013 roku i wydały za ubiegły rok
własny raport zintegrowany.
Zebrane w tegorocznym raporcie
informacje przedstawiają więc jedynie
pewien wycinek aktualnej działalności
Grupy w zakresie zrównoważonego
rozwoju.
Grupa Azoty S.A.
ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 8
33-101 Tarnów
Grupa Azoty
Zakłady Chemiczne „Police” S.A.
ul. Kuźnicka 1
72-010 Police
Grupa Azoty
Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A.
ul. Mostowa 30 A, skr. poczt. 163
47-220 Kędzierzyn-Koźle
71
Raport środowiskowy 2012
Grupa Azoty S.A.
ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 8, 33-101 Tarnów
grupaazoty.com
Raport środowiskowy 2012
Raport opracowany przez Biuro Korporacyjne Public Relations.
Opinie i pytania prosimy kierować na adres:
[email protected]
Realizacja wydawnicza | Projekt graficzny © grupa tomami | www.tomami.pl
grupaazoty.com
Download

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU GRUPY KAPITAŁOWEJ ŚNIEŻKA za I