2014-2015 Güz
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
EEM2103 Elektrik Devreleri Laboratuarı I –2014-2015
DENEY 4 İşlemsel Kuvvetlendiriciler
Deneyi Yapanın
Değerlendirme
Adı – Soyadı :
Deney Sonuçları (40/100)
Numarası :
:
/ 100
Sonuçların Yorumlanması (60/100) :
/ 100
Değerlendirme Notu (100/100)
:
/ 100
Gecikme Notu (Değerlendirme Notu X 0.5) :
/ 100
Deney Grubu :
RAPOR NOTU
Deney Tarihi :
Değerlendiren :
İmza :
İmza :
:
/ 100
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
2014-2015 Güz
Deney 4 İşlemsel Kuvvetlendiriciler
KISIM I >>> Ön Hazırlık:
Şekil 1'deki devrede, op-amp’ın ideal olduğunu ve doğrusal bölgede çalıştığını düşünerek, V0 çıkış
gerilimini Vi, R1 ve R2 cinsinden bulunuz.
Vi
+Vcc
+
Vg
V0
Vf
–
-Vcc
R2
R1
1 k
Şekil 1.
Deneyin Yapılışı:
1. Şekil 1 deki devreyi kurunuz. +Vcc ve –Vcc için board üzerindeki +12V ve -12V kaynaklarını kullanınız.
Devrenin girişine (Vg) board üzerindeki +V kaynağından 1V uygulayınız.
2. Devreye gücü veriniz. V0 ve Vi değerlerini Tablo 1’deki ilgili yerlere kaydediniz.
R1
V0 (V)
Vi (V)
V0 Vi
(R1/R2)+1
1 kΩ
10 kΩ
330 Ω
Tablo 1
Yorumlar:
I. Tablo 1’de 4 ve 5. sütunlardaki verileri değerlendirerek, işlemsel kuvvetlendiriciler hakkındaki
bilgilerinizle bu ikisi arasındaki bağlantıyı yorumlayınız. (Bu değerler bize neyi vermektedir?)
Tarih ve İmza:
1
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
2014-2015 Güz
II. Ön hazırlık kısmında bulduğunuz
V0
değerleriyle, deneyde elde ettiğiniz değerleri karşılaştırınız.
Farklılık varsa sebepleri neler olabilir?
III. Deneyden elde ettiğiniz sonuçları göz önünde bulundurarak devrenin ne amaçla kullanılabileceğini
yorumlayınız.
KISIM II >>> Ön Hazırlık:
Şekil 2'deki devrede, op-amp’ın ideal olduğunu ve doğrusal bölgede çalıştığını düşünerek, V0 çıkış
gerilimini Vi, R1 ve R2 cinsinden bulunuz.
R1
+Vcc
100 k
−
Vg
Vi
R2
Vi
V0
+
-Vcc
Şekil 2.
Deneyin Yapılışı :
1. Şekil 2 deki devreyi kurunuz. +Vcc ve –Vcc için board üzerindeki +12V ve -12V kaynaklarını kullanınız. (Vi
= 0 uygulamak için 100k’luk direncin Vi ucunu toprağa bağlayınız.)
2. Tablo 2’de verilen giriş gerilimlerini (+V kaynağından) uygulayarak sonuçları kaydediniz.
Tarih ve İmza:
2
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
2014-2015 Güz
R1
Vi (V)
1 MΩ
0
1 MΩ
1
1 MΩ
2
10 kΩ
0
10 kΩ
1
10 kΩ
2
Vi’ (V)
V0 Vi (ölçülen AV) R1/R2 (hesaplanan AV)
Vo (V)
-----------
-----------
Tablo 2
Yorumlar:
I. Ölçülen ve hesaplanan Av arasındaki farkın (varsa) olası sebeplerini açıklayınız.
'
II. Tablodaki Vi gerilimlerini Op-Amp’ların özelliklerini, eşdeğer devresini ve Ohm Kanunu’nu göz önünde
bulundurarak karşılaştırınız. Bu durumun (artışın) sebebi ne olabilir?
III. Deneyden elde ettiğiniz sonuca göre devrenin ne amaçla kullanılabileceğini yorumlayınız.
KISIM III >>> Ön Hazırlık:
Şekil 3'deki devrede, op-amp’ın ideal olduğunu ve doğrusal bölgede çalıştığını düşünerek, V0 çıkış
gerilimini Vi cinsinden bulunuz.
+Vcc
Vi
V0
+
Vg
–
-Vcc
R1
Şekil 3.
Tarih ve İmza:
3
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
2014-2015 Güz
Deneyin Yapılışı :
1. Şekil 3’ teki devreyi kurunuz. +Vcc ve –Vcc için board üzerindeki +12V ve -12V’ u kullanınız.
2. Değişik Vi değerleri için V0 değerlerini aşağıdaki tabloya kaydediniz.
R1
Vi (V)
10 kΩ
Vo (V)
R1
Vi (V)
100 Ω
Vo (V)
0
2
4
6
7
0
2
4
6
7
Tablo 3
Yorumlar:
I.
Elde ettiğiniz sonuçlara göre bu devre ne iş yapmaktadır? Yorumlayınız.
KISIM IV >>> Ön Hazırlık:
Şekil 4'deki devrede, op-amp’ın ideal olduğunu ve doğrusal bölgede çalıştığını düşünerek, V0 çıkış
gerilimini Vi cinsinden (V1 ve V2 ile) bulunuz.
Rf = 100 k
100 k
V1
R1
100 k
V2
+Vcc
−
R2
V0
+
-Vcc
Şekil 4.
Tarih ve İmza:
4
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
2014-2015 Güz
Deneyin Yapılışı :
1. Şekil 4’ teki devreyi kurunuz. +Vcc ve –Vcc için board üzerindeki +12V ve -12V kaynaklarını kullanınız.
2. V2 ve V1 için aşağıdaki tablodaki değerleri kullanarak V0 ’ı elde edip kaydediniz. (V2 ve V1 için istenen
değerleri board üzerindeki +V ve –V kaynaklarından uygulayınız.)
V1 = 0 V
V2 = 1 V
V1 = 1 V
V2 = 0 V
V1 = 1 V
V2 = 1 V
V1 = -1 V
V2 = 1 V
V1 = -2 V
V2 = 4 V
V0
Tablo 4
Yorumlar:
I.
Deneyler sonucunda gözlemlediğiniz işaret kazancı ile bulmuş olduğunuz arasında paralellik olup
olmadığını yorumlayınız. Burada R1 ve R2 dirençlerinin ayrı ayrı kazanca etkilerinin nasıl olduğunu
belirtiniz.
II.
Deneyden elde ettiğiniz sonuçları da göz önünde bulundurarak devrenin ne amaçla kullanılabileceğini
yorumlayınız.
Tarih ve İmza:
5
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
2014-2015 Güz
GENEL YORUMLAR
I.
KISIM I’ de kullanmış olduğunuz devredeki işlemsel kuvvetlendiricinin girişlerini ters bağlasaydık
(yani geribesleme + girişe, kaynakta – girişe bağlansaydı) sonuçlar nasıl değişirdi? Açıklayınız…
II.
KISIM II’ de V0 ve Vi’ gerilimlerinin değişimleri arasında nasıl bir bağlantı görülmektedir? (Sürekli
lineer midir, değişken midir yoksa bağlantısız mıdır?) Yorumlayınız…
III.
KISIM III’ te R = 100  için alınan sonuçların (V0 değerleri) belirli bir değeri aşamamasının nedeni ne
olabilir? Açıklayınız...
IV.
KISIM IV’ teki devrenin çıkışından V0’ ın değerini değiştirmeden pozitif işaretli değerler elde etmek
istersek; deneyde öğrendiğiniz op-amp’lı devreler ile Şekil 4’e nasıl bir ilave yapabilirsiniz? Çizerek
açıklayınız…
Tarih ve İmza:
6
Doç. Dr. Figen ERTAŞ
Download

EDL I_Deney_4_2014-15 - Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü