PARAGRAF-1
HAZIRLAYAN: hüseyin çaglar
Erciyes Üniversitesi
Türkçe Öğretmenliği
www.huseyincaglar.com
Paragraf Nedir?
& Herhangi bir yazının bir satırbaşından öteki
satırbaşına kadar olan bölümüdür.
& Duygu, düşünce, istekleri anlatım tekniklerinden
yararlanarak anlatan yazıdır.
www.huseyincaglar.com
Paragraf Nedir?-2
& Paragraf bir yazının küçültülmüş bir örneğidir.
& Yazıda olan giriş, gelişme, sonuç bölümleri
paragrafta da vardır.
& Paragraftaki düşünceler hem kendi aralarında
birbirine bağlı hem de ana düşünceye bağlıdır.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Konu
& Üzerinde
durulan; hakkında söz söyleme, yazı
yazma gereği hissedilen kavramdır.
& Herhangi bir olay, bir roman, bir şiir, bir
toplumsal problem, bir resim konu olabilir.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Konu-2
& Konu, bir yazıda veya paragrafta “Ne?”
sorusunun cevabıdır.
Örnek: “Bu yazı veya paragraf ne söylüyor, neyin
üzerinde duruyor?” şeklinde düşünebiliriz.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Konu-3
Not: Konunun belirlenmesi ana düşüncenin
belirlenmesi için ilk aşamadır. Konu,genellikle
paragrafın ilk cümlesinde yer alır.Kimi zaman da
ikinci cümlede yer alır.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Konu-4
Örnek: “Sabun köpüklerinde gökkuşağının
renklerini, lapa lapa yağan karda uçuşan serçeleri
görebildiğimiz için Tanrı’ya şükredelim. Eğer bize
verilen nimetleri ve bütün güzellikleri göremeyecek
kadar kör isek utanalım. Elimizdeki nimetleri
sayalım. Ufak tefek çabalarla ortadan
kaldırılabilecek sıkıntıları değil.”
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Konu-5
“Şimdi bu paragrafı dikkatlice okuyup anladıktan
sonra paragrafa şu soruyu soralım: “Parçada neden
söz ediliyor?” Bu sorunun cevabı “Mutlu olabilmek
için hayatın kötü yönlerini değil güzel yönlerini
görmeye çalışmak gerekir.” cevabını alıyoruz.”
www.huseyincaglar.com
Anafikir
& Bir
yazının yazılmasına sebep olan ve yazının
temeli oluşturan düşüncedir.
& Bir yazının yazılış amacını ortaya koyar.
& Anafikir yazarın konuyu yorumlayış biçimidir.
www.huseyincaglar.com
Anafikir-2
& Anafikir; yazının başına, sonuna veya herhangi bir
yerine sindirilmiş olabilir.
& Anafikir,
değildir.
www.huseyincaglar.com
şu cümlede bulunur demek doğru
Anafikir-3
Örnek: “Kışın beyaz güzelliğinin de yazın sıcak ve
nemli günlerinin de zevkine var. Her mevsim, her
gün, her an gelir geçer ve hiçbiri asla birbirinin
aynı ya da tekrarı değildir. Kış soğuğunun ortasında
yazı, yazın bunaltıcı sıcağında kışı özlemek yerine,
her mevsimi kendi güzelliğiyle kabul et.”
www.huseyincaglar.com
Anafikir-4
Parçada, her mevsimin, her anın kendine göre bir
güzelliğinin olduğu, bir mevsimi yaşarken bir başka
mevsimin hayalini kurarak yaşamamak ve içinde
bulunduğumuz mevsimin tadını çıkararak yaşamak
gerektiği anlatılıyor. Öyleyse bu paragrafın ana
düşüncesi: “ Hayatın her mevsiminin tadını
çıkarmak gerekir.” olmalıdır.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Yardımcı Fikirler
& Bir
paragrafta, anafikri destekleyici yardımcı
fikirler bulunur.
& Yardımcı düşüncelerin sayısı bir veya birden
fazla olabilir.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Yardımcı Fikirler-2
& Yardımcı fikirler, anadüşünce ile aynı doğrultuda
olur.
& Anafikri kuvvetlendirmeye, inandırıcı hale
getirmeye yarar.
www.huseyincaglar.com
Örnek Paragraf
“Sanat, insanoğlunun yarattığı en yüce değerdir.
Çünkü bir sentezdir. Bütün çağların, bütün
çağlardaki insanların akıllarının yaratışıdır. Bundan
dolayı etki gücü çoktur. Toplumları bir arada tutan
güç olması bundandır. ”
www.huseyincaglar.com
Örnek Paragraf-2
Konu: Sanat,
Anafikir: Sanatın toplum üzerinde etkisi büyüktür.
Yardımcı Fikirler: Sentez olması, insanoğlunun
yarattığı en yüce değer olması vb.
www.huseyincaglar.com
Paragrafın Yapısı
& Paragraf, bir yazının küçültülmüş şeklidir.
& Bir yazıda bulunması geren düzen paragrafta da
bulunmalıdır.
& Paragrafta konu bütünlüğü esastır.
Paragrafın Yapısı-2
& Düzenli yazılmış bir paragrafta giriş, gelişme,
sonuç bölümleri bulunur.
& İyi bir paragrafta cümleler, birbirine zincirin
halkası gibi bağlanır.
www.huseyincaglar.com
Giriş Bölümü
& Her paragrafın bir giriş bölümü vardır.
& Giriş bölümünde konu tanıtılır, bildirilir.
& Paragrafın giriş cümlesi genel hüküm taşır.
& Ayrıntıya girilmez.
www.huseyincaglar.com
Giriş Bölümü-2
& Genellikle örneklere yer verilmez.
& İlk cümlede, cümleyi kendinden sonraki cümleye
bağlayacak bağlaçlar, zamirler, edatlar yer almaz.
& Genellikle tek cümleden oluşur.
www.huseyincaglar.com
Giriş Bölümü-3
Aşağıdaki cümleler bir paragrafın giriş cümlesi
olamaz:
“Sanatçı bu yüzden topluma yönelmek zorundadır.”
“İşte, aydın bunun için vardır.”
“Hayli zamandır gelmesini bekliyorduk.”
“Ama okuyucu bu durumu dikkate almıyor.”
www.huseyincaglar.com
Gelişme Bölümü
& Bu bölümde konu açıklık kazanır, genişletilir.
& Gelişme bölümü iki veya daha çok cümleden
oluşabilir.
& Konu ile ilgili örnekler verilebilir.
www.huseyincaglar.com
Gelişme Bölümü-2
& Giriş ile gelişme bölümü arasındaki bağ, çeşitli
bağlayıcı sözlerle kurulur.
& İlk cümledeki düşünce sonraki cümlelerde
açıklanır, cümleler birbirine bağlanır.
www.huseyincaglar.com
Sonuç Bölümü
& Paragrafın başında örneklerle ve fikirlerle
geliştirilen konu, sonuç cümlesi ile hükme bağlanır.
& Sonuç cümlesi paragrafta tanıtılan konuyu
özetleyici mahiyettedir.
& Genellikle tek cümledir.
www.huseyincaglar.com
Sonuç Bölümü-2
& Yazar, çoğu zaman anafikri bu son cümleye saklar.
& Anafikri paragrafın bir başka yerinde vermiş olsa
bile, sonuş cümlesinde tekrarlama gereği duyar.
& Bir yargıya varılan bölümdür.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Başlık
Bir yazının başlığı, o yazıda işlenen konunun,
anadüşüncenin en kısa, en yalın ve açık şeklidir.
&
& Başlıktan, paragrafın ne söylediği, neyin üzerinde
durduğu tespit edilebilir.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Başlık-2
& Başlık, konu ve anafikir ile doğrudan bağlantılıdır.
& İyi seçilmiş bir başlık anafikirle uyumlu olur.
& Seçilen başlığın kısa ve etkileyici olması da
önemlidir.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Başlık-3
Örnek
Sözü uzatmak, büyütmek, dallandırmak, gereksiz
kelimelerle doldurmak yoktur onda. Ne diyecekse
en açık, en doğru biçimde söyler. Ama bu sözler bir
araya geldi mi bir derinlik, bir anlam çoğalması,
üzerinde uzun uzun durmak, incelemek, düşünmek
gerekliliği yaratır.
www.huseyincaglar.com
Paragrafta Başlık-4
Bu paragrafın ana düşüncesi, “Söyleyeceği sözü
uzatmadan açıkça söylemek .” olduğuna göre, başlık
da düşüncenin özeti olan “özlü anlatım” olmalıdır.
www.huseyincaglar.com
www.huseyincaglar.com
Download

Türkçe Ders Dosyları 8. Sınıf