KÜRESELLEŞME VE
DEĞİŞEN DÜNYA
ZAMANIN İÇİNDE
KÜÇÜK BİR NOKTA
• İnsanoğlu 500.000 yaşında.
• Tarım 12.000 yaşında.
• Uygarlık 6.000 yaşında.
24 saatin içinde dünya:
• 23.56.00 – tarım
• 23.57.00 – uygarlık
• 23.59.30 – modern toplum
Son otuz saniyedeki değişim bugüne kadarkinden
daha fazla
MODERN ÖNCESİ TOPLUMLAR
• Avcı ve toplayıcı toplumlar
– MÖ. 50.000’den günümüze. Tamamen yok olmanın eşiğindedirler.
– Az sayıda insan; balıkçılık, avcılık, yenebilir bitkilerin toplanması
• Kır toplumları
– MÖ. 12.000’den günümüze. Kimliklerini yitirmektedirler.
– Küçük topluluklar, köylü, bazen eşitsiz, şeflerin yönetimi
• Tarım toplumları
– MÖ. 12.000’den günümüze. Bugün daha büyük politik varlıkların
parçası durumdadırlar.
– Evcilleştirilmiş hayvanların yetiştirilmesi, açık eşitsizlikler, şefler
• Geleneksel toplumlar
– MÖ. 6.000’den 19.ncu yüzyıla. bugün hepsi ortadan kalkmıştır.
– Milyonlarca yerleşim, şehirler, ticaret ve tarım, krallar
MODERN DÜNYA
Sanayi toplumlarında şimdilerde egemen olan:
• Çalıştırılanların çoğunluğu, fabrikalarda, işyerlerinde
ve ofislerdedir; tarımda değil.
• Nüfusun % 90’ı ilçe ve şehirlerde yaşamaktadır.
• Kent yaşamı gayri şahsi ve isimsizdir.
• Politik sistemler daha gelişmiş ve yoğundur; ulaşım
ve iletişim daha entegre bir ulus devlete doğru
gitmektedir.
KÜRESELLEŞME
Küreselleşmeye katkıda bulunan faktörler:
• Enformasyon ve İletişim Teknolojileri (ICT)
– Kablo teknolojisi, uydular, bilgi akışları
• Ekonomik faktörler
– Ağırlıksız ekonomi, ulusaşırı şirketler, küresel mal
zincirleri (Barbie), elektronik ekonomi
• Politik faktörler
– Sovyetler Birliği’nin çöküşü, uluslararası devlet ve
sivil toplum örgütlerinin büyümesi
KÜRESEL GELİŞME
• 1600-1900lerde Batı ulusları, ilk olarak geleneksel
toplumlarca işgal edilmiş olan alanlarda ve çoğunlukla bir
güç kullanarak sömürgeler kurdu.
• Kuzey Amerika’da, Avustralya’da, ve Yeni Zelanda’da
Avrupalılar çoğunluk nüfus haline geldi.
• Asya, Afrika ve Güney Amerika’da, çoğunluk olarak kaldı.
• Üç dünya:
– İlk dünya = endüstrileşmiş batı
– İkinci dünya = Eski SSCB’nin komünist ülkeleri
– Üçüncü dünya şimdinin “gelişmekte olan ülkeler”i, eski
sömürgeciliğin mirasçıları
– Yeni sanayileşen ülkelerin (NICs) oluşturduğu yeni bir grup
SOSYAL DEĞİŞİM
• Kültürel faktörler
– Dini inançlar (Max Weber)
– İletişim sistemleri (yazının icadı)
– Karizmatik liderlik (örn. Gandhi)
• Fiziksel çevre
– Hava koşulları ve bitki ve hayvanlara erişimin
elverişliliği
• Politik örgütlenme
– Demokratik ideoloji ya da askeri güç
KÜRESELLEŞME TARTIŞMASI
AŞIRI
KÜRESELLEŞMECİLER
ŞÜPHECİLER
DÖNÜŞÜMCÜLER
Küresel kapitalizm
Küresel yönetişim
Küresel sivil toplum
Dünya 1890larda
olduğundan daha az
karşılıklı bağlantıya sahip
“Kalın” (yoğun ve kapsamlı)
küreselleşme
Ulusal hükümetlerin gücü
azalıyor ya da aşınıyor
Ulusal hükümetlerin gücü
sağlamlaşmış ya da artıyor
Ulusal hükümetlerin gücü
yeniden kuruluyor, yeniden
yapılanıyor
İtici güçler kapitalizm ve
teknoloji
İtici güçler hareketler ve
piyasalar
Modernliğin birleşik
güçleri
Eski tabakalaşma
hiyerarşiler aşınıyor
Güneyin artan
marjinalleştirilmesi
Dünya düzeninin yeni
mimarı
KÜRESEL BİR KÜLTÜR
Beş güç:
• Televizyon İngiliz ve Amerikan kültürünü dünya
seyircilerinin ayağına götürüyor.
• Kıta ve ülkeleri kapsayan yapılarla birleşmiş küresel
bir ekonomi
• Kendini ulusallığından ziyade kozmopolit kültürün
içinde tanımlayan küresel vatandaşlar
• Uluslararası örgütler
• Elektronik & Anlık iletişimler
SONUÇ
• Çelişkiler: yerel değerler ve küresel altyapı
• Küreselleşme “orada bir yerde” değil “burada”!
• küreselleşmenin artışına eşlik eden artan
bireycilik
• Küresel yönetişim gerektiren sorunlar ve
meydan okumalar
Download

Buraya tıklayın.