hht
[Şirket adı]
İçindekiler
1.
2
Stratejik Plan Hazırlama Süreci ........................................................................................ 8
1.1
Yasal Dayanak........................................................................................................... 8
1.2
Stratejik Planlama Organizasyon Yapısı ................................................................. 9
1.2.1
Stratejik Planlama Kurulu .................................................................................... 9
1.2.2
Stratejik Planlama Ekibi ...................................................................................... 9
1.3
Yöntem ....................................................................................................................... 9
1.4
Eğitim......................................................................................................................... 10
1.5
Toplantılar ve Karar Alma Süreçleri ....................................................................... 10
1.6
Hazırlık Programı ve Takvim .................................................................................... 10
1.7
Stratejik Plan Metninin Tamamlanması ................................................................. 10
1.8
Stratejik Plan Çalışma Programı ve Çalışma Takvimi .......................................... 11
KURUMUN TANIMI VE SINIRLARININ ÇİZİLMESİ: ............................................................. 12
2.1
Kurumun tarihçesi .................................................................................................... 12
2.2
Kuruluş, Teşkilat ve Görevler ................................................................................... 13
2.2.1
Kuruluş ................................................................................................................ 13
2.2.2
Teşkilat ............................................................................................................... 13
2.2.3
Yasal Yükümlülükler-Görevler ......................................................................... 13
2.3
2.3.1
İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin Kullandığı Kanunlar ................................ 18
2.3.2
İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin Kullandığı Yönetmelikler ........................ 19
2.4
3
Mevzuat Analizi ........................................................................................................ 18
Birimlerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ............................................................... 20
2.4.1
Niğde Müzesi .................................................................................................... 20
2.4.2
Niğde İl Halk Kütüphanesi ............................................................................... 25
DURUM ANALİZİ ............................................................................................................... 29
3.1
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Paydaş Analizi ....................................................... 29
3.1.1
İç Paydaşlar ...................................................................................................... 30
3.1.2
Dış Paydaşlar..................................................................................................... 30
3.1.3
Paydaşları Önceliklendirme ............................................................................ 31
3.1.4
İç Çevre Analizi (Kurum İçi Analiz) ................................................................. 32
3.1.5
Kuruluş İçi Analiz ............................................................................................... 39
3.1.6
Dış Çevre Analizi ............................................................................................... 39
3.2
3.2. GZFT (SWOT) Analizi .......................................................................................... 59
4
3.2.1
Fırsatlar ............................................................................................................... 59
3.2.2
Tehditler ............................................................................................................. 59
3.2.3
GZFT/TFZG Matris Analizi ve Stratejiler ............................................................ 59
GELECEĞİN TASARIMI ..................................................................................................... 60
4.1
Misyon: ...................................................................................................................... 60
4.2
Vizyon: ....................................................................................................................... 60
4.3
Temel Değerler (kuruma değer katan ilke ve prensipler) .................................. 60
Tablolar Listesi
Tablo 1: Strtajik Planlama Çalışma Takvemi ....................................................................... 11
Tablo 2:Birim Faaliyet-Ürün-Hizmet Analizi ........................................................................... 23
Tablo 3: Faaliyet Alanları ile Ürün ve Hizmetler Analizi ...................................................... 27
Tablo 4: İç Paydaş Matrisi ...................................................................................................... 30
Tablo 5: Dış Paydaş Matrisi .................................................................................................... 30
Tablo 6: Kadroların Unvanlara Göre Dağılımı ..................................................................... 33
Tablo 7: Personelin Eğitim Düzeyine Göre Dağılımı ........................................................... 34
Tablo 8: İlçe Halk Kütüphaneleri ve Mülkiyet Durumu....................................................... 36
Tablo 9:İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerin Teknolojik Yapısı ..................... 37
Tablo 10: Niğde’de Yıllar İtibariyle Nüfus Artış Oranı* ........................................................ 45
Tablo 11: Yerleşim Yeri Bazında Nüfus Dağılımı (2012-2013) ............................................. 46
Tablo 12: 2013 Yılı Niğde İl’inin Cinsiyete Göre Nüfus Dağılımı ......................................... 46
Tablo 13: İl ve Cinsiyete Göre Bölge İllerinin Nüfus Dağılımları ve Nüfus Yoğunluğu
(2013) ....................................................................................................................................... 46
Tablo 14: Turizm İşletme Belgeli Konaklama Tesisleri .......................................................... 53
Tablo 15: Turizm Yatırım Belgeli Konaklama Tesisleri .......................................................... 53
Tablo 16: Belediye Belgeli Konaklama Tesisleri................................................................... 53
Tablo 17: Seyahat Acentaları ............................................................................................... 53
Tablo 18: Konaklama Tesisleri Ziyaretci Sayısı ..................................................................... 54
Tablo 19:Seyahat Acentaları ile Niğde'ye Gelen Ziyaretçi Sayısı-2013 ........................... 54
Tablo 20: Yıllar İtibariyle Niğde'yi Ziyaret Eden Kişi Sayısı ................................................... 54
Tablo 21: Niğde Müzesi Envanter Bilgileri - 2013 ................................................................. 54
Tablo 22: Niğde İl'i Ziyaret Yerleri Giriş (2012) ...................................................................... 55
Tablo 23Niğde Müzesi ve Gümüşler Manastırı Gelir Durumu 2012-2013 ......................... 55
Tablo 24: Ülkemizde En Çok Ziyaret Edilen 10 Müze-2012 ................................................ 55
Tablo 25: Ülkemizde En Çok Ziyaret Edilen 10 Örenyeri-2012 ........................................... 55
Tablo 26: Ülkemizde Müze ve Ören Yerlerinin Ziyaretçi Sayısı-2000-2012 ........................ 56
Grafikler Listesi
Grafik 1: Personelin Eğitimi Düzeyine Göre Dağılımı .......................................................... 34
Grafik 2: Personelin Cinsiyete Göre Dağımı ........................................................................ 35
Şekiller Listesi
Şekil 1: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Teşkilat Şeması ......................................................... 28
Şekil 2: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Bağlı Birimler ............................................................. 28
Kısaltmalar Listesi
TKB
İDBB
HM
BHİM
SGB
KVMGM
DKMPGM
UNESCO
ICOMOS
IUCN
THSGM
YİGM
DÖSİMM
GSGM
AREGEM
SOKÜM
DİABKDB
TGM
KYGM
MK
PDB
İMİD
ABDTN
İKTM
NKVKBK
TÜRSAB
İJAK
İSGK
İÖİ
İEM
İMEM
KRABM
İGSM
NGC
YKİM
NÜ
NM
İSM
Teftiş Kurulu Başkanlığı
İç Denetim Birimi Başkanlığı
Hukuk Müşavirliği
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Kültür Varlıları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü
Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi
Uluslararası Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği
Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü
Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü
Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü
Somut Olmayan Kültürel Miras
Dış İlişkiler ve AB Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
Tanıtma Genel Müdürlüğü
Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü
Milli Kütüphane Başkanlığı
Personel Dairesi Başkanlığı
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı
Avrupa Birliği Daimi Temas Noktası
İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri
Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği
İl Jandarma Alay Komutanlığı
İl Sosyal Sigortalar Kurumu
İl Özel İdaresi
İl Emniyet Müdürlüğü
İl Milli Eğitim Müdürlüğü
Kayseri Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürlüğü
İl Gençlik Spor Müdürlüğü
Niğde Gazeteciler Cemiyeti
Yurtkur İl Müdürlüğü
Niğde Üniversitesi
Niğde Müzesi
İl Sağlık Müdürlüğü
İŞKİM
D
A
KŞŞ
İÇŞM
OŞŞ
NB
K
İş Kur İl Müdürlüğü
Defterdarlık
Adliyeler
Karayolları Şube Şefliği
İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü
Orman Şube Şefliği
Niğde Belediyesi
Kaymakamlık
GİRİŞ
Son yıllarda dünyada ve ülkemizde kamu yönetimi alanında yaşanan değişiklikler ve
siyasal, yönetsel, ekonomik ve kültürel gelişmeler; kamuda stratejik planlama, performans
esaslı bütçeleme, orta vadeli harcama planlaması, mali saydamlık, hesap verebilirlik gibi ilke
ve kavramları ön plana çıkarmıştır. Buna bağlı olarak kamu hizmetlerinin kalitesinin
yükseltilmesi, kaynak kullanımında etkinlik, verimlilik ve tutumluluğun sağlanması, siyasal ve
yönetsel hesap verebilme ile mali saydamlığın geliştirilmesine yönelik uygulamalar hız
kazanmış ve merkezden yönetimi esas alan geleneksel bütçe anlayışından, yetki ve sorumluluk
dağıtımı ile kaynakların yerinden yönetimini esas alan mali yönetim ve sonuç odaklı
performans esaslı bütçeleme anlayışı hakim olmuştur. Bu anlayış doğrultusunda 5018 sayılı
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 10.12.2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet
Meclisi’nde kabul edilerek 24.12.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış, Kanunun 81.
Maddesindeki bazı maddeleri ile ilgili olarak yer verilen istisnalar dışında 01.01.2005 tarihinde
yürürlüğe girmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kurumların stratejik amaçlarını,
başta 10. Kalkınma Planı’nın temel gelişme eksenleri ve temel referans kaynaklarının genel
amaç ve hedefleriyle ilişkilendirilerek ifade etmelerini gerektirmektedir. Ayrıca, aynı
düzenleme kurumların stratejik amaçlara ulaşmak üzere belirledikleri stratejik hedef ve
faaliyetleri için talep ettikleri kaynakların performans göstergeleri ile bağlantısının gösterildiği
bir program çerçevesinde kullanılmasını zorunlu hale getirmiştir.
Stratejik Planlama, bulunduğumuz nokta ile ulaşmayı arzu ettiğimiz durum arasındaki
yolu tarif etmektedir. Stratejik Plan, bütçenin stratejik planda ortaya konulan amaç ve hedefleri
ifade edecek şekilde hazırlanmasına rehberlik etmekte, kaynak tahsisinin önceliklere
dayandırılması ve hesap verme sorumluluğunun uygulama araçlarını da içermektedir.
Yönetici Özeti
BÖLÜM 1
1. Stratejik Plan Hazırlama Süreci
1.1 Yasal Dayanak
Stratejik plan yaklaşımının kamuda uygulanmasının gündeme gelmesi, mali sektör ve
kamu yönetimine yönelik Orta Vadeli Reform Programlarının desteklenmesi amacıyla 12
Temmuz 2001 tarihinde Dünya Bankası ile imzalanan “1. Program Amaçlı Mali ve Kamu
Sektörü Uyum Kredi Anlaşması (PFPSAL -1)” ile olmuştur. PFPSAL-1, finans (bankacılık) ve
kamu sektörlerinde gelecek dönemde Türkiye’nin uygulayacağı politikaları, kredi ön
koşullarını ve yerine getirilmesi gereken taahhütleri içermektedir. Bunlar;
• Makro ekonomik çerçeve,
• Bankacılık reformu ve
• Kamu sektörü reformudur.
Kamu sektörü reformu kapsamında “Kamu Harcama Yönetimi: Bütçe Reformu”
anlayışının önemli bir unsurunu oluşturan performans esaslı bütçeleme çalışmalarına Maliye
Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce 2002 yılında başlanmıştır. 4 Temmuz
2003 tarihli ve 2003/14 sayılı 2004 Yılı Programı ve Mali Yılı Bütçesi Makro Çerçeve Yüksek
Planlama Kurulu Kararı’nda; kamu kuruluşlarının bu reform kapsamında stratejik planlarını
hazırlamaları ve gelecek dönemlerde kuruluş bütçelerini bu planlar doğrultusunda oluşturmaları
öngörülmüş, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan Stratejik
Planlama Kılavuzu ilgili tüm kuruluşların bilgisi ve kullanımına sunulmuştur.
Reform çalışmalarında kritik öneme sahip olan stratejik planlama, 5018 sayılı Kamu
Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda kamu mali yönetiminin ve bütçe sürecinin asli
unsurlarından birisi olarak benimsenmekte, Kamu Yönetimi Temel Kanunu ve Mahalli İdareler
Kanun Tasarılarında da yer almaktadır. Kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak
amacıyla performans ölçümüne dayalı bütçe uygulamalarını öne çıkaran reform çalışmaları, bu
kapsam dahilindeki kamu kurumlarının stratejik plan hazırlamalarını zorunlu kılmaktadır.
10/12/2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve 24/12/2003
tarihli ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Malî
Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamuda stratejik planlama uygulamasının yasal altyapısı
oluşturulmuştur.
Bu Kanunla kalkınma planları ve programlarında yer alan politika ve hedefler
doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve
kullanılması amaçlanmıştır. Mali saydamlığı sağlamak üzere yine bu kaynakların kullanılması,
hesap verilebilirliği, kamu mali yönetiminin yapısı ve işleyişi, kamu bütçelerinin hazırlanması,
uygulanması, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi, raporlanması ve mali kontrolü yeniden
düzenlenmiştir.
Stratejik plan uygulanmasına yönelik düzenlenen “Kamu İdarelerinde Stratejik
Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 26/05/2006 tarihli ve 26179 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle ülkemizde kamu idarelerinde stratejik
planlama süreci başlatılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda kamu kaynağının
kullanılmasının genel esasları kapsamında hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık
programlar, stratejik planlar ve ona bağlı bütçeler temel metinler olarak sayılmaktadır.
1.2 Stratejik Planlama Organizasyon Yapısı
18.12.2013 tarihli ve 2886 sayılı Makam Onayı ile başlatılan İl Müdürlüğümüz stratejik
plan çalışmalarının katılım, paylaşım, eşgüdüm ve işbirliği çerçevesinde yürütülebilmesi
amacıyla bir çalışma organizasyonu oluşturulmuştur.
1.2.1 Stratejik Planlama Kurulu
Müdürlüğümüz stratejik planlama hazırlıkları kapsamında çalışmaların süratli ve
verimli bir şekilde yürütülmesi ve Müdürlük içi koordinasyonun sağlanması, süreç içinde
gerçekleştirilecek faaliyet adımlarına son şeklini vermek, üst yönetim olarak nihai görüşü
oluşturmak ve onay vermekle yükümlü bir merci olarak 18.12.2013 tarih ve 2886 sayılı Makam
Oluru ile Stratejik Planlama Kurulu oluşturulmuştur.
1.2.2 Stratejik Planlama Ekibi
18.12.2013 tarih ve 2886 sayılı Makam Oluru ile Müdürlüğümüzde Stratejik Plan
Hazırlama Ekibi oluşturularak çalışmalar başlamıştır. Müdürlüğümüz Stratejik Planı’nı
hazırlayacak ekipte birimlerinin eşit oranda temsil edilebilmesi ve stratejik planın mevzuata
uygun bir şekilde katılımcı bir anlayışla hazırlanması amacıyla tüm birimlerden temsilci
görevlendirilmiştir. Her birimin temsilcileri Birim Stratejik Planlama Ekibini, birimlerin
temsilcilerinin tümü ise Müdürlük Stratejik Planlama Ekibini oluşturmaktadır.
1.3 Yöntem
Müdürlüğümüz stratejik planlama çalışmaları, 26.05.2006 tarih ve 26179 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul
ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” te yer alan usul ve esaslar doğrultusunda yürütülmüştür.
Müdürlüğümüz stratejik planı, birimlerimizden gelen durum analizi verileri üzerine
oluşturulan gelecek modellemesinin birden çok birimi görevlendiren amaç ve hedefler şeklinde
bütünleştirilmesiyle oluşturulmuştur.
Müdürlüğümüz Stratejik Planlama Ekibi ile Birim Amirleri arasında iletişimi
hızlandırmak, bilgi ve belgelerin bu yolla iletilmesini ve saklanmasını sağlamak amacıyla
Niğde Üniversitesi’ndeki danışmanlarımız tarafından Niğde Stratejik Plan başlığıyla
erişilebilen bir sayfa(http://www.nigdes.com/ ) açılarak çalışmaların başladığı duyurulmuş ve
bu sayfada stratejik planlamaya yönelik temel bilgi ve belgelere yer verilmiştir.
Stratejik plan felsefesinin gereği olan katılım, kurum içinde ve bağlı birimler düzeyinde
Stratejik Planlama Ekibinin faaliyetleri ve soru formları ile sağlanmıştır.
İç paydaş olarak Müdürlük personelinin katılımı; Müdürlüğümüz bünyesinde
çalışmakta olan personele elektronik ortamda uygulanan İç Paydaş Anketi ile sağlanmıştır.
Dış paydaşlar düzeyinde hazırlanan soru formu, görüşlerin alınması amacıyla
paydaşlara gönderilmiştir.
1.4 Eğitim
Kamuda stratejik planlama çalışmalarının yasal dayanakları, uygulamalar ve stratejik
plan hazırlama konusunda bilgilendirmek üzere koordinatör kurum olan Niğde Üniversitesi
öğretim üyelerinden Prof. Selen DOĞAN ve Yrd. Doç. Hasan Hüseyin TÜRKMEN
başkanlıklarında il bazında kurum temsilcilerinin katılımıyla iki grup şeklinde üçer günlük
Stratejik Planlama Temel Eğitim Semineri verilmiş; daha sonraki dönemlerde de danışmanlık
hizmeti alınmıştır.
1.5 Toplantılar ve Karar Alma Süreçleri
Stratejik planın hazırlanması sürecinde Stratejik Plan Hazırlama Ekibi hazırlık programı
metni tamamlanana kadar her hafta, hazırlık programı tamamlandıktan sonra da ayda bir gün
toplanarak yapılan çalışmalar ve gelinen aşamalarla ilgili istişare toplantıları gerçekleştirmiştir.
Toplantılarda alınan kararlar, planlama süreci sonunda gözden geçirilmesi planlanan
Kültür ve Turizm Müdürlüğü Stratejik Planlama Kılavuzu’na katkıda bulunmak üzere, tutanak
ve raporlarla kaydedilmiştir. Birim içi çalışmalar Birim Stratejik Plan Stratejik Planlama
Kurulu’na gönderilmiştir.
1.6 Hazırlık Programı ve Takvim
Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
ekinde yer alan takvime göre 01/01/2015 tarihinde teslim edilmesi gereken Müdürlüğümüz
stratejik planının hazırlık programı ve takvimi Müdürlüğümüz 07.02.2014 tarih ve 364 sayılı
yazı ile tüm birimlere duyurulmuş, 2014-2019 yıllarını kapsayacak şekilde hazırlanmış ve
…/…/20.. tarihinde Kalkınma Bakanlığı’na teslim edilmiştir. Plan, Yönetmelik’te öngörülen
takvime göre 2015-2019 yılları için hazırlanmıştır.
1.7 Stratejik Plan Metninin Tamamlanması
Stratejik Planlama Kurulu tarafından önerilen değişiklikler doğrultusunda onaylanan
stratejik plan metni Üst Yönetime sunularak plan çalışmaları tamamlanmıştır.
1.8 Stratejik Plan Çalışma Programı ve Çalışma Takvimi
MEVCUT DURUM ANALİZİ
*Yasal Yükümlülükler ve Mevzuatın
incelenmesi
*Birimlerin faaliyet alanlarının, ürün
ve hizmetlerinin incelenmesi
*Paydaş Analizi(Paydaşların tespiti
ve önceliklendirme)
*İç Çevre Analizi
-Birimin Yapısı
-İnsan kaynakları
-Fiziksel kaynaklar
-Kurum Kültürü
-Teknolojik Yapı
-Güçlü Yönler
-Zayıf Yönler
*Dış Çevre Analizi
-Fırsatlar
-Tehditler
*SWOFT(GZFT) Analizi
*GZFT/TFZG Matris Analizi
GELECEĞİN TASARIMI
*Misyon
*Vizyon
*Temel Değerler
*Stratejik Amaçlar
*Stratejiler
*Performans Göstergeleri
MALİYETLENDİRME
KONTROL VE ONAY
EKİM
EYLÜL
AĞUSTOS
TEMMUZ
HAZİRAN
MAYIS
NİSAN
MART
ŞUBAT
FAALİYETLER
(2014)
OCAK
Tablo 1: Strtajik Planlama Çalışma Takvemi
2 KURUMUN TANIMI VE SINIRLARININ ÇİZİLMESİ:
2.1 Kurumun tarihçesi
Kültür ve turizm alanında zengin değerlere sahip ülkemizde kültür ve turizme yönelik
faaliyetler ve örgütlenmeler Cumhuriyet öncesi döneme dayanmaktadır.1846 yılında Harbiye
Ambarı olarak kullanılan bugünkü Aya İrini kilisesinde ilk müzenin kurulmasıyla birlikte
müzecilik faaliyetleri başlamıştır. Kütüphanelerin ülkemizde 900 yıllık bir geçmişi
bulunmaktadır. Maarif Nezaretinin 1869 yılında kurulmasıyla, kütüphaneler Evkaf
Nezaretinden ayrılarak Maarif Nezaretine bağlanmıştır. Devlet tarafından kurulan ilk
kütüphane olan Beyazıt Devlet Kütüphanesi de aynı yıl hizmete girmiştir. Turizme yönelik ilk
faaliyetler, 1890 yılında yürürlüğe giren 190 sayılı “Seyyahine Tercümanlık Edenler Hakkında
Tatbik Edilecek Nizamname” ile başlamıştır.
Cumhuriyet döneminde Kültür Bakanlığının temeli sayılabilecek ilk örgütlenme; 1920
yılında TBMM’nin kurulmasından sonra Maarif Vekâleti içerisinde yer alan Hars Dairesinin
oluşturulması ile başlamıştır. 1926 yılında Hars Dairesi kaldırılarak; Kütüphaneler, Müzeler ve
Güzel Sanatlar olmak üzere üç ayrı müdürlüğe dönüştürülmüştür.
Turizmin kamu yönetimi içindeki örgütlenmesi ise 1934 tarihli ve 2450 sayılı “İktisat
Vekâleti Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun” ile başlamış, 1957 tarihli ve 4951 sayılı
Kanun ile ilk olarak “Basın, Yayın ve Turizm Vekâleti” kurulmuştur. Turizm konusunda yeni
politikalar oluşturmak amacı ile de 1963 tarihli ve 265 sayılı Kanun kapsamında “Turizm ve
Tanıtma Bakanlığı”na dönüştürülmüştür.
Türk milletinin ulusal hafızası olan Milli Kütüphanenin kuruluş çalışmalarına 1946
yılında, halka hizmet vermesine ise 1948 yılında başlanmıştır. 1950 tarihli ve 5632 sayılı Milli
Kütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun ile Kütüphane milli kültür araştırmalarını mümkün
kılmak ve her türlü bilim ve sanat, çalışma ve araştırmalarını kolaylaştırmak üzere bütün
eserleri ve belgeleri bir araya toplayan bir merkez haline getirilmiştir.
Kültür hizmetlerini yürüten birimler 1965 yılında Kültür Müsteşarlığı’na bağlanmıştır.
1971 yılında Kültür Bakanlığının kurulması ile bu birimler Bakanlık teşkilatı içerisine
alınmıştır. 1972 yılında Bakanlık Müsteşarlığa, 1974 yılında ise Müsteşarlık tekrar Bakanlığa
dönüştürülmüştür. 1977 yılında Kültür Bakanlığı Milli Eğitim Bakanlığı ile birleşerek Milli
Eğitim ve Kültür Bakanlığı olmuş ve aynı yıl iki bakanlık birbirinden ayrılmıştır.
1982 yılında Turizm ve Tanıtma Bakanlığı ile Kültür Bakanlığı birleştirilerek Kültür ve
Turizm Bakanlığı oluşturulmuş, 1989 yılında iki Bakanlık olarak tekrar ayrılmıştır.
29/04/2003 tarihli ve 25093 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4848 sayılı “Kültür ve
Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun” ile merkez, taşra ve yurtdışı
teşkilatıyla yeni bir Bakanlık olarak kurulmuştur.
1965-1970’li yıllarda illerde İl Turizm ve Tanıtma Bölge Müdürlüğü ve İl Kültür
Müdürlüğü olarak teşkilatlanmışlardır. 1984 yılında iki Bakanlığın birleşmesi sonunda tek çatı
altında toplanmıştır. l989 yılında Bakanlıkların ayrılmasıyla İl Turizm ve İl Kültür
Müdürlükleri olarak görevlerini yürütmüştür.
29.04.2003 tarihli ve 25093 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4848
sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bakanlıklar
birleştikten sonra 14.06.2004 tarihli ve 2004/5 sayılı genelge ile; İl Kültür ve Turizm
Müdürlüklerinin Görev Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik çıkana
kadar İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri, illerde Müzeler, Kütüphaneler, Resim ve Heykel
Müzeleri, Basma Yazı ve Resimleri Derleme Müdürlükleri, Orkestra, Topluluk ve Koro
Müdürlükleri Turizm Eğitim Merkezi Müdürlükleri, Güzel Sanatlar Galerileri, Resim ve
Heykel Müze ve Galerileri, Turizm Danışma Büroları ile Kültür Merkezlerinin faaliyetlerinin
amacına uygun ve verimli şekilde yürütülmesinden ve birimler arası koordinasyonun
sağlanmasından sorumlu tutulmuşlardır.
16.4.2003 tarihli ve 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 27 inci maddesine dayanılarak hazırlanan Bakanlık Makamının 20.10.2011
tarih ve 214199 sayılı Olurları ile yürürlüğe giren Kültür ve Turizm Bakanlığı İl Kültür ve
Turizm Müdürlüklerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik
ile Kültür ve Turizm Bakanlığının il ve ilçe düzeyindeki görevlerini planlamak, yönetmek,
denetlemek, geliştirmek ve değerlendirmek üzere kurulan İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin
görevlerini, çalışma usul ve esaslarını, personelin görev, yetki ve sorumlulukları
düzenlenmiştir.
2.2 Kuruluş, Teşkilat ve Görevler
2.2.1 Kuruluş
İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri; idari hiyerarşisi altında hizmetlerini yürütmekte
olan Bağlı Birimlerin faaliyetlerinin amacına uygun ve verimli şekilde yürütülmesini sağlayan
yönetim ve denetim mercidir.
İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri ile Bakanlığımız merkez teşkilatına doğrudan bağlı
olan birimler arasında Bakanlıkça verilen koordinasyon görevlerini yürütür.
İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin, Bakanlığımız merkez teşkilatına doğrudan bağlı
olan birimler arasındaki koordinasyon faaliyetinin kapsamı Bakanlık Makamınca belirlenir.
2.2.2 Teşkilat
İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri, hizmetin özellikleri göz önünde bulundurularak
şubeler ve şubelere bağlı ihtisas şefliklerinden meydana gelir.
Kültür ve Turizm Müdürlükleri esas olarak;
Kültür İşleri Şube Müdürlüğü,
Turizm İşleri Şube Müdürlüğü,
İdari ve Mali İşler Şube Müdürlüğü ile bu Şubelere bağlı Şefliklerinden teşekkül eder.
Yukarıda belirtilen hizmet bölümlerinin sayısı ihtiyaca göre artırılabilir, azaltılabilir
veya birleştirilebilir.
2.2.3 Yasal Yükümlülükler-Görevler
Kurumun yasal yükümlülükleri kültürel faaliyetlerle ilgili yükümlülükler, turizm
faaliyetleri ile ilgili yükümlülükler ve idari ve mali işlerle ilgili yükümlükler başlıkları altında
aşağıda incelenmiştir.
2.2.3.1
Kültür Faaliyetleri ile İlgili Yükümlülükler
a) Kanun, tüzük, yönetmelik, genelge, plan, program ve emirlerle tespit edilen kültür
faaliyetlerinin Müdürlük ve bağlı birimlerce gerçekleştirilmesini sağlamak,
b) Kültür hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesiyle ilgili araştırma ve planlama
yapmak, kültür ve turizm alanlarında konferans, sergi, panel, kurs vb. etkinlikler düzenlemek,
c) İl içinde yapılacak her türlü tören ve kutlama haftalarıyla ilgili olarak Müdürlüğe düşen
görevleri yerine getirmek,
ç) İl'deki folklor değerlerini araştırmak, kültür faaliyetlerini yakından takip etmek, denetlemek,
teşvik etmek ve gerektiğinde bu faaliyetlere rehberlik edecek çalışmaları yürütmek,
d) Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Bölge Kurulları kararlarının
uygulanmasına dair işlemlerin koordinasyonunu sağlamak,
e) Müze Müdürlükleri tarafından yürütülen; tarihi ve arkeolojik değerlerin güvenliği ve
korunması, kültür varlıkları kaçakçılığının önlenmesi, izinsiz define arama ve kaçak kazıların
yapılmaması için gerekli tedbirlerin alınması, ruhsatlı Taşınır Kültür Varlığı Ticarethaneleri ile
Koleksiyonerlerin faaliyetlerinin denetlenmesi, bunlara rehberlik edilmesi, teşvik edilerek
geliştirilmesi gibi faaliyetleri izlemek ve bu faaliyetlerle ilgili diğer kamu kurum ve
kuruluşlarıyla gerekli koordinasyonu sağlamak,
f) İl'de kültür ve turizm bilincinin geliştirilmesi için gerekli çalışmaları yapmak, bu amaçla
ilgili kamu kurum ve kuruluşları, meslek ve sivil toplum örgütleri, özel sektör ve üniversitelerle
işbirliği sağlamak, kalkınma planları ve yıllık programları da dikkate alarak bölgenin turizm
imkânlarını değerlendirmek, kamu kurum ve kuruluşları ile sektör personelinin kültür ve turizm
konularında eğitilmesini planlamak ve gerçekleştirmek,
g) Klasik, çağdaş ve geleneksel sanat alanlarını takip ederek il içindeki sanat faaliyetlerinin
milli kültür ve çağdaş anlayışa uygun olarak yürütülmesi ve yayılmasına yönelik faaliyetleri
desteklemek, gerçekleştirmek,
ğ) Mülkiyetinde taşınmaz kültür ve tabiat varlığı bulunan gerçek veya tüzel kişilerin, bu
taşınmazların bakım ve onarımını gerçekleştirmek için Bakanlığımızdan ayni, nakdi veya
teknik yardım talebi başvurularını almak, bu başvuruların inceleme ve değerlendirmesini
yaparak Bakanlığa bildirmek,
h) 22/5/2010 tarihli ve 27588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sit
Alanlarında Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik
Kapsamında kalan taşınmaz malların maliklerince yapılan başvuruları kabul etmek ve ilgili
işlemleri yapmak,
ı) 15/03/2007 tarih ve 26463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe gireri "Kültür ve
Turizm Bakanlığınca Yerel Yönetimlerin, Derneklerin, Vakıfların ve Özel Tiyatroların
Projelerine Yapılacak Yardımlara İlişkin Yönetmelik"de İl Müdürlüğüne verilen görevleri
yerine getirmek, vakıf, dernek ve özel tiyatroların düzenlemiş oldukları kültürel etkinliklere
katkısı olan diğer kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak
i) Kütüphane Müdürlükleri tarafından yürütülen, vatandaşların kütüphanelerden yararlanması
için gerekli tedbirlerin alınması ve uygulanması, yeni kültür eserleri verilmesinin teşvik
edilmesi, okuma alışkanlığının kazandırılması ve yaygınlaştırılması gibi faaliyetleri izlemek,
denetlemek ve bu faaliyetlerle ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerekli koordinasyonu
sağlamak,
j) İl ile ilgili gerçekleştirilmek istenen belgesel nitelikli film ve benzeri sanatsal faaliyetlere
yardımcı olmak,
k) 05/12/1951 tarih ve 5846 sayılı "Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu" ve 14/07/2004 tarih ve 5224
sayılı "Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında
Kanun" ile ilgili mevzuatı kapsamında verilen görevleri yürütmek veya yürütülmesini temin
etmek,
l) Eser sahipleri ile Meslek Birlikleri ve Bakanlık arasındaki ilişkilerin koordinasyonunu
sağlamak,
m) Halk Kültürünün, halk edebiyatı ve tiyatrosu, gelenek, görenek ve inançları, halk müziği ve
oyunları, sanatları, mutfağı, giyim, kuşam, süsleme ve benzeri bütün dalları ile güzel sanatlar
alanında araştırma, derleme, inceleme ve envanter çalışmaları dahil diğer tüm bilimsel
çalışmaları yapmak ve yöresel halk kültürü arşivini kurmak üzere, "Halk Kültürü Bilgi ve Belge
Merkezi"nin kurulmasına yönelik çalışmalar yürütmek, kurulacak bu merkezlerde folklor
araştırmacılarının ve halk kültürü konusunda bilimsel çalışmalar yürüten diğer araştırmacıların
görevlendirilmesini sağlamak,
2.2.3.2
Turizm Faaliyetleri ile İlgili Yükümlülükler
a)Kanun, tüzük, yönetmelik, genelge, plan, program ve emirlerle tespit edilen turizm
faaliyetlerinin Müdürlük ve bağlı birimlerce gerçekleştirilmesini sağlamak,
b) Profesyonel Turist Rehberi ihtiyacını karşılamak amacıyla Bakanlık talimatları
doğrultusunda kurslar açmak, hizmet içi eğitim seminerleri düzenlemek, turist rehberlerini
denetlemek ve vize işlemlerini yapmak,
c) İl'deki turizm talep ve türlerinde meydana gelen değişme ve gelişmelerle uyumlu turizm
politikalarının oluşturulmasına ve yatırımların yönlendirilmesine elverişli her türlü
araştırmaları yapmak ve yaptırmak. Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılan ve Bakanlığımız
ilgili birimlerine aylık ve yıllık yayımı yapılan bültenler için gerekli istatistiki verilerin
toplanmasına ve hazırlanmasına yardımcı olmak, toplanan verilerin Bakanlık birimlerine
iletilmesi amacıyla gerekli ve yeterli sayıda personel temin etmek, temin edilen personelin
Bakanlık birimleriyle koordinasyon içinde bulunması için elverişli ortam hazırlamak, Bakanlık
merkez birimlerince illerde ve ilçelerde yapılan alan çalışmalarına gereken her türlü yardımı
yapmak,
ç) İl'in kültür ve turizm bakımından önem taşıyan, her çeşit kıymetlerini belirten bir Kültür ve
Turizm Envanteri hazırlamak,
d) İl sınırları içerisinde işletilmek istenilen taş-çakıl-kum ocağı gibi yapı malzemelerinin
işletme alanına ilişkin, Bakanlıkça verilecek görüşe esas olmak üzere, verileri mahallinden
temin ederek göndermek,
e) Bakanlıkça görev verilmesi halinde Bakanlık belgeli turizm yatırım ve işletme tesislerini
denetlemek ve denetim sonucu hazırlanacak raporu incelenmek üzere Yatırım ve İşletmeler
Genel Müdürlüğüne göndermek,
f) İl'deki turizm potansiyelini değerlendirerek, gerekli görülmesi halinde Turizm Danışma
Büroları kurulması yönünde Bakanlığa teklifte bulunmak,
g) Yöredeki mevcut ve potansiyel turizm türlerini tespit ettikten sonra turizmin çeşitlendirilerek
on iki aya çıkartılması ve sürdürülebilir bir nitelik kazanması için gerekli çalışmaları yürütmek
ve bu faaliyetleri yılsonunda bir rapor halinde Bakanlığa göndermek,
ğ) Bakanlık belgeli turizm işletmelerinin uygulayacakları fiyatların tasdik işlemlerini yürütmek,
h) Seyahat Acentalarını denetlemek,
ı) Valiliklerce yörenin kültür ve turizm sorunlarının çözümü için oluşturulan kurul, komisyon
vb. teşekküllere katılarak, alınan kararların uygulanmasına yönelik çalışmalarda bulunmak,
i) Turizm yatırımlarının öngörülen süre içerisinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini takip
etmek ve devre raporlarının Bakanlığa gönderilmesini sağlamak,
j) Mavi Bayrak çalışmaları kapsamında İl Sağlık Müdürlüklerinin deniz suyu analizleri ile ilgili
çalışmalarının sağlanarak analiz sonuçlarını Bakanlığa bildirmek,
k) Her türlü imkândan yararlanarak, milli, manevi, tarihi, kültürel, sanatsal ve turistik değerlerin
tanıtımını yapmak, yaptırmak, bu amaçla seminer, sempozyum, panel, konferans, sergi,
festival, yarışma, gösteri, kutlama haftaları ve benzeri faaliyetleri düzenlemek,düzenlenmiş
olanlara katılmak, bu yönde faaliyet gösteren kamu veya özel kurum, kuruluş, topluluk ve
kişileri desteklemek, yönlendirmek ve bunlar arasında gerekli işbirliğini sağlamak,
l) Yerli ve yabancı seyahat ticareti kuruluşları ile ortak projeler geliştirmek ve bunların
faaliyetlerine yardımcı olmak,
m) Türk ve yabancı basın yayın organlarının yöredeki çalışmalarını diğer ilgili kuruluşlarla
işbirliği yaparak kolaylaştıracak tedbirleri Bakanlığın talimatlarına göre yürütmek, ulusal ve
yerel basın yayın kuruluşlarıyla işbirliği yaparak yöreyi tanıtıcı haber ve çalışmaların
yaygınlaştırılmasını sağlamak,
n) İlin her alanda tanıtılmasına ilişkin hizmetleri yörenin özelliğini de dikkate alarak planlamak,
yürütmek, mahalli imkanlarla hazırlanacak tanıtıcı broşür, depliyan veya İlin tanıtımına yönelik
kitap, belgesel film vb. çalışmaların mizanpaj ve bastırılmasını Bakanlığın onayı ile uygulamak,
o) Kültür ve Turizm anlaşmaları çerçevesinde ülkemize gelen yabancıların Bakanlık hizmet
alanına giren konularda bir programa bağlı olarak İl içinde yapacakları gezi ve incelemelere
yardımcı olmak,
ö) Mevzuatla ve Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak,
p)Turizm amaçlı faaliyette bulunmak isteyenlerin taleplerini incelemek üzere teşkil edilen
Sportif turizm kurullarında yer almak, yeterlilik belgesi başvuru taleplerini incelemek ve diğer
işlemlerin takibini yapmak.
2.2.3.3
İdari ve Mali İşler ile İlgili Yükümlülükler
a) Kültür ve Turizm Bakanlığını İl düzeyinde temsil etmek,
b) İl’de Müdürlüğe bağlı birimlerin kendi aralarında yapacakları yazışmalar dışında resmi
yazışmaların Valilik kanalı ile yapılmasını sağlamak, yetki verildiği takdirde Vali adına
yazışma yapmak,
c) Müdürlük ve bağlı birimlerde görevli personelin, disiplin özlük işlemlerini 14/07/1965 tarih
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili yönetmelikler ile Bakanlığın disiplin
amirlerinin belirlenmesine ilişkin yönetmelikleri doğrultusunda yapmak ve yaptırmak,
ç) Bakanlığın görevleri kapsamında İl Müdürlüğüne yapılacak şikayetleri değerlendirerek
sonuçlandırmak, mahalli basında çıkan Bakanlıkla ilgili haberleri, İl’de yapılan kültür ve turizm
ile ilgili toplantıları ve yayınları takip etmek ve gerekli gördüklerini Bakanlığa bildirmek,
d) İlgili mevzuat gereğince adli ve idari karar mercilerinde Bakanlığı temsil etmek,
e) Bakanlık ile diğer kamu, meslek ya da özel kuruluşlar arasında yapılan protokol, anlaşma
veya yetki devri kapsamında Bakanlıkça verilecek hizmetler ve görevleri yerine getirmek,
f) Yıllık faaliyet programları yapmak ve bu faaliyetlerin gerçekleşme durumlarını periyodik
devre raporları halinde Bakanlığa bildirmek,
g) 10/12/2003 tarih ve 5018 sayılı "Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu" ve ilgili mevzuat
hükümleriyle verilen görevleri yapmak,
ğ)Müdürlük ve bağlı birimlerin taşınır mal işlemlerini yapmak ve yaptırmak,
h) Ataması Valiliğe ait olan personelden yeniden veya naklen atanacakları usulüne uygun
olarak Valilik Makamına teklif etmek, başarısı tespit edilenleri ödüllendirmek üzere Valiliğe
ve Bakanlığa bildirmek,
ı) İl'de görevli Şube Müdürü kadrosu altındaki personelin hizmet verimliliğini artırmak
amacıyla ihtiyaç duyulması halinde İl dâhilinde görev yerinin değiştirilmesini Valiliğe teklif
etmek,
i) Müdürlük ve bağlı birimlerde yazışma ve işlemlerin çabuk ve doğru bir şekilde yürütülmesini,
gerekli kayıt, defter ve dosyaların düzenli tutulmasını sağlamak,
j) Bakanlıkça görevlendirilen personele çalışmalarında her türlü yardım ve kolaylığı sağlamak,
k) Müdürlük ve bağlı birimlerin hizmet yapıları ile ilgili satın alma, kamulaştırma ve kiralama
işlemlerini yürütmek,
l) Müdürlük ve bağlı birimlere ait binaların bakım, restorasyon ve diğer inşaat işlerinde
kurulacak komisyonların çalışmalarını takip etmek, gerekli hallerde harcama yetkilisi görevini
yürütmemek kaydıyla komisyonlara başkanlık etmek,
m) İl ve ilçelerde Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünün görev alanına
giren konularda Bakanlıkça verilecek talimatları yerine getirmek,
n) Müdürlük ve bağlı birimlerde, Müdürlükçe yapılacak denetlemelerin veya incelemelerin
sonucunu bir raporla Bakanlığa bildirmek. İl'de sonuçlandırılmayan ihbar ve şikâyetleri Valilik
görüşüyle birlikte Bakanlığa intikal ettirmek,
o) Müdürlük ve bağlı birimlerdeki personelin verimliliğini artırmak amacıyla hizmet içi eğitim
yapmak,
ö) Bakanlığın İl Valisine bağlı İl kuruluşları ile Kaymakama bağlı ilçe kuruluşlarının
Müdürlüğün bulunduğu İl'de teşkilatlanmış olan doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatı ile bağlı
kuruluşlarla taşra teşkilatlarının, Müdürlüğün bulunduğu il dışında teşkilatlanmış olan, ancak
görev alanı itibariyle Müdürlüğün bulunduğu İl'de de faaliyet gösteren doğrudan merkeze bağlı
taşra teşkilatlarının her türlü faaliyetleri ile ilgili bilgi toplamak, gerektiğinde koordinasyonu
sağlamak,
p) Zaman kaybının ve gereksiz işlemlerin önlenmesi amacıyla her birimin ödenek taleplerini
ödeneklerin dağıtımından sorumlu olan birime yapmak,
r) Birimler ile yapılacak yazışmalarda birim kod numaraları ile desimal numaraların
kullanılmasını sağlamak,
s) Bakanlık yatırım bütçesinden gönderilen ödeneklerin usulüne uygun harcamalarının
yapılmasının sağlanması ve harcama belgelerinin eksiksiz olarak Bakanlığa gönderilmesi,
ş) Mevzuatla ve Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.
2.3 Mevzuat Analizi
Kültür ve Turizm İl Müdürlükleri görev, yetki ve sorumluluklarının hukuksal
dayanağını 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’dan
almaktadır.
2.3.1 İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin Kullandığı Kanunlar
İKTM’nin Diğer Kamu ve Özel Sektör Kuruluşları ile İlişkilerini Düzenleyen Hükümler
5442 sayılı İl idaresi Kanunu, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve ilgili
yönetmelikler, 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu ve 1618 sayılı Seyahat Acenteleri ve Seyahat
Acenteleri Birliği Kanunu ve kanunlara dayalı yönetmeliklerde bulunmaktadır. İl Kültür ve
Turizm Müdürlükleri 60’dan fazla kanun kullanır. Bu kanunlardan sırasıyla Kültür ve Turizm
Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun(4848), Turizm Teşvik Kanunu(2634), Fikir
ve Sanat Eserleri Kanunu(5846), Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (2863),
Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu(1618), 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu, Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu (5225), İl İdaresi Kanunu(5442),
Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu(2527), Bilgi Edinme Hakkı Kanunu(4982) ve
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (5018) kanunlarını kullanırlar.
1.
4848 Sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun (RG
Tarih:29/04/2003 Sayı: 25093)
2.
5632 Sayılı Milli Kütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun (RG Tarih: 29/03/1950 Sayı:
7469)
3.
2527 Sayılı Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu (RG Tarih: 02/07/1934 Sayı:
2741)
4.
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (RG Tarih: 13/12/1951 Sayı: 7981)
5.
2252 Sayılı Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanunu (RG Tarih: 27/06/1979 Sayı:
16679)
6.
2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (RG Tarih: 23/07/1983
Sayı:18113)
7.
5225 Sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu (RG Tarih: 21/07/2004
Sayı:25529)
8.
5366 Sayılı Yıpranan Tarih ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması
ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun (RG Tarih: 05/07/2005 Sayı: 25866)
9.
5224 Sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi Ve Sınıflandırılması İle
Desteklenmesi Hakkında Kanun (RG Tarih: 21/07/2004 Sayı: 25529)
10. 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu (RG Tarih: 16/03/1982 Sayı: 17635)
11. 1618 Sayılı Seyahat Acenteleri ve Seyahat Acenteleri Birliği Kanunu (RG Tarih:
28/09/1972
Sayı: 14320)
12. 2302 Sayılı Atatürk’ün Doğumunun 100 üncü Yılının Kutlanması ve “Atatürk Kültür
Merkezi Kurulması” Hakkında Kanun (RG Tarih: 26/09/1980 Sayı: 17117)
13. 6940 Sayılı Riyaset-i Cumhur Senfoni Orkestrasının Kuruluşu Hakkında Kanun (RG
Tarih:29/03/1957 Sayı: 9572)
14. 6660 Sayılı Güzel Sanatlarda Fevkalade İstidat Gösteren Çocukların Devlet Tarafından
Yetiştirilmesi Hakkındaki Kanun (RG Tarih: 24/02/1956 Sayı: 9242)
15. 5653 Sayılı Yunus Emre Vakfı Kanunu (RG Tarih: 18/05/2007 Sayı:26526)
16.5706 Sayılı İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Hakkında Kanun (RG Tarih: 14/10/2007
Sayı:26700)
17. 5228 Sayılı Bazı Kanunlarda ve 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun (RG Tarih: 31/07/2004 Sayı:25539)
18. 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu (RG Tarih: 18/06/1949 Sayı:7236)
19. Sivil Savunma Kanunu (RG Tarih: 13/06/1958 Sayı: 9931)
20. Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirle Yapılacak Yardımlara Dair
Kanun (RG Tarih: 25/05/1959 Sayı: 10213)
21. Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu (RG Tarih: 8/11/1983 Sayı: 18215)
22. Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu (RG Tarih: 22/12/1981 Sayı: 17552)
23. 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla
İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (RG Tarih: 23/05/2007 sayı: 26530)
24. Lisanslı Yazılım Kullanılması (Başbakanlık Genelgesi RG Tarih 16/07/2008 sayı: 26938)
25. İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin Görev, Yetki ve Sorumluluklarına Dair Genel Esaslar
(GENELGE 2004/5)
2.3.2 İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin Kullandığı Yönetmelikler
İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri 170’den fazla yönetmelik kullanır. Bu
yönetmeliklerden sırasıyla Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik, Profesyonel Turist Rehberliği Yönetmeliği, Define Arama Yönetmeliği, Taşınmaz
Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik, Korunması Gerekli
Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıkları Koleksiyonculuğu ve Denetimi Hakkında Yönetmelik,
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamında Kültür Varlıkları Rölöve,
Restorasyon Restitüsyon Projeleri, Sokak Sağlıklaştırma, Çevre Düzenleme Projeleri ve
Bunların Uygulanması İle Değerlendirme, Muhafaza, Nakil İşleri ve Kazı Çalışmalarına İlişkin
Mal ve Hizmet Alımına Dair Yönetmelik, Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve
Niteliklerine İlişkin Yönetmelik, Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği, Halk
Kütüphaneleri Görev ve Çalışma Yönetmeliği, Fikir ve Sanat Eserlerinin Tespit Edildiği
Materyallerin Dolum, Çoğaltım ve Satışını Yapan veya Yayan İşletmelerin
Sertifikalandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kütüphane Haftasını
Kutlama Yönetmeliği, Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tespit ve
Tescili Hakkında Yönetmelik, Kültür ve Tabiat Varlıklarıyla İlgili Olarak Yapılacak Araştırma,
Sondaj ve Kazılar Hakkında Yönetmelik, Devlet Güzel Sanatlar Galerileri Yönetmeliği ve
Müzeler İç Hizmetler Yönetmeliklerini kullanır.
İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin Kullandıkları Genelgeler İl Kültür ve Turizm
Müdürlükleri 90’dan fazla genelge kullanır. Bu genelgelerden en fazla İl Kültür ve Turizm
Müdürlüklerinin Görev, Yetki ve Sorumluluklarına Dair Genel Esaslar (GENELGE 2004/5)
genelgesini kullanır.
2.4 Birimlerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
2.4.1 Niğde Müzesi
Müzeler, kültür varlıklarını tespit eden, ilmi methodlarla açığa çıkaran, inceleyen,
değerlendiren, koruyan, tanıtan, sürekli ve geçici olarak sergileyen, halkın kültür ve tabiat
varlıkları konusundaki eğitimini, zevkini yükselten, dünya görüşünü geliştirmede tesirli olan
kuruluşlar olarak tanımlanmaktadır.
Niğde Müzesi ülkemizin önemli arkeolojik müzelerinden bir tanesidir. Niğde
Müzesi’nde Orta Anadolu arkeolojisinin kronolojik düzenle sunulduğu 6 teşhir salonu
bulunmaktadır. Son teşhir-tanzimi ile Bakanlığımızca “2003 yılında Avrupa’da Yılın Müzesi”
ne aday gösterilmiş, Almanya ve Fransa’dan gelen komite üyeleri tarafından elemeyi geçmiş
ancak ödül alamamıştır. Bu yönüyle de değerlendirildiği zaman Niğde Müzesi gerçekten
gezilmeye ve görülmeye değerdir.
II. Dünya Savaşı sırasında, Akmedrese’nin İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin deposu
olarak kullanılması ilimizde ilk Müzecilik faaliyetlerini başlatmıştır. Ardından 1957 yılında
Niğde Müzesi’nin kurulmasıyla Akmedrese onarılmış, teşhir-tanzimi yapılarak Niğde Müzesi
olarak ziyarete açılmıştır. 1977 yılında yeni binasına taşınan müzenin 20 Kasım 1982 yılında
da ilk teşhir tanzimi yapılmıştır. Bu durum 16 Şubat 1999 tarihine kadar sürmüştür. Kazılardan
gelen yoğun ve ünik eserlerin sergilenme ihtiyacı ve çağdaş bir anlayışla yaşayan müze tarzında
yapılması gereken sergileme müzedeki, onarım ve teşhir-tanzim çalışmalarının
tamamlanmasından sonra, 20 Kasım 2001 tarihinde, yeniden hizmete sunulmuştur.
2.4.1.1
2.4.1.1.1
Mevzuat Analizi
Kanunlar
1. 2863 Sayılı Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (R.G. Tarih: 23/7/1983 Sayı:
18113)
2. 5366 Sayılı Yıpranan Tarihi Ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması Ve
Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun (R.G. Tarih: 5/7/2005 Sayı: 25866)
3. 5225 Sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu (R.G. Tarih: 21/7/2004
Sayı: 25529)
4.4434 Sayılı Arkeolojik Mirasın Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi (Gözden
Geçirilmiş)'nin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Kabul Tarihi: 5/8/1999)
2.4.1.1.2
Yönetmelikler
1.Etnografik Nitelikli Taşınır Kültür Varlıkları Hakkında Yönetmelik (RG Tarih:
03/05/1988Sayı: 19803)
2. Kesin İnşaat Yasağı Getirilen Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının
Bulunduğu Sit Alanlarındaki Taşınmaz Malların Hazineye Ait Taşınmaz Mallarla
Değiştirilmesi Yönetmeliği (RG Tarih: 08/02/1990 Sayı: 20427)
3. Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıkları Koleksiyonculuğu ve Denetimi
Hakkında Yönetmelik ( RG Tarih: 15/03/1984 Sayı: 18342)
4. Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi, Tescili Ve Müzelere
Alınmaları Hakkında Yönetmelik (RG Tarih: 13/08/1984 Sayı: 18488)
5. Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Yurt Dışına Çıkarılması ve
Yurda Sokulması Hakkında Yönetmelik (RG Tarih: 16/02/1984 Sayı: 18314)
6. Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik
(RG Tarih: 10/12/1987 Sayı: 19660)
7. Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Yapı Esasları ve Denetimine Dair
Yönetmelik (RG Tarih: 11/06/2005 Sayı: 25842)
8. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamındaki Kültür Varlıklarının Rölöve,
Restorasyon, Restitüsyon Projeleri, Sokak Sağlıklaştırma Çevre Düzenleme Projeleri ve
Bunların Uygulanması İle Değerlendirme, Muhafaza, Nakil İşleri ve Kazı Çalışmalarına
İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Yönetmelik (RG Tarih: 18/06/2005 Sayı: 25849)
9. Kültür ve Tabiat Varlıklarıyla İlgili Olarak Yapılacak Araştırma, Sondaj ve Kazılar
Hakkında Yönetmelik (RG Tarih: 10/08/1984 Sayı: 18485)
10. Müzeler İç Hizmetler Yönetmeliği (Bakanlık Makamının 30/04/1990 tarih ve 1578 sayılı
onayıyla yürürlüğe girmiştir.)
11. Müzelerle Müzelere Bağlı Birimlerde ve Ören yerlerindeki Kültür Varlıklarının Film ve
Fotoğraflarının Çekilmesi Mulaj ve Kopyalarının Çıkarılması Hakkında Yönetmelik (RG
Tarih: 26/01/1984 Sayı: 18293)
12. Özel Müzeler Ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik (RG Tarih: 22/01/1984 Sayı:18289)
13. Taşınır Kültür Varlığı Ticareti ve Bu Ticarete Ait İşyerleri İle Depoların Denetimi
Hakkında Yönetmelik (RG Tarih: 11/01/1984 Sayı: 18278)
14. Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Bulanlara, Haber Verenlere ve Yakalayan Kamu
Görevlilerine Verilecek İkramiye İlgili Yönetmelik (RG Tarih: 11/08/1984 Sayı: 18486)
15. Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik (RG
Tarih: 13/04/2005 Sayı: 25785)
16. Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik (RG
Tarih: 15/07/2005 Sayı: 25876)
17. Yıpranan Tarih ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak
Kullanılması Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği (RG Tarih: 14/12/2005 Sayı: 26023)
18. Korunması Gerekli Taşınır Kültür Ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi, Tescili ve Müzelere
Alınmaları Hakkında Yönetmelik (RG Tarih: 20/04/2009 Sayı: 27206)
19. Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği (RG Tarih: 25/07/2013 Sayı: 28718)
20. Milletlerarası Müzeler Konseyi (ICOM) Türkiye Milli Komitesi Yönetmeliği (RG Tarih:
11/12/1970 Sayı: 13691)
2.4.1.1.3
Uluslararası Anlaşmalar
1. UNESCO, Kültür Varlıklarının Kanunsuz İthal, İhraç ve Mülkiyet Transferinin Önlenmesi
ve Yasaklanması İçin Alınacak Tedbirlerle İlgili Sözleşme (RG Tarih:26/01/1981 Sayı:17232)
2.Silahlı Bir Çatışma Halinde Kültürel Malların Korunmasına İlişkin Sözleşme (RG
Tarih:10/04/1965 Sayı: 11976 )
3.ICOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi) Sözleşmesi (1974)
4. UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Kurumu) Antlaşması (1965)
5. Amsterdam Deklarasyonu (1975)
6. Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Sözleşmesi (1982)
7.Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi (RG Tarih:21/01/2006
Sayı:26056)
8.Avrupa Mimari Mirasının Korunması Sözleşmesi(RG Tarih:22\07\2006 Sayı:20229)
9.Avrupa Arkeolojik Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme (RG Tarih: 13/10/1999
Sayı:23845)
2.4.1.1.4
Bakanlar Kurulu Kararları, Tüzükler, Yönergeler ve Diğer Düzenlemeler
1. Türkiye’de İlmi Araştırma, İnceleme Yapmak ve Film Çekmek İsteyen Yabancılar veya
Yabancılar Adına Müracaat Edenler ile Yabancı Basın-Yayın Mensuplarının Tabi Oldukları
Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar (RG Tarih: 06/10/2003 Sayı: 2003/6270)
2. Müzecilik Kılavuzu.
3. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu İlke Kararları.
4. Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğüne Bağlı Müze ve Ören yerlerinin
Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Gerçek ve Tüzel Kişilere Tahsisine İlişkin Yönerge
5. Müzeler Haftası Kutlama Yönergesi
6. Müzeler ve Müzelere Bağlı Mekanların Video, Film ve Fotoğraflarının Çekilmesine İlişkin
Yönerge
7. Müze ve Ören Yerleri Giriş, Bilgilendirme ve Yönlendirme Tabelalarına İlişkin Yönerge
8. Süreli Kullanım Yönergesi
9. Müze ve Ören yerlerine Girişlerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge
10.Arkeolojik Kazılarda Ve Kazı Alanlarında Yapılacak Düzenleme, Restorasyon Ve
Konservasyon Proje Ve Uygulamalarında Uyulacak Usul Ve Esaslara İlişkin Yönerge
11.Bilimsel Müze Araştırmaları Yönergesi
12. 2863 Sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü Maddeleri Gereğince Yürütülen İşlemlere İlişkin
Yönerge
13. Kültür ve Tabiat Varlıklarıyla İlgili Yapılacak Yüzey Araştırması, Sondaj ve Kazı
Çalışmalarının Yürütülmesi Hakkında Yönerge
14. Toplu Konut İdaresince Taşınmaz Kültür Varlıklarının Bakımı, Onarımı ve Restorasyonu
İçin Kullandırılacak Kredilerin Tahsis, Kullanımı ve Geri Ödemelerine Dair Usul ve Esaslar
15. Doğal Sit Alanları ve Taşınmaz Tabiat Varlıklarının Bulunduğu Alanların Arkeolojik,
Kentsel, Kentsel-Arkeolojik, Tarihi Sit Alanları ve Tescilli Taşınmaz Kültür Varlıkları İle
Bunların Koruma Alanları ve Etkileşim-Geçiş Sahasının Bulunduğu Alanlar İle Çakıştığı
Yerlerde Uygulanacak Esaslara İlişkin Protokol
2.4.1.2
Müzecilik Hizmetleri
Sahip olduğumuz kültür ve tabiat varlıklarının korunması, tanıtılması, gelecek
kuşaklara aktarılması, toplumda koruma bilincinin geliştirilmesi ve bireylerin geçmişi daha iyi
tanımalarını sağlamak amacıyla aşağıda belirtilen faaliyetler yapılmaktadır.
Tablo 2:Birim Faaliyet-Ürün-Hizmet Analizi
FAALİYET
Teşhir-Tanzim ve
Depolama Faaliyetleri
ÜRÜN VE HİZMET
1-Eserlerin bozulmasına, yıpranmasına neden olan yıkıcı
etkenlere karşı önlemler almak gerekli hallerde konservasyon
ve restorasyon çalışmalarına tabi tutarak sağlıklı hale
getirilmektedir.
2-Eserlerin çağdaş müzecilik anlayışıyla teşhir-tanzimi
yapılarak halka sunulmaktadır.
3-Sergilenmesi mümkün olmayan bu nedenle depolarda
saklanması gereken diğer eserler, sistemli bir şekilde eserlerin
bozulmasına, yıpranmasına karşı önlemler alınarak, bilimsel
araştırmalara da imkan verecek şekilde depolanmaktadır.
Koruma Faaliyetleri
Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarımızın gelecek kuşaklara
aktarılabilmesi için öncelikle tespit ve tescil çalışmaları
yapmak, periyodik olarak kontrolleri ve mülkiyet sahipleri ile
ilgili KVKBK koordinasyonuyla korumaya ilişkin çalışmalar
yapılmasını sağlamak.
Kültür ve tabiat varlıklarımızın tahribatını ve kaçakçılığını
önlemek ve toplumda koruma bilincini geliştirmek amacıyla,
toplumu ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını bilgilendirme
çalışmaları yapmak. Kolluk kuvvetleri ile kordinasyon halinde
koruma ve güvenlik önlemleri alınmasını sağlamak.
İlimizin tarihsel geçmişini araştırmak, kültür varlıklarını
ortaya çıkararak kültürel zenginliğimizi artırmak ve kültürel
bilincin gelişimini sağlamak amacıyla bilimsel çerçevede kazı
ve yüzey araştırmaları yapan bilim insanları ile koordinasyon
halinde kazı ve araştırmaların sağlıklı bir şekilde
gerçekleştirilmesine yardımcı olmak.
Araştırma ve
Belgeleme Faaliyetleri
Tahrip olma tehlikesi bulunan alanlardaki taşınır taşınmaz
kültür varlıklarını ortaya çıkarmak ve korunmasını sağlamak
amacıyla kurtarma kazıları yapmak.
Müze koleksiyonlarını tamamlamak ve çeşitliliğini artırmak
amacıyla, müzeye çeşitli yollarla gelen arkeolojik, etnografik
eserler ile sikkelerin belgelemesi, arşivlenmesi hizmetleri
sunulmaktadır. Ayrıca bu eserler üzerinde bilimsel
araştırmalar yapılmakta ve araştırma yapan bilim insanlarına
yardımcı olmak.
Yayın Faaliyetleri
Tanıtma Faaliyetleri
Eğitim Faaliyetleri
Toplumun kültürel gelişimine katkı sağlayıcı, eski eserler ve
müzelerle ilgili bilimsel faaliyetleri yansıtan yayınlar ile
tanıtım amaçlı yayınlar yapılmaktadır.
Müze içinde ve dışında, ilimizin doğal, kültürel ve tarihi
değerlerini yurt içinde ve yurt dışında tanıtılması amacı ile
taşınır-taşınmaz kültür varlıkları ile ilgili bilgi ve belgeler
temin edilerek bu belgeler vasıtasıyla seminer, sempozyum,
konferans toplantı, panel, sergi, gezi gibi faaliyetler
düzenlemek veya bu tür organizasyonlara katılmak.
Başta çocuklar ve gençler olmak üzere toplumda koruma
bilincini geliştirmek, eski eser sevgisini uyandırmak, kültürel
farkındalık sağlamak ve müze ziyaretlerini teşvik ederek
sevdirmek için eğitim ve rehberlik faaliyetleri yapılmaktadır.
Müze personeline, görevlerinin gerektirdiği bilgi, beceri ve
davranışları kazandırmak amacı ile hizmet içi eğitim
programlarına
katılımı
için
gerekli
girişimlerde
bulunmaktadır.
2.4.2 Niğde İl Halk Kütüphanesi
Ülkemizde Türk milletinin ulusal hafızası olan Milli Kütüphanenin kuruluş
çalışmalarına 1946 yılında, halka hizmet vermesine ise 1948 yılında başlanmıştır. 1950 tarihli
ve 5632 sayılı Milli Kütüphane Kuruluşu Hakkında Kanun ile Kütüphane milli kültür
araştırmalarını mümkün kılmak ve her türlü bilim ve sanat, çalışma ve araştırmalarını
kolaylaştırmak üzere bütün eserleri ve belgeleri bir araya toplayan bir merkez haline
getirilmiştir.
İlimizde ilk kütüphane, Selçuklular devrinde Emir’ül-Ümera-Seyfettin Sungur Ağa
tarafından 1335 tarihinde kurulmuştur. Bununla birlikte ilde bulunan her medresenin de
kendine ait kütüphanelerinin olduğu ayrıca cami ve mescitlerin de kitaplıklarının olduğu
bilinmektedir.
Çekirdeğini bu kütüphanelerin kurduğu Niğde İl Halk Kütüphanesi, cumhuriyetin
ilanından sonra yeni bir örgütlenme yapısıyla 1925 yılında kurulmuştur. 1932 yılında ise Bor
ilçesinde halk kütüphanesi kurulur.
Niğde ilinde 1957 yılında 3 halk kütüphanesi bulunmakta iken hızlı bir gelişme
göstererek 1973 yılında bu sayı 35’e yükselmiştir. Günümüzde ise 16 adet halk kütüphanesi ile
hizmet vermektedir. Kütüphanelerimiz:

Niğde İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü

Merkez Fertek Halk Kütüphanesi

Merkez Gümüşler Halk Kütüphanesi

Merkez Koyunlu Halk Kütüphanesi

Merkez Bağlama Halk Kütüphanesi

Merkez Dündarlı Halk Kütüphanesi

Altunhisar İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu

Bor İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü

Bor Bahçeli Halk Kütüphanesi

Bor Çukurkuyu Halk Kütüphanesi

Bor Kemerhisar Halk Kütüphanesi

Bor Kızılca Halk Kütüphanesi

Çamardı İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu

Çiftlik İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu

Ulukışla İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü

Ulukışla Çiftehan Halk Kütüphanesi
Kütüphanelerimizden Merkez Gümüşler, Koyunlu ve Bağlama kütüphanelerimiz ile
Bor/Bahçeli ile Ulukışla/Çiftehan kütüphanelerimiz personel yokluğu sebebi ile geçici olarak
hizmete kapalıdır.
2.4.2.1
2.4.2.1.1
Yasal Yükümlülükler ve Mevzuat Analizi
Yasal Yükümlülükler
İl Halk Kütüphanelerinin Halk Kütüphaneleri Yönetmeliği’ne göre görevleri;
a) Amacı doğrultusunda kütüphane materyali seçer, sağlar; kütüphanecilik teknik ve
yöntemlerine uygun olarak düzenler ve kullanıcıların hizmetine sunar.
b) Kütüphane materyalini kütüphane dışında kullanılmak üzere ödünç verir.
c) Kullanıcılar tarafından aranan, ancak kütüphanede bulunmayan materyali sağlar ya da
kullanıcıları bu materyalin bulunduğu kütüphanelere yönlendirir.
ç) Bulunduğu bölgenin kültürel, sosyal, tarihi ve ekonomik yapısı ile ilgili yerel derme oluşturur
ve hizmete sunar.
d) Yerel girişimcilere ve yerel ekonomik gruplara bilgi gereksinmelerini karşılayacak bilgi
hizmetlerinin organizasyonunu yapar.
e) Kullanıcı rehberliği ve danışma hizmeti verir.
f) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulmuş veya kurulacak olan halka açık özel
kütüphanelerin teknik iş ve işlemlerine rehberlik eder.
g) Tüm yaş grupları için sanatsal, bilimsel, eğitici ve kültürel etkinlikler düzenler, mevcut
etkinliklere katılım ve destek sağlar.
ğ) Kütüphane hizmetlerini geliştirmek ve yaygınlaştırmak amacıyla, çevresindeki diğer kamu
kurumları, yerel yönetimler, eğitim, öğretim, kültür-sanat, sivil toplum kuruluşları ve gönüllü
kişilerle işbirliği yapar.
h) Yerleşik kütüphane hizmetinden yararlanamayan yerleşim birimlerine gezici kütüphane aracı
ile hizmet götürür.
ı) Engelli, hasta, yaşlı ve eve bağımlı kişiler için uygun hizmetler sunar.
i) Kadınlara yönelik pozitif ayrımcılığı desteklemek amacıyla özel hizmetler sunar.
j) Derleme işlerini, yürürlükteki derleme mevzuatı hükümlerine göre yürütür.
k) Yürürlükteki mevzuat doğrultusunda kütüphane hizmeti ile ilgili diğer görevleri yerine
getirir
2.4.2.1.2
Mevzuat Analizi
İl Halk Kütüphanesinin faaliyet alanlarını düzenleyen kanun ve yönetmelikler;
1) 4848 Sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun (RG Tarih:
29/04/2003 Say: 25093)
2) 2527 Sayılı Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu(RG Tarih: 02.07.1934 Sayı: 2741 )
3) 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (RG Tarih: 13.12.1951 Sayı: 7981)
4) 5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu (RG Tarih: 18.06.1949 Sayı:7236)
5) Sivil Savunma Kanunu (RG Tarih: 13.06.1958 Sayı: 9931)
6) Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirle Yapılacak Yardımlara Dair
Kanun (RG Tarih: 25.05.1959 Sayı: 10213)
7) Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu (RG Tarih: 8.11.1983 Sayı: 18215)
8) 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla
İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (RG Tarih: 23.05.2007 Sayı: 26530)
9) Lisanslı Yazılım Kullanılması(Başbakanlık Genelgesi RG Tarih:16.07.2008 Say: 26938)
10) Halk Kütüphaneleri Yönetmeliği(RG Tarih: 11.01.2012 Say: 28170)
11) Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayın Seçme Yönetmeliği(RG Tarih: 26.03.2011 Sayı: 27886)
Tablo 3: Faaliyet Alanları ile Ürün ve Hizmetler Analizi
Faaliyet
Ürün ve Hizmetler
Teknik Çalışmalar
Satın alma, bağış ve derleme yoluyla gelen materyallerin kayıt,
tasnif ve etiketleme işlemleri yapılmaktadır.
Kullanıcı Hizmetleri
Kullanıcılar tarafından aranan materyaller sağlanmakta, ödünç
hizmeti verilmektedir. Bulunamayan materyaller için başka
kütüphanelere yönlendirme yapılarak kütüphaneler arası işbirliği
güçlendirilmektedir.
Kullanıcılara
danışmanlık
hizmeti
verilmektedir.
Eğitim Hizmetleri
Merkeze bağlı kasaba kütüphaneleri ve ilçe halk kütüphanesi
personelleriyle kütüphane eşgüdüm toplantıları yapılmakta ayrıca
kütüphane otomasyonu hakkında hizmet içi eğitim verilmektedir.
Üniversitede Bilgi ve Belge bölümünde okuyan öğrencilerin
kütüphane stajlarının yapılması sağlanmaktadır. Bakanlık
tarafından düzenlenen
kurs ve seminerlere katılım
gerçekleştirilmektedir. İl bazında çeşitli kurumların kütüphane ve
kitaplık oluşturmalarında materyal ve teknik hizmet desteği
sağlanmaktadır.
Kültür ve Tanıtım
Kütüphane kullanımını arttırmak için kütüphane haftası başta
olmak üzere belirli gün ve haftalarda sergi, konferans, şiir-müzik
dinletileri, okuma saatleri yapılmaktadır. Bu etkinlikler tanıtım
amaçlı afiş ve basın yolu ile duyurulmaktadır. Tanıtım amaçlı
çanta, kalem, kitap ayracı yaptırılıp kullanıcılara dağıtılmaktadır.
İl Kült ve Turizm
Müdürü
İl Kültür ve
Turizm Müdür
Yardımcısı
Şube Müdürü
Personel Büro
Şefliği
Şube Müdür
Kültür Turizm ve
Enformasyon
Bürosu
Şekil 1: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Teşkilat Şeması
İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğü
Müze Müdürlüğü
İl Halk Kütüphanesi
Müdürlüğü
İlçe Halk
Kütüphaneleri
Merkez Fertek Halk Kütüphanesi
Altunhisar İlçe Halk Kütüphanesi
Merkez Dündarlı Halk Kütüphanesi
Bor İlçe Halk Kütüphanesi
Merkez Gümüşler Halk Kütüphanesi
Bor Bahçeli Halk Kütüphanesi
Merkez Koyunlu Halk Kütüphanesi
Bor Çukurkuyu Halk Kütüphanesi
Merkez Bağlama Halk Kütüphanesi
Bor Kemerhisar Halk Kütüphanesi
Bor Kızılca Halk Kütüphanesi
Çamardı İlçe Halk Kütüphanesi
Çiftlik İlçe Halk Kütüphanesi
Ulukışla İlçe Halk Kütüphanesi
Ulukışla Çiftehan Halk
Kütüphanesi
Şekil 2: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Bağlı Birimler
BÖLÜM II
3 DURUM ANALİZİ
Durum Analizi bölümünde yapılan analizler, mevcut durumun değerlendirilmesi ile
sorun ve eksikliklerin tespit edilmesi bakımından önemli bir fırsat sunmaktadır. Durum
Analizinin gerçekçi bir şekilde yapılması, Müdürlüğümüzün gelecek modellemesinde başarı
koşullarının belirlenmesi bakımından özel bir öneme sahiptir. Durum Analizi çalışmalarında
Müdürlüğümüzün 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun ile belirtilen temel işlev ve görevlerini yerine getirmesindeki mevcut durum (mevzuat,
fiziki durum, paydaşlarla ilişkiler, donanım, çalışma koşulları, insan kaynakları, vb.) tespit
edilmiş, değerlendirilmiş ve eksiklikler ortaya çıkarılmıştır.
Kurum içi analiz ve GZFT analizi (sorun, zayıflık, yetersizlik ya da engel olarak tespit
edilen hususlarda) Müdürlüğümüzde düzeltme, iyileştirme ve yeniden yapılanma (çalışma
koşulları, donanım, fiziksel ortam, eğitim, vb.) için bir fırsat olarak değerlendirilmiştir.
Gelecek Modellemesi yapılırken, Müdürlüğümüzün vizyonunu ve misyonunu
gerçekleştirmesi ve bu doğrultuda amaç ve hedeflere ulaşabilmesi için yürüteceği faaliyetlerde,
söz konusu eksikliklerin ve ihtiyaçların giderilmesine yönelik tedbirlere ( diğer kamu kurumları
ve paydaşlarla ilişkiler, eğitim ihtiyacı, çalışma koşulları vb.) de yer verilmiştir. Bu çalışma ile,
kurumun hizmet kalitesinin artırılması, çalışma ortamının iyileştirilmesi, kurum kültürünün
geliştirilmesi, kurum misyon ve vizyonuna hizmet edecek ve programlarını oluşturacak
personelin eğitimlerinin (kurum içi ve kurum dışı) artırılması, çalışma koşullarının ve özlük
haklarının iyileştirilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereği stratejik yönetim sürecinin
kurumsallaştırılabilmesi için, Müdürlüğümüz ve bağlı birimlerdeki iç yapılanmanın kurumsal
ve personel olarak tamamlanması gerekmektedir. Stratejik yönetim sürecinin daimi
işlevlerinden biri olan birim faaliyetlerinin istatistik ve diğer ölçme yöntemleri ve teknikleri ile
nasıl ölçülmekte olduğu, stratejik planlama mantığı ve Müdürlüğümüz Stratejik Planı dikkate
alındığında yeni ölçme ve araştırma alanlarına ihtiyaç duyulup duyulmadığı, ölçme
zamanlama/dönemleri, Müdürlüğümüz dışında yaptırılacak olan araştırmalar için ilgili mevzuat
ve Müdürlüğümüz birimleri ve görev alanı ve bütçe konusu dikkate alınarak oluşturulacak
yapılanma, v.b. konular Müdürlüğümüzce tespit edilmiştir.
Bu aşamada Durum Analizi çıktılarının iyi değerlendirilerek bu tespitlere göre kurumun
önündeki gerek kurum içi gerekse kurum dışı engellerin giderilmesi gerekmektedir
3.1 İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Paydaş Analizi
Müdürlüğümüz faaliyet alanının genişliği nedeniyle çok yaygın bir hizmet alanına
sahiptir. Bu nedenle Müdürlüğümüz pek çok kamu kurum ve kuruluşu, özel sektör mensupları
ve vatandaşlar ile paydaş durumdadır.
Müdürlüğümüz paydaş analizi çalışmalarında ilk olarak iç ve dış paydaşlar
belirlenmiştir. Bu çerçevede bağlı birimlerce hazırlanan paydaş listeleri değerlendirilmiş ve
paydaşlar Müdürlüğümüzün faaliyetlerini etkileme gücü ile Müdürlüğümüzün faaliyetlerinden
etkilenme derecesine göre sıralanmıştır. Müdürlüğümüz iç ve dış paydaşlarının Müdürlüğümüz
faaliyetlerini etkileme gücü/Müdürlüğümüzün faaliyetlerinden etkilenme derecesine göre
sıralanışı ile bu paydaşların paydaşlık düzeyleri(temel ortak, stratejik ortak, tedarikçi, hizmet
alan-yararlanıcı) aşağıdaki tablolarda görülmektedir.
3.1.1 İç Paydaşlar
-İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Bağlı Birimler ( Müze Müdürlüğü, İl Halk
Kütüphanesi Müdürlüğü, İlçe Halk Kütüphaneleri) ve çalışanları ile iç paydaştır.
Tablo 4: İç Paydaş Matrisi
Çalışanlar
İl ve İlçe Halk Kütüphaneleri
Müze Müdürlüğü
√
Temel
Ortak
√
√
√
Tamamı
3.1.2 Dış Paydaşlar
İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri yürüttükleri faaliyetlerde aşağıdaki kişi ve kurumlarla
paydaştırlar:
Tablo 5: Dış Paydaş Matrisi
Paydaşlar
Valilik
Kaymakamlıklar
TSK’ya bağlı birimler
İl ve İlçe Emniyet Müdürlükleri
Defterdarlık
Adliyeler
İl Özel İdaresi
Milli Eğitim Müdürlükleri
Karayolları Şube Şefliği
SGK İl Müdürlüğü
İŞKUR İl Müdürlüğü
Çevre -Şehircilik İl Müdürlüğü
Orman Şube Şefliği/Müdürlüğü
Belediyeler
Niğde Üniversitesi
Diğer Ulusal ve Uluslararası Üniversiteler
Sivil Toplum Kuruluşları
Medya
Vatandaşlar
Firmalar(Seyahat Acentaları)
Taraf Olduğumuz Uluslararası Kuruluşlar
(ICOM-ICOMOS vb.)
Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü
Özel Müzeler
Temel StratejikTedarik Hizmet
Alan
Ortak Ortak çi
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
0
√
√
√
√
√
0
0
0
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
Rehberler
Turistler
TÜRSAB
√
√
√
√
√
√
3.1.3 Paydaşları Önceliklendirme
Tablo: İç Paydaş Analizi
Temel Stratejik Tedarikçi Hizmet
Alan
Ortak Ortak
Çalışanlar
İl ve İlçe Halk Kütüphaneleri
İl Müze Müdürlüğü
√
0
√
√
√
Tamamı
Bazıları
Tablo: Dış Paydaş Analizi
√
1
√
1
√
√
√
√
√
√
√
1
Hizmet
Alan
Derecesi
1
Tedarikçi
Derecesi
√
Stratejik
Ortak
Derecesi
Valilik
Kaymakamlıklar
TSK’ya bağlı birimler
İl ve İlçe Emniyet Müdürlükleri
Defterdarlık
Adliyeler
İl Özel İdaresi
Milli Eğitim Müdürlükleri
Karayolları Şube Şefliği
SGK İl Müdürlüğü
İŞKUR İl Müdürlüğü
Çevre -Şehircilik İl Müdürlüğü
Orman Şube Şefliği/Müdürlüğü
Belediyeler
Niğde Üniversitesi
Diğer Ulusal ve Uluslararası Üniversiteler
Sivil Toplum Kuruluşları
Medya
Derecesi
Temel
Ortak
√
√
√
√
2
1
1
1
1
3
1
1
√
1
√
1
√
2
√
2
√
3
√
√
√
√
1
1
1
1
√
√
1
1
1
Vatandaşlar
Firmalar(Seyahat Acentaları)
Taraf Olduğumuz Uluslararası Kuruluşlar
(ICOM-ICOMOS vb.)
Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü
Özel Müzeler
Rehberler
Turistler
TÜRSAB
√
1
√
1
√
1
√
√
1
1
√
1
√
1
√
√
1
√
√
1
1
√
√
√
√
√
1
1
1
1
1
Paydaş Önem Derecesi
√
0
Tamamı
Bazıları
3.1.4 İç Çevre Analizi (Kurum İçi Analiz)
Müdürlüğümüz teşkilatına ilişkin kurum içi analiz Müdürlüğümüz Stratejik Planlama
Ekibi tarafından hazırlanmıştır. Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne yönelik Kurum İçi Analiz ve
GZFT Analizi soru formu uygulaması yoluyla derlenmiştir.
3.1.4.1
Teşkilat ve Birimin Yapısı
29.04.2003 tarihli ve 25093 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4848
sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bakanlıklar
birleştikten sonra 14.06.2004 tarihli ve 2004/5 sayılı genelge ile; İl Kültür ve Turizm
Müdürlüklerinin Görev Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik çıkana
kadar İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri, illerde Müzeler, Kütüphaneler, Resim ve Heykel
Müzeleri, Basma Yazı ve Resimleri Derleme Müdürlükleri, Orkestra, Topluluk ve Koro
Müdürlükleri Turizm Eğitim Merkezi Müdürlükleri, Güzel Sanatlar Galerileri, Resim ve
Heykel Müze ve Galerileri, Turizm Danışma Büroları ile Kültür Merkezlerinin faaliyetlerinin
amacına uygun ve verimli şekilde yürütülmesinden ve birimler arası koordinasyonun
sağlanmasından sorumlu tutulmuşlardır.
4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 27
inci maddesine dayanılarak hazırlanan Bakanlık Makamının 20/10/2011 tarih ve 214199 sayılı
Olurları ile yürürlüğe giren Kültür ve Turizm Bakanlığı İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin
Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik ile Kültür ve Turizm
Bakanlığının il ve ilçe düzeyindeki görevlerini planlamak, yönetmek, denetlemek, geliştirmek
ve değerlendirmek üzere kurulan İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin görevlerini, çalışma usul
ve esaslarını, personelin görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenmiştir.
3.1.4.2
3.1.4.2.1
İnsan Kaynakları
Kadro ve Personel Durumu
İlimiz dahilinde Müdürlüğümüz ve bağlı birimlerinde 657 sayılı kanuna tabi olarak 55
dolu ve 23 boş olmak üzere 78 kadro mevcut olup, dolu kadrolarda çalışan 657 sayılı kanuna
tabi 55 personel, Bakanlığımız DÖSİMM personeli olup Müze Müdürlüğünde görevlendirilen
1 Uzman ile 11 işçi statüsünde çalışan personel olmak üzere toplam 67 personelin birimler
arasında dağılımı aşağıda gösterilmiştir.
Tablo 6: Kadroların Unvanlara Göre Dağılımı
UNVANLAR
İl Kültür Ve Turizm Müdürü
İl Kültür Ve Turizm Müdür Yardımcısı
Şube Müdürü
Kütüphane Müdürü
Kültür Ve Turizm Uzmanı
Arkeolog
Kütüphaneci
Uzman
Müze Araştırmacısı
Folklor Araştırmacısı
Enformasyon Memuru
Tekniker
Şef
Ayniyat Saymanı
Bilgisayar İşletmeni
Veri Hazırlama Ve Kontrol İşletmeni
Memur
Teknisyen
Koruma Güvenlik Görevlisi
Kaloriferci
Bekçi
Hizmetli
Sürekli İşçi
DÖSİMM*
TOPLAM
* Kadrosu Döner Sermaye İşletme Merkez Müdürlüğünde
ADET
1
1
2
3
1
3
4
2
2
1
1
1
2
1
5
2
11
1
1
1
5
4
11
1
67
Tablo 7: Personelin Eğitim Düzeyine Göre Dağılımı
EĞİTİM
DÜZEYİ
Ortaokul
Lise
Önlisans
Lisans
TOPLAM
Adet
5
19
10
21
55
Oranı
Erkek
100%
69%
70%
32%
100,0
9%
35%
18%
38%
100,0
Kadın
0
31%
30%
68%
100,0
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Personeli Eğitim Düzeyi
Dağılımı
Ortaokul
9%
Lisans
38%
Lise
35%
Önlisans
18%
Grafik 1: Personelin Eğitimi Düzeyine Göre Dağılımı
Tablo: Personel Cinsiyet Durumlarına Göre Yüzdelik Oranları
Cinsiyet
Kadın
Erkek
Oranı
% 30
% 70
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Personelinin Cinsiyete Göre
Dağılımı
Kadın
30%
Erkek
70%
Grafik 2: Personelin Cinsiyete Göre Dağımı
3.1.4.3
Fiziksel Kaynaklar
3.1.4.3.1
3.1.4.3.1.1
Bina, Lojman Diğer Sosyal ve Yardımcı Tesisler
Kültür Merkezi
Niğde Merkez Bor Caddesinde mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olup, Kültür ve Turizm
Bakanlığına tahsisli ve Müdürlüğümüzce hizmet binası olarak kullanılan,
bodrum+zemin+birinci kat olarak projelendirilen Kültür Merkezinin, toplam inşaat alanı 4075
m2, inşaat oturma alanı ise 1931 m2 dir. Müdürlüğümüz ve İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğünce
hizmet binası olarak kullanılan Kültür Merkezi bünyesinde;
a- Tiyatro salonu ve balkon
369 kişilik
b- Büyükler okuma salonu
140 kişilik
c- Çocuklar okuma
20 kişilik
d- Periyodik yayın okuma salonu
100 kişilik
e- Folklor ve bale çalışma salonu
80 m2
f- İdari bürolar
12 adet
g- İnternet Erişim Salonu
30 kişilik
Bölümler bulunmaktadır. Mevcut 12 adet idari bürodan 7 adedi Müdürlüğümüz 5 adedi ise İl
Halk Kütüphanesi tarafından kullanılmaktadır.
3.1.4.3.1.2
Müze Binası
Niğde Merkezde mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olup Bakanlığımıza tahsisli Müze
binası bahçesiyle birlikte 5107 m2 alana sahiptir. Binanın inşaat oturma alanı 887 m2 kapalı
alan ise 1774 m2 dir. Bodrum ve zemin olmak üzere iki kattan oluşmaktadır. Bünyesinde;
1)- Eski eser teşhir salonu:
4 adet (564 m2)
2)- Resim sergi salonu:
1 adet (133 m2)
3)- Konferans salonu:
67 kişilik
4)- Eski eser deposu: 3 adet ( 231 m2)
5)- Laboratuar:
1 adet (47 m2)
6)- Kütüphane:
1 adet
7)- İdari büro:
5 adet
bölümler bulunmaktadır.
3.1.4.3.1.3
İlçe Halk Kütüphaneleri
Maliye Hazinesine ait toplam 4 adet, İl Özel İdaresine ait toplam 1, İlgili Belediyelere
ait toplam 10 olmak üzere genel toplamda 15 İlçe Halk Kütüphanesi mevcuttur.
Tablo 8: İlçe Halk Kütüphaneleri ve Mülkiyet Durumu
Kütüphane Adı
Merkez Dündarlı Halk Kütüphanesi
Merkez Fertek Halk Kütüphanesi
Merkez Gümüşler Halk Kütüphanesi
Merkez Koyunlu Halk Kütüphanesi
Merkez Bağlama Halk Kütüphanesi
Altunhisar İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu
Bor İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü
Bor Bahçeli Halk Kütüphanesi
Bor Çukurkuyu Halk Kütüphanesi
Bor Kemerhisar Halk Kütüphanesi
Bor Kızılca Halk Kütüphanesi
Çamardı İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu
Çiftlik İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu
Ulukışla İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü
Ulukışla Çiftehan Halk Kütüphanesi
3.1.4.3.1.4
Mülkiyet Durumu
Dündarlı Belediyesi
Maliye Hazinesi
Gümüşler Belediyesi
Koyunlu Belediyesi
Bağlama Belediyesi
Maliye Hazinesi
Maliye Hazinesi
Bahçeli Belediyesi
Çukurkuyu Belediyesi
Kemerhisar Belediyesi
Kızılca Belediyesi
Çamardı Belediyesi
İl Özel İdaresi
Maliye Hazinesi
Çiftehan Belediyesi
Lojman
Mülkiyeti maliye hazinesine ait olup iki daire Müdürlüğümüze tahsis edilmiştir.
3.1.4.3.1.5
Araç
Müdürlüğümüze ait iki araç bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, yıllık olarak açılan
ihale ile temin edilip Müdürlüğümüz tarafından kullanılmaktadır. Diğer araç ise Bakanlığımız
tarafından gönderilmiş olup Niğde Müze Müdürlüğünce kullanılmaktadır.
Kurum Kültürü
3.1.4.4
Kültür ve Turizm Müdürlükleri bağlı birimleri ile birlikte halka, öğrencilere,
araştırmacılara ücretsiz hizmet veren bir kurumdur. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüz
Kültürel kalkınmada yörenin değerlerini esas alarak hizmet veren Bakanlığımız taşra birimidir.
İldeki kültür varlıklarının tespiti ve tescili, folklorik değerlerin araştırılması, güzel sanatlar
alanında halka hizmet verecek fırsatların yaratılması, araştırmacılara, öğrencilere ihtiyaçları
doğrultusunda hizmet sunulması, ildeki kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarının
yaşatılması, Türk süsleme sanatları ile ilgili kursların düzenlenmesi ve benzeri konularda
Müdürlüğümüz Bakanlık taşra birimi olarak hizmet sunmaktadır. İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğünde İl Müdüründen uzman ve memur kadrosuna kadar çalışanlar Bakanlığımız taşra
birimi olarak sorumluluk alanları ve bunun haricinde kültür hizmeti sunabilecek her konuda
kapasiteye sahiptir. Müze Müdürlüğümüz bölge müzeleri arasında uzman ve yönetim
kadrosuyla seçkin bir yapıya sahiptir. İl Halk Kütüphanesi de kendi alanında hizmetlerini
başarılı bir şekilde sunmaktadır. Ancak, eleman yetersizliğinden bazı kütüphanelerimizin
hizmet dışı kalması İl Müdürlüğümüzün markalaşmasını etkileyen en önemli eksikliktir. İl
Müdürlüğü ve bağlı birimler koordinasyon bakımından uyumlu bir çalışmaya sahiptir. İl
Müdürlüğünce yapılan yatırım, tanıtım ve yayın çalışmaları birçok ilin başaramadığı ve
beğeniyle takip ettiği çalışmalar olarak değerlendirilmektedir. Son yıllarda Bakanlığımız taşra
birimi olarak İl Müdürlüğümüzün yaptığı çalışmalar gelecekte Niğde’yi bir turizm kenti
yapmayı amaçlamaktadır. En önemli eksiklik, yatırımcıların Niğde’ye gelmesi veya Niğde’de
mevcut yatırımcıların turizme yönelik yatırım yapmasıdır. Eğer, bu yapılabilirse Niğde
ekonomik kalkınmada istihdamda büyük bir eksikliğin giderilmesine katkı sağlayacaktır. Artık
bu konu Niğde’nin gündemine oturmuştur. Ve bu konu ortak payda olarak tüm kurum ve
kuruluşlar tarafından benimsenmiştir. Netice olarak Niğde önümüzdeki yıllarda bu tür
yatırımları almaya başlayacaktır. Ve dolasıyla turizmde kalkınmayla da marka bir kent
olacaktır.
Teknolojik Yapı
3.1.4.4.1
Bilişim teknolojileri alanındaki yenilikler Müdürlüğümüz tarafından sunulan
hizmetlerin daha etkin ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla takip edilmekte ve gerekli
altyapı, sistem ve benzeri dönüşümler ve güncellemeler gerçekleştirilmektedir. Müdürlüğümüz
İnternet Sitesi ilimizin doğal ve turizm güzelliklerini, tarih, arkeolojik, kültürel ve sanata ilişkin
zenginliklerini tanıtmak amacıyla www.nigdekulturturizm.gov.tr adresinde Türkçe yayın
yapmaktadır.
Müdürlüğümüz bünyesinde ADSL internet bağlantısı bulunmaktadır. Müdürlüğümüz ve
birimlerinde kullanılan teknolojik alt yapıların listesi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 9:İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerin Teknolojik Yapısı
Müdürlük
Müze Müd.
İl Halk Kütüp. Müd
Toplam
Bilgisayar
15
13
105
133
Yazıcı
7
5
11
23
Tarayıcı
5
6
3
14
Fotokopi Mak.
1
1
2
4
Faks Makinası
1
1
3
4
Fotoğraf Mak.
3
3
1
7
Cinsi
Kameralı Güvenlik Sistemi
2
Alarm Sistemi
2
2
2
1
3
Sinevizyon Perdesi
1
1
Sinevizyon
1
1
Konferans Salonu Ses Sistemi
1
1
2
Slayt Makinası
1
2
3
1
3
Görme Engelliler için Büyütücü
1
1
Kitap Temizleme Makinası
1
1
3.1.5 Kuruluş İçi Analiz
Durum Analizi’nin ikinci aşaması olarak Güçlü Yanlar (G), Zayıf Yanlar (Z), Fırsatlar
(F) ve Tehditlerin (T ) belirlendiği GZFT Analizi yapılmıştır.
GZFT analizinin Güçlü Yanlar (G) ve Zayıf Yanlar (Z) bölümü, Müdürlüğümüz iç ve
dış paydaşlarının görüşleri değerlendirilerek, Müdürlüğümüzün yapısı, insan kaynakları, kurum
kültürü, sahip olduğu teknolojik alt yapı ve mali durumuna ilişkin durum tespitleri sonucunda
hazırlanmıştır.
Kurum İçi Analiz çalışmaları sırasında öncelikli olarak mevzuat ve teşkilatlanmayla
ilgili sorunların giderilmesine ilişkin çalışmalar başlatılmıştır. Stratejik amaçlar ve hedefler,
vizyon ve misyonun gerçekleşmesinin önündeki bu sorunları giderecek şekilde ifade edilmiştir.
3.1.5.1
Güçlü Yönler
Kurumun İlimizin kültür ve turizm varlıklarını koruma ve tanıtma yetkisine sahip
olması.
Faaliyet alanlarının geniş olması
İşbirliğine açık bir yapıya sahip olması
Köklü bir tarihe sahip olması,
Değişime açık olması
Çevre illere göre sergileme ve depolama açısından gelişmiş müzeye sahip olmak.
3.1.5.2
Zayıf Yönler
Fiziki koşulların yetersizliği
Kurumsal yapının zayıf olması
Sosyal imkânların yetersizliği
Bütçe ve ödenek yetersizliği
Bürokrasi ve kırtasiyenin fazla olması
Mevzuat eksikliği
Teknolojik yapının yetersizliği
Personel yetersizliği,
3.1.6 Dış Çevre Analizi
Dış Çevre Analizi (Politik, Ekonomik, Sosyal, Teknolojik ve Sektörel-PESTS)
hazırlanırken üst politika belgeleri, temel referans kaynakları, dış ve iç paydaş anketleri ile
kültür ve turizm meslek örgütleri ve sektör temsilcileriyle yapılan çeşitli toplantıların sonuçları
incelenmiştir. Kültür ve turizm alanında Müdürlüğümüzün faaliyetlerinde dikkate alması
gereken ulusal ve uluslararası dış çevredeki gelişmeler ve yeni eğilimler belirlenmiş, dış
çevreden kaynaklanan fırsat ve tehditler tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar Stratejik
Planlama Ekibi üyeleri tarafından puanlanarak önceliklendirilmiştir.
Dış çevre analizinin önceliklendirilmiş çıktıları GZFT Analizinin Fırsatlar (F) ve
Tehditler (T )bölümünü oluşturmaktadır.
3.1.6.1
Dünyada ve Ülkemizde Turizm
Günümüzde turizm, gelir getiren etkinlikler dışında yapılan bir gezi ve bundan doğan
konaklama, yeme-içme, ulaşım ve eğlence gibi ilişkiler ve hizmetler bütünüdür. Turist ise,
sürekli yaşadığı yer dışında bir ülkeye ya da başka bir bölgeye bir geceden az olmamak ve bir
yılı geçmeyecek bir süre için giden, amacı gelir elde etmek olmayan kişi olarak tanımlanabilir.
Turizm, dünyanın en hızla gelişen endüstrisi ve ekonomik büyümenin en önemli
bileşenlerinden biridir. Dünya Turizm Örgütü verilerine göre 1950 yılından bu yana turizm
hareketleri her yıl ortalama %7 oranında artış göstermektedir. DTÖ verilerine göre: Turizm,
dünyada 300 milyon insanı istihdam etmektedir. Dünyada her 16 çalışandan biri turizm
sektöründedir. Uluslar arası sermaye yatırımlarının yaklaşık %7 si turizm alanına
yapılmaktadır. Turizm günümüz dünyasında çok önemli sektörlerden biri haline gelmiştir.
Çünkü, Dünya Turizm Örgütü (DTÖ) 2011 yılında dünyada turizm faaliyetine katılanların
sayısını yaklaşık olarak 940 milyon kişi ve turizm pazarının da yaklaşık olarak 918 milyar dolar
olduğunu belirlemiştir. 2020 yılında ise turizm faaliyetine katılacak turist sayısının 1milyar 600
milyon kişi, yaklaşık olarak 2 trilyon dolar da turizm pazarı olacağı tahmin edilmektedir. Bu
rakamlardan da anlaşılacağı üzere turizm pastası çok büyük ve büyümeye devam etmektedir.
Turizmle ilgilenen bütün ülkeler de bu pastadan en büyük payı alma yarışına girmişlerdir.
Dünya Turizm Örgütü’nün 2002 yılında ülkemiz turizmi ile ilgili yaptığı tahminlere
göre Türkiye turizmi 1995 yılından 2020 yılına kadar ortalama yüzde 5.5 oranında
büyüyecektir. Bu büyüme oranı Avrupa ülkeleri arasında en yüksek 4.büyüme oranıdır. Dünya
Turizm Örgütü’nün bu açıklamalarına göre Türkiye 2020 yılında ise 27 milyon turisti kendisine
çekecektir. 2020 yılındaki bu turist sayısının ekonomik büyüklüğü ise 20 milyar dolar civarında
olacağı tahmin edilmekteydi.
Ülkemiz son on yıl itibariyle turizm sektöründe Dünya Turizm Örgütü tahmini verilerini
geride bırakmış, turizm sektöründe çok büyük ilerlemeler kaydetmiştir. Ülkemizde turizm
etkinliklerinin bir çoğu yapılabilmektedir. Ülkemiz en çok turist çeken ülkeler sıralamasında
gittikçe yükselen bir grafiğe sahiptir. Kültür ve Turizm Bakanlığımızın verilerine göre: 2002
yılında ülkemize gelen turist sayısı 13.256 milyon kişi ve turizm geliri yaklaşık olarak 8.473
milyar dolar iken 2011 yılında 31.456.076 kişi ve turizm geliri ise 23.2 milyar dolar olmuştur.
Bu on yıllık süre zarfında turist sayısı %150 ve turizm gelirimiz yaklaşık olarak üç kat artmıştır.
Yatak kapasitemiz yaklaşık olarak 1 milyona çıkmıştır.
Bakanlığımızın verilerine göre 2013 yılında ülkemize gelen ziyaretçi sayısı: 39.226.226
kişi. Turizm gelirimiz de: 32.310.424 milyar USD, kişi başı harcama ise: 824 USD olmuştur.
2013 yılı Ülkemize en çok turist gönderen ülkelere baktığımızda ise ilk sırayı Almanya( %
15.3) , ikinci sırayı Rusya (%10.9) ve üçüncü sırayı ise İngiltere (%9.3) lük rakamla yer
almaktadır.
Ülkemizin hedefi, hem turist sayısı hem de turizm geliri bakımından dünyada ilk beş
ülke arasına girmektir.
3.1.6.2
Dünyada Yeni Turist Anlayışı
Kendi organizasyonunu yapıyor.
Daha sık ve kısa süreli tatile çıkıyor.
Tatil kararını daha geç veriyor.
Sosyal medyayı takip ediyor.
Marka bilinci daha yüksek.
Çevreye daha duyarlı.
Yeni deneyimlere olan ilgi orta segmente de yayılıyor.
Sıradan insanlar da hayatlarına seyahat ederek renk katmak istiyorlar.
Orijinal zanaat, sanat, kültür, mekan ve hatta deneyim tercihi artıyor.
3.1.6.3
Bireysel Seyahatler ve Turizm Çeşitliliği
Ucuz havayolu taşımacılığı güçleniyor.
Pazarlama kanallarından online satış önem kazanıyor.
Kitle turizmi yavaş yavaş yerini bireysel seyahatlere bırakıyor
Gençlik, sağlık, golf, gastronomi vb. turizm çeşitlerinin önemi gittikçe artıyor.
Responsible turizme olan yönelim yükseliyor.
2020 yılına kadar kültür turizminin, uluslararası turizmden daha fazla büyüme
kaydedeceği öngörülüyor.
Bilgi Güçtür” yaklaşımı ile eko turizm, macera turizmi, kırsal turizm gibi insanların
dünyanın farklı yerlerinde çeşitli deneyim ve bilgiler sunan turizm çeşitleri güçleniyor.
3.1.6.4
Bakanlığımızın 2023 vizyon ilkeleri
Bakanlığımızın 2023 vizyonu markalaşan turizm bölgeleri, sürdürülebilir turizm,
uluslar arası işbirliği, turizm çeşitlendirilmesi, destinasyon odaklı turizm, etkin tanıtım ve
pazarlama, turizm eğitimi ile işgücü kalitesinin güçlendirilmesidir.
Türkiye Turizm Stratejisi – 2023’ün öngördüğü hedeflerle ülkemizin her yanına
dağılmış durumda bulunan sağlık, termal, yayla, kış ve dağ sporları, kültürel açıdan önemli yer
ve yerleşmelerin tek tek ele alınmasından çok bunların birbirleriyle entegrasyonu sayesinde
daha cazip ve daha güçlü alternatif varış noktaları ve güzergahlar oluşturulacaktır. Güçlü bir
turizm güzergahı ve bölgesel varış noktası oluşturulması ile bu bölgeler içinde zayıf kalan
yerleşmelerin kültür, el sanatları, yeme-içme tesisleri ve konaklama imkanları ile güçlenmeleri
da sağlanmış olacaktır.
Türkiye Turizm Stratejisi–2023 Belgesi’nde belirlenen stratejik yaklaşımlar
çerçevesinde yapılacak çalışmalar tamamlanması, geliştirilmesi öngörülen bölgelerdeki altyapı
ve konaklama ihtiyaçlarının karşılanması durumunda, dünya turizm pazarında ilk beşe girmek
ve 2023 yılında, 63 milyon turist, 86 milyar dolar dış turizm geliri ve turist başına yaklaşık 1350
dolar harcamaya ulaşılması öngörülmektedir.
3.1.6.5
Ülkemizin Dünyadaki İmajı
Medeniyetlerin beşiği
Tarihi ve doğal güzellikler
Türk misafirperverliği
Geleneksel Türk Mutfağı
Turizm çeşitliliği
Yüksek kalitede turistik tesisler
3.1.6.6
Ülkemizin 2023 Turizm Hedefleri
50 milyon ziyaretçi
50 milyar USD turizm geliri
Turist sayısı ve turizm geliri bakımından dünyada ilk beş ülke arasına girmek
3.1.6.6.1
Niğde İline Genel Bir Bakış
Çok zengin bir tarih ve kültürü olan Niğde, Dünya ve Türkiye kamuoyuna yeterince
tanıtılamamıştır. Orta Anadolu’nun bu mütevazi kenti zengin tarihi ve kültürel değerlere ve
doğal zenginliklere sahiptir.
3.1.6.6.2
Tarihçe
Antik ismi Nahita olan Niğde’nin tarihi ile ilgili ilk bulgular, Neolotik dönemden (M.Ö.
7250-5500); Bor-Bahçeli Kasabası-Roma Havuzu yakınındaki Köşk Höyük’ten ve ayrıca, BorAltınhisar İlçe yolu üzerinde bulunan Pınarbaşı Höyüğü’nden çıkartılan eserlerdir. Özellikle
Köşk Höyük’te 1981 yılından beri yapılan arkeolojik kazılarda çok önemli eserler bulunduğu
bilinmektedir .
Coğrafi konum itibariyle İç Anadolu’yu Akdeniz Bölgesine bağlayan geçit üzerindeki
Niğde, çok zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Aktaş Kasabasındaki Andaval Kilisesi’nin
içerisinde bulunan kitabede Niğde’den Nahita olarak bahsedilmektedir. Ankara Anadolu
Medeniyetler Müzesi’nde sergilenen bu kitabenin, bir kopyası Niğde Müzesi’ndedir. Bölgede
yapılan arkeolojik kazılar Niğde tarihinin M.Ö. 600binli yıllara kadar uzandığını, Kaletepe
Obsidien (paleolitik çağlar) Atölyesi Kazısı ortaya koymaktadır. Yine bölgede yapılan
Arkeolojik kazılar, yerleşik hayatın günümüzden 10 bin yıl önce başladığını ortaya
koymaktadır. Paleolitik Çağlar’dan itibaren Neolitik, Kalkolitik, Eski Tunç Çağı, Hitit, Geç
Hitit, Demir Çağı, Frig, Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, ve Osmanlı Dönemlerinde iskan
faaliyetlerinin devam ettiğini yine bölgede yapılan Arkeolojik Kazılardan öğrenmekteyiz. Köşk
Höyük, Pınarbaşı ve Tepecik Höyük kazıları ile (6500-4500) Neolitik ve Kalkolitik ve Çamardı
Celaller Köyü yakınındaki Göltepe-Kestel Maden Galerileri Kazısı ile de (M.Ö. 3000) Eski
Tunç Çağı ile ilgili bilgiler elde edilmiştir. Bununla birlikte Ulukışla İlçesi Darboğaz Kasabası
yakınındaki Porsuk (Zeyve) Höyük kazısı, Hitit, Geç Hitit, Frig ve Roma; Çiftlik İlçesi yolu
üzerinde bulunan Göllü Dağı Ören Yeri kazısı ile de Geç Hitit dönemi hakkında bilgilere,
Çamardı İlçesi, Celaller Köyü, Göltepe Madenci Köyü, Kestel Maden Galerilerinde yapılan
kazılarda ise, (M.Ö. 3000) Tunç Çağında kalay madeni üretildiğine dair bilgilere ulaşılmıştır.
M.Ö. XII. yüzyılda Hitit İmparatorluğunun yıkılmasından sonra Niğde Bölgesi, Geç
Hitit Krallıklarının önemli bölgelerinden biri olmuş, Tuvanuva Krallığı içinde yer alan Nahita
krallığının da merkezi durumuna gelmiştir. Niğde, M.Ö. 1170-710 tarihleri arasında Geç Hitit
devletleri, M.Ö. 710-620 yılları arasında ise Asurlar’ın idaresi altına girmiştir. Asur devletinin
yıkılmasından sonra Kilikya Krallığı’nın yönetimine giren Niğde, daha sonra sırasıyla
Medlerin, Perslerin ve İskender’in hâkimiyetinde kalmıştır. Bu tarihi kent M.Ö. 332 – M.S. 17
yılları arasında Kapadokya Krallığı’nın, M.S. 17–395 yılları arasında ise Roma
İmparatorluğu’nun egemenliği altında yönetilmiştir. Roma çağı, Niğde bölgesinin en parlak
dönemi olmuştur. Ancak Roma döneminde günümüz Niğde’si önemli bir iskân merkezi değildi.
En önemli yerleşim alanı Niğde’nin 23 km. güneybatısında yer alan Tyana (Kemerhisar) şehri
idi. Burası Orta Anadolu’nun en önemli Roma Kenti olmuştur. Bu dönemden günümüze Roma
Havuzu ve Su Kemerleri yanında heykeltıraşlık ve mimari eserler ulaşmıştır. Roma
İmparatorluğu’nun 395 yılında Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmasından sonra Niğde Yöresi,
1075 yılına kadar Doğu Roma ( Bizans ) sınırları içerisinde kalmıştır. Bizans hâkimiyetinde
kalan Niğde, İslam Orduları tarafından birçok kez kuşatılarak uzun bir süre İslam-Bizans
mücadelesine sahne olmuştur.
Niğde’nin içinde bulunduğu Kapadokya ismi Perslerden gelir.M.Ö.6. yy başlayan Pers
döneminde kente “Güzel Atlar Ülkesi” anlamına gelen “Katpatuka” ismi verilmiş.Bölgede
Hititlerden kalma soylu, güzel, eğitimli atlar yaşarmış.Bu güzel atları eğiten Hititlerin devleti
görkemli Hitit İmparatorluğu M.Ö. 12.yy da yıkılınca bölgeye sırasıyla Asur, Frigya, Pers ve
Roma hükümdarlıkları hakim olmuş. Bugün kullanılan Kapadokya adı, Pers dilinde "Güzel
Atlar Ülkesi" anlamına gelmektedir. Kapadokya Krallığı-bugünkü Nevşehir-Avanos-Venessa,
Kayseri-Casearea ve Niğde-Kemerhisar-Tyana’dır. Roma İmparatorluğu döneminde
yayılmaya başlayan Hristiyanlığın imparatorluk kurumlarını tanrılaştıran putperest Roma
yönetiminin baskıcı tavırları ile karşılaşması kaçınılmazdı. Bu dönemde Hristiyanlık hem hızlı
bir yayılım gösteriyor hem de farklı yorumlarla değişim geçiriyordu. Bu değişime karşı çıkanlar
Ordodoks düşüncenin oluşumunu hazırladılar. İlk Hristiyanların oldukça acı çektiği bu yıllarda
Kayseri Başpiskoposu (M.S.329-379) Kapadokya’da Ortodoksluğun temellerini atıyordu.
Roma imparatoru Julianus Apostata (M.S.361-363) döneminde Kayseri Başpiskoposu
Basileos’un bölgedeki etkinliğini kırabilmek için çeşitli baskı yöntemleri uygulanmıştır. Bu
yöntemlerden sonuç alınamaması üzerine İmparator Valens, Kapadokya Eyaleti’ni M.S.372
yılında kuzey ve güney olarak ikiye ayırarak Basileos’un Kayseri’deki etki alanını daraltma
yoluna gitmiştir. Bu ayrımdan sonra Kuzey Kapadokya’nın başkenti Kayseri, Güney
Kapadokya’nın başkenti ise Tyana (Kemerhisar) olmuştur. Böylelikle Tyana Başpiskoposluk
merkezi haline gelmiştir.
Niğde’nin tarih sahnesinde yer alışı Tyana (Kemerhisar) şehri ile başlar. Hititler
döneminde Tyana’dan Tuwanuwa olarak bahsedilir. Romalılar döneminde bu bölgede yoğun
bir yapılaşma olduğu görülür. Bizans döneminde ise inanç merkezine dönüşen şehir de birçok
dini mabetler inşa edilmiştir. VI-IX yüzyıllar arasında Tyana bölgesi İslam kuvvetlerinin
saldırılarına maruz kalmıştır. Bu zaman diliminde bölge sürekli İslam-Bizans kuvvetleri
arasında sürekli yer değiştirmek suretiyle harap olmuştur. Tyana’nın tahribatına müteakip
Niğde ve Bor ön plana çıkmış ve bu yörelerde yoğun iskân faaliyetleri başlamıştır. Niğde şehri
Anadolu Selçukluları döneminde en parlak yıllarını yaşamıştır. 1500-1600 yılları arasında ise
ekonomik açıdan büyük gelişmeler kaydetmiştir.
Bizans döneminden günümüze ulaşan en önemli tarihi eser Andabalis Kilisesi ve
Gümüşler Manastırıdır. Malazgirt Zaferi’nden (1071) sonra, Kutalmışoğlu Süleyman Şah
zamanında 1086-1087’de Niğde ve havalisi Anadolu Selçukluları’nın eline geçmiştir. Selçuklu
Sultanı II. Kılıç Arslan, 1186 yılında devleti hanedan mensuplarının ortak malı sayan Eski Türk
feodal devlet töresine uyarak, ülkeyi 11 oğlu arasında paylaştırma neticesinde, Niğde
Arslanşah’ın payına düşmüştür. I. İzzeddin Keykavus 1211’ de Niğde’yi Emir-i Ahur
Zeyneddin Beşare’ye ikta olarak vermiştir. Zeynettin Beşare’nin 1223 de I. Alâeddin Keykubat
tarafından öldürülmesinden sonra Niğde, Sultan’ın hizmetine aldığı Harzem Başbuğu İlan
Yabgu’ya ikta olarak verilmiştir. Niğde XII. Yüzyılda sonlarında gelişmeye başlamış, Alâeddin
Keykubat zamanında Anadolu’nun en büyük şehirlerinden biri olmuş, XIII. yüzyılda ise
Selçuklu Devletinin en mühim askeri merkezi haline gelmiştir. Anadolu Selçukluları’nın son
zamanlarına doğru devletin mali idaresi tamamen Moğolların eline geçtiğinden dolayı Selçuklu
Devleti ismen ve şeklen mevcut olmuştur. Alâeddin Camisi , Hüdavend Hatun Türbesi ve esas
şeklini Anadolu Selçukluları döneminde alan Niğde Kalesi, Selçuklular döneminden günümüze
ulaşan en önemli tarihi yapıtlardır.1308’de Selçuklu Devleti siyasi hayatını tamamlayınca,
Anadolu tamamen İlhanlıların yönetimine geçmiştir. Bu dönemden günümüze ulaşan en önemli
tarihi eser Sungur Bey camisidir(1335). Alâeddin Eretna, Ebu Said Bahadır Han’ın ölümünden
sonra İlhanlı devletinde ortaya çıkan karışıklıklardan istifade ederek İlhanlılar ile ilişkisini
kesmiş ve 1335 yılından sonra Eretna Beyliğini kurarak Niğde’ye hâkim olmuştur.Bu
dönemden günümüze Esen Bey Türbesi ve Sarı Han ulaşmıştır. Niğde, Eretna hükümdarı
Mehmet Bey’in ölümünden sonra Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey (1361-1398) tarafından ele
geçirilerek, Karamanoğlu Beyliği topraklarına katılmıştır. Bu dönemden günümüze ulaşan en
önemli tarihi eser ise Ak Medresedir(1409). Niğde 1471M. yılında Fatih Sultan Mehmet
zamanında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Şehir merkezindeki Dışarı Camii, Murat Paşa
Külliyesi, Kale Camii, Sokullu Mehmet Paşa Bedesteni,Saat Kulesi ve Büyük Türk Şairi Faruk
Nafiz Çamlıbel’in Han Duvarları isimli şiirinin esin kaynağı olan Ulukışla’daki Mehmet Paşa
Kervansarayı bu dönemden günümüze ulaşan en önemli tarihi eserlerdir.Fatih Sultan Mehmet
döneminde kurulmuş idari örgütte Niğde ve Aksaray, Karaman Beylerbeyliği’ne yani eyaletine
sonra Konya vilayetine tabi birer sancağa merkez teşkil etmekte idiler.
Niğde, 1863 yılında uygulanan iller örgütü içerisinde Konya Valiliğine mutasarrıflık
merkezi olarak dâhil edilmişse de, Cumhuriyet’in ilanından sonra, 1924 yılında müstakil il
olmuştur.
3.1.6.6.3
Niğde Adının Kaynağı
Niğde’ye 10 km. uzaklıktaki Aktaş Köyü yakınlarında bulunan Andabalis (Andaval)
Kilisesi’nde muhtemelen M.Ö. 5.yüzyıl olarak tarihlenen bir Hitit Kitabesinde Hitit
Hiyeroglifi’yle yazılmış bir yazı bulunmuştur. Yapılan incelemelerde hiyeroglif üzerinde “Ben
Nahita Kralı Saruvanas” ibaresi tespit edilmiş ve Niğde’nin en eski isminin “Nahita” olduğu
kabul edilmiştir. “Andaval Kitabesi” olarak isimlendirilen bu Hitit Kitabesi’nin aslı bugün
Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergilenmektedir. Ayrıca, “Nahita” kelimesi,
Hititler Dönemi’nde Bereket ve Ay Tanrıçası’na verilmiş bir isimmiş. Roma ve Bizans
Dönemleri’nde de şehrin ismi Nahita olan Niğde, Selçuklular Devri’nde “Nakide”, Osmanlılar
Dönemi’nde de “Negide” olarak isimlendirilmiştir .
3.1.6.6.4
Ekonomik Yapı
Sektörel oranlara bakıldığında, hizmetler sektörü ilk sırada bulunmakta, onu tarım ve
hayvancılık, sanayi ve madencilik sektörünün takip ettiği kaynaklarda görülmektedir. Çalışan
kesimin önemli bir kısmının tarım ve hayvancılık sektöründe istihdam ettirildiği
belirtilmektedir. Sanayisi bakımından dünyaya açılmış bir şehir olan Kayseri’ye çok yakın
olmasına rağmen Kayseri’nin çok gerisinde kalmış bir ildir. Bu bakımdan turizm sektörü
ekonomik canlanma bakımından il için bir avantaj olabilir.
3.1.6.6.5
Coğrafi Konum, İklim ve Bitki Örtüsü
Niğde İç Anadolu Bölgesi’nin “Orta Kızılırmak” olarak adlandırılan kesiminde bulunur.
Niğde ili, tarih ve doğa güzellikleri nedeniyle önem taşıyan Kapadokya Bölgesi içerisindedir.
Aksaray, Nevşehir, Kayseri, Adana, İçel ve Konya illeriyle çevrilidir. Yüzölçümü 7312 km2
olan ilin deniz seviyesinden yüksekliği 1300m civarındadır. Akdeniz’le arasında bulunan
Adana ve Mersin illeriyle güney ve güneydoğu sınırlarını, Orta Toroslar’ın temelini oluşturan
Bolkar Dağları oluşturur. Bolkarların en yüksek noktası 3524m yükseklikteki Medetsiz
doruğudur. Toroslar’ın diğer bir kolunu oluşturan Aladağlar ise ilin doğusunda bulunmaktadır.
Kayseri ve Adana illeriyle olan il sınırını belirleyen Aladağlar’ın en yüksek noktası 3756m
yükseklikteki Demirkazık doruğudur. İlin Kuzeybatı kesimini Melendiz Dağları kaplamaktadır.
Bu dağların en yüksek yeri 2963m yükseklikteki Beşparmak Tepesidir. İlin batı kesimi dalgalı
düzlükler, kuzey, güney ve doğu kesimleri ise dağlık alanlarla kaplıdır. İlin en Kuzey-kuzeybatı
kesiminde yer alan Göllü Dağları’nın en yüksek noktası 2172m ile Göllü Dağıdır.
Ayrıca, büyük bölümü Aksaray il sınırı içinde kalan 3253m yükseklikteki Hasan
Dağı’nın uzantılarının bir kısmı Niğde il sınırları içinde kalmaktadır .
İç Anadolu Bölgesinin genel iklim özellikleri olan karasal iklim Niğde’de de geçerlidir.
Bu nedenle yazlar sıcak ve kurak kışlar ise soğuk ve genellikle karlı geçmektedir. Niğde, doğal
bitki örtüsü bakımından zengin görünümlü değildir. Özellikle Bolkar ve Aladağlar civarında
ormanlık alanlara rastlanır. Bu alanlarda çam, köknar, meşe, ardıç ve gürgen gibi ağaç türlerine
rastlanır. Bolkar ve Aladağlar’da kardelen, dağ gülü başta olmak üzere, eşsiz güzellikte dağ
bitkilerine rastlamak olasıdır. İlde yine çok olmayan akarsu boylarında söğüt, kavak, iğde ve
karaağaç ağaçlarına rastlanır. Merkez ilçe, Bor ve Çamardı’da yaygın olarak elma, kayısı vb.
ağaç türleri bulunmakta, Bor civarında üzüm, Ulukışla civarında da kiraz türü meyvelik ağaçlar
yetiştirilmektedir. İlde hayvancılığın yaygın olmasına paralel olarak çayır ve meralar büyük
alanları kaplamakta birlikte, baharda yeşeren meralar kısa sürede kıraç bir görünüm kazanırlar.
Ulaşım
3.1.6.6.6
Niğde’de ulaşım olanakları oldukça uygundur. E-90 karayolu 65 km. deki Ulukışla
İçesinden geçmektedir. İl merkezinden demir yolu ulaşımı da Kayseri-Niğde-Adana bağlantılı
olmaktadır. Kayseri yönüne giden Çukurova Ekspres treni Ankara bağlantılıdır. Konya
bağlantılı ekspreslere ise ilimiz Ulukışla İlçesi’nden binilmektedir. Havayolu ulaşımında ise,
Niğde’ye en yakın olarak 130 km. mesafedeki Kayseri limanını kullanmaktadır.Ayrıca, yol
yapım inşaatı devam eden ülkemizin kuzey-güney otobanının Adana tarafı faaliyete açılmış
olup; Ankara bölümünde inşaatına devam etmektedir.
Nüfus ve İlçeler
3.1.6.6.7
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 'Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2013 Nüfus
Sayımı Sonuçları'nı açıkladı. Açıklamalardan sonra Türkiye nüfusu, 2013 sonu itibariyle
2012'ye göre binde 13,7 artışla 76 milyon 667 bin 864 kişiye yükseldi. Bu açıklamadan sonra
Niğde'nin nüfus oranı 343.658 oldu. Niğde'nin 2012 deki Nüfus oranı 340.270 idi. Bu sonuçlara
göre Niğde nüfusu bir önceki yıla oranla 3.388 kişi arttı. Niğde’deki nüfus artış ortalaması %1
oranında gerçekleşti. Niğde’nin nüfus artış ortalaması Türkiye genelinin biraz altında kaldı.
Niğde’de en çok artış Altunhisar ilçesinde, en az artış Bor ilçesindedir.
Tablo: Niğde’de Yıllar İtibariyle Nüfus Artış Oranı
Tablo 10: Niğde’de Yıllar İtibariyle Nüfus Artış Oranı*
İl/İlçe
2009
Niğde
Merkez
Altunhisar
Bor
Çamardı
Çiftlik
Ulukışla
330.589
193.798
9.572
60.248
16.279
28.046
22.646
2010
2011
329.125
194.521
9.227
59.919
15.245
27.485
22.728
2012
328.992
196.591
9.121
60.404
14.739
27.298
20.839
331.321
198.663
9.100
60.950
14.427
27.284
20.897
*Kaynak:…………
Tablo: Niğde Merkezde yaşayan nüfus oranı 124.774
Niğde
Merkez
Altunhisar
Bor
Çamardı
Çiftlik
Ulukışla
Toplam
Toplam
201.597
14.498
61.111
15.728
29.596
21.128
343.658
Şehir
124.774
2.967
40.529
3.973
4.579
5.275
182.097
Köy
76.823
11.531
20.582
11.755
25.017
15.853
161.561
2013
343.658
201.597
14.498
61.111
15.728
29.596
21.128
Yıllık Nüfus
Artış Hızı
36.56
14.66
465.74
2.64
86.34
81.34
10.99
Tablo 11: Yerleşim Yeri Bazında Nüfus Dağılımı (2012-2013)
Toplam
2012
Niğde
331.321
2012
İl ve ilce
merkezleri
Belde ve köyler
Yıllık Nüfus
Artış Hızı (%)
2013
2012
2013
2012
2013
2012
2013
343.658
173.480
182.097
157.841
161.561
7,05
36,56
Tablo 12: 2013 Yılı Niğde İl’inin Cinsiyete Göre Nüfus Dağılımı
il ve ilçe merkezleri
Toplam
Toplam
Niğde
Erkek
343.658
171.750
Kadın
171.908
Toplam
Kadın
Erkek
182.097
Belde ve köyler
91.034
Toplam
91.063
Kadın
Erkek
161.561
80.716
80.845
Tablo 13: İl ve Cinsiyete Göre Bölge İllerinin Nüfus Dağılımları ve Nüfus Yoğunluğu (2013)
İl ve ilce merkezleri
Toplam
İller
Toplam
Toplam ■ Total
Erkek
Kadın
Toplam
Erkek
Belde ve Köyler
Kadın
76 667 864 38473 360 38194 504 70 034 413 35135 795 34 898 618
Toplam
Erkek
Kadın
Nüfus
Yoğunl
uğu
6 633 451 3 337 565 3 295 886
100
Kırşehir
223 498
111435
112 063
165 717
82 762
82 955
57 781
28 673
29108
35
Nevşehir
285 460
141 239
144 221
168 771
83 025
85 746
116689
58 214
58 475
53
Niğde
343 658
171750
171908
182 097
91034
91063
161561
80 716
80 845
47
Aksaray
382 806
193540
192 266
239 740
119 453
120 287
143 066
71087
71979
51
Kırıkkale
274 658
137 639
137 019
231831
115 941
115 890
42 827
21 698
21129
61
3.1.6.6.8
Turizm Çeşitliliği ve Niğde
Ülkemizde turizm etkinliklerinin birçoğu yapılabilmektedir. Ülkemiz en çok turist
çeken ülkeler sıralamasında gittikçe yükselen bir grafiğe sahiptir. Türk turizmi denince akla ilk
gelen yaz turizmi olmakla beraber ülkemiz turizm çeşitliliği açısından oldukça zengindir.
Bunlardan bazıları: Sağlık ve termal turizm, kış turizmi, yayla turizmi, mağara turizmi, av
turizmi, kongre turizmi, dağcılık, gençlik turizmi, yat turizmi, inanç turizmi, akarsu-rafting
turizmi, su altı dalış ve hava sporları sayılabilir.
Niğde’nin içinde bulunduğu bölgeye adını veren Kapadokya ismi Perslerden gelir.
M.Ö.6. yy başlayan Pers döneminde kente “Güzel Atlar Ülkesi” anlamına gelen “Katpatuka”
ismi verilmiş. Bölgede Hititlerden kalma soylu, güzel, eğitimli atlar yaşarmış. Bu güzel atları
eğiten Hititlerin devleti görkemli Hitit İmparatorluğu M.Ö. 12.yy da yıkılınca bölgeye sırasıyla
Asur, Frigya, Pers ve Roma hükümdarlıkları hakim olmuş. Bugün kullanılan Kapadokya adı,
Pers dilinde "Güzel Atlar Ülkesi" anlamına gelmektedir. Kapadokya Krallığı-bugünkü
Nevşehir-Avanos-Venessa, Kayseri-Casearea ve Niğde-Kemerhisar-Tyana’dır. Roma
İmparatorluğu döneminde yayılmaya başlayan Hristiyanlığın imparatorluk kurumlarını
tanrılaştıran putperest Roma yönetiminin baskıcı tavırları ile karşılaşması kaçınılmazdı. Bu
dönemde Hristiyanlık hem hızlı bir yayılım gösteriyor hem de farklı yorumlarla değişim
geçiriyordu. Bu değişime karşı çıkanlar Ordodoks düşüncenin oluşumunu hazırladılar. İlk
Hristiyanların oldukça acı çektiği bu yıllarda Kayseri Başpiskoposu (M.S.329-379)
Kapadokya’da Ortodoksluğun temellerini atıyordu. Roma imparatoru Julianus Apostata
(M.S.361-363) döneminde Kayseri Başpiskoposu Basileos’un bölgedeki etkinliğini kırabilmek
için çeşitli baskı yöntemleri uygulanmıştır. Bu yöntemlerden sonuç alınamaması üzerine
İmparator Valens, Kapadokya Eyaleti’ni M.S.372 yılında kuzey ve güney olarak ikiye ayırarak
Basileos’un Kayseri’deki etki alanını daraltma yoluna gitmiştir. Bu ayrımdan sonra Kuzey
Kapadokya’nın başkenti Kayseri, Güney Kapadokya’nın başkenti ise Tyana (Kemerhisar)
olmuştur. Böylelikle Tyana Başpiskoposluk merkezi haline gelmiştir.
Kapadokya Bölgesinde turizm potansiyelinin yeterince değerlendirilebilmesi ve
turizmin çeşitlendirilmesi için Bakanlığımız 2023 Turizm Stratejik Planı’nda Kültür turizmi ile
ön plana çıkan bölgenin, alternatif turizm modellerinin geliştirilmesi ve böylelikle Kapadokya
Bölgesini yeni bir turizm varış noktası haline getirilmesi amaçlanmaktadır. Bakanlığımızın
2023 Turizm Stratejik Planı’nda Kapadokya Kültür ve Turizm Gelişim Bölgesi (Nevşehir,
Aksaray, Kayseri ve Kırşehir) içerisinde yapılacak projelerle, Kapadokya’nın trekking için son
derece uygun peyzaj ve parkurlar sunan coğrafyası, zengin el sanatları (çömlekçilik, kilimcilikhalıcılık ), yöre mutfağı ve bölgesel şarapçılık, temel turizm faaliyetlerini oluşturacaktır. Tarihi
ve doğal yapı içerisinde gelişmiş özgün kentsel dokular, el sanatları ve gurme turizmi gibi
potansiyelin sürdürülebilir turizm gelişmesi anlayışı çerçevesinde pazarlanması yapılacaktır.
Kapadokya Bölgesi içinde yer alan Niğde için turizm çeşitliliği çok fazladır. Çünkü,
ilimiz kültür ve turizm potansiyeli açısından oldukça zengindir. Sağlık ve termal turizm için
Ulukışla ilçesi Çiftehan kasabası oldukça önemlidir. Aladağlar ve Bolkarlar, kış turizmi, dağ
turizmi, dağcılık, yayla turizmi, av turizmi, eko turizm için son derece elverişlidir. Hem
Aladağlar hem de Bolkarlar bu turizm çeşitliliği açısından çok elverişlidir. Örneğin
Aladağlar’da av turizmi için 18.674 ha (187 km2) alan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası
vardır.Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün belirlediği kota dahilinde özel
izinle yaban keçisi avlanma izni verilmektedir.
3.1.6.6.9
Niğde’nin Kültür ve Turizm Varlıkları
Kapadokya bölgesinde yer alan Niğde, yaklaşık dokuz bin yıllık uzun bir tarihi geçmişe
sahiptir. Doğal güzellikleri, kültürel varlıkları ve termal kaynaklarıyla Niğde, önemli bir turizm
merkezi olma yolundadır. Toros Aladağlar ve Bolkarlar günümüzde Türkiye’nin en önemli
dağcılık ve trekking merkezlerinden biridir.
Kapadokya Bölgesinin en güzel ve en sağlam fresklerine sahip Gümüşler Manastırı,
Türk-İslam eserleri arasında eşi ve benzeri olmayan “Taçlı Kadın Başı” ile Alaaddin Camii,
Selçuklular’ın Anadolu’daki en mükemmel türbesi olan Hüdavend Hatun Türbesi, Bahçeli
Kasabası’ndaki Roma Havuzu, Kemerhisar Su Kemerleri, camiler, kiliseler ve önemli ören
yerleriyle Niğde, gerçekten gezilmeye ve görülmeye değerdir.
Ayrıca, M.Ö. 7 bin yılından günümüze kadar yörede kurulan uygarlıkların müzede
sergilenen eserleri de mutlaka görülmelidir. Başta Çiftehan Kaplıcası olmak üzere ildeki var
olan kaplıcalara Narlıgöl Termal Merkezinin de katılmasıyla Niğde, yerli ve yabancı turistlerin
arayacağı bir termal turizm merkezi olacaktır. Kültür ve turizm varlıklarına güvenen Niğde’nin
2023 yılı hedefi bir milyon turist ağırlamaktır.
3.1.6.6.9.1
Müze
Müzeler, kültür varlıklarını tespit eden, ilmi metodlarla açığa çıkaran, inceleyen,
değerlendiren, koruyan, tanıtan, sürekli ve geçici olarak sergileyen, halkın kültür ve tabiat
varlıkları konusundaki eğitimini, zevkini yükselten, dünya görüşünü geliştirmede tesirli olan
kuruluşlar olarak tanımlanmaktadır.
Niğde Müzesi ülkemizin önemli arkeolojik müzelerinden bir tanesidir. Niğde
Müzesi’nde Orta Anadolu arkeolojisinin kronolojik düzenle sunulduğu 6 teşhir salonu
bulunmaktadır. Son teşhir-tanzimi ile Bakanlığımızca “2003 yılında Avrupa’da Yılın Müzesi”
ne aday gösterilmiş, Almanya ve Fransa’dan gelen komite üyeleri tarafından elemeyi geçmiş
ancak ödül alamamıştır. Bu yönüyle de değerlendirildiği zaman Niğde Müzesi gerçekten
gezilmeye ve görülmeye değerdir.
3.1.6.6.9.2
Arkeolojik Kazı Alanları
Niğde ili sınırları içerisinde Anadolu’da yaşamış medeniyetlere belge olması açısından
önemli kazı alanları vardır. Gerek yerli gerekse yabancı bilim heyetlerince arkeolojik kazılar
uzun zamandır devam etmektedir. Arkeolojik kazılarda elde edilen bilimsel sonuçlarla Anadolu
arkeolojisine ışık tutulmaktadır.
Köşk Höyük Kazısı: Niğde ili Bor ilçesi Bahçeli kasabasında bulunan Köşk Höyük il
merkezine 17 km. uzaklıktadır. Roma Çağına ait mermer havuzun hemen bitişiğindeki tepenin
bir kısmında yer alır. Kazı çalışmaları devam etmektedir.
Göltepe-Kestel Kazısı: Niğde ili Çamardı ilçesi Celaller köyü yakınında bulunan
Göltepe Örenyeri ile antik Kestel Maden Ocağı’ndaki kazı alanıdır. Kestel Maden Ocağı’da
yapılan kazılar ve labaratuar analizleri sonucunda buranın dünyanın bilinen en eski kalay ocağı
olduğu, ısıtma-soğutma yöntemi ile elde edilen maden cevherinin taş ocağında
zenginleştirilerek eritilmekte ve potalara dökülmekte olduğu tespit edilmiştir. Gezilebilen
kısımları yurt dışından getirilen malzemelerle ışıklandırılmıştır.
Porsuk Höyük Kazısı: Niğde ili Ulukışla ilçesi Darboğaz kasabası yolu üzerinde
bulunan kuzey-güney istikametinde uzanan kesik koni biçimli geniş bir höyüktür.
Göllüdağ Kazısı: Göllüdağ, Niğde’nin 60 km. kuzeyinde Niğde-Çiftlik karayolu
üzerinde bulunan Kömürcü Köyü’nün hemen yanı başıdır. Göllüdağ, 2172 m rakımlı
müstahkem bir şehirdir. Şehrin etrafı tamamen sur ile çevrilmiştir .
Tepecik Höyük Kazısı:Tepecik-Çiftlik höyüğü, Orta Anadolu Platosu'nun güneyinde,
Niğde ili Çiftlik ilçesinde yer almaktadır. Yerleşme, Kapadokya Volkanik Bölgesi olarak da
adlandırılan ve Mio-Pliosen ile Pleistosen devrelerde oluşmuş volkanik formasyonlardan
Melendiz silsilesinin ortasındaki bir krater ovasında, çevre bölgelere kapalı bir konumda
bulunmaktadır. Pleistosen dönemde bir göl olan kraterin Holosen başlarından itibaren dolmaya
başlayarak bir ovaya dönüştüğü bilinmektedir.Tepecik de yerleşimin sürdüğü M.Ö. 6 ve 7.
binyıllarda, ovanın kısmen göl olduğu, yerleşmenin de göl kıyısında veya yakınında bulunduğu
anlaşılmaktadır.
Kınık Höyük Kazısı:2000 yılından bu yana sürdürülen çalışmalarda yaklaşık 750 m2
genişliğinde bir alan kazılmıştır.Dört dönemin tespit edildiği bu açmalarda Geç Roma-Bizans,
Orta Kalkolitik, ilk Kalkolitik ve Neolitik dönem tabakalar ortaya çıkartılmıştır.
Tyana Sit Alanı:Niğde’ye yaklaşık 20 km. uzaklıkla, Bor ilçesi Bahçeli ve Kemerhisar
kasabalarını içine alan geniş bir bölgede bulunmaktadır. Kemerhisar, bugün Bor ilçesine bağlı
bir kasaba olup Hititler döneminde Tuwanuva, Roma döneminde Tyana olarak
tanımlanmaktadır. Antik Kent M.S. 2. yüzyılda Roma İmparatoru Trojan ve Hadrian
Dönemlerinde görkemli mabedler, saraylar ve yerleşim yerleriyle donatılmıştı. Bugün büyük
bir kısmı toprak altında kalmakla birlikte; Kemerhisar Su Kemerleri ve Bahçeli Roma Havuzu
ayakta kalabilmiş önemli eserlerdir .
Gümüşler Ören Yeri:Niğde ili merkez ilçeye bağlı Gümüşler kasabası sınırları
içerisinde bulunan örenyeri, Niğde’nin 9 km kuzey doğusunda, Niğde Kayseri karayolunun 4
km doğusunda bulunmaktadır. Kapadokya Bölgesi’nin Niğde ili içerisinde kalan ve M.S.10-12.
yy la tarihlenen ve en iyi korunan fresklerin (duvar resimleri) bulunduğu önemli bir ören yeridir.
Bizans sanatının Anadolu’daki en güzel ve en iyi korunmuş eserlerinden birisidir. 1973 yılında
Arkeolojik Sit Alanı kabul edilen ören yeri oldukça büyük ve geniş bir kaya kütlesi içine
kazılmıştır. Kaya kütlesinin doğu ve güneye bakan cephesi yaklaşık 1,5 km. uzunluğundadır.
Komple kaya oyma olan cephe yerleşim yeri olarak kullanılmış.
Yer altı Şehri:Yer altı şehirleri eski dönemlerde dini yaşamak isteyen insanların hem
korunmak hem de inançlarını yaşayabilmesi için yaptıkları mini şehirler olarak tanımlayabiliriz.
Kapadokya bölgesinde yer alan Niğde bu yönüyle de zengindir. Bunların en önemlileri:
Kavlaktepe, Gümüşler Manastırı, Fertek, Kayırlı, Gölcük gibi kasaba ve köylerimizde
bulunmaktadır.
Alaaddin Camii:Cami Büyük Selçuklu Hükümdarı Sultan I. Alaaddin Keykubat
döneminde Niğde Sancak Beyi Zeynettin Beşare tarafından (Hicri 623) 1223 yılında il
merkezindeki Alaaddin Tepesi üzerine yaptırılmıştır. Selçuklu bezeme sanatının tüm
inceliklerini yansıtmaktadır. Özellikle mimari açıdan türünün ilk ve en ilginç örneklerinden
birisi olduğu kaynaklarda belirtilmektedir.
Cami iki portallidir. En görkemli kısım Selçuklu sundurma özelliklerine göre yapılan
doğuya bakan portaldir. Bu portalin üzerine güneş ışıkları yaz aylarında saat 09:30-11:00
arasında bıraktığı gölgelerle “Taçlı Kadın Başı” belirir. Dünya mimarisinde görülmeyen bu
özellik türünün ilk ve tek örneği olduğu belirtilmektedir. Kaynaklarda anlatılan efsaneye göre,
camiyi yapan usta Niğde Sancak Beyi’nin kızına aşık olur. Usta, beyin kızıyla hiçbir zaman
evlenemeyeceğinin farkındadır. Bir gün ustaya Sancak Beyi tarafından kente bir cami yapılması
için emir verilir. Aşkının sonsuza dek süreceğini anlatmak için caminin doğu portaline
prensesin yüzünü kazır ve işler.
Sungurbey Camii ve Türbesi: İl merkezinde 1335 yılında İlhanlı Dönemi Niğde Valisi
Seyfettin Sungurbey tarafından yaptırılmıştır. Cami 18. yy. da büyük bir yangın geçirmiş ve
orjinalliğini kısmen yitirmiştir. Caminin hemen yanında 3.5 m yükseklikte sekizgen bir kubbe
ile örtülmüş bir türbe bulunmaktadır .
Paşa Camii (Murat Paşa Camii):Şehrin kuzey kesiminde yer alan cami, Osmanlı
Devrinin önemli camilerindendir. Murat Paşa (ölümü:1661) ile oğlu Ali Paşa (1698) tarafından
yaptırılmış olup mezarları da buradadır. Yanındaki türbe, çeşme ve hamamı camiye aittir. Cami
17. asrın II. yarısındadır .
Dışarı Camii (Çelebi Hüsamettin Camii):Kare planlı olan bu cami Osmanlı Devrine
ait olup Paşa Cami’den daha büyük ve özenlidir. Üstü tek bir kubbe ile örtülüdür. Sungurbey
Cami’sinin çok güzel minberi buradadır. Caminin muhtemel tarihi 16. yüzyıldır.
Akmedrese:Akmedrese adının, yapının inşa edildiği tarihte portalin beyaz mermerden
yapılması nedeniyle diğer binalara oranla daha beyaz ve parlak olduğundan dolayı verildiği
kaynaklarda geçmektedir. Katip Çelebi’nin “Cihannüma” adlı eserinde ise “Alaeddin-i Beyza
Namındaki Medrese Aliye” diye geçer. Belki de “Ak” sıfatı “Beyza” dan geldiği
belirtilmektedir. Karamanoğullarından Alaeddin Ali Bey zamanında (Hicri 812) 1409 tarihinde
yapılmış olan medrese, bugün tamamen ayakta olup, iki katlı medreselerin güzel bir örneğini
teşkil etmektedir.
Hüdavend Hatun Türbesi: Niğde türbeler bakımından da zengindir. Selçuklular
tarafından yapılmış önemli eserler vardır. Niğde’nin ve Selçuklu sanatının nadide eserlerinden
birisidir. Sekizgen planlı ve üzeri pramit şeklinde örtülmüş olan bu küçük abidenin bir eşine
daha memleketimizin hiçbir yerinde rastlanmamıştır. Türbe, II. Keyhüsrev’nin oğlu Rüknettin
IV. Kılıçaslan’ın kızı Hüdavend Hatun tarafından (H:712) 1312 tarihinde yaptırılmıştır.
Türbenin doğuya açılan bir kapısı ve üç penceresi vardır. Sekizgen planlı gömeçli bir silme ile
bile üst temel üzerinde grift geometrik desenlerle süslenmiş sekizgen planlı gövde
yükselmektedir.
Gündoğdu, Sungurbey ve Şerif Ali Türbeleri: Hüdavend hatun Türbesinin hemen
yanında bulunan bu türbe (H:745) 1344 tarihinde ölen Gündoğdu’nun oğlu Hakkı Besvap’a
(Halil Ethem’e göre Gündoğdu’nun oğlu Ali Nur’a) aittir . Sungurbey türbesi Sungurbey Camii
bahçesindedir. Caminin hemen yanında 3.5 m yükseklikte sekizgen bir kubbe ileörtülmüş bir
türbedir. Cami ile birlikte 1355 yılında Sungur Ağa’nın türbesi olarak yapılmış.
Şerif Ali Türbesi Erkek Sanat Enstitisü’nün bitişiğinde bulunan türbe (H:1282) 1865
yılından olup, Selçuklu Türbeleri tarzında yapılmıştır. Çokgen planlı olan türbe oldukça sade
olduğu kaynaklarda geçmektedir.
Ulukışla Öküz Mehmet Paşa Hanı: Hanın yapımı kaynaklarda şu şekilde geçmektedir:
Öküz Mehmet Paşa’nın sadrazamlığı zamanında (1603-1622) Osmanlı Devleti’nde başlayan
gerileme ve sonrasında başta Celali İsyanları ve doğuya yapılan seferler sonucunda, Öküz
Mehmet Paşa’nın 1615 yılında çıktığı İran Seferi sırasında bu yerde konaklama için kışlak
olmadığını görünce, sefer sonrası bu külliyeyi yaptırmıştır. Ulukışla’da bir han ile birlikte birde
kışla yapılmıştır. Han oldukça iyi muhafaza edilmiş olup, içi birçok odalara ayrılmış ve üzeri
beşik tonozlarla örtülmüştür. Türk Edebiyatının tanınmış şairlerinden Faruk Nafiz Çamlıbel’in
“Han Duvarları” adlı şiirine bu külliye ilham kaynağı olmuştur.
Çiftehan: Bugünkü Çiftehan adının da belirttiği gibi vaktiyle burada iki han varmış.
Fakat bunlardan eser kalmadığı kaynaklarda geçer. Roma-Bizans Devirlerinde de ravet gören
şimdiki kaplıcaların bulunduğu alanda iki bölümden ibaret, sanat değeri zayıf olan bir hamam
mevcutmuş. Hamamın Konya Valisi bulunan Cem Sultan tarafından tamir edildiği söylenirse
de kesin tarihinin belli olmadığı belirtilmektedir.
Bedesten (Çarşı): Bedestenin yapım aşaması ise kaynaklarda şu şekilde geçmektedir:
1559 yılında Şehzade Beyazıt ile Selim arasında Kanuni’nin ölümünden sonra Konya civarında
bir savaş olmuş. Sokullu Mehmet Paşa da Şehzade Selim’in yanında yer almıştı. Selim’in lehine
sonuçlanmasına yardım ettirdiğinden dolayı Bor’a Sokullu Mehmet Paşa tarafından şükran
borcu olarak bir cami, camiye gelir sağlamak için de biri Bor’da biride Niğde’de iki bedesten
(çarşı) yaptırılmıştır. Bunlardan Bor’daki yıkılmış ise de Niğde’deki bedesten IV. Murat’ın İran
Seferi sırasında (1638) Celalileri temizlemek amacıyla Niğde’de durduğunda, Serdar’ı Ekrem
Bayram Paşa tarafından iyi bir tamirat gördüğünden bugün tamamen ayaktadır.
Niğde Kalesi: İl merkezinde Alaaddin Tepesi’nin kuzey kısmına yaptırılmıştır.
Kalelerin temelleri Geç Hitit Dönemi’nde atılmış; Roma, Bizans ve Selçuklu Dönemlerinde
onarımlar görmüş; bugün ayakta kalan kısmı Osmanlılar döneminde XV.yüzyıl başlarında
yaptırılmıştır .
Kiliseler: İlimizde, 1800’lü yılların başlarında yapılmış il, ilçe ve köylerde birçok kilise
bulunmaktadır. Mimari yapı tarzları birbirine çok yakın olduğu dikdörtgen, basit haç planlı, üç
nefli, üç apsisli, yarı açık narteksli, kırma çatılı ve yontu taştan yapılmış bazilikalar vardır.
Mimarisine büyük önem verilen çatı kaplamaları çeşitlilik arz eder. İç bezemelerindeki kalem
işlerinde Geç Dönem Türk-Barok üslubunun izleri görülür. Bugün bir kısmı sosyal amaçlı
kullanılan kiliselerin, bulundukları yerler: Yukarı Kayabaşı Sungurbey Mahallesi Rum Kilisesi,
Eski Saray Mahallesi Ermeni Kilisesi, Kumluca, Hamamlı, Konaklı, Fertek, Küçükköy,
Yeşilburç, Ballıköy, Hançerli, Hasköy, Dikilitaş, Altunhisar, Ovacık, Uluağaç, Kiçağaç, Tırhan
vb. yerlerde Geç Osmanlı Döneminde yapılmış kiliseler mevcuttur .
3.1.6.6.9.3
İnanç Turizmi
Turizm Bakanlığı’nca yürütülen ve ilk planlaması 1993 yılında başlatılan İnanç
Turizmi, turizm çalışmalarının bütün bir yıla yaygınlaştırılmasındaki önemli etkenlerden
birisidir. İl Turizm Müdürlüğü Niğde’deki beş eseri (Gümüşler Ören Yeri ve Manastırı,
Alâeddin Camii, Hüdavend Hatun Türbesi, Akmedrese, Sungurbey Camii) Turizm
Bakanlığı’na önermiş, yapılan değerlendirme sonucu Gümüşler Ören Yeri ve Manastırı İnanç
Turizmi ve 1996 yılı yatırım programı kapsamına alınmış. İnanç turizmi çerçevesinde seçilen
merkez ve eserler arasında İstanbul Ayasofya Kilisesi, Tarsus St. Paul Kilisesi, Sard Sinegogu,
İstanbul Süleymaniye camii, Konya Mevlana Türbesi, Nevşehir Hacı Bektaş-ı Veli ve Efes
Meryemana Evi’nin bulunduğunu belirtirsek, Gümüşler Manastırı’nın önemini daha iyi
kavramış oluruz.
Gümüşler Ören Yeri ve Manastırı: Manastır kaynaklarda Niğde’ye 9 km. mesafedeki
Gümüşler Kasabası içerisindedir diye geçer. Bizans sanatının Anadolu’daki en güzel ve en iyi
korunmuş eserlerinden birisi olduğu kabul edilmektedir. 1973 yılında Arkeolojik Sit Alanı
kabul edilmiş ören yeri oldukça büyük ve geniş bir kaya kütlesi içine kazılmış. Kaya kütlesinin
doğu ve güneye bakan cephesi yaklaşık 1.5 km. uzunluğunda olduğu ve Komple kaya oyma
olan cephe yerleşim yeri olarak kullanılmış. Manastır 10. yüzyıl olarak tarihlense de 8. ve 12.
yüzyıl arasında yapımına devam edildiğine dair belirtiler varmış. Manastırın kilise bölgesine 9
km kaya oygu bir koridordan geçilerek avluya girilirmiş. Kare planlı, kaya oygu yapılan
avlunun dik duvarlarının yüksekliği 14 km kadarmış. Avlunun doğu-güney ve kuzey kısımları
çeşitli odacıklara ayrılmış. Kuzeydeki büyük oda mezarlık olarak kullanılmış. Güney tarafta
ise, avlu kenarındaki havalandırma boşluğundan da fark edilebilen iki katlı yer altı şehri
bulunmaktadır. Avlunun batı duvarının iç kısmı iki kat olarak oyulmuştur. Alt kısım iki küçük
odadan (Nartex) ve kilise kısmından oluşmaktadır. Üst kısma merdivenlerle ulaşılmaktadır.
Bu küçük odacıktaki freskler, Ezop’un masallarından bazı seçmeleri yansıtmaktadır.
Freskler arasında en ilgi çekeni Gülen Meryem freskidir. Kapadokya Bölgesi’nde bu freskin bir
örneği daha bulunmadığı, kilisenin kaya oygu şeklinde dört sütunu vardır. Kuzey ve batı
duvarlarını freskler kaplamaktadır. İç kısmında üç büyük mezar odacığı da bulunmaktadır.
Kilisedeki fresklerin güçlü ve canlı anlatımları, içerisinde barındırdığı yer altı şehri, büyük
mezarlık odası ve oldukça büyük kaya kütlesi üzerine kazılmış yerleşim birimleriyle birlikte
artırılmış savunma tedbirleri dolasıyla, Gümüşler Ören Yeri ve Manastırı dönemin önemli din
merkezlerinden birisi olduğunu göstermektedir.
3.1.6.6.9.4
Yayla Turizmi ve Eko Turizm
Ülkemiz sahip olduğu uygun iklimsel özellikler, üstün peysaj değerleri, kırsal öğelerin
ağırlık kazandığı geleneksel yaşam biçimi, dağcılık/tırmanışlar, atlı doğa gezisi, trekking,
yamaç paraşütü, flora/fauna incelemesi, jeep safari vb. doğa sporlarına uygun alanlar ile yayla
turizmine son derece elverişlidir. Genellikle 2500 metrelik ve daha yüksek rakımlı olan Niğde
yaylaları özellikle Toros-Aladağlar ve Bolkarlar’da bulunan yaylalar çok zengin bir bitki
örtüsüne ve dağ çiçeklerine sahiptir. Ayrıca, bu yaylalarda yaşayan yöre halkının (göçerler)
folklorik özellikleri, yaşayışları, ekonomik etkinlikleri ve el sanatları, dağ ve doğa yürüyüşleri
için buralara gelen turistlerin çok fazla ilgisini çekmektedir.
Aladağlar ve Bolkarlar bu turizm çeşidi için son derece elverişlidir. Yeterli yatırım ve
tanıtım faaliyetleri ile ilimizin bu potansiyeli de hakkettiği yere gelecektir. Zaten Aladağlar hem
dünyada hem de ülkemizde bilinen bir yerdir. Dağcılık ve trekking yapılan bir yerdir.
Turizmin çeşitlendirilmesi çalışmaları içerisinde yayla turizmi de vardır. Her bölge
doğası kültürü gelenekleri, yaşam biçimleri ve ekonomik etkinlikleriyle kendine özgü özellikler
gösterir. Genellikle 2500 metrelik ve daha yüksek rakımlı olan Niğde yaylaları özellikle Toros
Aladağlar ve Bolkarlar’da bulunan yaylalar çok zengin bir bitki örtüsüne ve dağ çiçeklerine
sahiptir. Ayrıca, bu yaylalarda yaşayan yöre halkının (göçerler) folklorik özellikleri,
yaşayışları, ekonomik etkinlikleri ve el sanatları, dağ ve doğa yürüyüşleri için buralara gelen
turistlerin çok fazla ilgisini çekmektedir. Ayrıca, bu yaylalarda yaşayan yöre halkının (göçerler)
folklorik özellikleri, yaşayışları, ekonomik etkinlikleri ve el sanatları, dağ ve doğa yürüyüşleri
için buralara gelen turistlerin çok fazla ilgisini çekmektedir.
3.1.6.6.9.5
Av Turizmi
Aladağlar’da av turizmi için 18.674 ha Yaban Hayatı Geliştirme Sahası vardır. Doğa
Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün belirlediği kota dâhilinde özel izinle yaban
keçisi avlanma izni verilmektedir.
3.1.6.6.9.6
Kış Turizmi
Topoğrafik yapı ve iklim özelliklerine bağlı olarak belirli bölgelerde yapılabilen, ana
unsuru kayak sporu olan, bununla beraber diğer sportif, rekreatif ve eğlenceye yönelik
aktiviteleri içeren turizm.
Bu turizm çeşidi açısından ilimiz Bolkar Dağları ülkemizde yer alan Uludağ, Erciyes,
Bozdağ, Palandöken, Davraz, Kartalkaya, Sarıkamış, Palandöken gibi önemli kayak merkezleri
içerisinde ön sırada yer alabilecek ve emsalsiz bir kayak ve kış turizmi merkezi olabilecek
kapasitededir.
Turizmin en önemli kollarından biri olan “Dağ ve Kış Turizmi”, deniz, kum, güneş
üçlüsünden sıyrılarak turizm mevsimini ve istihdamı bir yıl boyuna yaymak amacıyla ortaya
çıkmıştır. Turizmin bu kolu günümüzde bazı Avrupa ve Amerika ülkelerinin en önemli gelir
kaynağı durumundadır. Doğa araştırmaları, gezi, yürüyüş (trekking), tırmanma ve çeşitli kış
sporları bu turizm kapsamındadır. Toros Aladağlar ve Bolkar dağları, dağcılık, trekking ve kış
sporları açısından büyük önem taşımaktadır. Millî park statüsünde olan Aladağlarda dört
yükselti grubu bulunmaktadır. Demirkazık 3756 metredir. Kızılkaya 3725 metredir. Kaldı
grubunda Kaldı dağının en yüksek tepesi 3688 metredir. Torasan grubunda Vayvay dağının en
yüksek tepesi ise 3565 metredir.
3.1.6.6.9.7
Sağlık Turizmi ve Termal Turizm
Alternatif turizm çeşitlerindendir. Turizmin önemli kollarından biri olan Termal
Turizm, ülkelerin sanayileşme ve kentleşmelerine paralel olarak karşı karşıya kaldıkları çevre
sorunları, hava kirliliği vb. insan sağlığını bozucu etkenlerde birlikte doğmuş; 1950’li yıllardan
itibaren hızlı bir ivme kazanarak günümüzde turizmin en önemli kollarından birisi olmuş.
Türkiye jeotermal kaynak zenginliği ve potansiyeli açısından dünyada ilk yedi ülke arasındadır.
Ülkemiz sıcaklıkları 20c’derecenin üzerinde 1500 den fazla kaynağa sahip bulunmaktadır.
Ülkemizde 46 ilde 190 civarında kaplıca tesisi bulunmaktadır.
Termal turizmde Niğde markalaşmaya başlamıştır. Çiftehan kaplıcası yörenin önemli
kaplıcalarından birisidir. Çiftehan Kaplıcası “İkinci Derecede ve Öncelikli Termal Kaynak”
sınıflamasındaki 30 termal kaynaktan birisidir. Ulukışla ilçesinde E-90 karayolu üzerinde
Niğde’ye 80 km mesafedeki Çiftehan Kasabası’ndadır. Bu konuda yapılan çalışmalar
neticesinde iki önemli termal potansiyel ortaya çıkarılmıştır. Bunlardan biri Çiftehan diğeri de
Narlı Göl’dür.
Sağlık ve Termal Turizm konusunda 2023 Bakanlığımız Turizm Stratejik Planı’nda
öncelikli olarak dört bölge için termal turizm master planı hazırlanacaktır. Bu bölgeler aşağıda
verilmektedir.
Güney Marmara: Balıkesir, Çanakkale, Yalova
Güney Ege: Aydın, Denizli, Manisa, İzmir
Frigya: Afyonkarahisar, Ankara, Uşak, Eskişehir, Kütahya
Orta Anadolu: Aksaray, Kırşehir, Niğde, Nevşehir, Yozgat
Bu bölgelerde termal turizm merkezleri belirlenecek ve termal turizmin altyapı ve
üstyapısının geliştirilmesine yönelik stratejiler hayata geçirilecektir.
3.1.6.6.9.8
Niğde’nin Kültür ve Turizm İstatistiği
Tablo 14: Turizm İşletme Belgeli Konaklama Tesisleri
Turizm İşletme Belgeli Tesisler
Grand Otel****
Şahiner Otel***
Nahita Otel***
Toplam
Oda
80
35
40
155
Yatak
185
70
80
335
Adres
Merkez
Merkez
Merkez
Yatak
134
782
916
Adres
Narlıgöl/Çiftlik
Çiftehan/Ulukışla
Tablo 15: Turizm Yatırım Belgeli Konaklama Tesisleri
Turizm Yatırım Belgeli Tesisler
Narlıgöl Termal Otel
Sinanoğlu Altunay Otel*****
Toplam
Oda
67
309
747
Tablo 16: Belediye Belgeli Konaklama Tesisleri
Belediye Belgeli Tesisler
Osmanbey Otel
Otel Murat
Otel Şahin
Otel Tyana
Çelikhan Termal Otel
Çiftehan Termal Otel-Devremülk
Dağevi (Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü)
Toplam
Oda
60
21
25
28
106
181
45
466
Yatak
110
50
48
58
285
660
110
1321
Adres
Merkez
Merkez
Merkez
Bor
Çiftehan/Ulukışla
Çiftehan/Ulukışla
Demirkazık/Çamardı
Tablo 17: Seyahat Acentaları
Turizm İşletme Belgeli Seyahat Acentaları
Sobek Travel
Samistal Travel
Dijon Travel
Demavend Turizm
Grubu
A
A
A
A
Merkez/Şube
Merkez
Merkez
Merkez
Merkez
Kadesh Travel
Eminler Tours
A
A
Merkez
Şube
Tablo 18: Konaklama Tesisleri Ziyaretci Sayısı
Otel Adı
Grand Otel****
Şahiner Otel***
Nahita Otel***
Osmanbey Otel
Çelikhan Termal Otel
Çiftehan Termal otelDevremülk
Narlıgöl Otel
Şahin Otel
Murat Otel
Tyana Otel
Dağevi
TOPLAM
Yerli
17.000
10.872
12.402
17.025
90.980
Yabancı
1.538
458
210
192
1000
Toplam
18.538
11.330
12.612
17.217
91.980
73.776
4.100
3.215
1.347
3.554
625
234.896
724
452
42
11
…
405
5.032
74.500
4.552
3.257
1.358
3.554
1030
239.928
Tablo 19:Seyahat Acentaları ile Niğde'ye Gelen Ziyaretçi Sayısı-2013
Adı
Samistal Travel
Sobek Travel
Demavend Turizm
Dijon Travel
Kadesh Travel
Eminler Tours
TOPLAM
Yerli
------------------500
150
650
Yabancı
2.500
2.900
465
289
----6.154
Toplam
2.500
2.900
465
289
500
150
6.804
Tablo 20: Yıllar İtibariyle Niğde'yi Ziyaret Eden Kişi Sayısı
Yılı
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Yerli
19.897
46.932
28.773
120.645
130.138
145.789
273.686
Yabancı
108
1.582
7.730
10.675
11.615
12.876
18.629
Toplam
20.005
48.514
36.503
131.320
141.753
158.665
292.315
Tablo 21: Niğde Müzesi Envanter Bilgileri - 2013
Seksiyon Adı
Arkeolojik
Sikke
Etnoğrafik
Depo
Açık- Kapalı Teşhir
5837
1187
11153
1084
1230
395
Toplam
7024
12237
1625
Genel Toplam
18220
2666
20886
Tablo 22: Niğde İl'i Ziyaret Yerleri Giriş (2012)
Müze veya Ören
Yeri
Adı
Niğde Müzesi
Gümüşler
Manastırı
TOPLAM
2013
Ücretli
Ziyaretçi
Sayısı (Yerli
Ziyaretçi)
2.193
2013
2013
Yıl
Satılan
Müzekart
Adedi
Ücretsiz
Ziyaretçi
Sayısı
Müzekartlı
Giriş
Yabancı
Ziyaretçi
(Ücretli)
Toplam
Ziyaretçi
92
9.603
947
74
12.817
5.071
80
12.466
5.860
9.369
32.766
7.264
172
22.069
6.807
9.443
45.583
Tablo 23Niğde Müzesi ve Gümüşler Manastırı Gelir Durumu 2012-2013
Ziyaret Yeri
2012
14.785,00 TL
69.555,00 TL
84.340,00 TL
Müze
Gümüşler Manastırı
Genel Toplam
2013
6.801,00 TL
72.200,00 TL
79.001,00 TL
Toplam
21.586,00 TL
141.755,00 TL
163.341,00 TL
Tablo 24: Ülkemizde En Çok Ziyaret Edilen 10 Müze-2012
Müze Adı
Ayasofya Müzesi
Topkapı Sarayı
Mevlana Müzesi
Topkapı Sarayı Müzesi Harem Dairesi
Antalya Noel Baba Müzesi
İstanbul Arkeoloji Müzeleri
Hacıbektaş Müzesi
Kariye Müzesi
Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi
Cumhuriyet Müzesi
Ziyaretçi Sayısı
3.345.347
3.334.925
1.565.862
792,606
504,262
391,282
368,471
360,803
290,044
248,036
Tablo 25: Ülkemizde En Çok Ziyaret Edilen 10 Örenyeri-2012
Ziyaret Yeri
İzmir Efes
Denizli Hierapolis
Nevşehir Göreme
Çanakkale Troya
Nevşehir Kaymaklı
Antalya Myra
Antalya Aspendos
Antalya Alanya Kalesi
Ziyaretçi Sayısı
1.888.173
1.561.485
956,966
506,708
469,638
464,647
380,432
342,611
Trabzon Sümela Örenyeri
Nevşehir Derinkuyu Örenyeri
336,766
315,18
Tablo 26: Ülkemizde Müze ve Ören Yerlerinin Ziyaretçi Sayısı-2000-2012
Yıllar
Ziyaretçi Sayısı
6.887.344
7.590.138
14.268.186
13.987.747
13.015.486
18.384.865
16.086.050
18.048.674
22.662.590
21.193.627
25.854.341
28.462.893
28.781.308
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Tablo: Bakanlığımıza Bağlı Müze ve Ören Yeri Sayısı
NİĞDE
NEVŞEHİR
AKSARAY
KAYSERİ
KONYA
ADANA
MERSİN
KIRŞEHİR
KARAMAN
19
17
9
4
2
5
5
3
1
Tablo: Özel Müze Sayısı
Tablo: Devam Eden Kazı ve Araştırmalar
NİĞDE
NEVŞEHİR
AKSARAY
KAYSERİ
ADANA
MERSİN
KIRŞEHİR
KARAMAN
KONYA
13
11
6
6
5
6
4
5
2
Tablo: Kütüphanelerimiz Kitap ve Okuyucu Sayısı-2013
Kütüphane Adı
İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü
Merkez Dündarlı Halk Kütüphanesi
Merkez Fertek Halk Kütüphanesi
Merkez Gümüşler Halk Kütüphanesi
Merkez Koyunlu Halk Kütüphanesi
Merkez Bağlama Halk Kütüphanesi
Altunhisar İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu
Bor İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü
Bor Bahçeli Halk Kütüphanesi
Bor Çukurkuyu Halk Kütüphanesi
Bor Kemerhisar Halk Kütüphanesi
Bor Kızılca Halk Kütüphanesi
Çamardı İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu
Çiftlik İlçe Halk Kütüphanesi Memurluğu
Ulukışla İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü
Kitap Sayısı
Okuyucu Sayısı
Üye Sayısı
34514
6216
12646
8449
1234
622
11487
17711
6802
8306
7112
7314
12412
8594
18255
91278
8677
2842
Geçici kapalı
Geçici kapalı
Geçici kapalı
7824
5348
Geçici kapalı
1453
406
1975
7625
3216
1856
2827
132
39
---------320
602
---45
30
30
247
67
471
Ulukışla Çiftehan Halk Kütüphanesi
TOPLAM
740
162.414
Geçici kapalı
132.500
---4.780
3.2 3.2. GZFT (SWOT) Analizi
3.2.1 Fırsatlar
Kültür ve turizm zenginlikleri
Alternatif turizm çeşitlerinin olması
Niğde’nin Kapadokya Bölgesi’nde olması
İlimizin farklı kültürlere ev sahipliği yapmış olması
Niğde Üniversitesi’nin olması
Kayseri, Konya, Adana gibi büyük illere komşu olması
Ülkemizin kuzey güney otobanının buradan geçecek olması
Hızlı tren hattının Ulukışla’dan geçecek olması
Sosyal yapısının gelişmeye açık olması
Saklı kalmış bir kent olması
Nevşehir’e yakın olması
Eğitim ve sosyal yapısının güçlü olması
Toplumda kültür ve turizme olan farkındalık
İç ve dış turizmdeki talep artışı
Turizm sektörünün sürekli büyüyen bir yapıya sahip olması
Özel sektörün turizm yatırımları
Teknolojik gelişmeler
Ülkemizin turizmde geldiği aşama ve hedefleri
3.2.2 Tehditler
Nevşehir’e yakın olması
Kültür ve turizm varlıklarının koruma kullanım dengesinin gözetilmemesi
Kültür ve turizm varlıklarının tahrip edilmesi
Şehir planlamasının yetersizliği
Koruma amaçlı imar planının olmaması
Kültür ve turizm varlıklarının korunmasındaki mevzuat eksikliği
Tarihi eser kaçakçılığı
Kültür varlıklarının iklim ve hava şartlarından olumsuz etkilenmesi
Çarpık kentleşme ve alt yapı yetersizliği
Küresel ekonomik kriz
Ülkemiz aleyhinde yapılan kötü haberler
Kaçak kazılar ve kaçakçılık
Ülkemizin bulunduğu bölgedeki olumsuz olaylar
Salgın hastalıklar
Erciyes Dağının yakın olması
3.2.3 GZFT/TFZG Matris Analizi ve Stratejiler
BÖLÜM III
4 GELECEĞİN TASARIMI
4.1 Misyon:
“İlimizin doğal, kültürel ve tarihi değerlerini ortaya çıkartmayı, korumayı, tanıtmayı,
pazarlamayı, sürdürülebilirliliğini sağlamayı, kültür ve turizm değerlerini çeşitlendirmeyi ve
imkânlarını geliştirmeyi esas alarak il ve ülke ekonomisine daha fazla katkı sağlamaktır.”
4.2 Vizyon:
Sürdürülebilir bir turizm yapısını tesis etmek, kültürel kalkınmada önemli bir il olmak.
4.3 Temel Değerler (kuruma değer katan ilke ve prensipler)
Teşvik edici ve destekleyici olmak: İç ve dış paydaşlarımızla kültür ve turizm
faaliyetlerini teşvik etmek ve desteklemek, ilimizin etkin bir biçimde tanıtımına yönelik
olarak çalışmalar yapmak.
Sosyal sorumluluk bilincinde olmak: Verilen hizmetlerle sosyal kalkınmaya katkı
sağlamak.
Hukukun üstünlüğüne saygı göstermek: Her türlü kamusal faaliyetlerimizde adil
tarafsız ve güvenilir olmak.
Şeffaflık ve hesap verme sorumluluğu taşımak: Yapılan tüm faaliyetlerin şeffaf ve
hesap verebilir nitelikte olması.
Yenilikçi, hızlı, ve kaliteli hizmet sunmak: Teknolojik yeniliklere açık olmak.
Katılımcı bir yaklaşım benimsemek: Paydaşlarla fikir alışverişinde bulunmak.
Çevreye duyarlı olmak: Sürdürülebilir bir anlayışla kültür ve turizm varlıklarımızı
koruyarak kullanmak.
İnsan ve zaman odaklı hizmet sunmak: İnsan memnuniyetine önem vermek, zamanı
etkin kullanmak.
Yetkin olmak: Uzmanlaşmaya değer vermek, çalışanların beceri ve yeteneklerini
geliştirmelerini teşvik etmek.
Liyakata önem vermek: Tüm çalışmalarda, uzmanlık, yeterlilik, uygunluk ve deneyimi
ön planda tutmak.
Download

Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü