1. HAFTA:
Özel Gereksinimli Bireyler
TEMEL KAVRAMLAR
•
•
•
•
Zedelenme
Yetersizlik
Özür / Engel
Risk taşıma
• Zedelenme: Bireyin psikolojik, fizyolojik, anatomik özelliklerinde
geçici ya da kalıcı türden bir kayıp, bir yapı ya da işleyiş bozukluğu
olması durumudur.
• Yetersizlik: Bir şeyi yapmada yeterli olmama, belirli bir şekilde
davranmada sınırlı kapasite.
• Özür/Engel: Bireyin yetersizlik yüzünden yaş, cinsiyet, sosyal ve
kültürel faktörlere bağlı olarak oynaması gereken rolleri gereği gibi
oynayamaması
• Risk Taşıma: Halen bir yetersizliği belirlenemeyen ancak ileride
yetersizlik gösterme şansı ya da olasılığı normalde beklenenden
daha fazla olması.
Özel eğitime gereksinim
duyan birey kimdir?
• «Özel eğitime gereksinim duyan birey,
çeşitli nedenlerle bireysel özellikleri ve
eğitim yeterlilikleri açısından akranlarına
göre beklenilen düzeyden anlamlı farklılık
gösteren birey»
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
Etiketleme: Özel Gereksinimli
Bireyi Nasıl Adlandırmalıyız?
• Avantajları?
• Dezavantajları?
Etiketlemenin alternatifi sınıflandırmasız
yaklaşımlardır.
Yetersizliğine odaklanmak yerine öğrenme
gereksinimlerine odaklanmak…
Özel Gereksinimi Olan
Öğrenci Sayısı Nedir?
Dünya Sağlık Örgütü Verileri (WHO)
•600 milyon kişi yetersizlikten etkileniyor (Dünya nüfusunun yaklaşık olarak
%10’u)
•470 milyon çalışma çağında olan birey
•200 milyon çocuk
•Yetersizlik oranı en düşük ülke Özbekistan (%2)
•Yetersizlik oranı en yüksek ülke Merkez Afrika Cumhuriyeti (%31)
•En yüksek yaygınlık oranı zihinsel yetersizlik
Türkiye Özürlüler Araştırması Bulguları
•
•
•
Toplam nüfusun içindeki özel gereksinimli birey oranı % 12.29
Ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma ile zihinsel özürlülerin oranı %
2.58 (1.8 milyon!)
Süreğen hastalığı olanların oranı % 9.70
• Özel gereksinimli bireylerin % 41’i ilkokul mezunudur. Bu bireylerin
% 2.24’ü yüksek okula devam etmektedir.
• Eğitim düzeyi doğrudan yaşam kalitesini etkileyen bir göstergedir.
Sağlık, çalışma durumu, gelir ve sosyal yaşama katılma düzeyi
eğitim düzeyi ile doğru orantılı olarak artar.
• Özel gereksinimli olmak eğitim yaşamına katılmayı engelleyen bir
durumdur. Bu kısır döngüyü kırmak özel gereksinimli bireyler için
gereken özel eğitim hizmetlerinin nitelik ve niceliğini arttırmakla,
bunun yanısıra normal eğitime devam edebilecek bireylere fırsat
eşitliği sağlamakla mümkün olabilecektir.
SINIFLAMA
Ülkemiz özel eğitim sistemi içerisinde,
yasal sınıflandırma yapılmaktadır.





Zihinsel yetersizlik
Görme yetersizliği
İşitme yetersizliği
Ortopedik yetersizlik
Sinir sisteminin zedelenmesi ile
ortaya çıkan yetersizlik
 Dil ve konuşma güçlüğü
 Özel öğrenme güçlüğü






Birden fazla alanda yetersizlik
Duygusal uyum güçlüğü
Süreğen hastalık
Yaygın gelişimsel bozukluk (otizm)
Sosyal uyum güçlüğü
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite
bozukluğu
 Üstün veya özel yetenek
• Konuşmacı hangi özür türüne sahiptir?
• Konuşmacının özrü ile ilgili ailesinin
yaptığı yanlış uygulamalardan birini
yazınız.
Download

Yetersizlik