AMELİYATTA (İNTRAOPERATİF) HASTA BAKIMI
HAZIRLAYANLAR
ÖĞR. GÖR. FADİME GÖK
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ DENİZLİ
SAĞLIK YÜKSEKOKULU
İNTRAOPERATİF HASTA BAKIMI
Hastanın ameliyathaneye alınması ve cerrahi ekip
Hastaya pozisyon verilmesi
Hastaya anestezi verilmesi
Ayılma ünitesinde hastanın uyanması
AMELİYATTA HASTAYA VERİLECEK POZİSYONLAR
Dorsal rekumbent pozisyonu: Herni onarımı, mastektomi
Dorsal rekumbent pozisyonu: Herni onarımı, mastektomi
Trandelenburg pozisyonu: Sıkılıkla batın alt kısmı ve pelvis
ameliyatlarında
Litotomi pozisyonu: Rektal bölge ve jinekolojik operasyonlarda
Lateral pozisyon: Böbrek, kalça ve göğüs ameliyatlarında
Laminektomi pozisyonu: Spinal ameliyatlar için uygundur.
HASTAYA ANESTEZİ VERİLMESİ
ANESTEZİ: Genel olarak MSS’nin anestetik maddelerle
reversible depresyonudur.
ANESTEZİNİAN AMACI
Sinir uyarılarının iletimini bloke etmek ve ağrıyı gidermek
Refleksleri deprese etmek
Kas relaksını sağlama
Gerektiğinde kontrol edilebilen yapay uyku hali sağlama
ANESTEZİYE ALINACAK HASTALARIN İZLENMESİ
Preanestetik dönem:
-Hastanın tetkiki ve ameliyata
-Hastanın premedikasyonu
hazırlığı
Paraanestetik dönem:
-Hastanın kontrolü (anestezi,amnezi analjezi)
-Cerrahi konfor
-Vital kontroller
-Anestezinin reversibilitesi
Postanestetik dönem:
-Recovery (Ayılma)
-Reanimasyon (canlandırma)
PREMEDİKASYON
Hastalara ameliyat öncesi yapılan bir tedavidir. Ameliyat
arefesinde gece yatmadan önce hastaya rahatlık verme,
heyecan ve korkusunu giderme
ve böylece uygulanacak
anesteziyi kolaylaştırmak amacıyla yapılır.
PREMEDİKASYONUN VERİLİŞ YOLLARI
İM Yolla Premedikasyon: Operasyondan 45-60 dk önce
İV yolla Premedikasyon: Operasyondan 15 dk önce
SC yolla Premedikasyon: Operasyondan 60 dk önce
Peroral yolla Premedikasyon: Operasyondan bir gece önce
yapılır.
ANESTEZİNİN SINIFLANDIRILMASI
Genel anestezi bölgesel anestezi
Topikal anestezi
Lokal infiltrasyon
Sinir bloğu
Spinal anestezi
Epidural blok
ANESTEZİ AMACIYLA KULLANILAN ÖZEL YÖNTEMLER
Hipotermi
Hipotansiyon
GENEL ANESTEZİNİN KONTRAENDİKE OLDUĞU DURUMLAR
37 derecenin üstü ateş
10 000 üstü lökosit
Akut enfeksiyonlar
Taze geçirilmiş (3 ay
önce ) IM
Dekompanse kalp
hastalığı olanlar
Mensturasyonda
Hb : 10 gr altı
GENEL ANESTEZİNİN SAFHALARI
Gevşeme dönemi
Eksitasyon dönemi
Cerrahi dönem
Genel anestezinin IV. Dönemi
GENEL ANESTEZİNİN SAFHALARI
1. Gevşeme Dönemi
Anestetik maddenin verilmesiyle tam bilinç kaybının
olmasına kadar geçen dönemdir.
Bu dönemde; Dış uyaranlardan kaçınılmalı ve hasta
uygun pozisyonda tespit edilmelidir.
GENEL ANESTEZİNİN SAFHALARI
2. Eksitasyon Dönemi
• Bilinç kaybının oluşmasından, göz
kapaklarında refleks kaybı olmasına
kadar geçen süredir.
• Bu dönemde; Düzensiz solunum, kas
tonüsünde artma, istemsiz motor
aktivite ve kusma olur.
GENEL ANESTEZİNİN SAFHALARI
3. Cerrahi Dönem
• Tam bilinç kaybı tablosu devam eder.
Hayati fonksiyonların baskılandığı
dönemdir.
•
Bu dönemde; Uygun pozisyon verilip,
solunum ve dolaşım desteklenir.
GENEL ANESTEZİNİN SAFHALARI
4. Genel Anestezinin IV. Dönemi
• Tehlike dönemi: Yaşam fonksiyonlarının
aşırı derecede baskılandığı dönemdir.
Bu dönemde;
• Kardiyak arest ve pulmoner arest
ihtimaline karşı hazırlıklı olunmalı.
• Hipovolemi ve şok yönünden dikkatli
olunmalıdır.
GENEL ANESTEZİDE GÖRÜLEN KOMPLİKASYONLAR
Solunum ve dolaşım sistemine ait proplemler
Kardiyak arrest
Solunum depresyonu
Laringospazm ve bronkospazm
Dolaşım yetmezliği
Hipotansiyon ve şok
Malign hipertermi
Solunum ve dolaşım sis. komplikasyonlarından başka;
GİS hareketleri yavaşlar
Renal fonksiyon azalır
Metabolik aktivite yavaşlar
Nörolojik değişiklikler gelişebilir
BÖLGESEL ANESTEZİ
 Bilinç kaybı olmaz.
 Bedende sadece bir bölgeyi etkiler.
Anestetik ilaç; anestezi uygulanacak yüzey üzerine ya
da ameliyat uygulanacak alanın sinirini etkilemek üzere
enjekte edilir.
Topikal anestezi
Lokal inflitrasyon
Sinir bloğu
Spinal anestezi
Epidural anestezi
SPİNAL ANESTEZİ
Subaraknoid mesafede sinir bloğu yapan anestezi şeklidir.
Spinal kord ve sinir köklerinden ımplusların geçişi
engellenir.
SPİNAL ANESTEZİNİN AVANTAJLARI
Pahalı alet ve ilaçlara gerek yoktur
Güvenli bir anestezi yöntemidir
Adalelerin çok iyi gevşemesini sağlar
Hastada bilinç kaybına neden olmaz
Midesi dolu olan hastalara da uygulanabilir
SPİNAL ANESTEZİ ÖNCE OTONOM SİNİR
LİFLERİNİN
Dokunma
Ağrı
Motor ve bası liflerini etkiler
Duyu kaybı oluşturur
Daha sonra kas relaksasyonunu sağlar
SPİNAL ANESTEZİNİN KOMPLİKASYONLARI
Hipotansiyon; (Vazomotor sinirlerin paralizisi ile)
Bulantı-kusma; (Özellikle batın ameliyatlarında)
Baş ağrısı; (Seroprospinal sıvı kaybına bağlı)
Solunum paralizisi; (Anestetik maddenin spinal kordun üst
torasik ve servikal kısmına çıkması ile)
Nörolojik komplikasyonlar; kullanılan ilaç ve iğnenin steril
olmaması, hastada spinal kord tümörü ve multiple skleroz gibi
MSS hastalığının bulunması
SPİNAL ANESTEZİ UYGULANAN HASTADA HEMŞİRELİK BAKIM
Anestezinin etkisi tamamen geçene kadar hasta yakın takibe alınır.
Hastaya ayak parmaklarını hareket ettirmesi söylenir.
Ekstremite hareketlerinin geri dönüp dönmediği kontrol edilir.
Hasta ayaklarını hareket ettirse bile anestezinin tüm etkisi geçmemiş
olabilir.
Parmakların hareketi; motor bloğun kalktığını gösterir fakat otonom
sinir bloğu devam ediyor olabilir.
Spinal anesteziden sonra hastanın kan basıncı ve solunumu ani olarak
değişebilir. 10- 15 dk aralıklarla takip edilmelidir.
EPİDURAL BLOK
Anestetik ilaçların epidural mesafeye verilmesi ile uygulanır.
Epidural mesafeye; lomber vertabralar arasından ya da sakral
bölgeden girilir.
- İğneyle epidural mesafeye girilmesine
- Sreprospinal sıvının aspire edilmemesine dikkat
edilmelidir.
Epidural blok; Spinal anestezide olduğu gibi otonomik iletiyi
engellediğinden HİPOTANSİYONA neden olabilir.
Sinir sistemi üst seviyede baskılanırsa, solunum adaleleri
etkilenirse SOLUNUM PARALİZİSİ de gelişebilir.
EPİDURAL ANESTEZİNİN KOMPLİKASYONLARI
Kanama
Enfeksiyon
Anestetik maddelere karşı allerji
Bel ağrısı olabilir
Seroprospinal sıvı kaybına bağlı baş ağrısı olabilir
Download

Spinal ameliyatlar için uygundur. HASTAYA ANESTEZİ VERİLMESİ