Karaciğer yağlanması
 Kafes tavuklarında görülen bir metabolizma hastalığı
Yumurtlama periyodunun ilk döneminde görülür (yağlı
karaciğer sendromu).
2-4 haftalık etlik piliçlerde yağlı karaciğer-böbrek sendromu
Nedenleri (Kesin olmamakla beraber)
 Kalıtım (bazı leghorn hatları)
 Rasyon:
Yüksek enerji kapsayan rasyonlar
Yetersiz protein ve amino asit dengesizliği
Biyotin noksanlığı
Yağ bakımından yetersiz rasyonlarda enerji düzeyinin
buğday-arpa karışımı ile karşılanması
1
 İklim
Hastalık ilkbahar, özellikle aşırı sıcak yaz aylarında
sık görülür
 Yetiştirme
Kas aktivitesinin az olduğu kafeste veya sıkışık
ortamda hastalığa yakalanma artar.
 Zehirlenme
Element halindeki fosfor, karbontetraklorür ile
zehirlenme, mikotoksinler:
Karaciğerde yağ dejenerasyonuna neden olur
2
Semptomlar
 Yumurta verimi düşer (tipik)
 Yumurta küçülür (tipik).
 Yumurta verimi normalde %75-85 iken bir hafta
içerisinde %45-55
 Hasta tavukların kondüsyonları iyi olduğu halde
yumurta verimleri azalır
Otopside;
 Karaciğer yağlı, sarı renkli ve mantar kıvamında
 Karaciğer kapsülünün altında küçük hemorajik alanlar
vardır.
 Böbrek solgun renkte ve şişkin, vücut boşluğunda kan
pıhtısı (karaciğer yırtılması sonucu ölüm durumunda)
 Adipoz doku kapillar damarların şişmesinden dolayı
pembe
3
Tedavi
 Karaciğerde fazla yağ birikimini önlemek için;
 Kolin + Metiyonin + Vitamin B12
 Vitamin E + Selenyum kombinasyonları hücre
dejenerasyonları ve kanamaları önler
 1000 g kolin+12 mg vitamin B12+10 000 IU vitamin E+908
g inositol (lipotropik etkin madde)/ton yem (2 hafta)
 Rasyondaki enerji sadece tahıllardan değil bunun yerine
tahıl + uygun oranda yağ karışımından sağlanmalıdır.
 Civcivlerin içme suyuna biotin (100 mg/1000 tavuk) ve kolin
(%70’likten 19 g/1000 tavuk) yeni belirtilerin ortaya çıkışını
önler
 Biyotin suya katılmadan önce etil alkolde eritilir ve bu eriyik
koline katılır
4
Gut (Damla)
 Yetişkin tavuklarda kan ürik asit miktarının artması
sonucu iç organlarda (böbrek, kalp) ve eklemlerde
üratların birikmesi ile karakterize olan bir
metabolizma hastalığıdır.
 Nedenleri
Yüksek proteinli rasyonların tüketilmesi
Rasyonların ihtiyaçtan fazla tuz içermesi
Mavi ibik hastalığının böbrekler üzerindeki
harabiyetine bağlı olarak ortaya çıkar.
 Vitamin A eksikliği;
Böbrek epitelinin dejenerasyonu
Kanda ürik asit miktarının birkaç kat
5
 Rasyondaki Ca %2.5 ;
8-20 haftalık piliçlerde böbrek yangısına
Viseral guta,
Üreterlerde kalsiyum ürat birikmesine
% 10-20 oranında mortaliteye neden olur.
 Gut hastalığı viseral ve artiküler olarak 2’ye ayrılır
Viseral gut
 İç organlar (kalp, karaciğer, böbrek) üzerinde ürik
asit kristallerinin birikimi ile karakterizedir.
Diare ve bitkinlik..
Civcivlerde yem tüketimi azalır
6
Viseral gutta ürat toplanması sonucu iç
organların dış yüzlerinde tebeşir tozu gibi
serpilmiş beyaz ince bir tabaka..
Mikroskobik ve kimyasal incelemelerde ürik
asit kristallerin görülmesi ile teşhis edilir.
7
Artiküler gut
 Bacak eklemlerinin şişmesi, subkutan dokularda ve
ayaklarda ödem..
Bacak ve kanat eklemlerinde sert yumuşak, ağrılı
ve nohut büyüklüğünde şişkinliklerle karakterize
Nadiren oluşur ve kronik seyreder
Topallayarak yürüme yanında eklemlerdeki
şişkinliklerin açılmasıyla ülser..
 Artiküler gutta bacak ve kanat eklemlerindeki
şişkinlikler açıldığında içerlerinin tebeşir tozu..
8
 Tavuklarda yaygın olarak görülmesi mavi ibik
hastalığını,
 Civciv ve piliçlerde yaygın olarak görülmesi koliform
septisemi veya salmonellosise işaret edilir.
 Enfeksiyon söz konusu değil ise;
Yemin protein oranını düşürmek
Yeme vitamin A ilavesi yapmak hastalığın çıkışını
önler
Tavukların su ihtiyacı optimum düzeyde
karşılanmalı
 Tuz miktarı da iyi dengelenmeli.
9




Perosis (kıvrılmış, bacaklar ve dönmüş tibia)
Civciv ve piliçlerin bacak eklemlerinde
deformasyon ile karakterizedir.
Folik asit, biyotin, niyasin, kolin ve B12 vitamini ile
Mn gibi mineral eksiklikleri rol oynar.
Diyetteki kalsiyum ve fosforun iyi
dengelenememesi
İskelet, kas ve sinir sistemindeki bozukluklarda ilk
dikkati çeken belirtiler yürüyüşteki aksaklıklar.
10
Kanibalismus
Tavukların tüy çekme, baş, boyun, ibik, kanat,
ayak parmakları ve kloaka gagalama alışkanlığı
kazanması sonucu birbirlerini öldürmeleri şeklinde
ortaya çıkan bir yetiştirme problemidir.
 Hazırlayıcı nedenler
 Yemin protein, amino asitler, mineraller
bakımından yetersiz ve dengesiz olması
 Yemde fazla miktarda mısır bulunması
 Yanız pelet yemle besleme

11
 Tavukların
uzun süre yemsiz ve susuz
bırakılması
 Kümeste yeterli yemlik, suluk, tünek ve folluk
bulunmaması, yada bunların kümeste dengeli
dağılımlarının yapılmamış olması
 Yemlik ve sulukların dolu olmaması
12





Kümeste hayvanları rahatsız edecek hava
cereyanlarının olması
Follukların aydınlık olması
Kümeslerin çok sıcak ve çok sıkışık olması
Farklı yaş, ırk ve renkteki tavukların bir arada
bulunması
Koksidiyoz gibi kanlı ishalle seyreden hastalıklar
13
Kanayan yarayı gagalama giderek artar ve diğer
tavuklar tarafından da tekrarlanan bir olgu haline
gelir ve alışkanlık oluşur.
 Yumurtacı ve damızlık amaçlı yetiştirilecek
civcivlerde ilk 7-10 gün içerisinde gaga kesimi…
Kanibalismus çıkan kümeslerde neler yapılmalı?
 Işık azaltılmalı
 Yeme amino asit ilave edilmeli (DL- methionin)
 Yemde tuz düzeyinin 1-2 gün arttırılmalı
 Selüloz miktarının yükseltilmeli
 Tane halinde yulaf verilmeli.

14
Gizzard (taşlık) erozyonu








Civcivlerde önemli ekonomik kayıplara neden olur
Musküler midede erozyon bazen ülserler…
Taşlık mukozası hemorajik ve glanduler tabakadan
tamamen ayrılabilir.
Etiyoloji
Bakteriler
Viruslar (avian influenza, gumboro)
Mikotoksinler,
Vitamin E, B6, Zn, Se eksiklikleri..
15





Mayalar (candida albikans), parazitler (nematotlar)
Taşlık mukozası üzerinde kırmızı-kahverengi
lekeler
Çatlama hastalığı
Broylerlere özgü bir hastalık
Sürüdeki en gelişmiş ve tamamen sağlıklı
hayvanların aniden ölmeleri ile kendisini belli eder.
Genetik faktörler dışında şiddetli stres, uyarıcı ani
ve yüksek sesler
16
Kümesin aşırı aydınlık olması
 Na, K, CI iyonları arasında dengesizlikler ve
bunlardan ileri gelen kalp zafiyetleri
 Aşırı yağlanma
 Broylerlerin gelişme hızları ile orantılı olarak
gereken vitaminleri (biotin, vitamin E) yeterince
alamamaları

17
Asidozis- alkolozis
Biyolojik reaksiyonların hepsi optimum bir pH
ortamında normal olarak devam eder
 Kanda HCO3
yada meydana gelir ve solunum ile
CO2’in atılması / azalmasıyla dengelenmeye çalışılır.
 Metabolik ve respiratorik olabilir.
Optimum pH’yı düzenli tutan mekanizmalar
1. Sulandırma
2. Tampon sistemler
3. Solunum,CO2 atılması
4. Renal mekanizma

18

Metabolik asidoz;
 Primer bikarbonat yetersizliğinde
 Respiratorik asidoz;
 Primer karbonik asidin (H2CO3) fazlalığında..
 Metabolik alkaloz;
 Kandaki bikarbonat miktarı artar,
 Respiratorik alkaloz;
 Kandaki karbonik asitte azalma
19
Çiğ yem atma sendromu
Kanatlılar tarafından alınan yemlerin yeterince
sindirilememesi..
 Büyüme sürecinde %10-12 ölüm..
 Hastalığın gelişmesine neden olan faktörler;
 Sıcak stresi
 Enfeksiyonlar
 Paraziter hastalıklar
 Rasyon

20








Rasyon ile ilgili olan nedenler;
Rasyonda Na, K ve CI dengesinin iyi olmaması
Acılaşmış yağların rasyonda kullanılması
Biyojenik aminlerin varlığı
Tannik asit fazlalığı
Yemlerin mikotoksinler ile bulaşık olması
Antinutrisyonel faktörlerin varlığı
Yem ham maddelerinin uygun olmayan
koşullarda depolanmaları
Küf ve mikotoksin üremesi rasyonların sindirimini
olumsuz yönde etkiler
21





Alınacak önlemler
Mısır, soya ve tam yağlı soya üretimi ve
depolanması ile ilgili sorunlar giderilmeli
Yem ham maddelerinde ve karma yemlerde bakteri
üremesi, küflenme ve acılaşma önlenmeli
Rasyonlara gereksiz ve/veya aynı yönde etkili
birden çok yem katkı maddesinin katılmamalı
Kümeste optimum koşullar sağlanmalı
Sindirim sistemini tahrip eden paraziter, bakteriyel
ve viral hastalılar için gerekli önlemler alınmalı
22
Hindilerde çarpık göğüs
 Hindi yetiştiriciliğinde, ekonomik kayıplara neden
olur
 Gelişme dönemindeki kanatlılarda;
 Protein,
 Yeşil yemlerde P ve Ca doğru oranlarda
kullanılmalı..
23
SAĞLIK KORUMA TEDBİRLERİ
Temel
prensip hastalık etkenleriyle sürünün enfekte
olmasını önlemek
Hastalıkların bulaşma yolları ve alınması gerekli
tedbirler
Kemirgenler ve böcekler:
Bir çok hastalığın mekanik ve biyolojik yolla taşıyıcısı
Yemleri tüketen fare, sıçanlar;
 Yem kaybı
 Salmonella enfeksiyonu yönünden önemli sorunlar..
24




Bakıcılar ve ziyaretçiler
Bakıcıların bir kümesten diğerine girip çıkmaları,
Başka işletmelerden ziyaretçilerin gelmesi
Kuşlar
Pek çok hastalığın taşıyıcısı olarak önemli rol oynar.
Tozlar
Rüzgarla, hastalık yapıcı mikropları taşıyan tozlar bir
kümesten diğerine hatta bir işletmeden diğerine
bulaşmada etkili olur.
25




Yem ve altlık
Kanatlı yemleri özellikle salmonella grubu
hastalıkların bulaşmasında etkin bir kaynak.
Kümeslerin kullanılacak altlıkların temiz, tozsuz
ve küfsüz olmasına dikkat edilmeli
Araç ve gereçler:
Kümeste kullanılan yemlik, suluk, folluk gibi araç
gereçlerde hastalık bulaşmasında etkili
Durgun su birikintileri:
Üzeri açık kuyu, göl, göletler akarsularda hastalık
bulaşmasında rol oynar.
26






Hasta ve ölü hayvanlar:
Hasta ve ölü hayvanlara gerekli tedbirler
alınmadıkça hastalık yayılmasını arttırırlar
Kümeste hasta ve ölü hayvanlar görülür görülmez
sürüden uzaklaştırılmalı
Kümese kanatlılar koyulmadan önce bir hafta boş
bırakılmalı
Kuluçka binası kümesten ayrı bir yerde bulunmalı
Kümese ve kuluçkahaneye girişte dezenfeksiyon…
Koruyucu aşılar zamanında yapılmalı
27
Download

Slayt 1 - Uzman Veteriner