nr
08
lipiec – wrzesień
2013
IS S N 23 0 0 - 515 8
Oprawy
biurowe
LED 600x600
ce n a 15 z ł ( w t y m 8 % vat )
w w w.lu x m ag a z y n p l
CZASOPISMO OŚWIETLENIOWE
str. 56
Organiczne
światło
nad Narwią
str. 49
Technologia OLED
Oświetlenie
przyszłości
str. 64
Centrum
Profilaktyki
Nowotworów
w Warszawie
str. 18
Raport Oświetlenie w przemyśle
str. 30
Luxiona Poland oświetliła
Centrum Profilaktyki Nowotworów
w Warszawie
Instalacja energooszczędnego
oświetlenia LED firmy Verbatim
w pałacu Esterháza
str.
18
Panasonic oświetla technologią
LED największy zabytkowy zamek
na świecie
24
Ponadto w numerze:
Znajdź nas na
str.
12
CityTouch – Nowa wizja oświetlenia miejskiego
str.
33
Oświetlenie ma znaczenie. Jak zadbać
o bezpieczeństwo w magazynach?
str.
35
Oświetlenie magazynów – etap projektowy
str.
40
Oświetlenie chłodni firmy Deutsche See oprawami
diodowymi POLARIS NORKA
str.
42
Oprawy oświetleniowe Luxon LED w hali
lublińskiego producenta farmaceutycznego
str.
45
Cree aeroblades – połączenie najnowocześniejszej
technologii i oryginalnego wzornictwa
str.
60
Standard sterowania DALI
www.twitter.com /lednews _ pl
22
str.
26
str.
48
luxiona Poland oświetliła
Dworzec Centralny w Warszawie
str.
Regularne wpisy z Branż y Oświetleniowej
str.
Organiczne światło nad Narwią
PORTAL I MAGAZYN OŚWIETLENIA
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
3
serock
praga
Hotel Narvil w Serocku inspiruje i zadziwia unikatowym oświetleniem
szytym na miarę pod indywidualne oczekiwania klienta. Życie, w to
wyjątkowe miejsce, tchnął znany polski architekt, Konrad Rubaszkiewicz
inspirując się pięknem lasu i energią przestrzeni.
str. 48
Zamek na Hradczanach oszczędza na energii i wymianie żarówek,
zachowując historyczny nastrój dzięki technologii LED firmy Panasonic.
inspirując się pięknem lasu i energią przestrzeni.
str. 24
Organiczne światło nad Narwią
Panasonic oświetla technologią LED największy zabytkowy zamek
na świecie
Warszawa
Luxiona Poland oświetliła Centrum Profilaktyki
Nowotworów w Warszawie
Miejsce to stanowi nie tylko kolejną przychodnię
w przepełnionym Centrum Onkologii, ale jest miejscem,
gdzie pacjenci przeżywają często niezwykle trudne
momenty w życiu.
str. 18
Warszawa
luxiona Poland oświetliła Dworzec Centralny w Warszawie
Dworzec Centralny w Warszawie to jedna z ikon architektury
okresu realnego socjalizmu. Powstał
w latach 1972-75 i jak na swoje czasy miał duże walory
funkcjonalno-użytkowe.
str. 26
4
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
lublin
fertod
Luxon LED to firma produkująca i wdrażająca oprawy
oświetleniowe oparte o technologię LED, przeznaczone
do aplikacji świetlnych w biurach, obiektach handlowych
i halach przemysłowych.
str. 42
Pałac Esterháza to jeden z najpiękniejszych budynków barokowych
w Europie i co roku jest odwiedzany przez około 80 000 gości.
str.
Oprawy oświetleniowe Luxon LED w hali lublińskiego
producenta farmaceutycznego
Instalacja energooszczędnego oświetlenia LED firmy
Verbatim w pałacu Esterháza
22
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
5
Od Redaktora
CZASOPISMO OŚWIETLENIOWE
Adres Redakcji
Solski Center
ul. Ludwika Solskiego 4a/14
52-416 Wrocław
[email protected]
Redaktor Naczelny
Artur Siekierski
[email protected]
Prenumerata
[email protected]
Dział reklamy
[email protected]
Wydawnictwo
LEDNEWS
Solski Center
ul. Ludwika Solskiego 4a/14
52-416 Wrocław
www.lednews.pl
[email protected]
tel. +48 600 500 933
Skład i opracowanie graficzne
Wojtek Świerdzewski
Druk
Drukarnia ORTIS
ul. Paprotna 16
51-117 Wrocław
W
raz z nadejściem sierpnia oddajemy w Wasze ręce nowy, ósmy już
numer naszego kwartalnika i drugi w wersji drukowanej. Niezmiernie cieszy nas
zainteresowanie naszym magazynem, dlatego
mamy nadzieję, że i w tym numerze każdy znajdzie coś interesującego.
Szczególnie polecamy Państwu artykuły
o oświetleniu w przemyśle, w których przeczytać
można o tym, jak oświetlenie wpływa na bezpieczeństwo pracowników oraz jakie są wymagania
dotyczące oświetlenia miejsc, w których panują szczególnie trudne warunki środowiskowe,
w tym chłodni oraz magazynów. Informujemy
ponadto, jakie są zalety wykorzystania w przemyśle oświetlenia LED, a także jaka jest jego przewaga nad tradycyjnym oświetleniem.
Zapraszamy również do lektury artykułu o kolejnym kroku w ewolucji oświetleniowej, czyli
technologii OLED. Diody organiczne oprócz tego,
że podobnie jak LEDy zapewniają energooszczędne i trwałe oświetlenie, to przynoszą również nowe możliwości wykorzystania oświetlenia do tworzenia nastroju w domach, biurach,
sklepach czy hotelach. Warto śledzić rozwój tej
nowej technologii.
Nadto w bieżącym numerze znajdziecie Państwo artykuły o oświetleniu architektonicznym,
z których dowiecie się, jakie są najnowsze trendy
w oświetleniu hoteli i budynków historycznych.
Jeszcze raz dziękujemy za prenumeratę drukowanej wersji naszego magazynu i jak zawsze
czekamy na Wasze emaile oraz komentarze do
artykułów.
Nakład
3000 sztuk
ISSN 2300-5181
Artur Siekierski
Wydawca i Redaktor Naczelny
Wydawnictwo LEDNEWS
[email protected]
Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treści reklam i ogłoszeń. Zastrzegamy sobie prawo skrótów tekstów przyjętych do
druku. Prawa autorskie zastrzeżone, przedruk i wykorzystanie materiałów możliwe jedynie po uzyskaniu pisemnej zgody Wydawcy.
6
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
7
wiadomości
THORN Lighting Polska
Smart Buildings Experience
Rewolucyjny, najbardziej aktualny, interaktywny podręcznik oświetlania wnętrz od
THORN Lighting Polska – Smart Buildings Experience.
N
arzędzie Smart Buildings Experience przedstawione
przez THORN Lighting Polska pomaga odkryć najodpowiedniejsze oświetlenie oraz systemy sterowania
dla budynku i jego otoczenia. Przedstawia inspirujące sposoby na zastosowanie opraw oświetleniowych w nowoczesnych
wnętrzach, ze szczególnym uwzględnieniem oświetlenia LED
i energooszczędności. Pomaga zarówno architektom, projektantom oświetlenia, elektrykom jak i osobom odpowiedzialnym
za utrzymanie budynków być na bieżąco z najnowszą wiedzą
oświetleniową.
Pokazuje również, kompendium wymogów oraz praktycznych
rodzajów oświetlenia dla typowych przestrzeni, które występują w nowoczesnym inteligentnym budynku. Co najważniejsze jest zawsze aktualny i dostępny wszędzie i w każdych
okolicznościach, wystarczy smartfon, tablet lub komputer z dostępem do internetu.
i
wiadomości
elektryków, użytkowników, projektantów oświetlenia, architektów, twórców specyfikacji i władz
samorządowych – i stanowi synonim niezawodności, doskonałej obsługi klienta, wysokiej funkcjonalności i zaawansowanych technicznie projektów. Wszystkie te cechy sprawiają, że firma Thorn
szybko wychodzi na wiodącą pozycję we wszystkich podstawowych sektorach swojego rynku.
Wyróżnikiem marki Thorn jest program PEC,
którego założeniem jest dostarczanie produktów,
koncepcji oświetleniowych i usług opartych na
potrzebach klientów w sposób zapewniający dobre
parametry oświetleniowe, skuteczność i wygodę.
Dzięki PEC we wszystkich obszarach projektowania oświetlenia i opracowywania nowych produktów uwzględniony jest aspekt ludzki. Celem jest
dostarczenie wygodnego i zdrowego oświetlenia
miejsca pracy, uwzględniającego potrzeby wszystkich użytkowników, zapewnienie bezpiecznego
oświetlenia wewnątrz i na zewnątrz budynków,
w miejscach prywatnych i publicznych, przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia energii, olśnień
i oświetlenia niepożądanego.
Zeskanuj kod, by obejrzeć Smart Buildings Experience
Zapraszamy na www.thornlighting.pl/smart_building
Informacja o firmie
Firma Thorn Lighting, wchodząca w skład grupy
Zumtobel, jest wysoko cenioną, ogólnoświatową
marką na rynku profesjonalnego oświetlenia wewnętrznego i zewnętrznego.
Jej misją jest podnoszenie jakości życia poprzez
dostarczanie energooszczędnego oświetlenia najwyższej jakości.
Firma Thorn, której początek dała firma Electric Lamp Service Company założona w 1928 roku
przez Julesa Thorna, obecnie z powodzeniem konkuruje na ponad stu rynkach całego świata. Jest
liderem w swojej branży na rynku brytyjskim
i zdobyła silna pozycję we Francji oraz w krajach
skandynawskich. Jest również głównym dostawcą produktów oświetleniowych w Australii oraz
Hongkongu i szybko rozszerza swoją obecność na
rynkach Dalekiego Wschodu, szczególnie w Chinach i Singapurze.
Nasza marka przewodzi też w dziedzinie innowacji technicznych skierowanych do szerokich
grup odbiorców – a szczególnie dystrybutorów,
8
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
9
wiadomości
newsy
SAPA – Poradnik
do projektowania
Europa oszczędza energię
elektryczną
wiadomości
LED wchodzi w fazę
szybkiego wzrostu
Projektowanie profili aluminiowych
łatwiejsze z nowym internetowym poradnikiem firmy Sapa.
Firma SAPA wprowadza bezpłatny
internetowy poradnik, który pomoże
zaprojektować produkty z wykorzystaniem profili aluminiowych.
Bezpłatna wersję online Podręcznika
projektowania znajdą Państwo na stronie www.sapadesignmanual.com.
10
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Przychód z produktów GaN LED
przekroczy 10 mld USD jeszcze
w tym roku
Zgodnie z prognozami firmy badawczej
IHS ponad 100 mld sztuk diod produkowanych na bazie azotku galu (GaN LED)
zostanie sprzedanych na całym świecie
w 2013, a łączny przychód ze sprzedaży tych produktów przekroczy 10 mld
USD.Produkty GaN LED stosowane
głównie w oświetleniu oraz telewizorach odpowiadają za 85% przychodów
całej branży LED. Największy wzrost
sprzedaży LED-ów z arsenku galu jest
spodziewany w branży oświetleniowej.
IHS szacuje, że łączny przychód w tym
sektorze wyniesie w tym roku 3.4 mld
USD, do 2016 roku ma to być kwota 6.7
mld USD.
Agostino Renna Prezesem i CEO
GE Lighting EMEA
Agostino zajmuje obecnie pozycję Prezesa i CEO w GE Lighting for Europe,
the Middle East and Africa i odpowiada
za działalność spółki w regionie EMEA.
Do GE dołączył w 2011 roku jako Wice
Prezydent ds. Rozwoju i Strategii Marketingowej odpowiedzialny za długofalowy wzrost i pozycjonowanie GE na
rynku kanadyjskim. Przed przejściem
do GE spędził 14 lat w Johnson Controls
Inc. Pracując w Kanadzie, USA i Europie zajmował kierownicze stanowiska
w działach sprzedaży, marketingu, strategii i zarządzania ogólnego. Agostino
zakończył współpracę z Johnson Controls na stanowisku szefa brukselskiego
działu Energy Solutions odpowiedzialnego za Europę, Bliski Wschód i Afrykę.
Agostino urodził się w Montrealu i ma
dyplom z inżynierii mechanicznej zdobyty na McGill University.
Jeszcze w Belgii Agostino współpracował z Vlerick Leuven Gent Management
School, gdzie jako Executive in Residence dzielił się ze studentami swoim rozległym doświadczeniem praktycznym
w obszarze sprzedaży, marketingu, zarządzania ogólnego i przywództwa.
newsy
W
ramach walki z marnotrawstwem energii elektrycznej jeszcze tego lata
wiele Europejskich miast ograniczy drastycznie nocne oświetlenie. We
Francji, zgodnie z decyzją resortu ekologii, wszystkie oświetlenia budynków niemieszkalnych i witryn sklepowych muszą być wygaszane pomiędzy 1
w nocy a 7 rano. Oświetlenie wewnętrzne lokali do użytku profesjonalnego, np. biur,
powinno być gaszone najpóźniej po godzinie od wyjścia ostatniego pracownika.
Ma to pomóc francuskiemu rządowi w oszczędzaniu energii oraz stworzeniu bardziej czystego środowiska. Ekonomiści szacują, że nowe regulacje pomogą Francji wygenerować oszczędności rzędu 200 mln euro i zredukować emisję gazów cieplarnianych o 250 tys. ton. Firmy które naruszyły to prawo będą ukarane grzywną, a jeśli
chcą włączyć światła w nocy, muszą zapłacić 750 euro.
Oczywiście, nie wszystkie miejsca muszą stosować się do nowego rozporządzenia.
Nie dotyczy ono miejsc pracy świadczących swoje usługi w nocy, w tym kawiarni, restauracji, nocnych klubów, hoteli itp., i innych miejsc rozświetlających nocne życie Paryża, notabene zwanego La Ville Lumiere, czyli Miastem Świateł. Wyjątkiem objęte
zostało również oświetlenie publiczne, lampy uliczne, światła drogowe, a także iluminacje świąteczne, oświetlenie imprez organizowanych nocą oraz stref turystycznych
o wyjątkowej frekwencji i stałych walorach kultury.
Obok francuskiej stolicy, z systemu wyłączeń korzysta 40 francuskich gmin.
Również w Niemczech liczba miast, które zdecydowały się ograniczyć zanieczyszczenie światłem, rośnie każdego dnia. Do tej pory od tradycji zostawiania włączonego
światła odstąpiło 10 miast. Pozytywnym przykładem jest Goslar, małe miasteczko
w Dolnej Saksonii, które gasząc światła po północy oszczędza 100 tys. euro każdego
roku.
LEDinside
O
świetlenie ogólne LED charakteryzuje się taką samą chłonnością rynku jak
smartfony i jest w fazie szybkiego wzrostu. W świetle struktury rynkowej
lampy energooszczędne stanowią taką samą część rynku co żarówki, czyli
około 40%, niemniej ilość aplikacji z zastosowaniem lamp żarowych ciągle maleje na
skutek stopniowej realizacji zakazu sprzedaży nieefektownych źródeł światła. Można więc spodziewać się konsekwentnego wzrostu udziału lamp energooszczędnych
i urządzeń oświetleniowych LED w rynku.
Mimo że oświetlenie LED stanowi zaledwie 2-3% wszystkich zainstalowanych
produktów oświetleniowych, to zgodnie z globalnymi danymi z 2012, aż 15% wszystkich nowo sprzedanych produktów oświetleniowych to właśnie LEDy; w Chinach
ten wskaźnik jest nawet wyższy.
Dla przemysłu okres najwyższego wzrostu jest wtedy, kiedy wskaźnik penetracji
rynku wskazuje od 15 do 60%. LED jest więc we wczesnym etapie prawdziwego rynkowego wybuchu i przewiduje się, że w ciągu kolejnych 2-3 lat osiągnie wzrost z 15%
do 60%, a w dwóch kolejnych latach wskaźnik penetracji rynku wzrośnie nawet do
80%. Można to porównać z przyjęciem smartfonów, których wskaźnik przyjęcia
wzrósł gwałtownie w ciągu ostatnich dwóch lat i sięga obecnie 60%. LED jest na etapie przyjęcia, na jakim smartfony znajdowały się dwa lata temu.
W porównaniu z okresem wprowadzenia sprzed kilku lat, przyjęcie oświetlenia
LED zwolniło w 2011, głównie z powodu znaczącego wzrostu cen produktów LED;
warto zauważyć, że obecne ceny oświetlenia LED stanowią 30% cen z początku 2011
roku. W ciągu dwóch lat popyt na oświetlenie LED utrzyma roczny wzrost o około
100%.
LEDinside
E-skóra świeci przy dotknięciu
Zespołowi naukowców z University of
California w Berkeley pod kierownictwem profesora nadzwyczajnego inżynierii elektrycznej i nauk komputerowych – Ali’ego Javey, udało się stworzyć
„elektroniczną skórę (e-skórę)”, reagującą na dotyk poprzez natychmiastowe podświetlenie. Prototypowe próbki
e-skóry mają wymiary 16×16 pikseli.
W każdym pikselu znajduje się tranzystor, organiczna dioda świecąca OLED
oraz czujnik ciśnienia. Żeby nadać e-skórze elastyczności, inżynierowie
umieścili ​​cienką warstwę polimeru na
płytce krzemowej, utwardzili ją, a następnie dodali warstwę z elementami
elektronicznymi (półprzewodnikami).
Po zespoleniu elektroniki z polimerem,
folia została odklejona od krzemowej
podstawy, a sieć czujników pozostawiona na dużej, elastycznej, polimerowej
powierzchni.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
11
wiadomości
wiadomości
Sapa Aluminium
20 lat na polskim rynku
7
czerwca br., Sapa Aluminium Sp. z o.o. w Trzciance obchodziła 20-lecie
swojego istnienia. Z tej okazji został zorganizowany piknik dla 1800 osób,
w którym uczestniczyli pracownicy wraz z rodzinami oraz zaproszeni goście.
Niespodzianką dla pracowników było ogłoszenie 10 laureatów konkursu „Pracownik Roku – Pracownik z pozytywną energią”. Główną nagrodą był telewizor
55-calowy, a dla pozostałych wyróżnionych laptopy. Teren firmy zamienił się
w kolorową, wesołą krainę, gdzie dla najmłodszych uczestników pikniku czekało
wiele atrakcji, miedzy innymi przejażdżka ciuchcią, kule zorbingowe, dmuchane
zamki i zjeżdżalnie, trampoliny, ścianki wspinaczkowe, malowanie twarzy, konkursy i wiele innych... 20-lecie świętowano przy występie zespołu Elektryczne
Gitary oraz kabaretu formacji Chatelet. Sapa Aluminium Sp. z o.o. dziękuje pracownikom i gościom za udział w pikniku i życzy co najmniej następnych 20 lat
sukcesów.
CityTouch
Nowa wizja oświetlenia miejskiego
P
rzy stopniowym wzroście liczby mieszkańców aglomeracji miejskich statyczne oraz pasywne oświetlenie ulic
często nie spełnia pokładanych w nim oczekiwań. Miasta wymagają oświetlenia, które potrafi dostosowywać się do
kaprysów pogody, ruchu ulicznego i aktywności mieszkańców.
Opierając się na swoim ponad 100-letnim doświadczeniu, firma
Philips stworzyła CityTouch: system zarządzania oświetleniem
zewnętrznym w trybie on-line. Umożliwia on dynamiczną, inteligentną i elastyczną kontrolę oświetlenia w skali całego miasta.
System umożliwia dopasowanie natężenia światła do wymagań
danego miejsca i czasu. W połączeniu z oświetleniem LED, City
Touch może zmniejszyć zużycie energii nawet o 70%, oraz spowodować zmniejszenie kosztów utrzymania aż do 70%, w porównaniu z oświetleniem konwencjonalnym.
Skuteczne i łatwe zarządzanie
CityTouch umożliwia użytkownikom zarządzanie wszystkimi
systemami oświetlenia w mieście przy pomocy jednego, intuicyjnego interfejsu on-line. Zapewnia łatwą i prostą konserwację oraz
nadzór dzięki raportom o stanie każdego pojedynczego punktu
świetlnego, przekazywanym w czasie rzeczywistym. Dzięki sys-
12
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
temowi operatorzy oświetlenia mogą śledzić zużycie energii i wydajność każdej części systemu i dostosowywać poziomy oświetlenia, tak by spełniały lokalne potrzeby. System znacząco redukuje
koszty operacyjne i zużycie energii, przyczynia się do obniżenia
rachunków za energię. Dodatkowo umożliwia przyciemnienie
punktów świetlnych poza godzinami szczytu, wykrywanie usterek i zapewnianie inteligentnego wsparcia pracy oświetlenia. Jednocześnie jest to rozwiązanie przyjazne dla środowiska powodujące mniejszą emisję dwutlenku węgla i mniejsze zanieczyszczenie
światłem nocnego nieba.
Rozwiązanie umożliwiające przyszłe aktualizacje
Infrastruktura oświetleniowa to poważna inwestycja, szczególnie
w obliczu napiętych budżetów. Odpowiedzią na ten problem jest
rozwiązanie CityTouch, które przystosowuje się do potrzeb rozwijających się miast. Jedną z największych zalet systemu jest to, że
jest on całkowicie skalowalny i umożliwia stały rozwój. W miarę
powiększania się obszarów zurbanizowanych korzystający z CityTouch mogą dodawać do systemu nową infrastrukturę oświetleniową do istniejącej już sieci. Do systemu można z łatwością dołączać nowe rozwiązania oświetleniowe, a podstawowa usługa
CityTouch może być w sposób ciągły aktualizowana. CityTouch
jest pierwszą i jedyną na świecie platformą sterowania niezwiązaną z żadnym typem sprzętu lub dostawcą. Oznacza to, że użytkownicy mają całkowitą dowolność w wyborze produktów, które
najlepiej odpowiadają potrzebom i mogą być pewni, że punkty
oświetleniowe i sterowniki segmentowe będą idealnie kompatybilne z systemem CityTouch.
Miasta, w których żyje się lepiej
Oświetlenie zewnętrzne odgrywa istotną rolę w tworzeniu atmosfery miast, w których żyje się lepiej. Innowacyjny i dynamiczny system oświetleniowy zwiększa poczucie bezpieczeństwa na drogach i ulicach. Może mieć także wpływ na mniej
dostrzegalne aspekty życia miejskiego, takie jak solidarność
społeczną czy dumę ze swojego miejsca zamieszkania. Z CityTouch operatorzy oświetlenia mogą w mgnieniu oka zmieniać
nastrój i atmosferę: rozjaśniając światła w trakcie nocnych festiwali czy imprez sportowych, lub też przyciemniając w celu
zachowania ciszy nocnej. System CityTouch wpływa na poprawę jakości życia w mieście.
Zeskanuj kod
i pobierz prezentację
CityTouch
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
13
wiadomości
Projekty pilotażowe
System CityTouch jest już stosowany przez operatorów oświetlenia w wielu miastach europejskich, w tym Pradze i Londynie.
Z tego rozwiązania, przez najbliższe 25 lat, będzie korzystała
Rada Miejska Croydon w London Borough of Lewisham w projekcie renowacji miejskiego oświetlenia – wymieniając ponad 42
000 punktów światła. Rozwiązanie CityTouch ułatwia dostosowanie oświetlenia do potrzeb gmin, zapewniając bezpieczeństwo
i elastyczność. Umożliwia osiągnięcie znaczących oszczędności
z tytułu zużycia energii i kosztów utrzymania, w porównaniu
poprzednio używanym oświetleniem. Jednocześnie dostarcza
dokładne i szczegółowe dane zapewniając wysoką jakość usług
oświetleniowych.
Philips Lighting Poland SA
CityTouch – dynamiczne, inteligentne
i elastyczne sterowanie oświetleniem miejskim
wiadomości
Ceny zamienników LED
II kwartał 2013
Ceny żarówek LED wciąż spadają, najwięksi producenci coraz bardziej skupiają się na
rynku oświetlenia mieszkaniowego
Z
godnie z ostatnim badaniem cen żarówek LED przeprowadzonym przez firmę badawczą TrendForce na zlecenie LEDinside, Średnia Cena Sprzedaży (ASP) ekwiwalentu LED żarówki 40W spadła w maju (2013) o 1%, osiągając 16
USD. Najbardziej wyrazistą redukcję cen odnotowano na Tajwanie. ASP ekwiwalentu LED żarówki 60W obniżyła się o 0.1%
do 23.8 USD. Wzrost cen sprzedaży zamienników LED odnotowano w Wielkiej Brytanii, w pozostałych regionach ceny ekwiwalentów LED żarówek 40 i 60W nieznacznie spadły albo pozostały stabilne. W Niemczech firmy Osram, Samsung oraz LG
sprzedawały swoje zamienniki LED żarówki 40W za mniej niż
10 euro. W Chinach lokalni producenci, tacy jak SunSun i BYD,
skupili się na rynku oświetlenia mieszkaniowego i zwiększaniu
swoich rynkowych udziałów w tym sektorze. Na Tajwanie konkurencja rynkowa przybrała na sile przez Toshibę promującą
różne typy tanich zamienników LED żarówki 40W. Wszystkie
ceny sprzedaży tych produktów znalazły się poniżej 8 USD, co
stanowi poważne zagrożenie dla lokalnych producentów..
Ceny zamienników LED żarówki 40W maleją przez
tanie produkty Toshiby
Zgodnie z LEDinside, ASP zamiennika LED żarówki 40W ob-
#
14
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
niżyła się w maju 2013 o 1%, do 16 USD. W Japonii ASP ekwiwalentu żarówki 40W zmniejszyła się o 3.3%, mimo że ceny
niektórych produktów wzrosły po zakończeniu okresu promocyjnego. W USA ASP zamiennika LED żarówki 40W spadła
w maju o 6.9%. Ceny oryginalnych produktów stale maleją; nie
wprowadzono nowych produktów w regionie. ASP zamiennika
LED żarówki 40W w Korei wzrosła w maju nieznacznie o 0.2%
z powodu obniżenia kursu waluty; ceny oryginalnych produktów nie uległy zmianie.
Duży wzrost ASP zamiennika LED żarówki 40W, bo aż
o 12.8% odnotowano w Wielkiej Brytanii, gdzie ceny oryginalnych produktów systematycznie rosną. Na rynek nie wypuszczono jednak wielu nowych zamienników LED. W Niemczech
ASP ekwiwalentu LED żarówki 40W spadła w maju o 4.7%,
maleją również ceny oryginalnych produktów; nie wprowadzono nowych zamienników LED. ASP zamiennika LED żarówki
40W w Chinach wzrosła o 12.3% z powodu spadku kursu waluty. ASP zamienników LED żarówki 40W na Tajwanie spadła
w maju aż o 15.8%. Ceny oryginalnych produktów zachowywały się stabilnie. Za obniżenie średniej ceny sprzedaży zamienników LED w tym regionie odpowiedzialna jest Toshiba, oferująca
swoje produkty w bardzo niskich cenach.
Ekwiwalent 40W standardowej żarówki
450-485lm, światło ciepłe białe (US$)
Maj 2013
High
Low
Avg
Change
K-lm, Avg
Japonia
25.0
8.1
13.2
-3%
27.1
Świat
41.0
4.2
16.0
-1%
33.9
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
15
wiadomości
Średnia cena ekwiwalentu LED żarówki 60W
niestabilna w każdym regionie
Średnia Cena Sprzedaży ekwiwalentu LED żarówki 60W spadła w maju nieznacznie o 0.1%, osiągając 23.8 USD. Ceny zachowywały się niestabilnie w każdym z regionów; na rynku nie
pojawiło się wiele nowych zamienników. W Japonii ASP spadła
w maju o 8.4%, osiągając 21.9 USD. Cena oryginalnych produktów w tym regionie systematycznie malała, do czego przyczynił
się rosnący kurs waluty; nie wprowadzono nowych produktów.
W Korei i Chinach ASP wzrosła odpowiednio o 0.8% i 0.7%
z powodu spadku kursu walut. W obu krajach nie odnotowano
zmian w cenach oryginalnych produktów. ASP zamienników
LED żarówki 60W w USA oraz w Niemczech spadły w maju
odpowiednio o 3.3% i 0.9% przy stale obniżających się cenach
oryginalnych produktów. W Wielkiej Brytanii ASP zwiększyła
się o 5% przy ogólnym wzroście cen oryginalnych produktów.
#
wydarzenia
Ceny nowych produktów w Wielkiej Brytanii były niższe. ASP
zamienników LED żarówki 60W na Tajwanie wzrosła o 8.5%
z powodu wyższych cen nowych produktów; ceny oryginalnych produktów pozostały stabilne.
LEDinside prognozuje, że ponieważ rozwój technologii i świadomość klientów na temat oświetlenia LED stale rosną, tradycyjne oświetlenie będzie systematycznie zastępowane lampami LED. Analitycy TrendForce szacują, że wskaźnik przyjęcia
oświetlenia LED wyniesie w 2013 roku 25.7%, co będzie oznaczało wzrost o 8.1% w porównaniu z 2012. Ponieważ popularność oświetleniowego rynku mieszkaniowego LED stale rośnie,
wielu producentów intensywnie pracuje nad zwiększeniem
udziałów rynkowych i rozszerzeniem kanałów dystrybucji.
Stosując elastyczne ceny mogą oni promować swoje produkty,
przygotowując się na prawdziwy wzrost rynku oświetlenia
Opracowanie: LEDnews za zgodą LEDinside
mieszkaniowego.
Ekwiwalent 60W standardowej żarówki
800-810lm, światło ciepłe białe (US$)
High
Low
Avg
Maj 2013
Change
K-lm, Avg
Japonia
37.7
12.1
21.9
-8%
26.6
Świat
47.4
5.7
23.8
0%
28.7
Zamów prenumeratę online
Nadchodzące wydarzenia
17-19.09.2013
26. Międzynarodowe
Energetyczne Targi Bielskie
ENERGETAB 2013
ENERGETAB to największe w Polsce targi nowoczesnych urządzeń, aparatury i technologii dla przemysłu energetycznego.
W ubiegłorocznych targach wzięło udział 720 wystawców z 18
krajów. Teren targów obejmuje ponad 30 tys. m2 powierzchni
ekspozycyjnej, zarówno w nowoczesnej hali wielofunkcyjnej,
pawilonach namiotowych jak i terenach otwartych.
ZIAD Bielsko-Biała SA / al. Armii Krajowej 220
43-316 Bielsko-Biała / Polska
24-26.09.2013
3RD LED PROFESSIONAL SYMPOSIUM
+EXPO / BREGENCJA
Międzynarodowe sympozjum LED Professional, jest wiodącym
wydarzeniem w Europie skierowanym do ekspertów technologii oświetlenia LED, skupiającym się na szeroko rozumianym
oświetleniu ogólnym, przemysłowym oraz architektonicznym
LED. Wydarzenie łączy w sobie trzydniową wystawę z sympozjum i programem warsztatów.
Bregenzer Festspiel- und Kongresshaus GmbH
Platz der Wiener Symphoniker 1 / 6900 Bregenz / Austria
www.led-professional-symposium.com
www.energetab.pl
19-21.11.2013
Strategies in Light Europe /
Monachium
26-28.02.2014
XII Międzynarodowe Targi
Sprzętu Oświetleniowego
Światło 2014
www.luxmagazyn.pl/prenumerata
e-mailem
[email protected]
lub telefonicznie
600 500 933
16
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Strategies in Light Europe łączy ze sobą wystawę z konferencją
dla szybko rozwijającej się branży oświetlenia LED. Na wystawie zaprezentuje swoje najnowsze produkty i rozwiązania ponad 80 firm dzięki czemu wydarzenie jest jednym najskuteczniejszych mediów tworzenia i utrzymywania relacji z klientami
w Europie.
Targi ŚWIATŁO na stałe wpisały się w kalendarz imprez targowych zarówno w Polsce, jak również za granicą. Misja branżowej edukacji, która przez lata przyświecała organizatorom
zaowocowała pojawieniem się nowej jakości na polskiej mapie
targowej. Targi ŚWIATŁO to nie tylko największe branżowe
targi oświetleniowe w Europie Środkowowschodniej, lecz także
jedyne wydarzenia branżowe w Polsce łączące prezentację najnowszych produktów z koncepcją szkoleniową.
M.O.C. Event Centre / Monachium / Niemcy
Warszawskie Centrum Wystawiennicze EXPO XXI /
ul. Prądzyńskiego 12/14 / Warszawa / Polska
www.sileurope.com
www.lightfair.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
17
projekty
Luxiona Poland
oświetliła Centrum Profilaktyki
Nowotworów w Warszawie
Centrum Profilaktyki Nowotworów jest obiektem wyjątkowym. Miejsce to stanowi
nie tylko kolejną przychodnię w przepełnionym Centrum Onkologii, ale jest
miejscem, gdzie pacjenci przeżywają często niezwykle trudne momenty w życiu.
Nadrzędnym celem projektu tego budynku było wykreowanie takiego wnętrza,
które ułatwi pacjentom i ich rodzinom pobyt w tej placówce i złagodzi ich emocje.
18
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
C
entrum Profilaktyki Nowotworów w Warszawie powstało dzięki Fundacji TVN, z okazji jubileuszu 10-lecia
działalności. Obiekt ten stanowi uzupełnienie kompleksu medycznego Centrum Onkologii, działającego od ponad
20 lat na warszawskim Ursynowie.
Głównym wyzwaniem, przed którym stanęli twórcy tego
budynku, było stworzenie miejsca łączącego funkcjonalność
przychodni z komfortowym i przyjaznym pacjentom pomieszczeniem. Dla projektantów niezmiernie ważne było zaprojek-
towanie wnętrza, które ułatwi chorym orientację w przychodni oraz pozwoli na spędzanie trudnych dla wielu z nich chwil
w pomieszczeniach przyjaznych i wygodnych.
Budynek z zewnątrz ma bryłę nawiązującą do pozostałych
obiektów Centrum Onkologii, jest jednak nowocześniejszy i bardziej harmonijny, między innymi dzięki ciekawemu graficznie
układowi okien. Przyjaznego wyglądu dodają mu rosnące tuż
obok drzewa.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
19
projekty
projekty
Wnętrze przychodni jest wyjątkowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na hol główny, w którym znajduje się bardzo nowoczesna bryła recepcji. Miejsce to przypomina bardziej hotel
niż obiekt medyczny. Całość wnętrz jest utrzymana w jasnych
kolorach, ożywiona jedynie akcentami w bardzo intensywnych
barwach (pomarańczowe kanapy i oparcia krzeseł).
Oświetlenie również dodaje wnętrzu nowoczesnego charakteru. Dzięki wielu powierzchniom przeszklonym, do wnętrza
budynku wpada dużo światła słonecznego. Jest ono uzupełnione poprzez oświetlenie sztuczne zaprojektowane tak, aby
oprócz funkcji oświetlania stanowiło również element dekoracji i wystroju.
Korytarze przychodni poprzecinane są liniami świetlnymi,
wbudowanymi w sufity i schodzącymi na ściany, Imitującymi
światło wpadające do wnętrza z różnych punktów. W kawiarni
z kolei zastosowano nieregularnie rozmieszczone białe walce
opraw, które stanowią doskonałe uzupełnienie całości, współgrając z okrągłymi białymi stolikami i krzesłami.
Lokalizacja: Warszawa, ul. Roentgena
Pracownia Projektowa:
Kuryłowicz&Associates Sp. z o.o.
Data opracowania: 2008-2010
Data realizacji: 2011
Inwestor: Fundacja TVN „Nie jesteś
sam”, Centrum Onkologii – Instytut
MariiSkłodowskiej-Curie
20
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Powierzchnia całkowita: 3778 m2
Powierzchnia zabudowy: 985 m2
Kubatura brutto: 14 547 m3
Generalny wykonawca: Narew Styl sp. z o.o.
Oświetlenie: LUXIONA Poland S.A.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
21
projekty
Instalacja energooszczędnego
oświetlenia LED firmy
Verbatim w pałacu Esterháza
Pałac Esterháza to jeden z najpiękniejszych budynków
barokowych w Europie i co roku jest odwiedzany przez około
80 000 gości. Po gruntownej renowacji ta ikoniczna posiadłość,
zbudowana na zlecenie księcia Mikołaja Esterházego w XVIII
wieku, odzyskała znaczną część pierwotnego splendoru.
W
zeszłym roku władze zamku rozpoczęły modernizację oświetlenia zamku. Zarząd we współpracy z węgierskim Towarzystwem Opieki nad
Zabytkami postanowił rozpocząć wymianę lamp żarowych
i halogenowych na nowoczesne oświetlenie LED. Było to duże
i ambitne przedsięwzięcie, ponieważ pałac liczy 126 pomieszczeń, a wiele z jego spektakularnych sal jest oświetlonych antycznymi, kryształowymi kandelabrami. Projekt wymiany
oświetlenia zakończono do tej pory w 20 salach pokazowych,
12 apartamentach oraz w przyległych pomieszczeniach i korytarzach. Modernizację skończono także w pokojach mieszkalnych Księcia i Księżniczki, w wyłożonej lustrami Sali Zgromadzeń oraz w Sali Koncertowej, gdzie odbyły się premierowe
wykonania wielu klasycznych kompozycji austriackiego kompozytora Josepha Haydna.
22
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Specjalną uwagę poświęcono owalnej pałacowej kaplicy z ornamentami naściennymi i sufitowymi freskami. Lampy LED chronią wrażliwe malowidła i rzeźby przed
szkodliwym wpływem promieniowania ultrafioletowego i podczerwonego, a jednocześnie zapewniają jednolite oświetlenie docelowych obszarów, aby podkreślić dzieła sztuki i zapewnić gościom wyjątkowe doznania estetyczne.
Zarząd pałacu Esterháza jest bardzo zadowolony z przejścia na oświetlenie LED
firmy Verbatim. „Modernizacja oświetlenia zaoszczędzi dużo pieniędzy, które będziemy mogli przeznaczyć na konserwację pałacu i ulepszenie usług dla zwiedzających. Dobrze wiedzieć, że mimo zmniejszonego poboru prądu barokowe przestrzenie pałacu nadal błyszczą tak, jak za najlepszych czasów”, powiedział Ágota Dobó,
zastępca dyrektora Państwowego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami.
— Fakt, że kierownictwo Esterháza wybrało Verbatim do projektu związanego z renowacją oświetlenia całego zespołu pałacowego jest dla nas ogromnym zaszczytem — powiedziała Jeanine Chrobak-Kando, kierownik ds. rozwoju działalności na rynkach
EUMEA w dziale oświetlenia firmy Verbatim. — Dzięki temu udało się nam pokazać, że
oświetlenie LED jest idealnym rozwiązaniem nie tylko dla nowoczesnych budowli. Można je z powodzeniem stosować także w przypadku zabytków, gdzie szczególny nacisk
przykłada się do ochrony przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych – kończy
Jeanine Chrobak-Kando.
Verbatim
Nowe oświetlenie na nowo
rozświetliło barokowy pałac
Podczas samej modernizacji kandelabrów zastąpiono lampami LED ponad 1250 żarówek świecowych, a także 200 żarówek okrągłych i reflektorów w innych oprawach. Nowe lampy
LED o mocy 3,7W zużywają zdecydowanie mniej energii niż
standardowe żarówki żarowe i oferują jednocześnie światło
o większym natężeniu lumenów. Zamek jest także niemal bez
przerwy oświetlany, przez co 30-krotnie dłuższa żywotność
pozwala na radykalne zmniejszenie kosztów jego utrzymania.
Dzięki możliwości zmiany natężenia światła, kąta padania czy
jego jasności pozwalają na stworzenie odpowiednich warunków do podziwiania sal i eksponatów w nich zgromadzonych.
Oświetlenie ma duży wpływ na komfort i satysfakcję gości.
Stworzenie relaksującej atmosfery może wydłużyć czas zwiedzania oraz zachęcić do powtórnej wizyty i dalszego podziwiania piękna zamku.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
23
projekty
projekty
Panasonic oświetla technologią LED
największy zabytkowy zamek
na świecie
Zamek na Hradczanach oszczędza na energii i wymianie żarówek, zachowując
historyczny nastrój dzięki technologii LED firmy Panasonic.
A
dministracja Zamku na Hradczanach w czeskiej Pradze zleciła firmie Panasonic dostawę ponad 10 000
żarówek LED. Zastąpią one dotychczasowe żarówki
konwencjonalne i kompaktowe żarówki fluorescencyjne, zapewniając 77-procentową oszczędność energii.
W zależności od potrzeb i wymagań w różnych miejscach na
zamku zainstalowano żarówki LED pięciu typów z szerokiej
oferty firmy Panasonic.
W najsłynniejszym budynku, Katedrze św. Wita położonej
w centrum Hradczan, zainstalowano 40-watowe żarówki Nostalgic Clear firmy Panasonic oraz 15-watowe żarówki w kształcie świeczki. Przyjemnie rozświetlają one przestronne wnętrze
świątyni, zachowując jej religijną i zabytkową atmosferę.
Żarówki LED Nostalgic Clear firmy Panasonic zainstalowane
na Pierwszym Dziedzińcu zapewniają nie tylko oszczędność
energii, ale też mniejsze koszty wymiany. Ich czas eksploatacji
sięga bowiem 40 000 godzin, a zatem nie trzeba wymieniać ich
tak często jak żarówek tradycyjnych, które wystarczą na zaledwie 1000 godzin. Jest to ważne szczególnie dla personelu Hradczan, który musi wymieniać wiele żarówek zainstalowanych
wysoko i w trudno dostępnych miejscach.
Żarówki tradycyjne mogą ponadto szkodzić zabytkom.
Technologia LED firmy Panasonic emituje tymczasem bardzo
niewiele promieniowania ultrafioletowego i podczerwonego,
dlatego wykorzystujące ją żarówki zainstalowano w Pałacu
Królewskim, aby zredukować niekorzystny wpływ otoczenia
na bezcenne eksponaty.
W ofercie żarówek LED firmy Panasonic znajdują się także
modele o 300-stopniowym rozpraszaniu światła. Wykorzystano je na Trzecim Dziedzińcu, który stanowi element głównej
trasy po kompleksie zamkowym, ponieważ obszar ten wymaga
dobrego oświetlenia o każdej porze.
Laurent Abadie, prezes i dyrektor generalny firmy Panasonic
Europe oraz dyrektor zarządzający w Panasonic Corporation
Japan, powiedział: Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO, takie jak Zamek na Hradczanach, mają ogromne znaczenie dla
24
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
naszej kultury, dlatego musimy dbać o zachowanie ich zabytkowej
atmosfery. Wielokrotnie nagradzana za design żarówka Nostalgic
Clear firmy Panasonic pomoże zamkowi nie tylko zachować tradycyjny charakter, ale także uzyskać oszczędności, ponieważ nasza
innowacyjna technologia zmniejsza koszty energii i pozwala uniknąć częstej wymiany żarówek.
Panasonic
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
25
projekty
luxiona Poland
oświetliła Dworzec
Centralny w Warszawie
Dworzec Centralny w Warszawie to
jedna z ikon architektury okresu realnego
socjalizmu. Powstał w latach 1972-75 i jak na
swoje czasy miał duże walory funkcjonalno-użytkowe. Był też postrzegany jako szczyt
elegancji i nowoczesności (niektóre elementy
np. schody ruchome, zostały sprowadzone
z Paryża i Brukseli).
Z
biegiem lat budynek Dworca stracił swój blask i stał się
raczej niechętnie odwiedzanym miejscem, kojarzącym
się raczej z brudem, bałaganem, niemiłymi zapachami
z przeróżnych punktów gastronomicznych oraz miejscem noclegowym dla bezdomnych. Na szczęście mistrzostwa EURO
2012 stały się dla całego kraju czynnikiem motywującym do
uporządkowania istniejących oraz budowy brakujących elementów infrastruktury. Na fali tego trendu pojawił się temat
budowy nowego Dworca Centralnego. Jednakże kwestie budżetowe oraz inne priorytety PKP ograniczyły te plany w obecnej
chwili do renowacji istniejącego obiektu. Przed czerwcem 2012
poprawiona została estetyka dworca, uporządkowana część komercyjna, stworzona nowa przestrzeń do odprawy podróżnych,
26
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
ulepszona funkcjonalność dla niepełnosprawnych. Renowacji
i konserwacji poddane zostały elementy architektury, takie jak:
strzegomskie granitowe posadzki i okładziny, ściany z marmuru
„Biała Marianna” oraz surowe betonowe tynki z płukanego żwiru, typowe dla stylu modernistycznego. Unowocześniony dworzec charakteryzuje się zwiększoną ilością światła, czystością
oraz bardziej czytelnym układem przestrzennym. Oświetlenie
zostało wzmocnione dzięki zastosowaniu energooszczędnych,
nowoczesnych świetlówek. Powstała przestrzeń wygodna,
przyjazna dla podróżnych, dostępna dla osób niepełnosprawnych ruchowo i niedowidzących. Dworzec zyskał spójny system
komunikacyjny i informacyjny, charakteryzujący się uporządkowanym układem nośników reklamowychi szyldów. Zastoso-
wane zostały nowoczesne technologie elektroniczne, takie jak
czterostronne infokioski. Duży nacisk jest położony na wygodę
komunikacji w pionie (windy i schody) i w poziomie. Przestrzeń
Dworca Centralnego stała się integralną częścią obszaru wielkomiejskiego, z rozwiniętymi funkcjami: pobytową (wygodne
poczekalnie, miejsca odpoczynku), gastronomiczną (kawiarnie,
food court), handlową (nowoczesny pasaż handlowy) oraz reprezentacyjną (punkt promocji miasta, informacja turystyczna
i przestrzeń ekspozycyjna). Projekt oświetlenia dworca stanowił spore wyzwanie, ponieważ musiał łączyć w sobie zarówno uzyskanie oczekiwanego efektu, jak i wpisywać się w ściśle
określone wymogi techniczne, mocno ograniczające możliwości
zastosowania gotowych rozwiązań. Konieczne było stworzenie
nowych opraw oświetleniowych dedykowanych do tej realizacji, tak aby „wpasować” się w istniejące elementy konstrukcyjne.
Projekt obejmuje zastosowanie trzech głównych typów opraw.
Pierwsza to oprawa Flying Surface, wg projektu słynnego francuskiego architekta, Jean’a Nouvel’a. Kolejna to energooszczędna oprawa metalohalogenkowa typu downlight (zunifi kowana
oprawa o różnych mocach i rozsyłach światła). Dzięki wysokiemu poziomowi szczelności nie ulega ona zabrudzeniom od
wewnątrz, a jednocześnie jest łatwa w konserwacji. I wreszcie
oprawa szczelna – przystosowana specjalnie do montażu w suficie typu clip-in, do łączenia w linie. Jej główne zalety to łat wy
serwis i konserwacja oraz relatywnie niska cena w stosunku do
wysokiej jakości i wytrzymałości na czynniki zewnętrzne.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
27
projekty
projekty
Inwestor: Polskie Koleje Państwowe S.A.
Generalny wykonawca: PORR
Architekt wiodący: Towarzystwo Projektowe
Koordynacja projektu oświetlenia: LUXIONA Poland
28
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
29
raport
oświetlenie
w przemyśle
W
branży przemysłowej najważniejsza funkcja oświetlenia
sprowadza się do właściwego oświetlenia stanowiska pracy.
Odpowiednie natężenie światła poprawia koncentrację pracowników, redukuje ilość popełnianych przez nich błędów, co przekłada
się na bezpieczeństwo pracy, a tym samym na jej jakość oraz wydajność.
Bezwypadkowość i komfort pracy nie pozostają również bez wpływu na
motywację pracownika. Wybór odpowiedniego systemu oświetleniowego
staje się zatem jedną z najważniejszych decyzji, z jaką musi zmierzyć się
właściciel przedsiębiorstwa.
Oświetlenie jako czynnik produktywności
Ponad 80 procent wszystkich informacji, które docierają do ludzkiego mózgu poprzez oczy. Tak więc słabe warunki widzenia w sposób oczywisty
stanowią przeszkodę dla pracy. Wpływają negatywnie na nasze dobre samopoczucie, zmniejszają produktywność i prowadzą do błędów i wypadków. Pracownik, który dobrze widzi i czuje się komfortowo w pomieszczeniu, czuje się bardziej zmotywowany, bardziej skupiony i efektywny. Jakość
pracy wzrasta, a liczba popełnianych błędów wymiernie spada. Zmniejszone jest również ryzyko wypadków.
Inwestycja w oświetlenie ma sens ekonomiczny. Okres zwrotu inwestycji w nowoczesną instalację oświetleniową jest stosunkowo krótki. Jest to
częściowo spowodowane faktem, że jest bardziej efektywne oświetlenie
zużywa mniej energii. Jednak dobre oświetlenie wpływa również na inne
czynniki ekonomiczne:
• zwiększa wydajność poprzez zwiększenie motywacji pracowników
i wzmocnienie zaangażowania,
• obniża koszty poprzez redukcję błędów, wypadków i absencji,
• poprawia jakość i zmniejsza ilości odpadów.
30
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
31
raport – oświetlenie w przemyśle
Oświetlenie ma znaczenie. Jak zadbać
o bezpieczeństwo w magazynach?
Niewłaściwie dostosowane do specyfiki pracy przedsiębiorstwa oświetlenie oraz
ograniczona widoczność to jedne z najczęstszych, poza czynnikiem ludzkim, przyczyn
wypadków w branży transportowej i logistycznej. Odpowiedni projekt oświetlenia
magazynu oraz zastosowanie skutecznych i sprawdzonych rozwiązań pozwoli
zmniejszyć ryzyko kolizji, znacznie poprawiając komfort pracy.
raport – oświetlenie w przemyśle
cie sprawdzonych rozwiązań do konkretnych wnętrz i charakteru wykonywanej w nich pracy. Konieczne jest też zwrócenie
uwagi na kilka ważnych aspektów, które pozwolą ograniczyć
lub wyeliminować wypadki np. z udziałem wózków widłowych. W takim przypadku istotną kwestią jest rozkład luminacji, olśnienie, migotanie, kierunkowość światła, oddawanie
barw (Ra) i wygląd barwy światła. Operatorzy powinni mieć
nieograniczone pole widzenia, a pracownicy pełną świadomość
zbliżającego się pojazdu z dużym załadunkiem.
Najpopularniejsze rozwiązania
Dobór rozwiązań oświetleniowych uzależniony jest od rodzaju
magazynu. W zależności od przeznaczenia i lokalizacji w budynku oraz jego wysokości można wyróżnić m.in. magazyny:
przy pomieszczeniach biurowych, w podziemiach budynków,
wolnostojące (takie których wysokość zwykle nie przekracza
4,0 metrów), wiaty bądź hale magazynowe o wysokości 3,0-7,0
metrów oraz magazyny wysokiego składowania o wysokości
powyżej 8,0 metrów. W mniejszych halach i magazynach najczęściej używanym rozwiązaniem są oprawy dla świetlówki liniowej T5. Bardziej przestrzenne wnętrza potrzebują natomiast
zróżnicowanego oświetlenia: świetlówkowego np. linie świetlne w części wysokiego składowania (pomiędzy regałami) oraz
opraw typu high bay na lampy wyładowcze lub LED w części
bez zaregałowania w strefie dostaw, przeładunku.
Do oświetlenia pomieszczeń w strefie wysokiego składowania stosuje się oprawy w liniach świetlnych o wąskim rozsyle
światłości. – Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie
odpowiednich odbłyśników dostępnych do tzw. linii świetlnych
szybkiego montażu, wąskoświecących w przestrzeniach między
#
W
edług raportu Głównego Urzędu Statystycznego tylko w pierwszym półroczu 2012 roku liczba
wypadków w obszarze transportu i gospodarki
magazynowej wyniosła blisko trzy tysiące, z czego aż 25 ze
skutkiem śmiertelnym. Najczęstszym źródłem urazu były maszyny, urządzenia i wyposażenie do podnoszenia, przenoszenia
i magazynowania. Wózki widłowe, będące podstawowym narzędziem logistyki wewnętrznej, przy niezachowaniu należytej
ostrożności i nieprzestrzeganiu zasad bezpieczeństwa, mogą
być przyczyną groźnych wypadków. Dlatego tak ważna jest
właściwa organizacja i nadzór pracy oraz stworzenie zatrudnionym odpowiedniej widoczności w trakcie wykonywanych
czynności. W trosce o bezpieczeństwo pracowników magazyn
32
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
powinien być starannie oświetlony z zachowaniem wymaganych poziomów natężenia oświetlenia na płaszczyźnie roboczej, regulowanych przez normy PN-EN 12464-1:2004 „Światło
i oświetlenie”.
regałami, gdy są one wysokie oraz szerokoświecących w części
ogólnej magazynu lub przy niższych wysokościach, które gwarantują odpowiednie dostosowanie do wnętrza magazynu i tym
samym optymalną jakość oświetlenia – przekonuje Krzysztof
Stachurski, projektant z firmy Trilux Polska, ekspert Polskiego
Komitetu Oświetleniowego. Najważniejsze jest jednak zwrócenie uwagi na obowiązujące normy. – Na płaszczyźnie roboczej, w której przebywają ludzie, natężenie oświetlenia powinno
wynosić nie mniej niż 200 lx. W zależności od potrzeb można je
zwiększyć lub zmniejszyć o jeden stopień w stosunku do poziomu
minimalnie dopuszczalnego w przypadku, gdy występują ku temu
dodatkowe przesłanki. I tak np. zwiększenie poziomu natężenia
oświetlenia może zapewnić większą wygodę widzenia, szczególnie
w sytuacji, w której pracownicy w większości przekroczyli 40. rok
życia. Taki zapis istniał w poprzednio obowiązującej normie oświetleniowej i nie został bezpośrednio uwzględniony w obecnie stosowanej. Natomiast dobra praktyka projektowa i znajomość techniki świetlnej pozwala uwzględniać wszelkie odstępstwa od normy,
tak by zachować poprawną wygodę widzenia – dodaje ekspert.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić też na wskaźnik oddawania
barw (Ra), ponieważ wygląd określonego przedmiotu może ulegać zmianom w warunkach oświetlania różnymi typami źródeł
światła. – Aby usprawnić pracę i zapewnić właściwe odwzorowanie kolorów, oprawy powinny mieć wskaźnik nie mniejszy niż Ra
80. U większości renomowanych producentów, stosowane źródła
światła posiadają już dobry wskaźnik oddawania barw. Dzięki
temu przedmioty i załadunek prezentują się w swojej naturalnej
kolorystyce. Ważna jest też temperatura barwowa źródeł światła,
która powinna zwiększać się wraz z ze wzrostem natężenia oświetlenia – tłumaczy Stachurski.
Wymagane natężenie oświetlenia względem różnych wnętrz
(zgodnie z PN-EN 12464-1:2004)
1. Strefy komunikacyjne
• strefy komunikacyjne [100 lx]
• korytarze dostępne dla pojazdów [150 lx]
• schody i chodniki [150 lx]
• rampy, zatoki ładunkowe [150 lx]
2. Pomieszczenia magazynowe
• składy [100 lx] i magazyny, w których
stale przebywają pracownicy [200 lx]
• strefy pakowania i wysyłania [300 lx]
3. Strefy magazynowe z regałami
• przejścia z obsługą [150 lx]
• bez obsługi [20 lx]
• stanowiska kontroli [150 lx]
4. Biura
• prace bez użycia komputera np.
kopiowanie dokumentów [300 lx]
• prace przy pomocy komputera [500 lx]
Różne wnętrza, różne światło
Zgodnie z §26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (26 września 1997 r.) w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz.
1650 z późn. zm.) zarówno oświetlenie naturalne, jak i sztuczne
powinno być odpowiednio dopasowane do specyfiki przedsiębiorstwa. Poza spełnieniem obowiązujących norm dotyczących
natężenia oświetlenia, dobry projekt przewiduje dobranie i uży-
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
33
raport – oświetlenie w przemyśle
Magazyn w dobrym świetle
Projektując oświetlenie w magazynie, warto rozważyć zamocowanie opraw w postaci linii szybkiego montażu. Oprawy można
wtedy montować w szynach nośnych, w które wpina się wkład
oświetleniowy (układ zasilający razem z oprawkami do źródła
światła i odpowiednim odbłyśnikiem jeśli potrzeba). – Korzystnym i bardzo efektywnym rozwiązaniem jest system linii świetlnych z wąskim bądź szerokim rozsyłem światłości w zależności od
wysokości montażu (dostępne dla świetlówek T5 oraz LED). Takie
rozwiązanie pozwala na dobre oświetlenie bocznej powierzchni
regałów, poprawia widoczność napisów i tablic, a także ułatwia
pobieranie palet z załadunkiem – mówi Krzysztof Stachurski,
projektant z firmy Trilux Polska. Odpowiednio dobrane elementy optyczne oprawy (np. odbłyśnik, raster bądź inna przesłona
źródła światła) ograniczają luminację i jaskrawość źródeł światła, które powodują olśnienie. – Wśród określonych wymagań dla
magazynów podana jest wartość UGR, wskaźnika oceny olśnienia spowodowanego przez zastosowane w pomieszczeniu oprawy oświetleniowe przy przyjętym rozmieszczeniu, którą należy
uwzględnić na etapie wykonywania projektu – dodaje ekspert.
Już na etapie projektu oświetlenia należy uwzględnić warunki panujące we wnętrzu (np. uwzględnić regały wysokiego
składowania jeśli będą w rzeczywistości) Jeśli podczas prac projektowych docelowe usytuowanie regałów w pomieszczeniu
nie zostało precyzyjnie określone, oprawy powinno się montować możliwie wysoko, aby uzyskać równomierne natężenie
oświetlenia na powierzchni roboczej. Należy o tym rzetelnie
uprzedzić klienta, który nierzadko nie posiada wiedzy o tym,
jak zmienią się warunki oświetleniowe po wstawieniu regałów
do wnętrza oświetlonego w sposób ogólny. Warto też zastosować podział na poszczególne obwody elektryczne.
34
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
raport – oświetlenie w przemyśle
Dzięki temu, za pomocą szafy sterowniczej można zarządzać
systemem w celu zapewnienia optymalnych warunków pracy
na poszczególnych stanowiskach oraz oszczędzać energię, wyłączając oprawy w nieużywanych sektorach. Najkorzystniejsze
jest zastosowanie systemów sterowania oświetleniem, które
w zależności od światła dziennego (coraz częściej projektowane są świetliki w dachach) oraz obecności personelu zarządza
oświetleniem w wybranych strefach.
Szczelność i konserwacja
Na etapie projektu należy rozważyć, czy oprawy oświetleniowe powinny mieć podwyższony poziom szczelności (IP), aby
zanieczyszczenia powstałe w wyniku pracy nie przedostawały
się do środka. Jest to szczególnie ważne w tych przypadkach,
gdzie oprawy narażone są na osadzanie się spalin, nadmierne
zapylenie czy zakurzenie. Dlatego często stosuje się oprawy
z dyfuzorami w celu ochrony m.in. przed strugami wody, dzięki czemu podczas systematycznej konserwacji można je szybko
i w prosty sposób wyczyścić z zewnątrz.
Korzyści z inwestycji
Bezpieczeństwo w magazynie niesie ze sobą wymierne korzyści ekonomiczne. Przede wszystkim pozwala zmniejszyć ryzyko narażenia zdrowia pracowników oraz ograniczyć straty finansowe związane ze zniszczeniem lub uszkodzeniem mienia.
Dlatego istotne są podjęte przez pracodawców inwestycje w odpowiednio zaprojektowane i wykonane oświetlenie, które zredukuje liczbę niebezpieczeństw w magazynie. Niejednokrotnie
pozwoli też na oszczędność energii spowodowaną wykorzystaniem energooszczędnych rozwiązań oświetleniowych.
Trilux
Oświetlenie
magazynów
– etap projektowy
Jakie czynniki należy brać pod uwagę
planując energooszczędny system
oświetlenia hali magazynowej?
Komentarza udziela Krzysztof
Stachurski, projektant z firmy Trilux
Polska, ekspert Polskiego Komitetu
Oświetleniowego.
T
ok projektowania hali magazynowej jest złożony
i składa się z kilku etapów. Na początku konieczne jest
przygotowanie odpowiedniego projektu, w którym jednocześnie spełnimy normy oświetleniowe wg PN-EN 12464-1
oraz oczekiwań inwestora/użytkownika związanych z efektywnością energetyczną i niskim zużyciem energii.
Pierwszym punktem w toku projektowym jest określenie wymagań oświetleniowych we wnętrzu.
W tym celu powinniśmy wziąć pod uwagę charakter pomieszczenia: czy jest to tylko zwykły magazyn, czy występuje przeładunek, czy stale pracują ludzie. Kolejnym, równie
istotnym etapem jest określenie sprzętu oświetleniowego, jaki
będzie zapewniał odpowiednie warunki oświetleniowe. Producenci i dostawcy dysponują obecnie szerokim wachlarzem
możliwości, oferując m.in. standardowe oprawy świetlówkowe
(często nazywane garażowymi), świetlówkowe linie świetlne,
a także oprawy typu high-bay na źródła wyładowcze. Alternatywą w stosunku do tradycyjnych źródeł światła jest technologia LED, która łączy energooszczędność z nowoczesnym
wzornictwem opraw.
Rozwiązania w technologii LED umożliwiają efektywniejsze
zarządzanie oświetleniem ze względu na bardziej wydajne
układy optyczne. Kształt opraw LED może być zbliżony do
tradycyjnych opraw oświetleniowych. Aby koszty związane
z oświetleniem przestrzeni magazynowych były jak najniższe,
należy dokładnie dopasować rozmieszczenie opraw oświetleniowych, odpowiednio dobrać typ oprawy i ich charakterystykę świetlną.
Dobór odpowiedniej liczby opraw oświetleniowych oraz ich
mocy zależy od wysokości montażu. Natężenie oświetlenia
maleje z kwadratem odległości E= I/r². Mając na względzie
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
35
raport – oświetlenie w przemyśle
wymagania PN-EN 12464-1 bądź indywidualne wytyczne inwestora (często wyższe niż przewiduje norma), należy dążyć do
tego, aby oprawy we wnętrzu montować najniżej jak to możliwe. Wówczas zoptymalizujemy koszty wykonania projektu,
nie tracąc przy tym na wydajności.
Dodatkowo, można zastosować system sterowania oświetleniem, który wpłynie na redukcję kosztów eksploatacji. Najprostszym rozwiązaniem jest instalacja czujników ruchu/obecności. Dzięki temu w tych przestrzeniach, w których obecnie
nie przebywają pracownicy światło automatycznie się wyłączy.
Można także wykorzystać system sterowania za pomocą pilota
bądź wyłączników naściennych, regulowanych według indywidualnych potrzeb. Bardziej zaawansowana technologia przewiduje włączenie do systemu sterowania czujnika oświetlenia
dziennego, który w zależności dostępności światła naturalnego
automatycznie dopasuje natężenie wiązki. Połączenie czujnika
obecności i czujnika oświetlenia dziennego przyczyni się do
zredukowania kosztów związanych z eksploatacją. Nie zawsze
jest to jednak możliwe, ponieważ niektóre magazyny są pozbawione dostępu do światła dziennego.
Ważnym czynnikiem podczas planowania energooszczędnego oświetlenia hali magazynowej jest także odpowiedni
dobór rozwiązań. Dlatego bardzo istotna jest współpraca dostawcy oświetlenia z inwestorem czy użytkownikiem. Rynek
w dalszym ciągu dyktuje cena produktu, ale to nie jedyne koszty wiążące się z inwestycją. W perspektywie kilku lat koszty
eksploatacji mają większe znaczenie niż koszt zakupu opraw
oświetleniowych. W związku z tym warto dokładnie przeanalizować, które źródła światła powinniśmy zastosować. Najlepiej
w zestawieniach wypada technologia LED. Pomimo wyższych
36
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
raport – oświetlenie w przemyśle
nakładów początkowych, w dłuższej perspektywie przyniesie
większe oszczędności energii, które zniwelują wydatki związane z zakupem sprzętu. Należy także wspomnieć o nakładach
związanych z utrzymaniem instalacji oświetleniowej w należytym stanie i wymianą źródeł światła. W wypadku tradycyjnych rozwiązań (np. świetlówkowych) trzeba uwzględnić
utrudniony dostęp do wnętrza oprawy, a to wiąże się z dodatkowym wynajęciem fachowej obsługi i sprzętu. W wypadku
technologii LED, koszty związane z wymianą źródeł światła
praktycznie nie istnieją – żywotność oprawy (około 50 tysięcy roboczogodzin) jest porównywalna z okresem użytkowania
pomieszczenia. Zazwyczaj po takim czasie następuje modernizacja całego obiektu.
Jaka jest rola dostawcy systemów oświetlenia na
etapie projektowania obiektu przemysłowego
i samego wdrożenia konkretnych rozwiązań?
Głównym zadaniem dostawcy jest rzetelne przygotowanie projektu i poinformowanie klienta o możliwych rozwiązaniach:
tradycyjne oświetlenie, LED, systemy sterowania, a także o czasie zwrotu kosztów z poniesionej inwestycji. Ponadto, eksperci
ds. oświetlenia powinni ściśle współpracować z innymi branżystami, a przede wszystkim – w wypadku nowopowstającego
obiektu – z architektem, który „otworzy” budynek na światło
dzienne, czyli zapewni bezpieczny i odpowiedni dostęp światła naturalnego we wnętrzu. Po zrealizowaniu projektu należy
odpowiednio przeszkolić personel/pracownicy z zakresu sterowania oświetleniem w obiekcie, aby w pełni wykorzystać zaawansowane możliwości użytego systemu.
Trilux
Oświetlenie odporne na niską
temperaturę
Choć normy oświetleniowe dla chłodni nie różnią się od tych, które trzeba spełnić
w magazynie, sam projekt powinien uwzględniać jej odmienną specyfikę.
Jak wykonać właściwą instalację w takich pomieszczeniach? Komentarza udziela
Krzysztof Stachurski, projektant z firmy Trilux Polska, ekspert Polskiego Komitetu
Oświetleniowego.
C
hłodnia i mroźnia przemysłowa to specyficzny rodzaj
magazynu, dlatego warunki oświetleniowe regulowane są przez normę PN-EN 12464-1, tak samo jak
w przypadku standardowego miejsca składowania. Różnica
jednak polega na doborze odmiennego sprzętu. Ze względu na
specyficzne warunki panujące w chłodniach, wymagane są
produkty, które sprostają pracy w skrajnie niskich temperaturach, nawet do –30°C. Dobry projekt oświetleniowy zakłada
także m.in. wyższy poziom wskaźnika oddawania barw Ra,
które pozwoli kontrolować jakość składowanego towaru.
Projekt
Projekt oświetlenia należy zacząć od ustalenia charakteru chłodni. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na wysokość
pomieszczenia. Wyróżniamy obiekty standardowe (3-4 m,
związane z wysokością przestrzeni w budynku, w którym się
znajduje) i wysokie, w których towary są składowane tylko
w przestrzeni poziomej lub na regałach wysokiego składowania (ewentualnie połączenie obu rozwiązań). W związku z tym,
użyjemy zupełnie innych oprawy przy projekcie oświetlenia
w małych i niskich chłodniach, a innych przy oświetleniu pomiędzy regałami wysokiego składowania. Pierwsze nie będzie
szczególnie wymagające, wystarczy ogólny rozstaw lamp, aby
oświetlić wnętrze i spełnić wymagane normy. Drugie natomiast wymaga szczegółowego dobrania produktów.
Właściwy projekt oświetlenia chłodni zakłada odpowiedni
poziom natężenia oświetlenia, który wynosi, w zależności od
przeznaczenia pomieszczenia, od 100 do 300 lx. Konieczne jest
przy tym uzyskanie równomierności oświetlenia nie mniejszej
niż 0,4 (równomierność oświetlenia = Emin/Eśr). Ponadto,
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
37
raport – oświetlenie w przemyśle
tak jak w każdym wnętrzu, należy minimalizować zjawisko
olśnienia. W związku z tym w niskich wnętrzach nie powinno
się stosować opraw o wysokiej mocy. Konieczne jest też dopasowanie układów optycznych do charakteru pomieszczenia:
w niskich sprawdzą się np. oprawy kloszowe, w wysokich zaś
oprawy z dodatkowym odbłyśnikiem. Najlepszym rozwiązaniem będzie też zastosowanie opraw oświetlenia bezpośredniego, które zawsze powinno mieć odpowiedni kąt ochrony przed
olśnieniem (kąt w zakresie którego widoczne są świecące elementy źródła światła). Minimalna wielkość tego kąta ochrony
jest znormalizowana (PN-EN 12464-1) w zależności od luminancji (jaskrawości, jasności) lampy w zakresie 15 – 30o.
Pośrednie oświetlenie w tym wypadku się nie sprawdzi,
ponieważ znacznie podniesie koszty instalacji (więcej opraw
w stosunku do opraw oświetlenia bezpośredniego).
Kolejnym ważnym parametrem, na który trzeba zwrócić
uwagę jest wskaźnik oddawania barw (Ra). Według normy,
minimum spełniające kryteria to Ra 60, jednak należy rozważyć stosowanie źródeł światła na poziomie co najmniej Ra 70
(idealne rozwiązanie zakłada Ra 80). Wyższy współczynnik
oddawania barw będzie miał istotny wpływ na kontrolę produktów przechowywanych w chłodni, np. mięsa czy owoców.
Przy oświetleniu, które właściwie oddaje kolorystykę, łatwiej
wychwycić nieprawidłowości towaru i odpowiednio wcześnie
usunąć psujące się towary.
Ostatnim parametrem, który należy uwzględnić na etapie
projektowania to temperatura barwowa stosowanych źródeł
światła. W związku z tym, że wymagania natężenia oświetlenia w chłodni według normy są stosunkowo niskie, zalecana
barwa światła to 3000 K ÷ 4000 K. Wyższe temperatury barwowe, przy tym stosunkowo niskim natężeniu, będą dawały
wrażenie tzw. trupiego światła, którego w chłodni powinno się
unikać.
Rozwiązania oświetleniowe
Ze względu na ograniczoną dostępność sprzętu oświetleniowego, który nadaje się do pracy w skrajnie niskich temperatu-
#
we parametry oświetleniowe (np. znormalizowane natężenie
oświetleniowe) były zachowane i utrzymane w czasie, a nie
tylko w momencie montażu opraw. Poza tym, że oprawy oświetleniowe muszą być specjalnie wykonane i odporne na działanie niskich temperatur, ważna jest charakterystyka trwałości
źródła światła, zmieniająca się w czasie w zależności od temperatury otoczenia. Producenci oświetlenia prezentują wykresy,
na podstawie których można sprawdzić, jaki strumień świetlny jest uzyskiwany przy zadanych ujemnych temperaturach
panujących w chłodniach. W projekcie oświetlenia należy koniecznie uwzględnić te wartości. Dla przykładu: świetlówki
znanego producenta dedykowane do niskich temperatur uzyskują maksymalny strumień światła w temp. +5°C, ale w temp
-20°C wydajność spada już do 45% wartości tego strumienia.
Dlatego tą redukcję, w zależności od specyfiki pomieszczenia
i panującej w nim temperatury, należy w projekcie uwzględnić.
Trwałość i żywotność
Na trwałość oświetlenia chłodni składa się wiele czynników.
Najważniejszym aspektem jest oczywiście dobór odpowiednich produktów, które będą pracowały bezawaryjnie w niskich
temperaturach. Niektórzy producenci w oprawach świetlówkowych stosują specjalne, elektroniczne układy zasilające, które
zapewniają pracę przez około 100 000 godzin. Jest to porównywalna żywotność do tego, jaką gwarantuje użytkowanie
technologii LED. Zatem nie zawsze zastosowanie diod elektroluminescencyjnych będzie odpowiednim rozwiązaniem. Kolejną wytyczną, mającą istotny wpływ na trwałość, jest poprawnie wykonany projekt oświetlenia, uwzględniający specyfikę
chłodni (np. spadek strumienia świetlnego wraz ze spadkiem
temperatury otoczenia). Częste błędy projektowe wynikają
z nieznajomości sprzętu oświetleniowego. Obliczenia wyko-
nywane są przy fabrycznie ustawionych danych strumienia
świetlnego, czyli podawanych dla temperatury otoczenia około
+25°C. W związku z tym w projekcie uwzględnia się zbyt małą
liczbę opraw oświetleniowych, co w konsekwencji powoduje
najczęściej spadek natężenia oświetlenia przynajmniej o połowę w porównaniu do początkowych założeń. Newralgicznym punktem projektu jest także poprawnie dobrany system
konserwacji, m.in. współczynnik utrzymania/zapasu, czyli
uwzględnienie starzenia się źródła światła oraz czyszczenie
opraw oświetleniowych i odnawianie wnętrza pomieszczenia.
Takie kwestie najlepiej ustalić z inwestorem jeszcze przed przystąpieniem do prac projektowych.
Energooszczędność
Ważnym aspektem oświetleniowym są kwestie energooszczędności. Koszty można zoptymalizować, jeśli spełnimy kilka
konkretnych wymogów. Najważniejszy jest prawidłowo wykonany projekt, uwzględniający skrupulatny wybór produktów,
dedykowanych do pracy w niskich temperaturach. Najlepiej
decydować się na sprawdzone rozwiązania renomowanych
producentów. Wówczas będziemy mieć pewność, że sprzęt został odpowiednio wykonany i przeszedł szereg testów pracując
w wymaganych warunkach. Wpływ na zmniejszenie kosztów
eksploatacji będzie miała także technologia oświetleniowa, dlatego jeśli koszty inwestycji na to pozwalają, warto stosować tą
najnowszą – LED-ową. Jest ona bardzo efektywna, a jednocześnie charakteryzuje się wysoką żywotnością i niskim poborem
energii elektrycznej. Instalację oświetleniową warto dodatkowo podzielić na obwody, dzięki którym w zależności od potrzeb
można będzie włączać i wyłączać dodatkowe oprawy w sektorach aktualnie nieużywanych.
Trilux
Wymagania oświetleniowe dla chłodni/pomieszczeń magazynowych
Składy i magazyny
• natężenie oświetlenia: 100 lx (200 lx, jeśli
na stałe przebywają ludzie)
• współczynnik UGR: 25
• oddawanie barw [Ra]: 60
38
rach, oświetlenie chłodni nie jest już tak prostym zadaniem,
jak w przypadku zwykłego magazynu wysokiego składowania.
Użyte rozwiązania powinny być odporne na ujemne temperatury, nawet do -300C. Co to oznacza? Obudowa oprawy, układ
zasilający, a także źródła światła powinny zachowywać się
stabilnie podczas pracy w tych trudnych warunkach. Do niedawna najczęściej stosowane były rozwiązania ze specjalnymi
świetlówkami oznaczonymi w zależności od producenta np.
Thermo, Cold, Polar. Swoim wyglądem przypominały hermetyczne oprawy przemysłowe na świetlówki liniowe przystosowane do pracy w niskich temperaturach (z dedykowanym
układem zasilającym i źródłami światła). Oprócz nich używano
też oprawy na lampy wyładowcze. Technologia poszła jednak
do przodu i obecnie bardzo często wykorzystuje się technologię LED, która dobrze sprawdza się w skrajnych temperaturach.
Wynika to z lepszego oddawania ciepła (odpowiedniego chłodzenia złącza p-n), dlatego im niższa temperatura, tym wyższa
skuteczność świetlna diod elektroluminescencyjnych. Ogromne znaczenie mają także względy ekonomiczne, wynikające
z oszczędności energii elektrycznej. Inwestorzy szybko przekonali się do technologii LED, co potwierdzają wytyczne przy
zleceniach modernizacji oświetlenia.
W przypadku chłodni, analogicznie jak w przestrzeniach magazynowych, odpowiednie rozwiązania oświetleniowe należy
dobierać do specyfiki wnętrza. W mniejszych pomieszczeniach
najczęściej używa się opraw w technologii LED lub świetlówek
liniowych T5. Bardziej przestrzenne obiekty potrzebują natomiast zróżnicowanego oświetlenia: typu świetlówkowego lub
LED, np. linie świetlne w części wysokiego składowania (pomiędzy regałami) oraz opraw typu high bay na lampy wyładowcze
i LED-y w sektorach bez zaregałowania, np. w strefie dostaw
czy przeładunku. Do oświetlenia obszernych pomieszczeń
w strefie wysokiego składowania stosuje się oprawy w liniach
świetlnych o wąskim rozsyle światłości.
Oprawy do oświetlenia chłodni należy dobierać bardzo skrupulatnie, szczególnie mając na względzie współczynnik zapasu
(współczynnik utrzymania). Bardzo ważne jest, aby właści-
raport – oświetlenie w przemyśle
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Strefy pakowania i wysyłania
• natężenie oświetlenia: 300 lx
• współczynnik UGR: 25
• oddawanie barw [Ra]: 60
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
39
raport – oświetlenie w przemyśle
Oświetlenie chłodni firmy Deutsche
See oprawami diodowymi POLARIS
NORKA
P
oprawa procesów operacyjnych pod względem oddziaływania zakładu na środowisko naturalne może przybierać różne formy. Firma Deutsche See specjalizująca
się w przetwórstwie i sprzedaży ryb oraz owoców morza, kierując się polityką zrównoważonego rozwoju, w swojej nowej
chłodni zastosowała autonomiczny system fotowoltaiczny. Na
dachu chłodni zamontowano ogniwa fotowoltaiczne, które wytwarzają prąd elektryczny z promieniowania słonecznego.
Ogniwa wytwarzają 70.000 kWh rocznie, co pokrywa całoroczne zapotrzebowanie do zasilenia wszystkich systemów budynku. Aby to osiągnąć, już na etapie projektu przyjęto rozwiązania mające zapewnić maksymalną efektywność
energetyczną. Do oświetlenia chłodni o powierzchni 1.600 m²
zastosowano 59 opraw diodowych POLARIS typu „high-bay”,
produkowanych przez niemiecką firmę NORKA GmbH. Opra-
wy rozmieszczone są w regularnych odstępach i zamontowane
na wysokości 6,8m. Szeroki rozsył światłości przy jednoczesnej
maksymalnej ochronie przed olśnieniem zapewnia wysoki
komfort widzenia dla personelu chłodni podczas codziennych
prac, takich jak: przeładunki, układanie i zdejmowanie surowych i przetworzonych produktów na regałach. Wysoki strumień świetlny pojedynczej oprawy POLARIS o wartości 16.000
lumenów gwarantuje, iż przy zastosowaniu tylko 59 opraw na
tak dużej powierzchni, właściwy poziom natężenia oświetlenia
zarówno w obszarze pracy jak i komunikacji jest osiągnięty.
Szeroki asortyment opraw POLARIS oferuje różnorodne rozwiązania oświetleniowe, zróżnicowane pod względem wartości
strumienia świetlnego, temperatury barwowej LED, czy też dodatkowych opcji. Korpus oprawy wykonany jest z odlewanego
ciśnieniowo aluminium, system odpornych na starzenie
raport – oświetlenie w przemyśle
uszczelek NORKA z silikonu/ syntetycznej gumy zapewnia
utrzymanie stopnia ochrony IP65 przez cały okres użytkowania oprawy. Oprawa POLARIS może pracować w zakresie
temperatury otoczenia od -35°C do +55°C. Precyzyjnie skonstruowany system optyczny zapewnia właściwą dystrybucję
światła i eliminację efektu olśnienia. Połączenie wysokowydajnych źródeł LED i aluminiowego odbłyśnika gwarantuje wysoki współczynnik LOR oprawy. Natomiast system podłączeń
opraw LUCON®NORKA umożliwił szybkie i bezproblemowe
podłączenie do zasilania, bez konieczności otwierania oprawy.
W chłodni Deutsche See zamontowano oprawy POLARIS
137W, z przezroczystą pokrywą z poliwęglanu (zgodność z systemem HACCP i standardami IFS). Źródłem światła są 4 moduły LED Array o temperaturze barwowej 5.600K i generujące
strumień świetlny o wartości 16.000 lumenów. To rozwiązanie
w pełni wykorzystuje wszystkie znane zalety technologii LED,
a w szczególności natychmiastowe, po załączeniu, osiągnięcie
100% strumienia świetlnego w temperaturze ujemnej, brak
wrażliwości na częste załączanie, niskie zużycie energii, wysoki strumień świetlny, długą żywotność źródła światła, niskie
koszty konserwacji i utrzymania. W szczególności, przy wysokości pomieszczenia prawie 7 m, dużą zaletą jest wyeliminowanie konieczności wymiany źródła światła.
Rozwiązanie oświetleniowe z oprawami POLARIS NORKA
ma jeszcze jedną zaletę. W tym projekcie wykorzystano dodatkowe opcje oferowane dla opraw POLARIS – 18 opraw realizuje
także funkcję oświetlenia awaryjnego. W oprawach tych wbudowane są 2 niezależne układy zasilające; jeden z nich zasila 3
moduły LED Array, natomiast drugi zasila czwarty moduł LED
Array i jest podłączony do baterii centralnej poprzez przejściowy przełącznik. W przypadku zaniku napięcia pojedynczy moduł LED Array zapewnia oświetlenie awaryjne.
Krulen
40
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
41
raport – oświetlenie w przemyśle
50%
Oprawy oświetleniowe Luxon LED
w hali lublińskiego producenta
farmaceutycznego
oszczędności
energii
Luxon LED to firma produkująca i wdrażająca na rynek oprawy oświetleniowe
oparte o technologię LED, przeznaczone do aplikacji świetlnych w biurach, obiektach
handlowych i halach przemysłowych. Jedną z pierwszych realizacji firmy i zarazem
jednym z pierwszych obiektów w Polsce w całości oświetlonym w technologii LED
jest hala producenta farmaceutycznego Baxter Manufacturing Sp. z o.o. w Lublinie.
Droga ku oszczędności
Szukając opraw oświetleniowych do nowopowstającej hali produkcyjnej, inwestor szczególny nacisk kładł na eliminację wad
typowych dla stosowanych dotąd w posiadanych budynkach
tradycyjnych rozwiązań świetlówkowych. Głównym problemem były wysokie koszty energii elektrycznej związane z dużym poborem, ale nie mniej istotne okazywały się utrudnienia
związane z serwisowaniem i wymianą świetlówek charakteryzujących się wysoką awaryjnością i krótką żywotnością.
Na czas przeprowadzania serwisu opraw oświetleniowych
linia produkcyjna w obiektach inwestora musiała być czasowo zatrzymywana, co w znaczący sposób zwiększało koszty
utrzymania obiektu. Znalezienie sposobu rozwiązania tych
problemów stało się zatem priorytetem w procesie wyłonienia
dostawcy opraw oświetleniowych dla nowej inwestycji.
42
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Oprawy Smart:LED – ponad 50% oszczędności
energii elektrycznej w obiekcie
Projektanci i inżynierowie Luxon LED zmierzyli się z konkretnymi, sprecyzowanymi przez inwestora wymaganiami. Pożądane oświetlenie miało charakteryzować się:
• możliwością montażu w modułach 60x60 cm w suficie
podwieszanym;
• żywotnością dla wskaźnika L70 (30-procentowej degradacji strumienia świetlnego) na poziomie minimum 5 lat;
• bezobsługowym użytkowaniem w całym okresie żywotności oprawy;
• natężeniem oświetlenia na powierzchniach roboczych na
poziomie minimum 300 oraz – we wskazanych miejscach
– 500 lux;
• zwrotem z inwestycji nie dłuższym niż 3 lata.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
43
raport – oświetlenie w przemyśle
W efekcie pracy zespołu powstał kompleksowy projekt oświetlenia generalnego i awaryjnego z wykorzystaniem opraw typu
Smart:LED Plus, których „sercem“ są moduły LED bazujące na
diodach firmy Osram Opto Semiconductors. Produkt charakteryzuje strumień świetlny przekraczający 4000 lm oraz pobór
energii elektrycznej na poziomie 39W. Porównanie z projektem
przygotowanym w oparciu o tradycyjne rozwiązania świetlówkowe pokazało, że inwestycja przyniesie ponad 50% oszczędności w poborze energii elektrycznej, gwarantując przy tym
bezobsługowe użytkowanie przez cały okres żywotności.
Co ważne, początkowe założenia szybko znalazły potwierdzenie w rzeczywistości, cała inwestycja początkowa spłaciła
się z wygenerowanych oszczędności poboru energii elektrycznej i zmniejszonych kosztów konserwacji.
#
produkty
Bezawaryjność i bezobsługowość od początku 2010
roku
Warto zauważyć, że opisane w niniejszym artykule oprawy
oświetleniowe pracują w trybie 24h nieprzerwanie, bezawaryjnie i bezobsługowo od początku 2010 roku. Na tej podstawie można więc śmiało stwierdzić, że zakup oświetlenia LED
bazującego na sprawdzonych i markowych komponentach, jest
inwestycją generującą nie tylko znaczne oszczędności energii
elektrycznej, ale i w znaczący sposób wpływającą na zmniejszenie kosztów konserwacji.
Porównanie alternatywnych rozwiązań
Rodzaj
oświetlenia
Ilość
opraw
Całkowity
pobór energii
Smart:LED
388
15 KWh
Koszty konserwacji
w ciągu 5 lat
Różnica w emisji
CO2 w okresie pracy
lampy LED (kg)
0 zł
1367700
Świetlówki T8
388
33,5 KWh
25 000 zł
Cree aeroblades – połączenie
najnowocześniejszej technologii
i oryginalnego wzornictwa
Cree wprowadził serię opraw Aeroblades stanowiącą dowód na nieustanną
ewolucję zewnętrznego oświetlenia LED. Oparte na zaawansowanej technologii
Cree BetaLED® i wykorzystujące najwyższy system kontroli optycznej NanoOptic®
oprawy Aeroblades reprezentują innowacje i wzornictwo na najwyższym poziomie.
Z
aprojektowana i skonstruowana przez Speirs + Major
– jedną z wiodących światowych firm projektujących
oświetlenie, seria opraw Aeroblades charakteryzuje
się śmiałym podejściem do oświetlenia ulic i terenów. Dzięki
wdrożeniu technologii LED przy jednoczesnym zoptymalizowaniu zarządzania termicznego, kontroli optycznej, wydajności oraz długowieczności, oprawy Aeroblades rewolucjonizują
zewnętrzne oświetlenie.
– Podczas kiedy inni zajmują się projektowaniem konwencjonalnych wzorów i konstruowaniem standardowych opraw, my
stosujemy rewolucyjną technologię, która pozwoliła nam wyzbyć
się wszelkich uprzedzeń na temat wyglądu opraw zewnętrznych –
powiedział Keith Bradshaw, dyrektor Speirs + Major. Wynikiem
tego są oprawy Aeroblades, które zrewolucjonizowały myślenie na
temat wyglądu i wydajności opraw oświetlenia zewnętrznego LED.
To co osiągnęliśmy było możliwe tylko dzięki diodom LED i innowacyjnej technologii Cree.
Dzięki modułowej konstrukcji oprawy ilość ostrzy może być
dopasowywana do indywidualnych i specyficznych potrzeb
klienta, który może je dodawać lub usuwać w zależności od
tego, ile potrzebuje światła. Technologia NanoOptics umożliwia
z kolei regulację i kontrolę strumienia świetlnego. Przełom inżynieryjny obejmuje również innowacyjny system zarządzania
termicznego, który umożliwił zwiększenie mocy strumienia,
większą spójność koloru i znaczny wzrost żywotności lamp.
Wszystkie oprawy posiadają opcje przyciemniania 0-10V i są
zaprojektowane, aby utrzymywać strumień światła na poziomie L70 nawet przy żywotności wynoszącej 80,000 godzin.
Oprawy zostały objęte pięcioletnią gwarancją.
Aeroblades są początkowo dostępne w ponad 300 kombinacjach, w tym: w wersji z dwoma, czterema i sześcioma ostrzami,
czterech temperaturach barwowych (3000K, 3500K, 4000K
i 5700K), w trzech wersjach mocowań (na słupie i na ścianie budynku) oraz siedmiu kolorach wykończenia.
Cree
Unikalna modułowa konstrukcja opraw serii Aeroblades zapewnia bezprecedensową wszechstronność i precyzję aplikacji zewnętrznych.
44
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
45
produkty
Oświetlenie przemysłowe
1 Philips GentleSpace LED
produkty
Polecamy
2 Helvar – czujnik
ruchu 317 High Bay
PIR
Nowy czujnik obecności przeznaczony do zastosowań przemysłowych
Przy maksymalnej wysokości montażu 15 m oraz obszarze zasięgu do 40
m, czujnik ten jest idealny do zastosowania w pomieszczeniach wysokich
typu magazyny, hale produkcyjne. Obszar pracy czujnika można dostosować za pomocą przysłony ochronnej, która zasłania część soczewki
czujnika. Oznacza to, że obszar wykrywania może, być dostosowany do
długich i wąskich przejść w magazynach.
3 Trilux Coriflex LED
Oprawy liniowe wewnętrzne Coriflex LED charakteryzuje
wysoka wydajność – 105 lm/W
Źródło światła stanowi system energooszczędnych diod LED, które zapewniają strumień świetlny emitujący maksymalnie 4400 lumenów na
jednostkę. Dzięki temu zapewniają dużą oszczędność energii, krótki czas
amortyzacji oraz ekonomiczną eksploatację – świecą bowiem do 50 tysięcy godzin. Coriflex LED zapewnia nieograniczoną elastyczność zastosowania. W zależności od zakresu, projektanci mogą wybrać z różnych
wariantów barwę światła, natężenie strumienia świetlnego (od 3800 do
4400 lumenów) i odpowiedni wzór. Oprawy liniowe dostępne są w wersji
do wbudowania i do zwieszenia.
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Oprawa POLARIS 137W, z przezroczystą pokrywą
z poliwęglanu (zgodność z systemem HACCP i standardami IFS)
Źródłem światła są 4 moduły LED Array o temperaturze barwowej
5.600K i generujące strumień świetlny o wartości 16.000 lumenów. To
rozwiązanie w pełni wykorzystuje wszystkie znane zalety technologii
LED, a w szczególności natychmiastowe osiągnięcie 100% strumienia
świetlnego w temperaturze ujemnej, brak wrażliwości na częste załączanie, niskie zużycie energii, wysoki strumień świetlny, długą żywotność
źródła światła oraz niskie koszty konserwacji i utrzymania.
5 Luxon Highbay LED
Lampa zastępująca oprawy ze źródłem sodowym
lub metalohalogenkowym o mocy do 400 W
Generuje do 60% oszczędności energii elektrycznej względem standardowych odpowiedników. Jest to produkt w całości zaprojektowany w firmie Luxon LED i produkowany w Polsce na diodach firmy OSRAM Opto
Semiconductors. Oprawę charakteryzuje wysoka sprawność generowana
nie tylko przez efektywne diody LED, ale również sprawny układ zasilania oraz odpowiednią optykę, długa żywotność – pozwalająca zaoszczędzić na kosztach eksploatacji, łatwość montażu i możliwość wymian
komponentów w trakcie użytkowania oprawy.
6 Trilux Nextrema II
Druga generacja Nextremy LED
W nowej odsłonie oprawy poprawiono wydajność świetlną, ograniczono
olśnienie oraz zoptymalizowano sterowanie światłem. Ponadto montaż
stał się jeszcze prostszy. W oprawie poprawiono między innymi wydajność świetlną o 37% – do 100 lm/W, w której źródłem światła jest 140 lub
162 diod wysokiej mocy (zamiast 24), które zapewniają strumień emitujący 4000 lub 6000 lumenów. Nowo opracowany dyfuzor z poliwęglanu
lub PMMA ogranicza poziom olśnienia, gwarantując odpowiednie rozproszenie i równomierne rozłożenie światła. Dzięki nowej osłonie oprawa
jest też odporna na uderzenia (stopień ochrony IK04 dla wersji PMMA
oraz IK08 dla wersji PC).
7 PXF Lighting
MATRIUS LED
Nowoczesna, hermetyczna oprawa przemysłowa
o wszechstronnym zastosowaniu
Oprawa idealnie sprawdzi się w oświetlaniu ciągów komunikacyjnych,
stref magazynowych oraz wszelkiego typu pomieszczeń o charakterze
industrialnym. MATRIUS wyposażony został w źródła LED najnowszej generacji zamknięte w estetycznej, aluminiowej obudowie o stopniu
szczelności IP54. Łatwy montaż zapewnia płynna regulacja rozstawu
mocowań. Moce: 35W LED 3000K - 35W LED 4000K / 45W LED 3000K
- 45W LED 4000K / 55W LED 2700K - 55W LED 4000K.
Producent: Philips LEDGINE
Temp. barwowa (K): 4000
Strumień świetlny (lm): 10 000, 12 000, 20 000 i 24 000
Moc (W): 108, 145, 218 i 292
Wejście układu sterującego: DALI
GentleSpace — nowa jakość oświetlenia typu Highbay
Oprawa charakteryzuje się znakomitą energooszczędnością, pobór prądu jest mniejszy nawet o 40% w porównaniu z systemami HPI-P. Lampa
dostępna jest w dwóch rozmiarach: z dwoma lub czterema sekcjami diod
LED zastępującymi systemy z lampami metalohalogenkowymi o mocy
400 W lub 250 W.
46
4 Polaris Norka
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
47
projekty
Organiczne światło nad Narwią
Hotel Narvil w Serocku inspiruje i zadziwia unikatowym oświetleniem szytym na
miarę pod indywidualne oczekiwania klienta. Życie, w to wyjątkowe miejsce, tchnął
znany polski architekt, Konrad Rubaszkiewicz inspirując się pięknem lasu i energią
przestrzeni.
48
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Organiczne projekty autora na język światła przełożył designer
oświetlenia – Przemysław Rechnio wraz z zespołami firm Euro-Light Sp.z o.o.
oraz Organic Lighting Sp.z o.o. To niepowtarzalne miejsce przepełnione jest
wyjątkowym designem połączonym z ergonomią rozwiązań, w większości na bazie
technologii Led. Kilka z nich udało nam się przedstawić w tym artykule – opowie
o nich Przemysław Rechnio.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
49
projekty
projekty
Koniczynki – magia kolorów
Oddychający sufit – rozwiązanie bez kompromisów
Wielki wybuch
Eva – elastyczna ergonomia
Przełamując stereotyp podjęliśmy wyzwanie. Stworzyliśmy
największą lampę w Polsce o powierzchni przekraczającej 2000
m2. Składa się na nią ponad 2200 elementów.
Dzięki zastosowaniu technologii LED w połączeniu z systemem
sterowania DMX sufit ma możliwość świecenia w ponad 16 milionach kolorów. Ze względu na różnorodność wydarzeń odbywających się w sali balowej sufit został podzielony na 4 sekcje,
z których każda posiada możliwość indywidualnego sterowania. Każdy sektor po wysunięciu ścian stanowi oddzielne pomieszczenie. Pozwala to na trwanie kilku równoległych imprez,
z czego każda posiada odrębnie zaprogramowane iluminacje.
Szukając odpowiedzi na pytanie, gdzie kończy się rola kreatora postanowiliśmy tchnąć życie w jedną z najtrudniejszych do
ożywienia płaszczyzn – sufit. Jeżeli kiedykolwiek czułeś, że
przyziemne wymagania instalacyjne ograniczają twoją wizję pomyśl o oddychającym suficie. Stworzyliśmy sufit utkany
z aluminiowych nici, dyskretnie ukrywający wszystkie instalacje, a uwypuklający swoje ażurowe piękno. Uwagę przyciągają
pojedyncze źródła LED, umieszczone w siatce sklepienia.
Początek stał się końcem a koniec początkiem. Inspirowani procesem kiełkowania idei stworzyliśmy nową lampę. Jak niewinne ziarenko w ziemi pod wpływem wody zaczyna rosnąć, tak
idee trafiając do umysłu opadają spokojnie aby pod wpływem
odpowiednich czynników gwałtownie wzrosnąć. Zaczynają
przenikać, oplatać aż wreszcie miażdżyć stary porządek. Rewolucje rodzą się w głowach.
Zapomnij o sztywnych formach i regułach. Forma wcale nie
musi być stała. Sprzeciwiając się powszechnie przyjętym regułom postanowiliśmy stworzyć lampę, która gibkością zaskoczy
nawet największych marzycieli. Masa kauczukowa pozwala jej
przyjmować dowolne pozycje i figury. Eva czuje się swobodnie
w towarzystwie każdego przedmiotu. Została zaprojektowana
aby spełniać twoje życzenia. Eva symbolizuje wolność i brak
granic. To od ciebie zależy czy dasz się porwać w wir tańca czy
uwięzisz ją w jednej pozie. Pozwól sobie na odrobinę fantazji.
Euro-Light
Wyobraź sobie świat bez granic.
Tworzenie bez ograniczeń.
Czystą kreację. Nie ma rzeczy niemożliwych
50
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
51
oświetlenie zewnętrzne
Oświetlenie uliczne
Nowości z rynku
GE Lighting Okapi LED
Idealne połączenie między estetyką i funkcjonalnością. Okapi LED dostępny jest
o mocach 20, 30 i 44 W. Można stosować go do oświetlenia ulic, chodników, parków
i ogrodów przy montażu do 6 m wysokości. Do wyboru jest 5 wersji odbłyśników.
Producent zapewnia żywotność L85 na poziomie przekraczającym 50000 godzin co
daje blisko 12 lat pracy przy 12 godzinach świecenia dziennie.
oświetlenie zewnętrzne
Trilux Convia
Innowacyjna, kompaktowa płaska diodowa oprawa masztowa z płaską osłoną. 24
diody LED o dużej mocy wytwarzają strumień świetlny 2400 lm przy poborze mocy
31 W. Korpus oprawy to aluminium formowane ciśnieniowo, z nasadką masztową.
Wierzchołek masztu o średnicy 76 mm. Osłona z płaskiego jednowarstwowego szkła
hartowanego, częściowo satynowana.
LP Nest Louispoulsen
Urządzenie emituje pośrednie symetryczne światło. Odbicia w „kratownicy” tworzą
atrakcyjną grę światła w wewnątrz lampy. Lampa dostępna w kolorze aluminium
lub grafitowo-szarym. Idealnie nadaje się do centrów handlowych, placów, ścieżek
i terenów rekreacyjnych.
Philips CitySpirit
CitySpirit to rodzina opraw oświetlenia ulicznego zapewniająca wspaniałe, ekologiczne oświetlenie, nie naruszające harmonii architektonicznej otoczenia. Charakterystyczne wzory mają wyraźne cechy wspólne, ale umożliwiają instalację modułową.
Trilux Lumega 700
Lumega 700 LED doskonale nadaje się do wydajnego i oszczędnego oświetlania dróg
i chodników. Łącznie 48 diod emituje w różnych wersjach tego modelu strumień
światła w zakresie od 5000 do 8000 lumenów. Diody oprawy do oświetlenia drogi
wyposażone są w osobny system soczewek, które zapewniają optymalny rozdział
i kierowanie światła.
iGuzzini Archilede HP
Archilede jest wyposażona w optykę wysokiej wydajności, która zapewnia wyjątkowy komfort wizualny dla ruchu kołowego i na obszarach deptaków. Lampa dostępna
o mocach 60W (6050 lm), 72,3 W (6990 lm) oraz 84,6 W ( 7860 lm). System został
zaprojektowany tak, aby źródło światła w postaci diod LED mogło być wymieniane
wraz z rozwojem technologii (Future Proof). Konserwacja jest prosta i wyjątkowo
szybka, zarówno dla elementów optycznych (czas wymiany 30 sekund) jak i dla obwodów elektrycznych (czas wymiany 60 sekund).
52
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Lamp Lighting NIU LED
Rodzina lamp NIU została zaprojektowana specjalnie w celu spełnienia wszystkich
wymogów oświetlenia ulicznego. Oprawa wykorzystuje wysokiej jakości, neutralne
białe diody LED (4650 K) i posiada modele, które emitują strumień świetlny na poziomie 5000 i 10000 lumenów.
Arcluce Boulevard
Philips CitySoul
Lampa uliczna stożkowa do montażu na słupie o średnicy 60 mm głowy. Dostępny
w dwóch wersjach: ze wzmocnioną pokrywą z poliamidu lub z aluminiową osłoną.
Źródłem światła mogą być lampy rtęciowe, lampy sodowe oraz metalohalogenkowe.
Stopień ochrony IP65, odporność na uderzenie IK08.
Lampy CitySoul od Philips to zamienniki lamp sodowych o mocy 70 i 100 W. Klasyczne wzornictwo CitySoul dobrze pasuje do współczesnego otoczenia miejskiego.
Prosty, płaski, eliptyczny kształt oprawy tworzy elegancki punkt świetlny, poprawiając estetykę przestrzeni miejskiej.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
53
produkty
produkty
Nano light – designerska żarówka
Zespół inżynierów z Uniwersytetu w Toronto zaprojektował lampę o nazwie
NanoLight, wytwarzającą taką samą ilość światła co konwencjonalna 100 W lampa
żarowa (1600 lm) i pobierającą przy tym zaledwie 12 W mocy. Wysoce wydajna
żarówka LED zapewnia żywotność na poziomie 30 tysięcy godzin, co oznacza, że
przy używaniu jej przez 5 godzin dziennie lampa będzie świecić przez około 16 lat.
Unikalny wzór urządzenia eliminuje wyciek energii w postaci ciepła i umożliwia
równomierne rozproszenie światła we wszystkich kierunkach.
Z
espół utrzymuje, że żarówka została stworzona od
podstaw i nie potrzebuje radiatora zwykle stosowanego w żarówkach LED. Diody LED zostały umieszczone
na płytce drukowanej, którą przycięto w niekonwencjonalny
sposób, tak aby żarówka odznaczała się doskonałymi właściwościami rozpraszania ciepła i mogła być produkowana niskim
kosztem. Zespół pracujący nad NanoLight, wspierany obecnie
z funduszu prywatnych ludzi na KickStarterze, zaprezentował
do tej pory trzy warianty lampy. Pierwszy z nich to żarówka
zużywająca 10W mocy i wytwarzająca światło żarówki 75 W,
drugi wariant zużywa 12W generując światło odpowiadające
światłu produkowanemu przez żarówkę 100 W, z kolei trzeciemu wariantowi w jakiś sposób udaje się być bardziej wydajnym
przy poborze takiej samej ilości energii co drugi wariant, ale
świeci jaśniej. Cena lampy jest obecnie jednak bardzo wysoka
i wynosi 50 dolarów, czyli ponad 150 złotych. Pomysłodawcy
obiecują jednak, że w przyszłości wprowadzą do sprzedaży nieco tańsze modele, np. 10 W w cenie 30 dolarów.
Zastosowanie energooszczędnych
opraw LED wpływa znacząco
na zmniejszenie zużycia energii
elektrycznej w biurze
Oświetlenie biur w przeważającej większości jest używane przez cały dzień co daje
doskonałą okazję do ograniczenia kosztów funkcjonowania biura. W budynkach
biurowych średnio 40% energii elektrycznej używana jest przed instalacje
oświetleniową. Oświetlenie LED kreśli również nowe standardy w projektowaniu
oświetlenia biur szczególnie w połączeniu z inteligentnymi systemami sterowania.
Dzięki niespotykanej do tej pory żywotności oświetlenie LED oszczędza nawet więcej
pieniędzy firmom na konserwacje oświetlenia gdyż nie ma potrzebę częstej wymiany
świetlówek.
LEDinside
54
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
55
produkty
Lux Magazyn
rek om en d u je
Oprawy biurowe LED 600x600
Trilux Aurista
Aurista LED to oprawa do wbudowania, która łączy w sobie technologię LED i nowatorski układ optyczny. Specjalne odbłyśniki
z przewodzącymi światło elementami tworzą pojedyncze gwiazdy świetlne, zapewniając wyjątkowy efekt. Wykorzystanie technologii LCL (Low-Contrast-Light) opracowanej przez firmę TRILUX sprawia, że oświetlenie w pomieszczeniu jest harmonijne i niezwykle przyjemne dla oka. Zwiększona zostaje bowiem powierzchnia świecąca, dzięki czemu kontrast między światłem a płaszczyznami
wokół zostaje zredukowany.
Wydajność w cenie
Technologia odbłyśników Aurista LED umożliwia oszczędność nawet do 55% energii w porównaniu do tradycyjnych opraw rastrowych. TRILUX oferuje trzy warianty – złożone z 5, 6 lub 7 modułów. Ich strumień świetlny wynosi odpowiednio 2800, 3300 lub
3800 lumenów, a pobór mocy 35, 45 i 47 Wat. Są one przystosowane do montażu w sufitach z wyciętymi otworami, bądź systemowych z widocznymi lub ukrytymi profilami nośnymi (o wielkości 600x600, 625x625, 300x1200 lub 312,5x1250 mm). Dodatkowym
atutem jest możliwość zainstalowania oprawy za pomocą szybkiego złącza Linect, co jest bez wątpienia dużą korzyścią ułatwiającą
montaż.
GE Lumination LED
Moc (W): 50
CRI >80
CCT (K): 3000-4000
Strumień świetlny (lm): 3550
Efektywność świetlna (lm/W): 71
Najnowsza oprawa biurowa LED od GE wykorzystuje technologię optyczną Intrinsx dzięki której uzyskuje się ultracienki profil oraz
równomiernie oświetloną powierzchnie oprawy. Oprawa dostępna jest w trzech temperaturach barwowych: 3000 K, 3500 K oraz
4000 K i uzyskuje strumień świetlny na poziomie 3550 lm przy skuteczności świetlnej przekraczającej 70 lm/W. Lampa wyposażona
może być w zasilacz w opcji DALI lub 0-10 V co sprawia, że może być podłączona do systemu sterowania oświetleniem uzyskując
jeszcze większe oszczędności energii elektrycznej w obiekcie.
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Philips DayZone
Luxiona Agat LED
Energooszczędna oprawa o innowacyjnym wzornictwie
Moc (W): 61
CRI >80
CCT (K): 3000-4000
Strumień świetlny (lm): 3500
Efektywność świetlna (lm/W): 57
Moc (W): 38
CRI >80
CCT (K): 3000
Strumień świetlny (lm): 2800
Efektywność świetlna (lm/W): 73
56
produkty
Oprawa LED DayZone do wbudowania oferuje oświetlenie
dobrej jakości oraz oszczędność energii na poziomie porównywalnym z systemami świetlówkowymi ze statecznikami
elektronicznymi. Technologia LED jest rozwiązaniem innowacyjnym, pozwala pokonać ograniczenia wzornictwa w porównaniu do świetlówek. Oprawa DayZone dostępna jest o temperaturze barwowej 3000 K i 4000 K oraz strumieniu świetlnym
2000 lm i 3500 lm. Opraw osiąga skuteczność świetlną na poziomie 57 Lm/W.
Lena Lighting Plano LED
Moc (W): 30
CRI >80
CCT (K): 3000
Strumień świetlny (lm): 3750
Oprawa kasetonowa LED do sufitów podwieszanych, korpus
wykonany z blachy stalowej malowanej proszkowo, układ
optyczny o wysokiej wydajności złożony z rastra w wersji
błyszczącej lub matowej oraz przesłony przezroczystej. Oprawa
charakteryzuje się szerokim zakresem zastosowań, prostym
i szybkim montażem i przede wszystkim energooszczędnością.
Dostępna jest w zakresie mocy od 10 W do 72 W i strumieniu
świetlnym od 1250lm do 8800 lm.
Luxon Smart LED Fusion
Moc (W): 65
CRI >80
CCT (K): 3000-4000
Strumień świetlny (lm): 7475
Moc (W): 36
CRI >80
CCT (K): 3000-6000
Strumień świetlny (lm): 4100-4400
Oprawa od Leny Lighting cechuje się bardzo eleganckim, smukłym wyglądem. Jej grubość to jedynie 15 mm, a dzięki zmodyfikowanej metodzie łączenia profili uzyskano większą precyzję wykonania. Plano LED cechuje równomierny rozkład
luminancji na powierzchni całej oprawy. Całkowity strumień
świetlny ze źródła wynosi 7.475 lm dla wersji 65 W. Przy takich parametrach zastosowanie Plano LED w biurach gwarantuje naprawdę dobre warunki pracy a przy okazji zastosowania LED wymierne korzyści ekonomiczne. Rodzina Plano
LED to cztery różne rozmiary i cztery różne moce oraz aż trzy
opcje montażu: montaż kasetonowy, montaż KG lub zwieszany.
Oprawa uzyskała Złoty Medal Prezesa SEP na Targach EXPOPOWER 2013.
Oprawa Smart LED fusion jest najnowszym produktem w ofercie firmy Luxon. Zastępuje oprawy ze świetlówkami 4x18 W
w sufitach standardowych i podwieszanych. Cechą, która nadaje oprawie Smart:LED fusion wyjątkowości jest jej zmienna
temperatura barwowa. Dzięki zastosowaniu diod w przedziale
3000-6000 K i specjalnego sterownika istnieje możliwość regulacji temperatury bieli, co pozwala na stworzenie odpowiedniego dla każdej osoby komfortu fizjologicznego. Pozwala to
ustawić barwę odpowiednią do nastroju, pory dnia, czy charakteru pracy którą wykonujemy.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
57
Mity na temat oświetlenia LED,
czyli diody na cenzurowanym
technik a
MIT
technik a
Diody świecące nie emitują promieniowania nadfioletowego (UV), a ciepło (promieniowanie podczerwone IR), aczkolwiek wytwarzane prze diodę w proporcji z grubsza porównywalnej z innymi źródłami światła, ale z uwagi na niższe moce LEDów
w mniejszej ilości, nie jest skierowane na oświetlane powierzchnie. Zatem bezpośrednio nie dogrzewa nas i oświetlanych przedmiotów. Produkowane lampy diodowe
i moduły LED mają podobną do tradycyjnych źródeł światła (żarówki, lampy wyładowcze) paletę barw (oznaczaną za pomocą temperatury barwowej albo skrótowo,
odpowiednim symbolem). Dostępne są LEDy z ciepło-białą barwą światła (jak żarówki), barwą neutralną (często nazywaną barwą dzienną) lub barwą zimną. Dostępne
są również LEDy RGB, świecące, w zależności od wysterowania, różnymi kolorami
– nie przewidywanymi co prawda do oświetlenia bezpośredniego miejsc pracy, ale
umożliwiające uzyskanie odmiennej atmosfery we wnętrzu. Ponadto światło LEDów
nie pulsuje, zatem nie męczy naszego wzroku. Reasumując, LEDy są niezwykle przydatne w oświetleniu miejsc pracy, a jakość oświetlenia zależna jest przede wszystkim
od zastosowanej oprawy.
MIT
MIT
Jest drogie i niefunkcjonalne, nie nadaje się do wykorzystania w domu czy w biurze,
a przy tym to tylko chwilowy trend – tak powszechnie myślimy o oświetleniu
diodami LED. Ile w tym prawdy?
LEDy to moda
Mieszkania oświetlamy żarówkami, bo
LEDy się nie nadają
Z mitami na temat oświetlenia
LED rozprawia się Adam Gołąb,
menedżer ds. efektywności
energetycznej w firmie TRILUX
Polska Sp. z o.o., specjalizującej
się w produkcji nowoczesnych
rozwiązań oświetleniowych.
58
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
MIT
Oświetlenie diodowe to technologia przyszłości. Podobnie jak telewizory LED wyparły już praktycznie tradycyjne odbiorniki z kineskopem, w oświetleniu świecące
diody będą stopniowo eliminować inne źródła światła. I to nie tylko z powodu ograniczeń wprowadzanych w Unii Europejskiej (od 1. września br. obowiązuje już zakaz
sprzedaży żarówek głównego szeregu o mocach przekraczających 25 W), ale także ze
względu na istotne zalety lamp diodowych, przede wszystkim niskie zużycie energii
elektrycznej i trwałość, czyli czas świecenia.
Musimy chronić nasze środowisko m. in. przez zmniejszanie emisji dwutlenku węgla powstającego w procesie wytwarzania energii oraz eliminowanie szkodliwych
substancji (ołów, rtęć) stosowanych w produkcji źródeł światła. Zatem należy się spodziewać, że stopniowo (lecz może szybciej niż nam się dzisiaj wydaje) diody zastąpią
większość lamp stosowanych obecnie w oświetleniu i to nie tylko z powodu decyzji
rządowych, gdyż sami przekonamy się o ich zaletach. Nadal dostępne są żarówki halogenowe, żarówki świecące kierunkowo lub świetlówki (kompaktowe oraz liniowe)
ale także coraz więcej dostępnych jest lamp diodowych o konstrukcji umożliwiającej
bezpośrednie zastąpienie tych źródeł światła (bez zmiany oprawy oświetleniowej)
oraz nowych opraw oświetleniowych z modułami LED. Coraz lepsze i tańsze LEDy
(a postęp w tym zakresie jest nadzwyczaj szybki) będą zastępować tradycyjne źródła
światła.
Diody LED nie nadają się do oświetlania
miejsc pracy (np. nad biurkiem lub
fotelem do czytania)
LEDy oraz oprawy z LEDami są drogie
To prawda, jeżeli uwzględnimy jednorazowy wydatek. Zwykła żarówka 60 W kosztuje (kosztowała) ok. 5 zł, cena zamiennego LEDa o mocy 12 W – 150 zł. Trwałość
żarówki wynosi 1000 godzin (przy przeciętnej eksploatacji 5 godzin dziennie oznacza
to czas świecenia przez 200 dni), trwałość odpowiednika LED 30 000 godzin (ponad
16 lat). W tym okresie zużylibyśmy 30 żarówek, a ich koszt (w cenach stałych) wyniósłby 30x5 zł = 150 zł. co daje kwotę porównywalną z kosztem LEDa. Jeśli uwzględnimy jednak, że żarówki zużyją w tym okresie 1 800 kWH, a dioda tylko 360 kWH),
oraz przyjmując, że 1 kWH kosztuje tylko 50 gr, okazuje się, że oświetlenie żarowe
będzie nas kosztowało ponad 1000 zł a z LED tylko 330 zł. A przecież ceny energii elektrycznej nie będą malały, ale na pewno koszt LEDów będzie się zmniejszał.
Porównanie kosztów nowych opraw oświetleniowych jest bardziej skomplikowane,
gdyż są one różne i często wybór podyktowany jest względami estetycznymi. Jednak różnice w cenach zakupu opraw są znacznie mniejsze niż w omówionym wypadku źródeł światła, a szacunek kosztów zużycia energii porównywalny. Dobrzy
producenci sprzętu oświetleniowego oferują klientom kalkulator efektywności ekonomicznej opraw oświetleniowych, umożliwiający dokładne obliczenie czasu zwrotu
poniesionych kosztów. W zależności od rodzaju oprawy, liczby sztuk, oczekiwanych
efektów oświetleniowych okresy amortyzacji nakładów, dzięki oszczędności w zużyciu energii elektrycznej, bardzo często wynoszą tylko 3-5 lat.
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
59
technik a
Standard sterowania DALI
Standardowe instalacje oświetleniowe nie pozwalają na dokonywanie przeróbek
związanych ze zmianą oświetlenia w obiekcie. Modernizacja, lub zmiana istniejącego
rozwiązania pociąga za sobą ogromne koszty remontu budynku. Mając na uwadze
indywidualizm każdej instalacji, opracowano zupełnie nową koncepcję, umożliwiającą
dowolną konfigurację oświetlenia pod kątem użytkownika. Koncepcją tą, jest system
DALI.
Czym jest DALI?
DALI (Digital Addressable Lightning Interface) jest protokołem
umożliwiającym komunikację między elementami końcowymi instalacji (w tym przypadku oprawami oświetleniowymi)
a systemem sterującym, niezależnie od użytych rozwiązań
technologicznych. Stworzony jako alternatywa dla tradycyjnych układów sterowania, opartych na napięciu 1-10V, pozwala
sterować pojedynczymi oprawami, czy też konkretną grupą, za
pomocą urządzeń peryferyjnych lub komputera PC przy wykorzystaniu pojedynczego przewodu dwużyłowego. Normalizacja
interfejsu zawarta jest w dokumencie IEC (EN) 60929 E4. Ten
ogólnodostępny standard elektronicznej regulacji oświetlenia
został stworzony przez czołową grupę producentów opraw i instalacji oświetleniowych takich jak Osram, Lutron, Philips Lightning i Tridonic. Obecnie praktycznie wszystkie firmy produkują, bądź sprzedają urządzenia wspierające protokół DALI, co
pozwala stworzyć kompletne systemy oświetleniowe w oparciu
o komponenty dowolnych producentów.
60
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
61
technik a
Możliwości systemowe
•
Sposób sterowania w oparciu o protokół DALI został stworzony
tak, aby być jak najbardziej intuicyjnym i uniwersalnym. Cechy
tego systemu, wynikające ze zbudowania go według tej koncepcji, można najłatwiej przedstawić na zasadzie porównania z tradycyjnym systemem, opartym na zasilaniu napięciem 1-10V.
•
•
•
•
•
•
•
62
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Analogowy system sterowania 1-10V posiada oddzielne
funkcje włączania i regulacji, co wymaga poprowadzenia
dodatkowych przewodów, ponadto do utworzenia grup
oświetleniowych składających się z kilku opraw, potrzeba
oddzielnych sterowników. W przypadku DALI stateczniki opraw są włączane równolegle do kabli sterujących,
a wszystkie sygnały wysyłane są za pomocą tylko i wyłącznie dwóch przewodów. Funkcje włączania i regulacji
są zintegrowane. Możliwym staje się również grupowanie
opraw bez użycia dodatkowych kontrolerów, dzięki nadawaniu adresów pojedynczym oprawom, bądź grupom.
DALI pozwala kontrolować maksymalnie 64 indywidualne oprawy oświetleniowe, lub 16 grup opraw w trybie
transmisji (Broadcast), za pomocą przewodu dwużyłowego
o długości nie większej niż 300 m (ograniczenie spadkiem
napięcia do 2V).
W porównaniu do systemu analogowego, przepływ informacji pomiędzy systemem sterującym a oprawą następuje
w dwóch kierunkach. Nie opiera się tylko na wydawaniu
poleceń urządzeniom za pomocą sterownika, ale jeszcze
zbiera i analizuje informacje dostarczone przez czujniki
umieszczone przy urządzeniach końcowych.
To, co cechuje system DALI, to również prostota instalacji.
Przewody sterujące zabezpieczone są przed odwróceniem
polaryzacji, oraz mogą być ułożone w jednej linii z przewodami zasilającymi.
Ze względu na standaryzację protokołu i kompatybilność
sprzętową, posiadamy możliwość dalszej rozbudowy systemu w oparciu o dowolne komponenty, oraz bez przeszkód
możemy zmienić tryb pracy każdej oprawy w dogodnym
dla nas momencie.
Interfejs DALI nie wymaga dodatkowych wyłączników
światła. Ściemnianie oświetlenia, bądź jego całkowite wyłączenie opiera się na przesyłaniu sygnałów za pomocą
przewodów kontrolnych bezpośrednio z centralki, dodatkowo charakterystyka ściemniania ma kształt logarytmiczny, co odpowiada właściwościom ludzkiego oka.
DALI umożliwia tworzenie scen świetlnych, zarówno
standardowych opartych na dostosowaniu wartości strumienia świetlnego do otoczenia, jak i skomplikowanych
efektów z użyciem LEDowych opraw RGB.
W przypadku użycia różnych opraw oświetleniowych,
o różnej wartości emitowanego strumienia świetlnego,
pracujących w innych scenach świetlnych, interfejs ten
powoduje płynne i zharmonizowane przejście wszystkich
opraw z zaprogramowanej jednej sceny do drugiej, w przypadku zmiany.
Protokół sterowania w standardzie DALI, w połączeniu
z kontrolerami i sensorami, działa w topologii Master-Slave.
technik a
Sposób podłączenia i działania urządzeń
w standardzie DALI
Za pomocą protokołu DALI jesteśmy w stanie zaadresować do
64 indywidualnych stateczników opraw. Wiąże się to z 6-bitowym systemem adresowania oświetlenia. Sterowanie może
być realizowane w układzie 16 grup (4 bity) oraz 16 scen (4 bity).
Tworzenie sceny świetlnej polega na zdefiniowaniu schematu
załączania pojedynczych opraw, lub całych grup zależnie od
sytuacji i żądanego poziomu natężenia oświetlenia. Poziom natężenia możemy regulować w zakresie 256 poziomów
Istnieje całkowita dowolność w łączeniu poszczególnych stateczników w grupy, załączanych za pomocą dodatkowego przełącznika bądź adresu wywołanego w interfejsie zainstalowanym na komputerze.
Opisane cechy układu sterowania DALI pozwalają stwierdzić, że jest to system przeznaczony głównie do współpracy
z oświetleniem w biurach, bądź małych pomieszczeniach, gdzie
przewidziany jest montaż co najwyżej 64 punktów oświetleniowych. Co zrobić w przypadku, kiedy chcemy użyć większej
ilości opraw? Możliwe jest sprzęgnięcie systemu DALI z magistralą LON, która pozwala podzielić projektowany układ na
strefy, każda z nich może zawierać maksymalnie 64 oprawy.
Komunikację pomiędzy poszczególnymi strefami umożliwia
sieć LONWork oraz system bramek (GateWay) sprzęgniętych
poprzez router z komputerem sterującym. Poprzez jednostkę
centralną jesteśmy w stanie zadeklarować żądany poziom natężenia oświetlenia. Za regulację do odpowiedniej wartości odpowiedzialne są czujniki światła znajdujące się w każdej strefie,
oraz sterowniki LON.
Opracowano na podstawie:
www.dali-ag.org
Protokół cyfrowego adresowania (DALI)
jest nowoczesnym sposobem sterowania
oświetleniem. Przy współpracy z dedykowanymi urządzeniami staje się idealny do
zastosowania w instalacjach inteligentnych
we wszelkiego rodzaju budynkach. Budowa, cechy i możliwości przywodzą na myśl,
że jest to system uniwersalny, o bardzo
dużym potencjale do rozbudowy i przeznaczony do współpracy z każdym rodzajem
oświetlenia, co powoduje że coraz więcej
firm sięga po rozwiązania z tej dziedziny.
Więcej informacji na temat sterowania
oświetleniem znajdą Państwo w serwisie
swiatlo.com
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
63
technik a
Wademecum Oświetleniowca
Lampa sodowa – (pot. sodówka, Wysokoprężna Lampa Sodowa)
lampa wyładowcza, w której środowiskiem wyładowczym są pary
sodu. Dają charakterystyczne, pomarańczowe światło – długość
fali 589.3 nm. Pierwsze lampy sodowe skonstruowano w 1935
roku. Obecnie są powszechnie stosowane w oświetleniu zewnętrznym i uprawie roślin. Ze względu na wysoką skuteczność świetlną
i bezpośrednio wynikającą z tego oszczędność energii, praktycznie zastąpiły stosowane wcześniej lampy rtęciowe. Lampy sodowe
dzielone są na nisko- i wysokoprężne.
DMX512 (Digital MultipleX) – cyfrowy standard wymiany danych pomiędzy urządzeniami dedykowany do zarządzania oświetleniem scenicznym i kontrolą nad efektami świetlnymi. Opracowany w 1986 roku przez USITT (United States Institute of Theater
Technology) miał ujednolicić współpracę i podłączenie wszystkich
urządzeń używanych na scenie podczas przedstawień czy koncertów. Bardzo szybko stał się uniwersalnym standardem wymiany
danych i w 1990 roku po dokonaniu poprawek technicznych otrzymał nazwę DMX512(1990).
Dyrektywa RoHS (RoHS, Restriction of the use of certain Hazardous Substances in electrical and electronic equipment) – Dyrektywa Unii Europejskiej, dotycząca ograniczenia stosowania
określonych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym
i elektronicznym. Ta Dyrektywa określa, że od dnia 1 lipca 2006
roku większość nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego
nie może być sprzedawana na terenie Unii Europejskiej w przypadku zawierania niebezpiecznych substancji powyżej określonego stężenia: 0.1% ołowiu, 0.1% rtęci, 0.01% kadmu.
DALI (Digital Addressable Lighting Interface) – jest protokołem
umożliwiającym komunikację między elementami końcowymi
instalacji (w tym przypadku oprawami oświetleniowymi) a systemem sterującym, niezależnie od użytych rozwiązań technologicznych. Stworzony jako alternatywa dla tradycyjnych układów sterowania, opartych na napięciu 1-10V, pozwala sterować
pojedyńczymi oprawami, czy też konkretną grupą, za pomocą
urządzeń peryferyjnych lub komputera PC przy wykorzystaniu
pojedyńczego przewodu dwużyłowego. Normalizacja interfejsu
zawarta jest w dokumencie IEC (EN) 60929 E4.
Dialux (www.dial.de) – darmowy program do profesjonalnego
projektowania oświetlenia, zawierający bazy danych opraw wielu
producentów, umożliwiający m.in. obliczanie natężenia oświetlenia wnętrz, terenów zewnętrznych i dróg.
Światło – promieniowanie elektromagnetyczne rejestrowane
przez siatkówkę ludzkiego oka. Zakres promieniowania elektro-
64
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
magnetycznego jest dużo szerszy niż ten, który jesteśmy w stanie
widzieć. Promieniowanie widzialne obejmuje zakres fal elektromagnetycznych od 380 do 780 nm. Światło rozchodzi się w próżni
i ośrodkach przezroczystych takich jak szkło czy woda. Jest pochłaniane lub odbijane od ośrodków takich jak metal lub drewno. Jego prędkość w próżni wynosi około c=3*108m/s, w innych
ośrodkach przezroczystych jest zawsze mniejsza. Ilość energii
niesionej przez światło jest odbierana przez oko jako natężenie
światła, a częstotliwość promieniowania jako barwa. Światło o jednej długości fali nazywamy monochromatycznym, a jeśli jest ono
mieszaniną fali o wielu długościach (jak np. światło słoneczne) –
polichromatycznym.
Natężenie oświetlenia E – jest gęstością powierzchniową strumienia świetlnego na oświetlonej powierzchni. Natężenie E jest, więc
wytwarzane jest przez strumień świetlny padający na powierzchnię S. Jeżeli strumień świetlny pada prostopadle na powierzchnię
S, to natężenie E określa się zgodnie ze wzorem:
Jednostką natężenia oświetlenia jest luks [lx = 1lm/ 1m2].
Wskaźnik oddawania barw (Ra) – Wskaźnik Ra określa stopień
zgodności barwy faktycznej z jej obrazem widzianym przy danym oświetleniu. Im niższa jest wartość Ra, tym gorzej oddawane
są barwy oświetlanych przedmiotów. Wskaźnik oddawania barw
Ra posiada maksymalną wartość 100. Niesie on informację o tym,
w jakim stopniu dane źródło światła umożliwia obserwację kolorów.
Wartości zbliżone do 100 charakteryzują najlepsze właściwości oddawania barw. Im większe jest wymaganie dotyczące właściwego
postrzegania barw, jak np. w przemyśle poligraficznym, tekstylnym,
tym wskaźnik oddawania barw powinien być większy.
Temperatura barwowa (Tc) – temperatura ciała doskonale czarnego, w której wysyła ono promieniowanie tej samej chromatyczności, co promieniowanie rozpatrywane. Innymi słowy, jest to obiektywna miara wrażenia barwy danego źródła światła, np.:
2000 K – barwa światła świeczki
2800 K – barwa ciepłobiała (żarówkowa)
3000 K – wschód i zachód Słońca
3200 K – barwa światła żarowego lamp studyjnych
4000 K – barwa biała
5000 K – barwa chłodnobiała
6500 K – barwa dzienna
10000-15000 K – barwa czystego niebieskiego nieba
28000-30000 K – błyskawica
OLED – Organiczna dioda elektroluminescencyjna (ang. Organic
Light-Emitting Diode) to dioda elektroluminescencyjna (LED) wytwarzana ze związków organicznych.
technik a
Technologia OLED
– oświetlenie
przyszłości
N
ajwiększa na świecie udostępniona do sprzedaży instalacja oświetlenia OLED – interaktywna ściana
LivingShapes została zaprezentowana podczas wydarzenia „90 lat Philips w Polsce. Innowacyjne rozwiązania – lepsza jakość życia”. Składa się ona z 72 paneli OLED, zbudowanych
z 1152 diod OLED Lumiblade. Każdy panel wyposażony jest
w zatrzask, by z łatwością łączyć dowolną liczbę paneli, tworząc
w ciągu zaledwie kilku minut interaktywną instalację OLED.
Instalację można wykorzystać do oświetlenia biur, poczekalni,
lobby hotelowych lub ekskluzywnych rezydencji.
Podczas wydarzenia prezentowane było także interaktywne
lustro LivingShapes, wykorzystujące fakt, że diody OLED odbijają światło po włączeniu. Kwadratowa siatka diod OLED wygląda jak zwykła instalacja oświetleniowa. W rzeczywistości, to
technologia oparta na inteligentnych czujnikach powiązanych
z lustrem. Wyczuwa, gdy ktoś podchodzi blisko. Interaktywne
lustro LivingShapes wykrywa zarys postaci i wyłącza diody
OLED będące w polu widzenia obserwatora. W ten sposób instalacja oświetleniowa przekształca się w lustro. Odbicie w lustrze jest pozbawione cieni i jednocześnie daje bardzo naturalny
obraz. Dzięki temu lustro idealnie wpasowuje się do wystroju
pokoi hotelowych o wysokim standardzie lub obok toalet w poczekalniach czy lobby.
Firma Philips przedstawiła także nowy modułowy system 3D
LivingSculpture, wyróżniony nagrodami w konkursach wzornictwa, min. nagrodą iF-Award (za projekt produktu i komunikację) i nagrodą Red Dot Award w zakresie projektu produktu.
Wykorzystując trójwymiarowy system modułowy zaprojektowany przez Christophera Baudera, Philips Lumiblade stworzył system umożliwiający projektantom pełne wykorzystanie
trzech wymiarów przestrzeni w instalacjach oświetlenia OLED.
Składa się on z płyt bazowych i prętów łączących. Pręty łączące
dostępne są w różnych długościach i umożliwiają równomierne
i błyskawiczne tworzenie złożonych trójwymiarowych struktur. W zależności od wymogów projektowych, można połączyć
ze sobą dowolną liczbę płyt bazowych i szybko stworzyć trójwymiarową rzeźbę świetlną.
Firma Philips wciąż poszerza portfolio rozwiązań z zakresu
oświetlenia OLED wprowadzając min. nową wersję Lumiblade
OLED Panel GL350. Nowa dioda OLED daje więcej światła (do
200 lumenów) i jest bardziej wydajna (45 lm/W) od pierwszej
wersji GL350 (~17 lm/W; 120 lumenów).
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
65
technik a
OLED – rewolucyjna technologia oświetlenia
OLED (organiczne diody elektroluminescencyjne) to kolejny
krok w ewolucji oświetleniowej. Jego innowacyjność polega
na tym, że światło produkowane jest przez półprzewodniki,
a nie przy użyciu włókna lub gazu. Podobnie, jak w przypadku
oświetlenia LED, diody OLED zapewniają bardziej energooszczędne i trwalsze oświetlenie. Dzięki nim pojawiają się nowe
możliwości wykorzystania oświetlenia, które tworzy nastrój
w miastach – domach, biurach, sklepach, hotelach.
Jak działają diody OLED?
Oświetlenie OLED działa przewodząc prąd elektryczny przez
jedną lub więcej niezwykle cienkich warstw organicznych
półprzewodników. Warstwy te włożone są pomiędzy dwie
elektrody – jedną naładowaną dodatnio i drugą, naładowaną
ujemnie. Tak powstała „kanapka” umieszczana jest na szkle lub
innych przeźroczystym materiale nazywanym „podłożem”. Po
przyłożeniu prądu do elektrod, emitują one dodatnio i ujemnie
naładowane dziury oraz i elektrony. Łączą się następnie w środkowej warstwie „kanapki” i tworzą krótkotrwały, wysokoenergetyczny stan zwany „pobudzeniem”. Gdy ta warstwa powróci
do swojego pierwotnego, stanu spoczynku, energia przepływa
66
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
poprzez cienką warstwę organiczną, co powoduje, że emituje
ona światło. Dzięki zastosowaniu w cienkich warstwach organicznych różnych materiałów, diody OLED emitują światło
o różnej barwie.
Diody LED i OLED – czym się różnią?
Główna różnica między diodami LED i OLED polega na tym,
że diody OLED wytwarzane są przy użyciu półprzewodników
organicznych, podczas gdy diody LED wbudowane są w kryształy pochodzące z materiałów nieorganicznych. Pomiędzy tymi
dwoma typami półprzewodnikowego oświetlenia istnieją także zauważalne różnice: diody LED są migotającymi punktami
świetlnymi, zaś diody OLED to płaskie panele równomiernie
emitujące światło na całej powierzchni. Produkowane przez
nie światło jest „spokojne”, bardziej połyskliwe i rozproszone,
a także nie oślepia. Cienka, płaska charakterystyka diod OLED
umożliwia także wykorzystanie emitowanego przez nie światła w sposób niemożliwy do zastosowania przy użyciu innych
źródeł światła. Diody OLED nie zastąpią diod LED – mają one
swoje bardzo specyficzne i praktyczne rodzaje zastosowań. Oba
jednak uzupełniają się nawzajem zapewniając wiele możliwości
w erze oświetlenia cyfrowego.
technik a
Działania na rzecz rozwoju technologii OLED
Firma Philips, jako pierwsza, udostępniła do sprzedaży na szeroką skalę technologię oświetlenia OLED wprowadzając panele Lumiblade OLED w różnych kształtach i kolorach sprzedawanych pod nazwą Philips Lumiblade. Ponadto, laboratorium
Lumiblade firmy Philips w Aachen, w Niemczech, umożliwiło
projektantom oświetlenia oraz producentom opraw oświetleniowych udział w tworzeniu dopasowanych rozwiązań OLED.
Firma Philips posiada jednostki ds. rozwoju produktów OLED
w Brazylii i Chinach, umożliwiając bliską współpracę miedzy
architektami i projektantami z całego świata. Posiada też fabrykę diod OLED w Aachen. Duże, przestronne pomieszczenie
o rozmiarze prawie 2 000 metrów kwadratowych mieści największą na świecie linię produkcyjną oświetlenia OLED.
Dojrzeć piękno światła dzięki zastosowaniom diod
OLED
Hotele, sprzedawcy detaliczni i firmy nieustannie poszukują
sposobów wyróżnienia się. Ich wizerunek i tożsamość są także przekazywane poprzez aranżację i dekorację. Innowacyjne
oświetlenie może odgrywać znaczącą rolę w tworzeniu atmosfery w tych miejscach.
Philips
www.luxmagazyn.pl
lipiec – wrzesień 2013
67
wiz y tówki firm
TRILUX Polska Sp. z o. o.
Wał Miedzeszyński 630
03-994 Warszawa
tel. +48 22 6 71 62 88 (89)
fax +48 22 6 71 63 00
www.trilux.com/pl
W skład TRILUX Holding B.V. – Grupa TRILUX wchodzą czołowi w Europie producenci wyrobów oświetleniowych i medycznych oraz handlowe spółki córki
w większości krajów Europy. Firma prowadzi kompleksową obsługę w zakresie
projektowania rozwiązań oświetleniowych i technologii gazów medycznych
oraz realizację dostaw wyrobów Grupy TRILUX.
Luxon Sp. z o.o.
Biuro (adres korespondencyjny)
ul. Tarnogajska 11-13 (I piętro)
50-512 Wrocław, Poland
tel. +48 71 733 60 50
www.luxon.pl
Firma Luxon LED produkuje oświetlenie w oparciu o technologię LED. Swoją
działalność opiera na projektowaniu oraz produkcji lamp na bazie wyselekcjonowanych diod o najwyższej efektywności i jakości. Firma zapewnia nowoczesne
oświetlenie LED dla biur, przemysłu, budynków publicznych oraz oświetlenie do
zastosowań specjalnych.
Euro-Light Sp.z o.o
ul. Dworcowa 17 05-500
Piaseczno
tel. +48 22 736 73 00
fax + 48 22 726 73 01
www.euro-light.pl
Euro-Light to wiodąca w Polsce firma oświetleniowa, która specjalizuje się w realizacji projektów szytych na miarę wyobrażeń Klientów. Firma posiada własną
linię ekskluzywnych opraw oświetleniowych „Organic” bazującą na najnowszych trendach w designie oraz współpracuje z wiodącymi producentami oświetlenia w Europie.
Luxiona Poland S.A.
ul. Sochaczewska 110
05-850 Ożarów Mazowiecki,
Macierzysz k/Warszawy
tel. +48 22 721 72 72
www.luxiona.pl
LUXIONA Poland jest częścią hiszpańskiej Grupy LUXIONA, która od ponad
80 lat z sukcesami działa na międzynarodowym rynku branży oświetleniowej.
LUXIONA Poland jest niekwestionowanym liderem na rynku rozwiązań typu
CLEAN ROOM – dla tzw. obiektów czystych tj. sterylnego oświetlenia pomieszczeń szpitalnych,oświetlenia fabryk farmaceutycznych czy laboratoriów chemicznych.
Czytaj bezpłatnie czasopismo Lux Magazyn on-line
www.luxmagazyn.pl
Pobierz bezpłatnie numery
archiwalne naszego magazynu
CZASOPISMO OŚWIETLENIOWE
68
lipiec – wrzesień 2013
www.luxmagazyn.pl
Znajdź produkty i projekty
które cię zainspirują
Download

Lipiec-Wrzesień 2013