NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
Nr 2 / Czerwiec 2013
innowAcYJnA
MEDYcYnA
Leczenie ukierunkowane
Terapie celowane efektywną
bronią do walki z nowotworem
Immunoterapia alergenowa
Skuteczna i przyczynowa metoda
leczenia chorób alergicznych
Ból w chorobie nowotworowej
Idealne terapie dopasowane
do potrzeb konkretnych pacjentów
3
krokI
do SkUTECzNEGo
LECzENIa
KLUCZOWE WYZWANIA
WSPÓŁCZESNEJ MEDYCYNY
Postęp dokonujący się na świecie w dziedzinie zwalczania chorób,
wyzwala ogromne nadzieje milionów ludzi na życie bez bólu i dolegliwości.
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
2
wYZwAniA
Jeżeli chcemy żyć długo i w dobrym zdrowiu, to musimy mieć
m.in. dostęp do skutecznej i innowacyjnej medycyny,
która potrafi sprostać wciąż nowym wyzwaniom cywilizacyjnym.
POLECAMY
STRONA 7
Przysięga innowacji
c
hęć zrozumienia otaczającego świata i nieustająca potrzeba jego
eksploracji stanowią
nieodłączny element
natury człowieka i od początku istnienia ludzkości inspirują go do podejmowania coraz to nowych wyzwań. Ta odwaga i ciekawość przyczyniają się z kolei do dalszego rozwoju cywilizacji,szczególnie w kontekście ochrony życia i zdrowia człowieka.
działalność
badawczo-rozwojowa
a rozwój gospodarki
Najbardziej syntetyczną manifestacją ludzkiego humanizmu
jest przysięga Hipokratesa i powstałe na jej podstawie przyrzeczenie lekarskie. Imperatyw ciągłego doskonalenia siebie, swojej wiedzy i warsztatu oraz obowiązek dzielenia się
swoimi osiągnięciami w służbie
ludzkości stale inspiruje rozwój medycyny i farmacji. Innowacyjność
w branży farmaceutyczno-medycznej ma szczególny wyraz, bowiem
stanowi synergię dwóch istotnych
filarów każdej gospodarki – nauki,
przemysłu.Na tym polu polska branża farmaceutyczna może z sukcesem
konkurować z rynkiem europejskim
– tylko w ciągu ostatnich 5 lat nakłady na R&D w farmacji stanowiły aż
8,2% wszystkich nakładów na R&D
w polskiej gospodarce.
Każde naukowe odkrycie w medycynie rozpoczyna skomplikowa-
1
ny proces angażujący wiele osób
z różnych dziedzin. Interdyscyplinarność jest immanentną cechą
rozwoju nauk medycznych, która
wpływa również na inne sektory
i gałęzie gospodarki. Inwestycje
w rozwój branży farmaceutyczno-medycznej stymulują eksport
i poziom zatrudnienia, umożliwiają prowadzenie prac badawczych,
a także istotnie i regularnie zasilają budżet państwa. Ponadto,
dzięki produkcji farmaceutyków
w kraju, zapewniamy bezpieczeństwo lekowe kraju.
Innowacje w parze
z zasadami sztuki
lekarskiej
Postęp innowacyjności w Polsce i na świecie stoi przed zbliżonymi wyzwaniami, do których
można zaliczyć m.in. stworzenie
odpowiednich warunków rozwoju
i jasnych wytycznych odnośnie dalszego postępowania. Pomocna
w zrozumieniu tych wymagań może być lekarska analogia. Patrząc na
pacjenta lekarze mają do dyspozycji
albo tzw. best practices (w systemie
anglosaskim) albo świadomość tego, w jaki sposób postępować zgodnie ze sztuką. Ktoś zadbał o to, żeby
skodyfikować i ubrać w odpowiednie definicje proces terapeutyczny
tak, aby był on maksymalnie skuteczny i bezpieczny dla pacjenta.
Analogicznie w przypadku odkryć
naukowych i stymulowania rozwoju innowacyjności każde nowe od-
2
krycie czy technologia musi mieć
opracowane zasady bezpieczeństwa, które uzupełniają zasady postępowania zgodnie ze sztuką
lekarską.
„Obecnie wiele osób,
u których rozpoznano
raka żyje wśród nas,
a otoczenie nie jest
często w ogóle świadome obecności choroby”.
Partner publikacji:
współpraca
wszystkich środowisk,
a sukces polskiej
innowacji
Jakie elementy są zatem niezbędne, by mówić o sprzyjających warunkach dla rozwoju sektora R&D czy wsparcia odkryć naukowych? Ważna jest przede
wszystkim kodyfikacja, opracowanie schematów, definicji i zasad
zbliżonych do tych, które obowiązują w świecie lekarzy. Środowiska
medyczne i naukowe nie mogą być
z tym wyzwaniem pozostawione
same sobie. Do wypracowania satysfakcjonujących i najlepszych
rozwiązań powinni wspólnie przystąpić wszyscy uczestnicy tego rynku, czyli środowiska naukowe, lekarskie, biznesowe oraz regulator
rynku, czyli państwo.
Pamiętajmy, że stawką nie jest
wyłącznie upowszechnianie dostępu do nowoczesnych terapii,
tworzenie miejsc pracy czy poprawienie bilansu handlowego, tylko
budowanie przewagi konkurencyjnej naszego kraju. Dzięki spójnej,konsekwentnej i proinnowacyjnej polityce Polska ma szansę być
kreatorem i aktywnym uczestnikiem rozwoju światowego postępu
w medycynie.
3
Maciej adamkiewicz
Go Global! Polish Pharma
„Dzięki spójnej,
konsekwentnej
i proinnowacyjnej polityce Polska ma szansę
być kreatorem
i aktywnym
uczestnikiem
rozwoju światowego postępu
w medycynie”.
K
2 EDYCJA – CZERWIEC 2013
Project Manager:
Daria Rosińska
Tel.: +48 22 401 75 28
E-mail:
[email protected]
Business developer:
Łukasz Chaciński
Managing director:
Adam Jabłoński
Treść:
Sylwia Milewska
Urszula Światłowska
Agnieszka Grzechowiak
dystrybuowane z: Rzeczpospolita
druk: Presspublica Sp. z o.o
Nakład: 100 000 egzemplarzy
Skład: Graphics & Design Studio,
Michał Ziółkowski, www.gdstudio.pl
Fotografie: shutterstock.com,
istockphoto.com, zasoby własne
kontakt z Mediaplanet:
Fax: +48 22 412 01 93
E-mail: [email protected]
Mediaplanet jest wiodącym domem
wydawniczym na rynku europejskim.
Specjalizujemy się w tworzeniu wysokiej
jakości publikacji tematycznych w prasie
codziennej, online oraz broadcast.
Mediaplanet nie ponosi
odpowiedzialności za treść reklam.
Materiał sponsorowany
Nanotechnologia u dentysty
to z nas nie wracał do gabinetu
z próchnicą w zębie, który już
kiedyś był leczony? Zakażenia
wtórne to odwieczny problem
stomatologii. Obecnie istnieje sposób
by temu zaradzić. Rozwiązaniem są
nanocząstki srebra i złota zawarte w
nowoczesnych preparatach stomatologicznych Nanocare. Nanocząstki
wykazują silne właściwości przeciwbakteryjne, dzięki czemu zwiększają skuteczność leczenia. Oznacza to
mniej wizyt u dentysty i lepszy efekt
estetyczny. Nanocząstki, chociaż tak
silnie oddziałują na bakterie, nie mają wpływu na ludzki organizm. Nie
powodują powikłań, zatruć i reakcji
ubocznych.
dr med.
Elżbieta
Senkus-konefka
Katedra i Klinika
Onkologii i Radioterapii Gdański
Uniwersytet
Medyczny
Nanocare na powierzchni zęba pozostaje powłoka z nanocząstek. Nawet
jeśli po leczeniu na powierzchni zęba
pozostaną bakterie (co jest nieuniknione), wówczas nie są one w stanie
się rozwijać. Podobnie w przypadku,
gdy po zakończonym leczeniu bakterie dostaną się między tkankę zęba,
a wypełnienie.
Nanocare Plus wykorzystywany
jest podczas leczenia kanałowego.
Nanocare Gold stosuje się przed założeniem wypełnienia, osadzeniem
korony protetycznej, licówki lub mo-
stu. Ogromną zaletą Nanocare, niespotykaną wśród innych preparatów,
jest ochrona leczonych zębów przed
bakteriami po zakończonym leczeniu. Jak to jest możliwe? Po aplikacji
„Zapraszam do mojej kliniki w Katowicach przy ul. Czajek 5, gdzie od lat
stosuję z dobrym skutkiem preparaty Nanocare, pośród innych innowacyjnych technik, takich jak tomograf
3D, mikroskop neurochirurgiczny czy
laser do tkanek miękkich i twardych
(www.borczyk.pl).”
lek.med.chir.stom. roman Borczyk
Nanotechnologia to przyszłość stomatologii – pozwoli zwiększyć trwałość i skuteczność leczenia.
Już dziś zapytaj swojego dentystę, czy stosuje nanocząstki podczas leczenia zębów Twoich i Twojej rodziny!
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
krok
nowości
1
SzCzEPIoNkI
PodJĘzYkowE
DR ANNA
ZAWADZKA-KRAJEWSKA
PROF.
PIOTR KUNA
Kierownik Kliniki Chorób
Wewnętrznych,
Astmy i Alergii
Uniwersytetu Medycznego
w Łodzi
Klinika Pneumonologii
i Alergologii Wieku Dziecięcego AM
w Warszawie
objawy sugerujące przewlekłą
infekcję – to może być alergia
o
becnie w Polsce co czwarte dziecko
do 6. roku życia, a co trzecie do 12.
choruje na alergiczny nieżyt nosa. U małych dzieci objawy alergii
mogą być podobne do objawów infekcji układu oddechowego. Wówczas niejednokrotnie
są niewłaściwie i nieskutecznie leczone antybiotykami.
Najskuteczniejszą metodą leczenia alergii
IgE zależnej, jest immunoterapia swoista –
szczepionki dobierane są indywidualnie dla
każdego chorego. Odczulać możemy dopiero
po 5.roku życia.Odczulanie zapobiega nowym
uczuleniom i rozwojowi astmy.
krople, tabletki – to proste
■ Nowoczesna forma odczulania jaką są
szczepionki podjęzykowe, doskonale sprawdza się u dzieci. Odczulanie w kroplach i tabletkach jest równie skuteczne co odczulanie w zastrzykach, a jednocześnie bardziej
3
bezpieczne, wygodne i przyjazne dzieciom.
Mali alergicy nie są narażeni na comiesięczne zastrzyki i regularne wizyty w gabinecie
lekarskim. Zmniejsza to stres małych pacjentów, oszczędza czas dzieci i rodziców,
ogranicza koszty związane z kuracją – wydatki na dojazdy, dni wolne w pracy. Terapie podjęzykowe doskonale sprawdzają się
u wszystkich chorych. Odczulanie zalecane
jest w leczeniu alergicznego nieżytu nosa,
alergicznego nieżytu spojówek i w astmie.
U pacjentów odczulanych podjęzykowo,
przyjmowanie leku raz na dobę nie stanowi żadnego problemu. To leczenie wymaga
stałego kontaktu i współpracy alergolog –
pacjent,wyjaśnienia sposobu przyjmowania
leku, poinformowania o możliwości wystąpienia objawów związanych z przyjmowaniem szczepionki. Odczulanie trwa zwykle 3 do 5 lat, efekty często są widoczne już
w pierwszym roku leczenia.
inSPiRAcJE
Pojęcie „alergia” zostało stworzone przez austriackiego pediatrę Clemensa von Pirqueta,
który w 1906 r., po raz pierwszy zwrócił uwagę
na fakt, że układ odpornościowy niektórych osób reaguje nieprawidłowo, nadmiernie, na kontakt z substancjami otaczającego nas środowiska. Substancje te u osób
zdrowych nie wywołują objawów choroby.
Alergenami są zarówno różne białka pochodzenia
roślinnego lub zwierzęcego, jak i czynniki chemiczne,
np. kosmetyki. Najczęściej uczulają pyłki traw i drzew,
roztocze kurzu domowego, pleśnie, niektóre zwierzęta,
zwłaszcza koty, chomiki, świnki morskie. Wyróżnia się
kilkaset czynników o działaniu alergizujących w środowisku pracy.
Alergia manifestuje się objawami ze strony jednego
lub kilku narządów jako alergiczny nieżyt nosa, zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie
skóry czy też pokrzywka. Choroby te występują równocześnie,ujawniają się kolejno lub też współistnieją ze sobą. Alergiczny nieżyt nosa często współistnieje z astmą
oskrzelową lub też wyprzedza ujawnienie się tej choroby.
Alergia na jad owadów, pokarmy czy też leki może również być przyczyną ogólnoustrojowej uogólnionej reakcji,
może również być przyczyną wstrząsu anafilaktycznego
bezpośrednio zagrażającego życiu.Jakkolwiek aktualnie
dostępne leki pozwalają na skuteczne opanowanie objawów choroby u większości chorych na astmę, to jednak
ciężkie zaostrzenie tej choroby również stanowi zagrożenie życia chorego.
Życie bez alergii
w
Polsce objawy różnego rodzaju
alergii ma ok 15 mln ludzi. Najczęściej ujawniają się w dzieciństwie i wczesnej młodości. Co
nie znaczy, że w późniejszym wieku jesteśmy
od nich uwolnieni. Objawiają się na skórze,
w przewodzie oddechowym i narządach płciowych – czyli tam, gdzie nasze ciało bezpośrednio styka się ze środowiskiem zewnętrznym.
Pokrzywki,stany zapalne,świądy – to codzienność, z którą zmagają się alergicy. Najbardziej
powszechnym alergenem jest kurz,a konkretnie żyjące w nim roztocza. Oczywiście pyłki
roślin (brzoza, leszczyna, olcha). Dalej – sierść
zwierząt (koty, psy) i pleśnie.
Najczęściej w Polsce alergie leczone są objawowo, co chwilowo przynosi chorym ulgę,
a nie rozwiązuje problemu.Nieleczone prowadzą do chronicznego nieżytu nosa, zapalenia
spojówek i alergicznej astmy oskrzelowej.Bezpośrednio też zwiększają ryzyko wystąpienia
chorób serca.
Można wyleczyć!
■ Zdecydowana większość chorujących może
całkowicie wyleczyć się z alergii.Jak? Stosując
alergenową immunoterapię swoistą – czyli szczepionki. Lekarz alergolog po zidentyfikowaniu choroby, alergenu i specyficznego
związku pomiędzy nimi, dobiera każdemu
odpowiednią szczepionkę i dawkowanie. Terapia jest podskórna (zastrzyki) albo podjęzykowa (krople lub tabletki). Terapia trwa 3-5
lat.Najważniejsze by chorzy nie przerywali jej
w trakcie! Szczepionki są bardzo bezpieczne.
Zwykła aspiryna może wywołać więcej niepożądanych efektów niż one.Są bardzo skuteczne
i nieocenione w działaniu. Likwidują objawy,
leczą chorobę i zapobiegają alergicznej astmie
oskrzelowej,na którą u nas w kraju choruje ok.
4 mln ludzi. U 50% niezaszczepionych może
rozwinąć się astma, u szczepionych tylko do
20%. Choroby alergiczne zwiększają też ryzyko zawałów. Szczepionki, aż o 30% zmniejszają ich częstość.
4
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
5
WYZWANIA
INNOWACYJNI
W TROSCE O PACJENTA
Onkologia celowana
CZY WIESZ, ŻE...
Prof. dr hab.
med. Maciej
Krzakowski
Klinika Nowotworów Płuca i Klatki
Piersiowej Centrum Onkologii-Instytut im. MSC
Molekularnie celowana
chemioterapia
■ Znając specyfikę budowy komórek różnych typów nowotworów
możliwe jest konstruowanie leków
dopasowanych do nich jak klucz do
zamka.Interesującym przykładem
terapii celowanych jest zastosowanie przeciwciał monoklonalnych
w leczeniu chłoniaków złośliwych.
Poznanie budowy komórek poszczególnych typów nowotworów
umożliwiło wyodrębnienie specyficznych antygenów obecnych na
ich powierzchniach. Antygeny te
wykorzystano jako cel dla leków,
które w wybiórczy sposób niszczą
komórki chore oszczędzając komórki prawidłowe. Oddziaływanie leku i specyficznego antygenu
przypomina dopasowanie klucza
do zamka. Aktualnie w praktyce
klinicznej stosowanych jest kilka
leków działających na podanej powyżej zasadzie.Kolejnym,ważnym
krokiem w rozwoju technologii leków wykorzystujących przeciwciała monoklonalne jest tworzenie kompleksów zawierających
przeciwciało skierowane przeciwko specyficznemu antygenowi na
powierzchni komórki nowotworowej połączone stabilnym we krwi
łącznikiem z toksyczną substancją, uwalnianą we wnętrzu chorej komórki, która jest niszczona.
Przykładem leku opracowanego
z wykorzystaniem połączenia przeciwciała skierowanego wybiórczo przeciwko antygenom CD30
(obecnym na powierzchni komórek chłoniaka Hodgkina i chłoniaka anaplastycznego z dużych komórek), połączonego łącznikiem
z substancją toksyczną aurystatyną E niszczącą wewnętrzne rusztowanie komórki jest brentuksymab
vedotin. W badaniach klinicznych
II fazy potwierdzono wysoką skuteczność leku szczególnie w przypadku choroby opornej na konwencjonalną terapię jak i w chorobie
nawracającej.
W
skutecznym leczeniu chorych
na nowotwory
najważniejsze
jest indywidualizowanie postępowania. Dzięki
temu leczenie może być naprawdę skuteczne, przede wszystkim
bezpieczne dla chorych.
Terapie celowane – czyli leczenie
ukierunkowane molekularnie. Od
niedawna przeżywają nieprawdopodobne tempo rozwoju.Praktycznie co roku powstają nowe leki,
wyspecjalizowane w walce z określonego rodzaju nowotworami.Praojcem tych terapii był wprowadzony w latach 70.ub.stulecia lek antyestrogenowy, stosowany do dzisiaj
u wielu chorych na raka piersi.
Obecnie u dorosłych stosowane
są terapie celowane w przypadku
nowotworów podścieliskowych
układu pokarmowego, raka piersi,
niedrobnokomórkowego raka płuca, raka jelita grubego i czerniaka.
Podstawą stosowania takich terapii
jest określenie celu, czyli zaburzenia molekularnego czy genetycznego. Najczęściej chodzi o obecność nieprawidłowego białka na
powierzchni komórek,którego istnienie jest następstwem nieprawidłowego genu wewnątrz komórek.
Właściwie wycelowane
■ Wprowadzenie każdego nowego
leku celowanego wiąże się przede
wszystkim z określeniem populacyjnym charakterystyki molekularnej.Dla przykładu,w Polsce mamy ok. 20 tys. chorych na raka płuca.Spośród nich,kilka tys.to chorzy
z rozpoznaniem raka gruczołowego,potencjalnie zatem będzie można zastosować u nich terapię celo-
waną.Należy zatem przebadać tych
chorych, pod względem charakterystyki molekularnej.Dzięki temu
zostaje wyłoniona grupa (około 10%
chorych), która kwalifikuje się do
leczenia ukierunkowanego. Takie
właśnie terapie – w przypadku potwierdzenia obecności nieprawidłowości molekularnej – są dużo
skuteczniejsze i bardziej bezpieczne od tradycyjnej chemioterapii.
Chemioterapia ukierunkowa
■ Oczywiście chemioterapia może mieć również charakter ukierunkowany. Chodzi o to, że różne
rodzaje nowotworów, mają także
swoje typy histologiczne. Można zatem dobrać do nich odpowiednie schematy chemioterapii. Dobrym przykładem jest tu
wspomniany już niedrobnokomórkowy rak płuca lub rak piersi.
O tym drugim, wiemy że do określonego typu nowotworu inaczej
dobiera się leczenie uzupełniające (np. wyłącznie hormonoterapię lub chemioterapię, a u części
chorych obie metody). Podczas
kwalifikowania chorych do chemioterapii nie można pominąć
oczywiście czynników demograficznych. Musimy brać pod uwagę wiek, płeć, stan sprawności
i współwystępujące choroby oraz
uzależnienia (np. nadmierne spożycie alkoholu).Metody celowanego leczenia w znacznie mniejszym
stopniu zależą od wymienionych
czynników np. mogą być z powodzeniem bezpiecznie stosowane
u osób starszych. W dzisiejszych
czasach to ważny argument, choćby ze względu na to, że społeczeństwa europejskie są coraz starsze.
Cel i środki
■ Terapie celowane to dziś metody bardzo skuteczne i bardziej bezpieczne ze względu na stosunkowo
niewielkie zagrożenia występowaniem niepożądanych następstw
leczenia. Jednak nie same one zrewolucjonizują onkologię. W walce
z rakiem,
z pers p e k t ywy globalnej,
najważniejsza
jest edukacja, eliminowanie ryzyka oraz bardzo wczesne wykrywanie. Dla
przykładu w Bombaju
w Indiach od 15 lat prowadzono badania najbiedniejszych kobiet
pod kątem dysplazji
i przedinwazyjnego
raka szyjki macicy,
stosując najtańszą
metodę – barwienie
tarczy szyjki macicy kwasem octowym. W Indiach
nie ma funduszy
na masowe badania przesiewowe z wykorzystaniem oceny cytologicznej i szczepienia przeciw
wirusowi HPV.Wykrywalność
wczesnych zmian była bardzo
wysoka, dzięki czemu umieralność na raka szyjki macicy
w badanej populacji zmniejszono o 31%.
W sytuacji idealnej wszelkie metody leczenia stosowane w onkologii powinny być powszechnie dostępne, a więc i tanie. Terapie celowane są często
bardzo drogie. Co jest całkowicie
zrozumiałe – jeżeli coś szyjemy
na miarę, to płacimy za to zawsze
więcej.Niejednokrotnie,pomimo
wysokich kosztów doraźnych, terapie te są z perspektywy społecznej,czy długoterminowej opłacalne.
Musimy pamiętać, że choroby nowotworowe są procesami
wciąż u wielu osób nieodwracalnymi, ale w wielu sytuacjach
przy zastosowaniu właściwego leczenia możliwe jest uzyskanie, zahamowanie rozwoju
(w części przypadków na dość
długi okres) i złagodzenie lub
ustąpienie objawów.
Zrozumieć ból
Z bólem codziennie zmaga się
nawet 75 proc. chorych na
raka. Dlatego specjaliści
szukają coraz skuteczniejszych rozwiązań, które pomogą pacjentom godnie żyć.
J
ak wynika z badań przytaczanych przez Europejską Federację Oddziałów
Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu
(EFIC), ból zgłasza połowa pacjentów cierpiących na choroby nowotworowe we wszystkich stadiach
rozwojowych choroby. U chorych
w zaawansowanym stadium nowotworu odsetek ten wzrasta do 75 proc.
Te dane pokazują jak wielu chorych
na raka codziennie zmaga się z bólem.
Bólem, który uniemożliwia wykonywanie codziennych czynności, ogranicza, a nawet uniemożliwia kontakt
z bliskimi i przyjaciółmi, zakłóca sen,
paraliżuje codzienność. A ból nowotworowy jest nie tylko silny, ale też
niejednorodny.To oznacza, że terapia
powinna być dopasowywana do potrzeb konkretnych pacjentów.
Zrozumieć ból
■ Cierpienia chorych motywują naukowców do badań nad lekami, które
skutecznie będą chronić pacjentów
przed bólem. Cel jest prosty – wprowadzanie innowacyjnych terapii na
najbardziej zaawansowanym poziomie. Innowacyjnych czyli idealnie
dopasowanych do potrzeb pacjentów.
Zarówno pod względem terapeutycznym, jak i pod kątem bezpieczeństwa
i poprawy jakości życia.
Jak podkreśla dr Zbigniew Kaczmarek (Prezes Polskiego Towarzystwa
Opieki Paliatywnej – lekarz z ponad 30
letnim doświadczeniem zawodowym
zwalczania bólu w okresie nieuleczalności chorób przewlekłych i w chorobie nowotworowej), skala problemu
i niedogodności dla pacjentów związane z bólem sprawiły, że od wielu
lat wprowadza się coraz bardziej nowatorskie rozwiązania. Kluczem do
stworzenia skutecznego leku jest zrozumienie specyfiki i wieloskładnikowości bólu oraz troska o jakość życia
pacjentów. Dlatego istotne są badania nad rozwojem najnowocześniejszych metod farmakologicznych walki
CZY WIESZ, ŻE...
z bólem,skupiające się na preparatach
z grupy silnych leków opioidowych takich jak morfina i fentanyl – tłumaczy
dr Zbigniew Kaczmarek.
Ból przewlekły…
■ Efektem prac naukowców jest lek
na przewlekły ból – fentanyl podawany za pomocą plastra. Okazało się,
że patrząc przez pryzmat skuteczności, występowania efektów niepożądanych, ale również wygody dla
pacjenta, ten sposób podania leku
w terapii bólu przewlekłego wydaje
się być najlepszy.
I choć zastosowanie tej substancji nie jest nowością, to już forma jej
podawania – tak. Dzięki zastosowanym nowoczesnym rozwiązaniom
technologicznym w budowie plastra
możliwa jest jego wygodna aplikacja
zapewniająca równomierny i kontrolowany transfer leku przez naskórek. Co z kolei daje stabilną kontrolę
bólu.
…i nagły
■ Naukowcy wyodrębnili jeszcze
jeden rodzaj bólu nowotworowe-
go – ból przebijający (epizodyczny).
Charakteryzuje się on znacznie silniejszym efektem bólowym (ok. 7-10
w 10 stopniowej skali NRS),pojawia się
nagle, jest krótki i niekontrolowany.
– Może on się pojawić pomimo
skutecznego leczenia innymi lekami. Wiemy, że dotychczas stosowana morfina czy fentanyl w formie
plastra nie będą skuteczne ponieważ działają zbyt wolno w stosunku do profilu bólu przebijającego – mówi dr Zbigniew Kaczmarek.
I dodaje: – Aby efektywnie leczyć ból
przebijający, lek musi charakteryzować się bardzo szybkim działaniem,
dużą siłą działania, jak również lek
powinien działać krótko – tyle, ile
trwa ból przebijający, aby nie powodował efektów ubocznych. Donosowa
droga podania fentanylu wydaje się
spełniać te warunki – podsumowuje.
Aby leczyć ból należy go zrozumieć
i dokładanie przyjrzeć się jego charakterystyce. Dopiero takie podejście
umożliwia stworzenie leku, który zapewni godne życie chorym na raka.
I to właśnie pobudza naukowców do
szukania innowacyjnych rozwiązań.
Pomoc dla oskrzeli
Choć astmę oskrzelową
i Przewlekłą Obturacyjną
Chorobę Płuc (POChP)
łączy na pozór wiele podobieństw, to są to dwie odmienne jednostki. Dlatego też
wymagają innego leczenia.
Z
arówno astma oskrzelowa,jak i POChP to przewlekłe choroby dróg oddechowych o podłożu zapalnym.
Obie też łączą się z objawami takimi jak duszność i kaszel.
Na tym jednak koniec podobieństw.
Przyczyny i konsekwencje astmy
i POChP są zupełnie inne. W pierwszym przypadku mamy do czynienia
z chorobą, która często jest warunkowana dziedzicznie,zazwyczaj ma podłoże alergiczne,a dopiero na kolejnym
miejscu wymieniane są czynniki środowiskowe,takie jak zanieczyszczenie
środowiska. Z kolei POChP w ok. 90
proc. przypadków spowodowane jest
czynnikami zewnętrznymi, przede
wszystkim paleniem papierosów. Co
ważne, w przypadku astmy, zazwyczaj zwężenie oskrzeli jest odwracalne i większość chorych stosując leki
może prowadzić aktywny tryb życia.
Zmiany powodowane przez POChP są
nieodwracalne, prowadzą do trwałego ograniczenia wydolności fizycznej
i w efekcie do inwalidztwa. Ze względu na te różnice chorzy potrzebują
odmiennych terapii. Jednak jest jeszcze jeden element, który łączy leczenie astmy oskrzelowej i POCHP. Leki
stosowane w obu tych chorobach potrzebne chorym do końca życia,a więc,
naukowcy cały czas szukają nowych,
nie tylko bardziej efektywnych,ale coraz bardziej bezpiecznych rozwiązań.
Cenna molekuła
■ Standardem leczenia astmy oskrzelowej jest wziewne podawanie steroidów – leków hamujących proces zapalny stanowiący podłoże tej choroby.
Problemem steroidoterapii zawsze
były ogólnoustrojowe niekorzystne
efekty ich stosowania, a także możliwość dotarcia wdychanego leku do
głębszych partii dróg oddechowych.
W 2004 roku znaleziono rozwiązanie – cyklezonid. Jako pro-lek aktywowany jest w płucach, gdzie wywiera działanie przeciwzapalne.
Natomiast przy wchłonięciu do krążenia – zostaje natychmiast zneutralizowany przez albuminy krwi,
w związku z czym nie wywiera ogólnoustrojowych działań niepożąda-
nych. W opinii wybitnych polskich
klinicystów to cenny lek:
Cyklezonid, oprócz bezdyskusyjnej
skuteczności kontroli astmy uzyskiwanej dzięki jego przedłużonej aktywności przeciwzapalnej w płucach,charakteryzuje się nieobecnością ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
Nawet przy zastosowaniu dużych dawek leku przez rok nie obserwujemy
jego wpływu na kortyzol w surowicy
i moczu,a jego aktywna forma nie jest
wykrywana w tkankach obwodowych
– (Prof. dr hab. n. med. Adam Antczak,
Klinika Pneumonologii i Alergologii
Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
– źródło: Praktyka Lekarska 2012). Dodatkowo podawany jest on za pomocą innowacyjnego inhalatora, który
generuje drobne cząstki i dostarcza
je do najbardziej obwodowych partii
drzewa oskrzelowego,gdzie zazwyczaj
utrzymuje się stan zapalny będący powodem niepowodzeń leczenia.
Terapia celowana
■ Opracowany został także lek, który ma pomóc pacjentom z ciężkim
POChP – roflumilast.
Należy on do nowej klasy inhibitorów fosfodiesterazy 4 (inhibitor PDE4).PDE-4 to jeden z enzymów wpływa-
jących na nasilenie stanu zapalnego
w POChP. Pojawienie się roflumilastu zaowocowało przeprowadzeniem
wielu badań sprawdzających jego
skuteczność. Zgodnie z opinią prof.
Jadwigi A. Wędzichy (UCL Medical
School, Londyn – źródło: Medycyna
Praktyczna – 2010).
Wnioskiem z przeprowadzonych
badań jest, że dodanie roflumilastu
do dotychczas stosowanego leczenia
u chorych na ciężką POChP z cechami
zapalenia oskrzeli poprawia czynność
płuc i zmniejsza częstość występowania zaostrzeń.To ogromnie ważne,bowiem zaostrzenia POChP są jednym
z najcięższych powikłań tej choroby,
prowadzą do jej szybkiego postępu,
a niejednokrotnie są przyczyną zgonu.
Na czym polega innowacyjność roflumilastu?
■ Jego mechanizm działania jest inny niż obecnie szeroko stosowanych
leków, a badania kliniczne ściśle zdefiniowały typ pacjentów, u których
lek przynosi najwięcej korzyści. Identyfikacja docelowej populacji pacjentów, w której lek wykazuje najskuteczniejsze działanie – to również podejście innowacyjne w farmakologii
klinicznej.
Odpowiedź
na potrzeby
pacjentów
Takeda dąży do poprawy zdrowia
ludzi poprzez wprowadzanie nowatorskich i zaawansowanych
rozwiązań w medycynie.
Globalna filozofia Takedy brzmi:
być innowacyjnym. I te założenia
spółka realizuje już od ponad 230
lat. Potwierdzają to duże,wynoszące 20 proc. globalnych przychodów,
nakłady na badania i rozwój. My
w Polsce wyznajemy tę samą filozofię – mówi Jacek Barliński prezes
zarządu Takeda Polska.
I z niej właśnie wynika nasz
główny cel, czyli wprowadzanie
do polskiego systemu leczenia nowoczesnych i nowatorskich leków.
Leków innowacyjnych,czyli takich,
które dostarczają nowych metod
leczenia, tam gdzie dotychczasowe sposoby zawodzą, czyli, mówiąc
inaczej, tam gdzie są niespełnione
potrzeby terapeutyczne.
Takeda koncentruje się na kilku
obszarach terapeutycznych, m.in.:
chorobach nowotworowych, chorobach immunologicznych, chorobach układu krążeniowo-naczyniowego, centralnego układu nerwowego, a także układu oddechowego
i układu pokarmowego. Firma inwestuje tam, gdzie wciąż jest potrzeba istotnej poprawy wyników
leczenia czyli, de facto, zmniejszania śmiertelności i znamiennego
polepszenia jakości życia.
Takeda w Polsce jest poważnym inwestorem, reprezentowanym przez trzy spółki i pracodawcą,
zatrudniającym blisko 600 wysoko wykwalifikowanych pracowników. Oprócz organizacji marketingu i sprzedaży, Takeda posiada
nowoczesny zakład farmaceutyczny w Łyszkowicach, a także centrum usług finansowych obsługujące spółki grupy z całej Europy.
Ważną rolą Takedy Polska jest wybieranie z bogatego portfolio innowacyjnych leków grupy, takich,
które będą odpowiadać na potrzeby
terapeutyczne polskich pacjentów.
Polska jest interesującym i perspektywicznym, choć trudnym
rynkiem. Zwłaszcza dla firm innowacyjnych, jako że dostęp do leków
innowacyjnych jest ograniczany.
Mimo wszystko Takeda Polska
ma poważne plany rozwojowe
w tym zakresie.Dobre perspektywy
rozwoju ma przed sobą także zakład
farmaceutyczny Takeda,planujemy
kolejne inwestycje, m.in. w linie
technologiczne i nowe produkty.
Spodziewamy się również poszerzenia zakresu działania centrum
finansowego.
Takeda Polska Sp. z o.o.
Al. Jerozolimskie 146 A
02-305 Warszawa
www.takeda.com.pl
Naszą misją jest dążenie do poprawy zdrowia ludzi na całym świecie poprzez wiodące innowacje w medycynie
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
6
krok
nowości
2
NowoCzESNa
dIaGNoSTYka
CZY WIESZ, ŻE...
SToP chrapaniu!
Ponad połowa mężczyzn
i 1/3 kobiet w Polsce
chrapie. Tymczasem
współczesna medycyna
oferuje skuteczne rozwiązania pozbycia się tego
problemu – i to w dodatku
w 1 dzień!
BEzdECH SENNY
Lekarze szacują, że co najmniej
100 tys. Polaków powinno się
leczyć z powodu nocnych
bezdechów.
Żegnaj na zawsze!
Badania TNS oBoP z 2010 r.
pokazują, że do chrapania
przyznaje się połowa mężczyzn i co trzecia kobieta.
Nieznośny świst nie tylko
zakłóca sen osób niechrapiących, ale w połączeniu
z bezdechami stanowi poważny problem medyczny.
P
oziom hałasu przy
chrapaniu może dochodzić do 80 dB, co
jest porównywalne
z głośnością klaksonu czy odkurzacza.
Sen, przerywany
chrapaniem i bezdechami w ciągu
nocy,powoduje chroniczne zmęczenie i niewyspanie. Kolejne, nieprzespane noce zaczynają rodzić konflikty w związku, partnerzy zaczynają
unikać spania w jednym łóżku. Natępuje też pogorszenie jakości życia
seksualnego, ponieważ chrapiący
panowie mają często obniżone libido i problemy z erekcją.
w czym jest problem?
■ Podczas snu wiotczeją mięśnie
gardła i podniebienia miękkiego.Powietrze, które przepływa podczas
oddychania powoduje ich drgania
i generuje charakterystyczny świst.
Pozycja na wznak potęguje to zjawisko. Chrapiący otwiera usta, jego język opada ku tyłowi, a kanał łączący
nos z gardłem ulega zwężeniu. Pojawia się ryzyko bezdechów czyli co
najmniej 10- sekundowych przerw
w oddychaniu, po których dochodzi
do przebudzenia i gwałtownego pobrania powietrza. Pogłębiające się
bezdechy oznaczają dla organizmu
dramatyczną walkę o tlen,co według
lekarzy jest już poważnym problemem. Zaburzenia oddychania mają
groźne konsekwencje:
▪ pojawienie lub nasilenie się takich
chorób jak: cukrzyca,choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie
tętnicze, zaburzenia rytmu serca
▪ w skrajnych przypadkach zawał
serca lub udar mózgu
▪ zmęczenie i niewyspanie, bóle
głowy
▪ problemy z koncentracją
i pamięcią
▪ zasypianie w ciągu dnia w różnych
okolicznościach
▪ pocenie się, poczucie duszności
oraz dławienie
Co dalej?
■ Bardzo często chrapanie jest wywołane przez niehigieniczny tryb
życia. Warto więc rozważyć zmianę diety, rzucenie używek i zrzucenie nadwagi.Popularnym sposobem
walki z chrapaniem jest spanie na
piłeczce, które wymusza sen na boku czy stosowanie żeli i plastrów
nawilżających gardło. Niestety te
metody działają tylko na krótką metę i nie rozwiązują przyczyny dolegliwości. Trwałą poprawę przynosi
tylko leczenie zabiegowe w specjalistycznych placówkach. UPPP, czyli zabieg plastyki języczka, gardła
i łuków podniebiennych można wykonać w ramach chirurgii „jednego
dnia”.Dzięki wykorzystaniu najnowszej techniki operacyjnej – koblacji,
która wykorzystuje energię fal radiowych, podczas operacji nie używa się skalpela. Ból po zabiegu jest
mniejszy, a efekt trwały. Chrapanie
żegnaj na zawsze!
W zależności od przyczyny zaburzeń oddychania podczas snu, laryngolodzy z Dolnośląskiego Centrum Laryngologii Medicus we
Wrocławiu stosują różne zabiegi
likwidujące chrapanie. Co ważne,
są one małoinwazyjne i pozwalają
na szybki powrót do pełnej formy.
Często wykonywana jest plastyka podniebienia, gardła i języczka nowoczesną metodą koblacji,wykorzystującą energię fal radiowych. Dzięki temu operuje się
w relatywnie niskiej temperaturze, bez efektu poparzenia i przy
niewielkim bólu pooperacyjnym
dla pacjenta.Choć zabieg wykonywany jest w pełnym znieczuleniu,
jeszcze tego samego dnia pacjent
wraca do domu.
Kolejnym innowacyjnym rozwiązaniem jest zakładanie 3-milimetrowych implantów Pillar
usztywniających podniebienie
miękkie. Zabieg wykonywany
jest w znieczuleniu miejscowym
i trwa kilkanaście minut, a na
efekty nie trzeba długo czekać.
Więcej na:
www.chrapanieSTOP.pl
Dolnośląskie Centrum
Laryngologii Medicus
we Wrocławiu
Rejestracja:
71 353 00 30, 71 323 63 00
www.medicusDCL.pl
Materiał sponsorowany
Możliwości pozyskania i wykorzystania komórek macierzystych
tkanki tłuszczowej jako narzędzie w medycynie regeneracyjnej
O
d ponad dekady komórki izolowane z tkanki tłuszczowej są
obiektem zainteresowania tak
naukowców jak i lekarzy praktyków. Komórki te, o charakterze komórek mezenchymalnych
określane są najczęściej skrótem
ADSC co stanowi akronim ich angielskiej nazwy adipose derived stem cells czyli komórki
macierzyste tkanki tłuszczowej. Spośród wielu
cech tych komórek ich wysoki potencjał proliferacyjny, zdolność wydzielania różnych czynników wzrostowych i możliwość odróżnicowywania się w co najmniej kilka linii komórkowych
stanowi o ich zastosowaniach, jako materiału
znacząco przyspieszającego i poprawiającego
jakość procesów regeneracyjnych czy rekonstrukcyjnych uszkodzonych tkanek. Narodowy
Instytut Zdrowia USA ma obecnie zarejestrowanych ponad 130 prób klinicznych z udziałem
ADSC obejmujących takie dziedziny jak ortopedia, neurologia czy chirurgia rekonstrukcyjna.
poprawić lokalne mikrokrążenia czy ograniczyć
intensywność odczynu zapalnego po zabiegu.
Komórki macierzyste tkanki tłuszczowej –
nowe możliwości w zabiegach medycyny
estetycznej i chirurgii plastycznej
Innym, intensywnie rozwijającym się kierunkiem dla zastosowań ADSC są zabiegi medycyny estetycznej i chirurgii plastycznej. Badania
nad biologią ADSC jak i wyniki ich dotychczasowych aplikacji sugerują i uzasadniają przydatność tych komórek w zabiegach takich jak
plastyka blizn pooperacyjnych czy regeneracja cery potrądzikowej. Duże nadzieje związane są także z wykorzystaniem ADSC do wzbogacania autoprzeszczepów tkanki tłuszczowej
w rekonstrukcjach i korekcjach piersi czy modelowaniu wolumetrycznym twarzy. Dodatek ADSC
do takiego przeszczepu tkanki pozwala znacząco ograniczyć resorpcję przeszczepionej tkanki,
Innowacyjna usługa izolowania i bankowania komórek ADSC oferowana przez Euroimplant S.A. dostępna dla polskiego pacjenta
Atrakcyjność tych komórek, oprócz niekwestionowanych korzyści z ich zastosowania, wynika ze sposobu ich pozyskiwania. Materiałem
wyjściowym jest tutaj tkanka tłuszczowa pobierana klasycznie w drodze liposukcji i rutynowo utylizowana o ile nie jest przeznaczona
do lipotransferu. Można w związku z tym powiedzieć, że ADSC są pozyskiwane z materiału odpadowego co nie oznacza, że proces ich
izolacji jest prosty i możliwy do przeprowadzenia bez odpowiedniego zaplecza laboratoryjno-technicznego.
Zgodnie z polskim prawodawstwem, aby
pozyskać ADSC z przeznaczeniem do ich dal-
szego klinicznego wykorzystania niezbędne
jest uzyskanie zgody Ministerstwa Zdrowia
na tego rodzaju zabiegi, co wiąże się z kolei
z koniecznością spełnienia szeregu ściśle określonych i udokumentowanych warunków tak
technicznych jak i proceduralno-metodycznych. Jedną z jedynie dwóch instytutcji posiadających takie zezwolenie jest spółka Euroimplant S.A., która otrzymała je w 2012 roku. Ta szybko rozwijająca się firma w oparciu
o własne zaplecze sprzętowo-intelektualne
wprowadziła na rynek usługę izolowania ADSC
i możliwość bankowania ich do późniejszego wykorzystania. Stąd potencjalny odbiorca
usługi ma do wyboru albo izolację ADSC do
bezpośredniego wykorzystania albo do zastosowań w przyszłości, albo jedno i drugie
z jednego zabiegu liposukcji.
PIOTR MIERZEJEWSKI
Prezes zarządu spółki Euroimplant S.A.
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
krok
inSPiRAcJE
ogromny postęp, ale jeszcze
nie rozwiązanie problemu raka
dr med.
Elżbieta
Senkus-konefka
Katedra i Klinika
Onkologii i Radioterapii Gdański
Uniwersytet
Medyczny
w ostatnich latach
staliśmy się świadkami
ogromnego postępu
w onkologii. Pojawiają się
nowe leki wydłużające
czas życia chorych na
nowotwory złośliwe
i poprawiające jakość
ich życia.
c
hoć odmiany raka występujące najczęściej
u ludzi dorosłych są nadal nieuleczalne w stadium rozsianym (tj.kiedy obecne są przerzuty odległe),nowe
leki w wielu przypadkach umożliwiają tym chorym długie, nawet wieloletnie przeżycie, przy zachowaniu
często prawie normalnego trybu życia. Szczęśliwie do przeszłości należą już czasy, kiedy rozpoznanie nowotworu nieodwołalnie wiązało się
z okaleczeniem i cierpieniem. Obecnie wiele osób,u których rozpoznano
raka żyje wśród nas, a otoczenie nie
jest często w ogóle świadome obecności choroby.
Zawdzięczamy to przede wszystkim
ogromnemu postępowi w zrozumieniu funkcji komórek i tkanek - zarówno zdrowych, jak i nowotworowych i dzielących je różnic. Wykorzystanie
tych różnic, poprzez blokowanie procesów charakterystycznych wyłącznie
lub przeważająco dla komórek nowotworowych jest podstawą działania
Leki ukierunkowane molekularnie są obecnie stosowane w wielu częstych nowotworach, m. in.
w raku nerki, wątroby, jelita grubego, gruczołu krokowego, czerniaku
oraz w wybranych podtypach raka
piersi,płuca,guzów mózgu i chłoniaków. Zastosowanie tych preparatów
w wielu przypadkach prowadzi do
„Szczęśliwie do przeszłości należą już czasy, kiedy rozpoznanie
nowotworu nieodwołalnie wiązało
się z okaleczeniem i cierpieniem”.
tzw. leków ukierunkowanych molekularnie (inaczej zwanych „celowanymi”).Ich nazwa wywodzi się z faktu,że
zostały zaprojektowane i zsyntetyzowane aby blokować konkretne, wcześniej poznane niekorzystne mechanizmy molekularne, ale również z tego,
że dla wielu z tych leków można zidentyfikować podgrupy chorych,które
z takiego leczenia odniosą największą
korzyść. Jest to możliwe dzięki identyfikacji tzw. czynników predykcyjnych, tj. pozwalających przewidzieć
odpowiedź na leczenie - i stosowanie
danej metody jedynie u tych chorych,
u których szanse odniesienia korzyści
są największe.
długotrwałego zahamowania postępu nowotworu oraz wydłużenia całkowitego czasu przeżycia. Co więcej,
w wielu przypadkach możliwe jest
łączne lub sekwencyjne stosowanie
poszczególnych metod, co prowadzi do dalszego wydłużenia czasu,
kiedy nowotwór jest pod kontrolą.
Z rozwojem tej kategorii leków i ich
„wybiórczym” działaniem na komórki nowotworowe wiązane były
również nadzieje na bardzo wysoką
tolerancję takiego leczenia. Niestety
w wielu przypadkach nasilenie objawów ubocznych okazało się wyższe od spodziewanego, choć nadal
w większości przypadków toksycz-
3
TEraPIE
CELowaNE
CZY WIESZ, ŻE...
ność leczenia jest niższa niż w przypadku tradycyjnej chemioterapii.
Postęp w medycynie
niestety jest kosztowny
■ Wynika to przede wszystkim
z bardzo wysokich kosztów badań
nowych leków: koszty wprowadzenia na rynek nowego leki onkologicznego to obecnie kwota nawet
kilku miliardów dolarów. Oczywiste
jest, że firma, która wyłożyła te pieniądze, jest potem zainteresowana
ich odzyskaniem, choćby po to, żeby mieć środki na badania kolejnych
preparatów. Koszty leczenia stają się
obecnie tak wysokie, że nawet najbogatsze kraje zaczynają mieć problemy z ich pokryciem.
Kolejnym problemem są jednolite ceny w całej Unii Europejskiej jeżeli cena w którymś z krajów objętych unią celną byłaby znacząco
niższa (np. wskutek nacisku płatnika), lek byłby wywożony z kraju
w ramach tzw. importu równoległego; takie sytuacje już się zdarzały na
polskim rynku.
To wszystko niestety sprawia,
że te nowe, innowacyjne leki są niekiedy dla polskiego pacjenta mniej
dostępne, niż dla jego odpowiednika
w bogatszych krajach, a dostęp
do nich jest utrudniany przez
liczne przepisy i ograniczenia
formalne.
Terapie ukierunkowane – od celu
molekularnego do efektu terapeutycznego
Piotr J. wysocki
Oddział
Chemioterapii,
Wielkopolskie
Centrum Onkologii
Uniwersytet
Medyczny
w Poznaniu
Przez dekady leczenie
systemowe nowotworów
polegało przede
wszystkim na stosowaniu
chemioterapii.
n
owe chemioterapeutyki wprowadzano do
lecznictwa na podstawie badań oceniających
ich potencjał do uśmiercania komórek nowotworowych
w warunkach laboratoryjnych bez
dokładnej wiedzy w jakim mechanizmie to się odbywa. Podobnie było
z systemowym leczeniem hormonalnym. Od końca XIX w. wiadomo
było, że usunięcie jajników wyraźnie
spowalnia postęp raka piersi, ale nie
znano mechanizmów warunkujących te procesy. Nawet w momencie gdy pojawiły się pierwsze leki
o działaniu hormonalnym nie wiadomo było, dlaczego leki te działają
tylko u niektórych chorych. Gwałtowny rozwój biologii molekularnej
i biotechnologii od początku lat ’90
XX w. stworzyły możliwości dokładnego poznania mechanizmów molekularnych warunkujących rozwój
i postęp procesu nowotworowego.
Niepożądane receptory
■ Zidentyfikowano znaczenie szeregu receptorów obecnych na po-
kobiet niż samodzielna chemioterapia stosowana po chirurgicznym
usunięciu raka piersi.W ostatnim roku zaprezentowano wyniki badania,
nad tzw. celowaną chemioterapią,
która wnika i niszczy tylko komórki
nowotworowe posiadające receptor
HER2, a oszczędzając jednocześnie
zdrowe tkanki minimalizuje ryzy-
„Immunoterapia nowotworów –
strategia, którą w ostatniej dekadzie skazano na zapomnienie jest
kolejnym gwałtownie się rozwijającym obszarem w onkologii”.
wierzchni komórek nowotworowych,
które stymulują komórki do podziałów i rozprzestrzeniania się po organizmie.Takim przykładem jest m.in.
białko (receptor) HER2, którego nadmierne ilości stwierdza się w ok. 20%
raków piersi. Receptor ten, odpowiadający za bardzo agresywny charakter komórek nowotworowych stał
się jednocześnie celem molekularnym. Opracowano leki efektywnie
blokujące HER2, które dramatycznie
poprawiły rokowanie chorych - pozwoliły na wyleczenie o 30% więcej
7
ko wystąpienia typowych powikłań
chemioterapii.
Uszkodzone geny
■ Badania genetyczne prowadzone
w komórkach nowotworowych pozwoliły na wykrycie mutacji szeregu
genów, kodujących uszkodzone białka stanowiące "motor" napędzający
postęp procesu nowotworowego i jego niewrażliwość na klasyczne terapie onkologiczne. Przykładem może
być tutaj mutacja genu BRAF stwierdzana w 50-60% przypadków jednego
z najbardziej chemioopornych nowotworów – czerniaka. Klasyczna chemioterapia stosowana u chorych na
czerniaka umożliwia zmniejszenie
guzów nowotworowych tylko u około 9% chorych jednak bez wydłużenia
przeżycia pacjentów. Inhibitor zmutowanego białka BRAF, stanowiący
przełom w leczeniu czerniaka, pozwala na wyraźne zmniejszenie wielkości guzów przerzutowych u 60%
chorych z mutacją BRAF, obniżając
jednocześnie ryzyko zgonu o 60%.
Immunoterapia
■ Immunoterapia nowotworów –
strategia, którą w ostatniej dekadzie skazano na zapomnienie jest
kolejnym gwałtownie się rozwijającym obszarem w onkologii. Badania molekularnych mechanizmów
immunologicznych pozwoliły na
opracowanie celowanych immunoterapii, które po raz pierwszy
udowodniły aktywność tej strategii leczenia systemowego w onkologii (czerniak, rak nerki, gruczołu
krokowego).
W żadnej innej dziedzinie poza
onkologią nie widać tak wyraźnie
jak w ciągu kilku lat odkrycia z zakresu biologii molekularnej i opracowane na ich podstawie nowe leki
poprawiają (czasem spektakularnie)
rokowanie chorych.
■ Współczesna medycyna przełamuje wiele barier, które wydawały się nieprzekraczalne.Medyczna
diagnostyka laboratoryjna odgrywa olbrzymią rolę w monitorowaniu leczenia oraz przebiegu choroby,a także w ocenie ryzyka wystąpienia określonych chorób w społeczeństwie.Tu właśnie widoczna
staje się innowacyjność polegająca na odejściu od „populacji” na
rzecz pojedynczej osoby. Ryzyko
dla pacjenta jest przecież najważniejsze. Przedstawione, najlepiej
w formie graficznej, skłania „Kowalskiego” do zmiany stylu życia,
diety czy aktywności fizycznej.
Znajomość skłonności genetycznych umożliwia lekarzowi dobranie leczenia,często z wyłączeniem
farmakoterapii, a z Pacjenta tworzy aktywnego partnera.Nie tylko
mutacje w genie BRCA1 łączą się
z ryzykiem wystąpienia choroby. Trombofilie czy nietolerancja
glukozy dzięki rozpoznaniu ryzyka mogą być leczone wcześnie
i w sposób celowany, tak by uniknąć, nieodwracalnych powikłań.
dr n. med.
andrzej
Marszałek
Dyrektor
Medyczny Synevo
Polska Sp. z o.o.
CZY WIESZ, ŻE...
■ Jeszcze nie tak dawno do wytwarzania indywidualnego sprzętu ortopedycznego wykorzystywano drewno, metal, żywice. Dziś materiały
te zostały zastąpione najnowocześniejszą techniką tj. włóknem węglowym, silikonami, żelami, poliuretanami, ruchomymi stawami
z mikroprocesorami. Rozwiązania
technologiczne stosowane do wytwarzania zaopatrzenia ortopedycznego pozwalają przywrócić pacjenta do pełnej aktywności zawodowej
i społecznej. Środki z Narodowego
Funduszu Zdrowia przewidziane na
zaopatrzenie ortopedyczne nie pozwalają nawet na wykonanie podstawowej wersji sprzętu. Pracownia Ortopedyczna MARK-PROTETIK
ofertuje szeroką gamę innowacyjnych produktów dostępnych na rynku.W celu uzyskania szerszej informacji zapraszamy na stronę: www.
markprotetik.pl lub kontakt pod
numerem 22 726-56-02, 666-111-200.
Mgr inż.
biomechanik
Marek Pękala
Dyrektor
Pracowni
Ortopedycznej
MARK-PROTETIK
NZOZ
w Konstancinie
8
NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ
inSPiRAcJE
Opracowanie przełomowych rozwiązań
medycznych opiera się na poszukiwaniu
nowych molekuł i tworzeniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych.Uczestnicy
Polskiej Platformy Technologicznej Medycyny
Innowacyjnej podejmują działania na rzecz rozwoju
innowacyjności w medycynie, aby nowe leki oraz
nowe technologie tworzone w oparciu o polskie
wynalazki poszerzały dostępność terapii dla
pacjentów,pomagały ratować ludzkie życie,a także
przynosiły dochód polskiej gospodarce. Centra
badawczo-rozwojowe są niezbędnym elementem
umożliwiającym tworzenie nowoczesnych terapii
oraz opracowywanie zaawansowanych rozwiązań
technologicznych.Działalność badawczo-rozwojowa
generuje jednak duże nakłady finansowe. Aby
sprostać wymaganiom finansowym i mieć szansę
na skuteczne konkurowania na rynku europejskim,
polskie przedsiębiorstwa farmaceutyczne muszą
wypracować kapitał,który pozwoli na finansowanie
inwestycji. Analiza średnich wydatków na
działalność badawczo-rozwojową w krajach Unii
Europejskiej wykazała, że są one czterokrotnie
większe w porównaniu z polskimi wynikami.
Przekraczają 2,2% PKB, natomiast w krajach
sąsiadujących z Polską wynoszą 1,35% PKB.
Obniżenie kosztów inwestycji na innowacje
w medycynie wymaga wspólnych działań, które
zostaną podjęte zarówno przez prywatny sektor
farmaceutyczny jak i instytucje publiczne. Firmy
będące uczestnikami polskiego rynku medycznego
muszą inwestować w innowacyjny rozwój,aby stać
się solidnym partnerem oraz stroną w dyskusji
dotyczącej systemu ochrony zdrowia.
Polska Platforma Technologicznej Innowacyjnej Medycyny
Download

kluczowe wyzwania współczesnej medycyny