TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ
HematoLog
2013: 3■2
Dr. Yasemin Bölükbaşı1,2, Dr. Uğur Selek1,2,3
University of Texas, M.D. Anderson Cancer Center, Radiation Oncology
Department, Houston, TX, USA
1
Amerikan Hastanesi, MD Anderson Radyasyon Onkolojisi Bölümü,
İstanbul, Türkiye
2
Koç Üniversitesi, Tıp Fakültesi, , İstanbul, Türkiye
e-posta: [email protected]
3
Anahtar Sözcükler
Sözcükler: Hodgkin lenfoma, Radyoterapi
HODGKIN LENFOMA TEDAVİSİNDE
RADYOTERAPİ ENDİKASYONLARI
GİRİŞ
Hodgkin lenfoma (HL) ilk olarak 1832’de tanımlandıktan sonra ilk kür şansı
kilovoltaj cihazlar ile uygulanan radyoterapi ile sağlanmıştır. Bu dönemden
sonra Hodgkin lenfoma tedavisinde yaklaşımlarda önemli gelişmeler devam
etmiştir. Histopatolojik olarak nodüler lenfosit predominant ve klasik hodgkin
lenfoma (noduler sklerozan, mikst hücreli, lenfositten fakir ve lenfositten
zengin hodgkin lenfoma) olarak iki ana gruba ayrılmaktadır (1). Evreleme
amacı ile kullanılan orijinal Ann Arbor sınıflamasında da görüntüleme
yöntemlerinin gelişmesine bağlı olarak modifikasyonlar olmuştur. Bilgisayarlı
tomografilerin yanısıra günümüzde fonksiyonel görüntüleme olan PET-CT,
evreleme için standart olarak kabul görmektedir (2). Hodgkin lenfomada
tedavi yaklaşımına karar vermek için evreleme sınıflamasının yanısıra
favorable (FAV) ve unfavorable (UNFAV) olmak üzere 2 ayrı risk kategorisi
tanımlanmaktadır (Tablo 1). Bu kategoriler, farklı çalışma gruplarına göre
değişiklik göstermekle birlikte temel olarak evre, B semptomlarının varlığı,
tutulu nodal bölge sayısı, bulky kitle varlığına dayanmaktadır (Tablo 1). İleri
evre hastalık’ta da “Uluslararası Prognostik İndeks” prognozu tanımlamak için
kullanılmaktadır. Bu skorlama sistemi yedi klinik ve laboratuvar parametreye
dayanmakta ve her eklenen faktör, 5 yıllık sağkalım beklentisini yaklaşık %8
oranında azaltmaktadır (Tablo 2) (1,3).
Günümüzde FAV-risk erken evre hastalıkta mükemmele yakın sonuçlar
sağlanmakta, Evre I-IIA hastalıkta günümüz serilerinde sağkalım oranlarını
%90 olarak bildirilmektedir (3). İleri evre de ise bu oran %75-90 aralığında
olup, yeni yaklaşımlar ile geliştirilmeye açık bu oranlar artırılmaya
539
540
HematoLog
2013:3•2
Tablo 1. Erken evre hastalıkta risk gruplarının belirlenme kriterleri (B
semptomları: son 6 ayda vücüt aırlıgının %10 fazlasını kaybetmek, gece
terlemesı, açıklanamayan ateş) (Kısaltmalar: ESR: eritrosit sedimentaston
oranı; MC:mikst sellüler histopatoloji; LD: lenfositten fakir; MTR: MediastenToraks oranı ( maksimum mediasten genişliği/maksimum intratorasik
genişlik); MMR: Mass Mediasten oranı ( maksimum tümör genişliği/
maksimum intratorasik genişlik); E-ekstranoduler lezyon)
EORTC
GHSG
Stanford
≥40
---
Yaş
≥50
ESR and B
semptomları
>50 veya B
semptomu
var ise
>50 veya B
semptomu
var ise
>30
üzerinde
>50 veya B
semptomu
varlığı
Herhangi
bir B
semtpomu
MTR >0.35
MMR>0.33
MMR>0.33
MMR>0.33
>3
>2
>3
Histoloji
Mediastinal
kitle
N –nodal
bölgele sayısı
E- lezyon
>30
üzerinde
--
NCIC
MC veya
LD
veya 10 cm
üzerinde
Herhangi
bir bölge
varlığı
Tablo 2. İleri Evre Hodgkin Lenfoma için Uluslararası Prognostik İndeks
Yaş > 45
Erkek cinsiyet
Serum albumin konsantrasyonu > 40 g/L
Hemoglobin konsantrasyonu < 105g/L
Evre 4 hastalık
Lökositozis ( ≥15x109 L başına beyaz hücre sayısı)
Lenfopeni (0.6x109 veya total beyaz hücre sayısının <%8’inden azı)
çalışılmaktadır. Tedavi ile yüksek kür oranları nedeni ile uzun dönem toksisite
ve tedaviye bağlı morbidite önem kazanmakta ve nüks oranlarını azaltacak
tedavi başarısından ödün vermeden, tedavi yoğunluğunun azaltılması önem
kazanmaktadır (3).
Hodgkin lenfoma için farklı alttipler ve evreler için radyoterapi yaklaşımı
aşağıda özetlenmiştir:
HODGKİN LENFOMA TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ ENDİKASYONLARI
Lenfoma
Nodüler lenfosit predominant hodgkin lenfoma, CD45 - CD20 pozitifliği
ve CD15- CD30 negatifliği ile klasik HL’dan ayrılmaktadır (4). Tüm HL’nın
%5 ini oluşturmakta olup, erkek ve ileri yaşta daha sık görülmektedir.
Nadir görülmesi nedeni ile standart tedavi açısından randomize çalışma
bulunmamaktadır. Tedavi yaklaşımları, retrospektif serilere dayanmakta
olup, geniş alan radyoterapi, IFRT, bekle-gör, kombine kemoterapiradyoterapi, veya monoklonal ilaçları içermektedir. Erken evre hastalıkta
standart yaklaşım tek başına radyoterapi olup 30-36 Gy tutulu alan
radyoterapisi (IFRT) önerilmektedir. Klasik Hodgkin lenfoma tedavi yaklaşımı
uygulandığında %95 oranında genel sağkalım sonuçları elde edilmektedir.
Genel olarak tedavi kılavuzlarında kabul gören yaklaşım evre IA veya IIA
hastalıkta 30-40 Gy tek başına IFRT uygulanması olup, ileri evre hastalıkta
Hodgkin dışı lenfomaya yaklaşımda kullanılan kemoterapi rejimleridir (4-6).
Klasİk HodgkIn Lenfoma
Erken Evre Hastalığa Yaklaşım
Tarihsel olarak tedavi gelişimine bakıldığında tek başına radyoterapi standart
yaklaşım iken, mikroskobik hastalığın kontrolü ve daha küçük radyoterapi
sahalarının kullanmasına olanak vermesi nedeniyle kemoterapi ile kombine
tedaviler gündeme gelmiştir(1, 3). B semptomları veya bulky hastalığı olan
olgular ise ileri evre hastalık tedavi protokolleri ile tedavi edilmektedir.
EORTC-GELA H8 çalışmasında, 542 erken evre favorable HL hastası 3 kür
MOPP-ABV ve IF-RT ile sub-total radyoterapi kollarına randomize edilmiştir.
Yedi yıllık medyan izlem sonucundan, beş yıllık hastalıksız sağkalım (98%vs.
74%, P < .001) ve 10 yıllık genel sağkalım (97%vs. 92%, P=.001) kombine
tedavi kolu lehine bildirilmiştir. Erken evre unfavorable grupta ise, 5 yıllık
hastalıksız sağkalım oranları birbirine benzer olup, 6 kür MOPP-ABV ve IF-RT
ile %84, 4 kür MOPP-ABV +IFRT ile %88, 4 kür MOPP-ABV ve subtotal nodal
RT ile %87’dir. On yıllık genel sağkalım oranlarında da istatistiksel olarak
fark saptanmamıştır (sırasıyla 88%, 85%, 84%) (7). Alman HL çalışma grubu
(GHSG¬) HD8 randomize çalışmasında , erken unfavorable hastalıkta 4 kür
COPP+ ABVD ve IFRT ile Ekstensif alan RT uygulaması karşılaştırıldığında genel
sağkalım ve hastalıksız sağkalım için birbirine benzer sonuçlar göstermiştir.
Bu çalışma ile IFRT ile kemoterapi uygulanması standart olarak yerini almiştir.
HL’da uzun sağkalım beklentisi çerçevesinde kemoterapi ve radyoterapiye
bağlı geç toksisitelerin yaşam kalitesini önemli oranda etkilediği ve uzun
dönemde toksisiteye bağlı mortalite gözlenebildiği dikkate değerdir.(8) Bu
nedenle son dekatta, tedaviye bağlı ikincil maliniteler, respiratuar hastalıklar
ve kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi amacı ile tedavi başarısından
ödün vermeden tedavi yoğunluğunun azaltılması hedeflenmektedir.(9-11)
EORTC-GELA H9 çalışmasında Unfavorable olgular (n:808) 30 Gy IFRT ile
birlikte 3 farklı kemoterapi rejimine randomize edilmişlerdir (4 ABVD vs 6
kür ABVD vs 4 Kür BEACOPP). Medyan 64 aylık izlemde tüm kollarda birbirine
TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ
Nodüler Lenfosİt Predomİnant HodgkIn
541
542
HematoLog
2013:3•2
benzer olaysız sağkalım (89%–92%; P=.38) ve genel sağkalım (91%–96%;
P=.98) oranları bildirilmekle birlikte toksisite profili açısından ABVD daha
üstün izlenmektedir (12).
Kanada Ulusal Kanser Merkezinin çalışması erken favorable hastalarda
(n=123) tek başına 4-6 kür ABVD ile subtotal nodal radyoterapi uygulamasını
karşılaştırılmıştır. Medyan 11.3 yıllık izlemde, olaysız sağkalım ve genel
sağkalım açısından iki grup arasında fark saptanmamıştır (sırasıyla: %89
vs. %86; P=.64; %98vs. %98; P=0.95). Erken evre unfavorable 276 hasta
için 4-6 Kür ABVD ile 2 kür ABVD +Subtotal nodal RT karşılaştırıldığında
ise olaysız sağkalım süresi, kombine kolda daha uzun bulunmuştur (%86
vs. %94; P=.006), ancak bu fark genel sağkalıma yansımamış, ayrıca genel
sağkalım tek başına ABVD kolunda daha uzun kaydedilmiştir (92%vs. 81%;
P=.04).(13) Bu sağkalım farkından sorumlu olan en önemli nedenin kombine
tedavi kolunda görülen ikincil malinite ve kardiyovasküler ölümler olduğu
belirtilmiştir; ancak bu çalışmanın sonuçları değerlendirilirken dikkate
alınması gereken radyoterapi kolunda kullanılan geniş saha uygulamalarının
artık günümüz pratiğinde kesinlikle uygulanmadığı ve terkedildiğidir.
GHSG HD10 çalışmasında, erken evre favorable HL tanılı 1370 olgu, 2 kür
ABVD+ 30 Gy IFRT, 2 kür ABVD+ 20 Gy IFRT, 4 kür ABVD+ 30 Gy IFRT ve
4 kür ABVD+ 30 Gy IFRT kollarına randomize edilmiştir. Medyan 7.6 yıllık
izlemde, gruplar arasında hastalıksız sağkalım veya genel sağkalım açısından
fark saptanmamıştır (97%; OS 98%).(14) Bu çalışma ile Erken evre favorable
HL hastalarında standart 2 kür ABVD ile 20 Gy tutulu alan radyoterapisi olarak
standart hale gelmiştir. Yürüyen GHSG çalışmalarında radyoterapinin dozu
azalmış olduğunda kemoterapi intensitesini de azaltabilir miyiz sorusuna
yanıt aranmakta veIFRT ile birlikte 2 kür ABVD, 2 Kür ABV, 2 kür AVD veya 2
kür AV kemoterapi şemalarına randomizasyon sürmektedir.
GHSG HD 11 çalışmasında ise (n:1395) erken evre unfavorable grupta 4 kür
ABVD+30 Gy IFRT, 4 kür ABVD+20 Gy IFRT, 4 kür BEACOPP+30 Gy IFRT ve
4 kür BEACOPP+20 Gy IFRT karşılaştırılmıştır. Medyan 6.8 yıllık izlemde 4
grup arasında genel sağkalım farkı saptanmazken (%93-%96), 30 Gy IFRT
uygulanan grupta her iki kemoterapi şeması benzer sonuçlar sağlarken,
radyoterapi dozu 20 Gy olduğunda BEACOPP şeması ABVD şemasına göre
daha uzun hastalıksız sağkalım sağlamıştır.(15) Bu nedenle unfavorable
grupta tedavi yaklaşımı halen 4 kür ABVD ile 30 Gy tutulu alan radyoterapi
olarak kabul görmektedir.
Cochrane metaanalizinde, 1245 hastanın randomize edildiği 5 çalışma dahil
edilmiş ve kombine tedavi ile tek başına kemoterapi karşılaştırıldığında
kombine tedavi ile sağkalımın iyileştiği (HR, 0.40; 95%CI, 0.27–0.61), ancak
uzun dönemde geç toksisite ve tedaviye bağlı ölümler nedeni ile bu katkının
ortadan kalktığı bildirilmektedir (16).
Tedavi yoğunluğunu azaltma çalışmaları içinde artık evrelemede vazgeçilmez
hale gelen metabolik değerlendirmenin önemi üst sıralara tırmanmıştır. HL
evrelemesinde PET-BT’nin daha etkin kullanılması ve interm analizde elde
edilen PET-BT yanıtının, sağkalım için bağımsız prognostik faktör olduğu
gösterilmesi ile tedavi yaklaşımlarının PET-CT’ye göre şekillendirilmesi
ve tam yanıt olan seçilmiş olgularda tutulmuş alan radyoterapinin tedavi
protokolünden çıkarılması yürüyen randomize çalışmalarla araştırılmaktadır.
HODGKİN LENFOMA TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ ENDİKASYONLARI
Tablo 3 . Standart tedavi yaklaşımları
Erken Evre
Stage I,IIA (-) risk faktörü (GHSC HD10)
ABVD 2 kür +IFRT/ INRT 20 Gy
Stage I, IIA (-) risk faktörü (EORTC H8F) ABVD 3 kür +IFRT 30 Gy
Tek başına 4-6 kür ABVD.
Özel durumlarda tek başına radyoterapi
Stage I,IIA + risk faktörü (GHSC HD11)
ABVD 4 kür + IFRT/ INRT 30 Gy
2 BEACOPPes.+2 ABVD +IFRT 30 Gy
İleri Evre
6ABVD ya da BEACOPP sonrası Başlangıçta bulky bölge / kemoterapi sonrası
rezidü hastalık için IFRT
İleri Evre Hastalığa Yaklaşım
İleri evre hastalıkta standart yaklaşım kemoterapidir. Tedavide en sık olarak
ABVD, Standford V veya BEACOPP rejimi kullanılmaktadır, ABVD şemasının,
eskiden kullanılan MOPP rejimine üstün olduğu gösterilmiştir. Standford
V rejimi ise 7 ilacın haftalık kullanımından oluşan bir tedavi yöntemi olup
radyoterapi ile kombinasyonunun ABVD şemasına eş değer sonuçlar verdiği
gösterilmiştir (2).
GHSG HD9 çalısmasında hastalar başlangıçta bulky olan veya kemoterapi
sonrası rezidü kalan bölgelere dönük tutulu alan radyoterapi ile 8 kür alterne
COPP ve ABVD, 8 kür BEACOPP veya 8 kür escalated BEACOPP kollarınaye
randomize edilmişlerdir. En iyi sonuçlar escaleted BEACOPP ile elde edilmiş
olmasına karşın (hastalıksız sağkalım %64 vs %82 vs %70; genel sağkalım
%75 vs %86 vs %80) bu şema ile hematolojik toksisite, enfeksiyon, ikincil
malinite ve infertilite oranlarında diğer şemalara göre fazla olan artış dikkat
çekicidir (18).
TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ
Erken sonuçlarını yayınlayan “RAPID” çalışması 2003-2010 yılları arasında,
571 erken evre favorable hastanın interm PET yapılmasıyla radyoterapi alıp
almadığı durumlarda prognozu değerlendirmiştir. Üç kür ABVD sonrasında
PET negatif olunduğunda 3 yıllık hastalıksız sağkalımın IFRT eklenirse
%93.8, radyoterapi uygulanmazsa %90.7 olarak saptanmıştır, istatistiksel bir
anlamlılık izlenmemiştir. Henüz erken dönem sonuçlar olmasına rağmen çok
iyi seçilmiş erken evre hastalarda radyoterapi kullanılmadan benzer tedavi
sonuçlarının elde edilebileceğine işaret etmektedir.(17) Bu konuda yürüyen
EORTC/GELA/H10 Fav-Unfav, GHSG 16 (fav), GHSG 17 (unfav), CALBG 50604
(non-Bulky) , CALBG 50801 çalışmaları devam etmektedir. Bu çalışmaların
uzun dönem sonuçları yayınlana kadar bu hastalara günümüzde uygulanan
standart yaklaşım kombine tedavidir (Tablo 3).
543
544
HematoLog
2013:3•2
İleri evre hastalıkta radyoterapinin rolü tartışmalı olup, İngiliz retrospektif
çalışması başlangıçta bulky hastalığı veya kemoterapiye parsiyel yanıtı
olan olguların tutulu alan radyoterapiyle progresyonsuz (hazard ratio (HR),
0.43; 95% CI, 0.30 to 0.60) ve genel sağkalım (HR, 0.47; 95% CI, 0.29 to
0.77) avantajı sağladığını bildirmiştir (19). Diğer yandan EORTC, MOPP-ABV
kemoterapisi ile tam yanıt alınan olguların tutulu alan radyoterapi alması ile
izlem kollarındaki hastalar arasında olaysız ve genel sağkalım açısından fark
saptamamış olup parsiyel yanıtı olan hastaların konsolidasyon radyoterapisi
ile tedavi edilmiş olduğu akılda tutulmalıdır (20). Sekiz yıllık olaysız ve genel
sağkalım, parsiyel yanıt sonrası IFRT uygulananlarda (n:227) %76 ve %84,
tam yanıt elde edilip radyoterapi uygulananlar için %73 ve %78, tam yanıt
sonrası radyoterapi almayanlarda %77 ve %85 eş değer sonuçları bildirilmiştir,
radyoterapi rezidü hastalığın kontrolünü artırmış izlenmektedir. Ayrıca tüm
gruplarda ikincil malinite oranı benzerdir (20). MD Anderson kanser merkezi
serisinde ise 118 evre III olgu retrospektif olarak degerlendirildiginde
mediasten yerleşimli bulky hastalıkta radyoterapi eklenmesinin hastalıksız
sağkalımı arttırdığı gösterilmiştir (%78 vs %94, p=0.003) (21). GHSG HD15
çalışmasında ise BEACOPP sonrasında PET negatif hastalıkta, IFRT ek
katkısının olmadığı kaydedilmiştir (22). Bu çalışmalar çerçevesinde tanı anında
özellikle supradiyafragma bulky hastalığı olan veya kemoterapi ardından
rezidü saptanan hastalıkta konsolidasyon radyoterapisi uygulanması günlük
pratikte benimsenen yaklaşım olmuştur.
Radyoterapİ Tedavİ Planlama
Hodgkin lenfoma tedavisinde yıllar içinde radyoterapinin evrimi ve tedavide
kullanılan dozların 45 Gy seviyesinden 20-30 Gy’lere inmesi, tedavide
kullanılan sahaların küçülmesi çok önemlidir (8). Randomize çalışmalarda
kemoterapi ile birlikte sadece tutulu alana dönük radyoterapi uygulanmasının
genel sağkalım ve hastalıksız saşkalım açısından, ekstentif radyoterapi
sahalarına benzer sonuçlar sağladığı görülmüştür (14, 17). Günümüzün
en ilgi çekici konusu ise EORTC-GELA grubunun önerisi olan radyoterapi
uygulama alanlarını sadece tutulu olan lenf noduna sınrılandırılarak
uygulanması araştırılmaktadır (23,28). Retrospektif çalışmalarda INRT ile IFRT
‘e eşdeğer hastalıksız sağkalım ve genel sağkalım sonuçları bildirilmektedir
(29). Tedavi alanlarının merkezler arasında standardizasyonunu sağlamak
amacı ile EORTC lenfoma grubunun önerileri yayınlanmıştır. (http://groups.
eortc.be/lymphoma/FinalRadiationGuidelines_INRTlsa31-31-03-2008.pdf).
Rutin uygulama IFRT olduğundan tutulu lenf nodu tedavisi ancak prospektif
bir protokol kapsamında ve çok detaylı ve güvenilir tanı görüntülemeleriyle
uygulanmak durumundadır
Radyasyon Onkolojisinde kullanılan cihazlar, planlama programları,
teknikleri ve tedavi sırasındaki kalitenin kontrolünde önemli gelişmeler
kaydedilmiştir. Ön ve arka sahaların kullanıldığı iki boyutlu yöntemlerden,
günümüzde 3 boyutlu Konformal ve Yoğunluk ayarlı radyoterapi tekniklerine
geçilmiştir. Özellikle uzun dönem morbiditenin azaltılması için, normal
doku korunmasının önem kazandığı baş boyun ve mediasten yerleşimli
lezyonlarda yoğunluk ayarlı radyoterapi önem kazanmaktadır. Işınlanan
akciğer volümünün azalatılması veya kalbin tedavi alanından uzaklaştırılması
HODGKİN LENFOMA TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ ENDİKASYONLARI
amacı ile objektif tekrarlanabilir nefes kontrollü (breath hold) teknikler
kullanılabilmektedir. Ayrıca genç kızlarda meme dokusunun korunarak
ikincil malinitelerden sakınılması için eğimli board üzerinde immobilizasyon
ve tedavi uygulamaları olası risklerden korunmak için yapılanlara önemli bir
örnektir (24).
Sonuç olarak; modern radyoterapi teknikleri sınırlı tedavi alanlarıyla
ve yüksek teknoloji ile uygulanmaktadır. Görüntüleme ve radyoterapi
uygulamasındaki gelişmelerin uzun dönemde komplikasyon oranlarını
azaltması beklenmektedir. Multidisipliner yaklaşım ile optimal tedavi
yaklaşımı standardize edilerek belirlenmelidir, radyoterapi bu denklemde
kombine tedavinin önemli bir komponentidir.
Kaynaklar
1. Ng A.K. WL, LaCasce A.S. : Hodgkin`s Lymphoma. Clinical Radiation Oncology,
Lippincott 2012;74:1527-1544.
2. Richardson SE, McNamara C: The Management of Classical Hodgkin’s Lymphoma:
Past, Present, and Future. Advances in hematology 2011;2011:865870.
3. Maund IF, Williams MV, Hoskin PJ, Follows GA: Is this the end of radiotherapy in
early hodgkin lymphoma? Clin Oncol (R Coll Radiol) 2013;25:46-48.
4. Diehl V, Sextro M, Franklin J, Hansmann ML, Harris N, Jaffe E, Poppema S, Harris M,
Franssila K, van Krieken J et al: Clinical presentation, course, and prognostic factors
in lymphocyte-predominant Hodgkin’s disease and lymphocyte-rich classical
Hodgkin’s disease: report from the European Task Force on Lymphoma Project on
Lymphocyte-Predominant Hodgkin’s Disease. Journal of clinical oncology : official
journal of the American Society of Clinical Oncology 1999;17:776-783.
5. Canellos GP, Mauch P: What is the appropriate systemic chemotherapy for
lymphocyte-predominant Hodgkin’s lymphoma? Journal of clinical oncology :
official journal of the American Society of Clinical Oncology 2010;28:8.
6. Schlembach PJ, Wilder RB, Jones D, Ha CS, Fayad LE, Younes A, Hagemeister F,
Hess M, Cabanillas F, Cox JD: Radiotherapy alone for lymphocyte-predominant
Hodgkin’s disease. Cancer J 2002;8:377-383.
TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ
Resim 1. Evre II DBCL tanısı ile R-CHOP ardından konsolidasyon radyoterapisi
uygulanan hastada aksiyel, koronal ve sagital doz dağılımı (3060 cGy tutulu alan ve
3600 cGy kemoterapi sonrası rezidü hastalığa)
545
546
HematoLog
2013:3•2
7. Fermé C, Eghbali H, Meerwaldt JH, Rieux C, Bosq J, Berger F, Girinsky T, Brice P,
van’t Veer MB, Walewski JA, Lederlin P, Tirelli U, Carde P, Van den Neste E, Gyan
E, Monconduit M, Diviné M, Raemaekers JM, Salles G, Noordijk EM, Creemers GJ,
Gabarre J, Hagenbeek A, Reman O, Blanc M, Thomas J, Vié B, Kluin-Nelemans JC,
Viseu F, Baars JW, Poortmans P, Lugtenburg PJ, Carrie C, Jaubert J, Henry-Amar M;
EORTC-GELA H8 Trial. Chemotherapy plus involved-field radiation in early-stage
Hodgkin’s disease. The New England journal of medicine 2007;357:1916-1927.
8. Engert A, Schiller P, Josting A, Herrmann R, Koch P, Sieber M, Boissevain F, De
Wit M, Mezger J, Duhmke E et al: Involved-field radiotherapy is equally effective
and less toxic compared with extended-field radiotherapy after four cycles of
chemotherapy in patients with early-stage unfavorable Hodgkin’s lymphoma:
results of the HD8 trial of the German Hodgkin’s Lymphoma Study Group. Journal
of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology
2003;21:3601-3608.
9. Dores GM, Metayer C, Curtis RE, Lynch CF, Clarke EA, Glimelius B, Storm H, Pukkala
E, van Leeuwen FE, Holowaty EJ et al: Second malignant neoplasms among longterm survivors of Hodgkin’s disease: a population-based evaluation over 25 years.
Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical
Oncology 2002;20:3484-3494.
10.Longo DL: Radiation therapy in Hodgkin disease: why risk a Pyrrhic victory? Journal
of the National Cancer Institute 2005;97:1394-1395.
11.Swerdlow AJ, Higgins CD, Smith P, Cunningham D, Hancock BW, Horwich A, Hoskin
PJ, Lister A, Radford JA, Rohatiner AZ, Linch DC. Myocardial infarction mortality risk
after treatment for Hodgkin disease: a collaborative British cohort study. Journal of
the National Cancer Institute 2007;99:206-214.
12.Thomas J FC, Noordijk E, et al.: Results of the EORTCGELA H9 randomized trials:
the H9-F trial (comparing 3 radiation dose levels) and H9-U trial comparing 3
chemotherapy schemes) in patients with favorable or unfavorable early stage
Hodgkin’s lymphoma. 2007;92:27.
13.Canellos GP, Abramson JS, Fisher DC, LaCasce AS: Treatment of favorable, limitedstage Hodgkin’s lymphoma with chemotherapy without consolidation by radiation
therapy. Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of
Clinical Oncology 2010;28:1611-1615.
14.Engert A, Plütschow A, Eich HT, Lohri A, Dörken B, Borchmann P, Berger B, Greil
R, Willborn KC, Wilhelm M, Debus J, Eble MJ, Sökler M, Ho A, Rank A, Ganser A,
Trümper L, Bokemeyer C, Kirchner H, Schubert J, Král Z, Fuchs M, Müller-Hermelink
HK, Müller RP, Diehl V. Reduced treatment intensity in patients with early-stage
Hodgkin’s lymphoma. The New England journal of medicine 2010;363:640-652.
15.Eich HT, Diehl V, Gorgen H, Pabst T, Markova J, Debus J, Ho A, Dorken B, Rank
A, Grosu AL et al: Intensified chemotherapy and dose-reduced involved-field
radiotherapy in patients with early unfavorable Hodgkin’s lymphoma: final analysis
of the German Hodgkin Study Group HD11 trial. Journal of clinical oncology :
official journal of the American Society of Clinical Oncology 2010;28:4199-4206.
16.Herbst C, Rehan FA, Skoetz N, Bohlius J, Brillant C, Schulz H, Monsef I, Specht L,
Engert A: Chemotherapy alone versus chemotherapy plus radiotherapy for early
stage Hodgkin lymphoma. Cochrane Database Syst Rev 2011;CD007110.
17.Radfort JA ODM, Counsell N, et al.: Involved Field Radiotherapy Versus No Further
Treatment in Patients with Clinical Stages IA and IIA Hodgkin Lymphoma and a
‘Negative’PET Scan After 3 Cycles ABVD. Results of the UK NCRI RAPID Trial. In:
54th American Society of Hematology December 8-12 2012; Atlanta; 2012.
HODGKİN LENFOMA TEDAVİSİNDE RADYOTERAPİ ENDİKASYONLARI
19.Johnson PW, Sydes MR, Hancock BW, Cullen M, Radford JA, Stenning SP:
Consolidation radiotherapy in patients with advanced Hodgkin’s lymphoma:
survival data from the UKLG LY09 randomized controlled trial (ISRCTN97144519).
Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical
Oncology 2010;28:3352-3359.
20.Aleman BM, Raemaekers JM, Tomisic R, Baaijens MH, Bortolus R, Lybeert ML, van
der Maazen RW, Girinsky T, Demeestere G, Lugtenburg P et al: Involved-field
radiotherapy for patients in partial remission after chemotherapy for advanced
Hodgkin’s lymphoma. International journal of radiation oncology, biology, physics
2007;67:19-30.
21.Phan J, Mazloom A, Abboud M, Salehpour M, Reed V, Zreik T, Shihadeh F, Fisher C,
Wogan C, Dabaja B: Consolidative radiation therapy for stage III Hodgkin lymphoma
in patients who achieve complete response after ABVD chemotherapy. American
journal of clinical oncology 2011;34:499-505.
22.Kobe C, Dietlein M, Franklin J, Markova J, Lohri A, Amthauer H, Klutmann S, Knapp
WH, Zijlstra JM, Bockisch A, Weckesser M, Lorenz R, Schreckenberger M, Bares R,
Eich HT, Mueller RP, Fuchs M, Borchmann P, Schicha H, Diehl V, Engert A: Positron
emission tomography has a high negative predictive value for progression or
early relapse for patients with residual disease after first-line chemotherapy in
advanced-stage Hodgkin lymphoma. Blood 2008; 112:3989-3994.
23.Girinsky T, van der Maazen R, Specht L, Aleman B, Poortmans P, Lievens Y, Meijnders
P, Ghalibafian M, Meerwaldt J, Noordijk E: Involved-node radiotherapy (INRT) in
patients with early Hodgkin lymphoma: concepts and guidelines. Radiotherapy and
oncology : journal of the European Society for Therapeutic Radiology and Oncology
2006;79:270-277.
24.Dabaja BS, Rebueno NC, Mazloom A, Thorne S, Perrin KJ, Tolani N, Das P, Delclos
ME, Iyengar P, Reed VK, Horace P, Salehpour MR: Radiation for Hodgkin’s lymphoma
in young female patients: a new technique to avoid the breasts and decrease the
dose to the heart. International journal of radiation oncology, biology, physics
2011;79:503-507.
TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ
18.Engert A, Diehl V, Franklin J, Lohri A, Dörken B, Ludwig WD, Koch P, Hänel M,
Pfreundschuh M, Wilhelm M, Trümper L, Aulitzky WE, Bentz M, Rummel M, Sezer
O, Müller-Hermelink HK, Hasenclever D, Löffler M: Escalated-dose BEACOPP in
the treatment of patients with advanced-stage Hodgkin’s lymphoma: 10 years of
follow-up of the GHSG HD9 study. Journal of clinical oncology : official journal of
the American Society of Clinical Oncology 2009;27:4548-4554.
547
Download

HematoLog - Türk Hematoloji Derneği